Kosten voor zeevracht dalen snel

Recessie-indicator Baltic Dry Index sinds mei met 40% gedaald, einde niet in zicht aldus Goldman Sachs

Amsterdam
De scheepvaarttarieven dalen hard. De Londense zeevrachtbeurs, de Baltic Dry Index, is aan een van de scherpste dalingen uit zijn historie bezig. Tot 12 augustus daalde de index die de vrachttarieven op een aantal belangrijke scheepvaartroutes volgt, 23 dagen achter elkaar. Door een vertraging van de wereldeconomie is er een lagere vraag naar ruwe materialen en dit treft direct de scheepvaartsector. Banken als UBS en Merrill Lynch zien de index daarom als een belangrijke recessie-indicator.

'We zien hier een klassiek voorbeeld van een cyclische neergang', zegt Andreas Vergottis, directeur onderzoek van Tufton Oceanic, 's werelds grootste hedgefonds dat belegt in de zeevrachtsector. 'Als consumenten minder auto's en minder huizen kopen, wordt er minder geproduceerd en dat zie je uiteindelijk terug in de mijnbouw- en grondstoffensector.'

Op 20 mei van dit jaar bereikte de Baltic Dry Index een record van 11.793. Sindsdien is de index in een vrije val terechtgekomen en met 40% gedaald. De afgelopen handelsdagen noteerde de index kleine plussen. De Bloomberg Dry Ships Index, waarin twaalf van de grootste vrachtvaarders van de wereld zijn opgenomen, verloor over dezelfde periode circa 37%.

De bedrijfswinsten van de vervoerders lijken vooralsnog niet te worden aangetast. Zo rapporteerde de grootste bulkvervoerder van Zuid-Korea, STX Pan Ocean, over het tweede kwartaal een winststijging van 46%. Dryships, gezeteld in Athene en in grootte de tweede vervoerder in de Bloomberg Dry Ships Index, meldde in mei een winst over het eerste kwartaal die meer dan verdubbeld was. De huidige daling van de tarieven was daarin echter nog niet verwerkt.

Ondanks de scherpe daling van de tarieven in de afgelopen maanden zijn de vervoerskosten nog altijd driemaal hoger dan het twintigjarig voortschrijdende gemiddelde van de Baltic Dry Index van 2015.

Maar het einde van de daling is nog niet in zicht, stellen analisten Tom Kim en Edman Wong van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs in Hongkong. De Baltic Dry Index zal dit jaar uitkomen op een gemiddelde van 8498 en in 2009 met nog eens 40% dalen naar 5099. Voor 2010 rekenen de analisten op een daling van bijna 50% naar 2719, waarmee de prijzen weer in de buurt van het twintigjarig voortschrijdende gemiddelde komen.

Ook derivaten gelieerd aan de zeevracht dalen. De 'forward freight agreements', een derivaat waarop men kan inspelen op de toekomstige huurkosten van een schip, zijn voor zogeheten 'capesizes' in een maand met bijna 7% gedaald. Capesizes zijn de grootste zeevrachtvervoerders van de wereld en varen tussen de Atlantische en Stille Oceaan via Kaap de Goede Hoop omdat ze te groot zijn voor het Panamakanaal. Derivaten op het huren van panamaxes, schepen half zo groot als de capesizes, zijn met 13% gedaald.

De scheepvaart heeft te lijden onder de scherpe daling van de grondstofprijzen. Een mandje van 24 verschillende grondstoffen, zoals gemeten in de S&P GSCI-index, zijn sinds het record dat op 3 juli op de borden werd gezet met 22% gedaald en daarmee officieel in een bearmarkt terechtgekomen.

China, 's werelds grootste verbruiker van kolen, ijzererts en andere industriële materialen, zag de economie in het tweede kwartaal van dit jaar in het traagste tempo groeien sinds 2005. De Chinese industriële productie daalde in juli op maandbasis voor het eerst in minimaal drie jaar. Voor een groot deel is dit toe te schrijven aan de Olympische Spelen. Om voor schone lucht te zorgen tijdens het internationale sportevenement werden staalconcerns en andere vervuilende fabrieken tijdelijk gesloten.

Herman Bulling van Golden Ocean Management uit Noorwegen verwacht dat de scheepsactiviteiten vanaf september weer zullen toenemen. 'De vraag is gedaald door de Olympische Spelen en daarnaast speelt ook de vakantieperiode een rol', aldus Bulling tegenover persbureau Bloomberg.

Maar niet iedereen is hiervan overtuigd. 'Je kunt stellen dat er een duidelijke daling van de vraag is, met name in belangrijke regio' s zoals China', zegt Steve Rodley van M2M Management in Londen.

'De komende twee maanden zullen antwoorden geven op vragen als: is de huidige zwakte in zeevrachtvervoer seizoengerelateerd, te wijten aan de Olympische Spelen of is er sprake van een algehele vertraging in de sector?', aldus Omar Nokta van maritiem onderzoeksbureau Dahlman Rose & Co in een rapport. Nokta adviseert beleggers een 'voorzichtige houding' aan te nemen ten aanzien van aandelen in de scheepvaartsector, maar geeft geen verkoopadvies af.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad