zaterdag 28 november 2009

Dubai verstoort de rust

Beleggers maakten zich op voor een rustig jaareinde, totdat onheilspellende berichten uit Dubai de markten opschudden.

De richting voor de beurzen leek voor menig belegger duidelijk. De derdekwartaalcijfers zijn gerapporteerd, dus de markten gaan rustig op weg naar het einde van het jaar. Menigeen rekende op een zijwaartse beweging, en sommigen hoopten stiekem nog op een traditionele eindejaarsrally. Maar het voortkabbelende sentiment werd donderdag ruw verstoord door het verzoek van Dubai World, een staatsbedrijf in handen van het Arabische emiraat Dubai, om aflossing van schulden uit te stellen. Wereldwijd zakten aandelenmarkten hard weg.

'Alles stond deze week in het teken van Dubai', zegt handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital. 'Dubai begon woensdag al te spelen en toen vroeg iedereen zich nog af wat er eigenlijk aan de hand was. Pas op donderdag drongen de implicaties tot de markt door en was er sprake van een heuse selloff.'

Thanksgiving

De Europese beurzen moesten het bovendien stellen zonder richting vanuit de Verenigde Staten, want de markten waren daar gesloten wegens de nationale feestdag Thanksgiving. Veel handelaren in de VS hebben dan vrij, waardoor de handel een stuk rustiger is dan normaal te doen gebruikelijk. Hierdoor waren de volumes relatief laag en kon de neerwaartse beweging sterk doorzetten. Bij lage omzetten is de kans op grote uitschieters - naar beneden of naar boven - veel groter dan bij hoge volumes.

'Je kunt rustig zeggen dat dit een aparte gebeurtenis was, want in eerste instantie denk je: wat hebben wij nou met Dubai te maken? Maar het is een vertrouwenskwestie en roept direct vragen op als wat is het besmettingsgevaar, wie krijgt er nog geld van deze partij? En dan blijken de financials toch weer heel kwetsbaar.' Verschillende bedrijven, zoals Aegon en ING waren er snel bij om via persberichten te verklaren dat zij geen blootstelling hebben aan Dubai World. Het hielp echter weinig: de aandelen werden toch van de hand gedaan.

Maar het waren niet alleen de financiële waarden. Ook een aandeel als Nutreco verloor donderdag 6%, terwijl de diervoederproducent geen enkele connectie met Dubai heeft.

Volgens Leloux drong het tot veel marktpartijen door dat ook een land als Dubai $ 80 mrd heeft geleend. 'Velen dachten dat zij dit allemaal financierden met oliegeld.'

Markt houdt zich staande

Ondanks het negatieve sentiment, vindt Leloux dat de markten zich goed staande hielden. Als voorbeeld wijst de handelaar op verzekeraar Aegon dat op vrijdag bij opening hard wegzakte, maar na enkele uren handel alweer een plus stond. Leloux: 'Bepaalde partijen sloegen groot in. Er zijn ook beleggers die op een dip zaten te wachten om alsnog in te stappen.'

De handelaar denkt dat beleggers zich dit jaar niet rijk hoeven te rekenen en er geen traditionele eindejaarsrally in zit. 'Voor veel marktpartijen is het jaar al gespeeld. Het is uiteraard een kerstcadeau die we onszelf toewensen, maar ik zie het niet gebeuren.' Leloux rekent de komende maanden juist op een zijwaartse beweging. 'Neem Philips, zij zeggen dat het ergste achter de rug is, maar zij zien nog geen langdurige en duurzame winstgroei.' De omzetten van bedrijven nemen nog niet toe en dus moet het weer van kostenbesparingen komen en je kunt nou eenmaal niet eeuwig in de kosten blijven snijden, aldus Leloux.

Positieve start

Voordat Dubai een rol van betekenis kreeg op de beurzen, begonnen de markten nog enthousiast aan de nieuwe handelsweek. De AEX, de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs, sloot maandag 2,3% hoger op 317 punten. Ook dinsdag en woensdag waren positieve handelsdagen.

Beleggers keken vrijdag uit naar de details van de reeds aangekondigde claimemissie van ING. De emissie werd afgelopen woensdag goedgekeurd door de aandeelhouders. De bank wil euro 7,5 mrd ophalen om op die manier de staatssteun die het concern door de kredietcrisis nodig had, terug te betalen. De emissieprijs bedraagt euro 4,24 per nieuw aandeel en geeft daarmee een een korting van 52% vergeleken met de slotstand van euro 8,92 op donderdag. Handelaar Leloux vindt de korting op de aandelen hoger dan waar hij op had gerekend, maar het aantal nieuwe aandelen dat wordt uitgegeven juist aan de hoge kant. 'Ik neem aan dat de begeleidende banken eerst een rondje hebben gedaan en weten dat ze de aandelen kwijt kunnen.'

Over tot de orde van de dag

Dat beleggers soms kort van memorie zijn, bleek vrijdag. De AEX zakte bij opening hard weg tot net boven de 300 punten. Maar toen de futures op Wall Street aangaven dat in New York de schade mee zou vallen, kropen de beurzen snel weer uit het dal. De sterkste dalers op donderdag, waren een dag later weer de best presterende aandelen. Terwijl de markten donderdag wereldwijd 3 tot 4% inleverde, opende de Dow Jones-Index met een verlies van iets meer dan 1% en sloot de AEX 0,9% hoger op 309,52 punten. Dubai lijkt alweer vergeten.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 27 november 2009

Zorgen om Chinese banken nemen toe

Door grote kredietvraag en verslechterde balansen vrezen beleggers grootschalige emissies bankensector

Amsterdam
De Chinese aandelenbeurs heeft gisteren een flinke tik gekregen. De belangrijkste graadmeters kenden de sterkste daling sinds eind augustus. Beleggers zijn bezorgd dat Chinese banken meer kapitaal uit de markt moeten halen door de groeiende vraag naar krediet.

Op maandag leverde de Chinese aandelenmarkten 3,5% in, waarna op dinsdag een herstel van 2,1% volgde, maar woensdagnacht zakte de belangrijkste Chinese graadmeter, de CSI 300, weer met 3,6% weg naar een stand van 3170,98 punten. Over de volle breedte gingen de aandelen omlaag, waarbij de bankensector de grootste verliezen kende.

De bankaandelen staan onder druk sinds de Chinese bankregulator, de Banking Regulatory Commission (CBRC) deze week zei maatregelen te nemen als banken zich niet beter beschermen tegen slechte leningen. De Chinese overheid probeert op die manier een rem te zetten op de onstuimige kredietgroei.

Bank of China , niet te verwarren met de Chinese centrale bank, gaf dinsdag aan 'verschillende opties' te bestuderen om geld op te halen. Daarnaast zouden de vijf grootste Chinese banken voorlopige plannen hebben ingeleverd bij de toezichthouder voor verbetering van de balansen, aldus persbureau Bloomberg.

Volgens twee verschillende rapporten van Citigroup en BNP Paribas moeten Chinese banken met een beursnotering mogelijk meer dan Rmb 300 mrd ($ 44 mrd) ophalen om de balansen te verbeteren.

'Of banken direct de markt op moeten om geld op te halen is nog de vraag, maar de balansen van de Chinese banken zijn sterk aan het verslechteren', zegt Jeroen van IJzerloo, senior econoom van het landenrisicoteam van Rabobank.

Van IJzerloo legt uit dat de sterke groei van het aantal kredieten de laatste maanden wat afneemt, maar dat de kredietgroei desondanks met een duizelingwekkende vaart is gegroeid. Tot nu toe dit jaar nam het krediet met $ 1300 mrd toe. 'De balans van Bank of China is dit jaar met 38% toegenomen. Dat is een beetje eng. In een dergelijk tempo is het bijna onmogelijk om de voorzieningen op orde te houden.'

De econoom wijst erop dat door de sterke groei van krediet ook het aantal wanbetalingen op leningen op de middellange termijn sterk gaat stijgen, waarmee de kredietkwaliteit verslechtert. Een Chinese bankencrisis acht Van IJzerloo niet onmogelijk, maar 'Chinezen zien zelf ook het gevaar van bubbels in de markt'.

Een groot deel van de verstrekte leningen zijn naar de vastgoed- en aandelenmarkten gevloeid. Het is echter onduidelijk welke maatregelen de Chinese overheid gaat nemen, zegt Van IJzerloo. 'Soms heeft de centrale overheid al plannen, maar weten we dat gewoon niet omdat het niet wordt gecommuniceerd.'

De econoom vindt de problemen met Chinese banken een vertrouwenskwestie. 'En we weten allemaal hoe belangrijk dat tegenwoordig is. China is op dit moment een lichtpunt in een zwarte wereld. Als dat licht wordt gedoofd kan het huidige enthousiasme over het economisch herstel juist weer een tik krijgen.'

De zorgen om de bankensector zetten ook een domper op de beursgang van kredietverlener China Minsheng Banking. Het concern kende woensdag zijn debuut op de beurs van Hongkong en verloor 1,2%. Het was voor het eerst in vier jaar tijd dat een Chinees aandeel op de eerste dag van notering geen koerswinst wist te boeken.

Op de beurs van Sjanghai is het aandeel het afgelopen jaar in waarde verdubbeld. Met de beursgang haalde China Minsheng Banking $ 3,9 mrd uit de markt. Beleggers vrezen dat de kredietverlener de eerste in een lange rij is die met een emissie komt.

Chinese aandelen kennen vaak een dubbele notering: een in China (A-Shares) en een in Hongkong (H-Shares). De A-shares zijn alleen te koop voor Chinese beleggers. Buitenlandse beleggers hebben wel toegang tot de markt van Hongkong. Chinese particuliere beleggers mogen op hun beurt weer niet in het buitenland beleggen.

'Versterking van de bankbalansen en de mogelijke emissies die hierdoor boven de markt hangen, hebben ervoor gezorgd dat het sentiment rond bankaandelen extreem zwak is', aldus Li Qing, analist bij CSC Securities in Hongkong tegenover Bloomberg. Hij wijst erop dat de emissie van Minsheng niet de laatste zal zijn. 'Als wordt gekeken naar het tempo waarmee Minsheng momenteel groeit, moet het bedrijf binnen twee jaar weer naar de beurs om aandelen te plaatsen.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 26 november 2009

Fed: lage rente voedt speculatie

Amsterdam
Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve (Fed) , heeft voor het eerst gewezen op het mogelijke gevaar van speculatie door de lage rente die de Fed momenteel hanteert. Dit blijkt uit de notulen van het beleidsbepalend en besluitvormend orgaan van de Fed, de Federal Open Market Committee (FOMC) van 3 en 4 november.

De FOMC wijst erop dat door de lage rente beleggers mogelijk 'buitensporig risicogedrag' kunnen vertonen. Doordat het lenen van dollars zeer goedkoop is, gebruiken beleggers de munt om allerlei soorten beleggingen te kopen die beter renderen dan de dollar. Daarnaast zei het FOMC dat de inflatieverwachtingen kunnen veranderen door een verdere verzwakking van de dollar. De dollarzwakte zorgt voor 'een opwaartse inflatiedruk', aldus het FOMC. De Fed hanteert momenteel een basisrente van 0 tot 0,25%. Bij de laatste vergadering gaf de FOMC aan de rente nog voor een lange tijd laag te houden.

Vorige week gaven landen als Japan en China aan dat de dollarzwakte en lage rente door beleggers wordt gebruikt voor allerlei speculatieve doeleinden. Zo staat de goudprijs op een record en zijn de aandelenmarkten dit jaar aan een flink herstel bezig. De Amerikaanse graadmeter S&P is sinds de bodem van 9 maart met meer dan 60% gestegen. De MSCI World Index steeg over dezelfde periode met 72%.

Valentijn van Nieuwenhuijzen, macro-econoom van ING Investment Management, ziet de opmerkingen van de Fed niet als een opmaat naar een eerste renteverhoging. 'Wat ze eigenlijk zeggen, is dat ze geleerd hebben van het verleden en de rente niet nog eens jarenlang laag zullen houden en zo voor bubbels in de markt zorgen. Ik denk dat de uitlatingen vooral zijn bedoeld als een signaal naar de markt met de boodschap: de Fed is waakzaam.'

Volgens Van Nieuwenhuijzen zal de Fed eerst stappen zetten om een einde te maken aan kwantitatieve verruiming, zoals het opkopen van staatsobligaties. Doordat de Fed de treasuries opkoopt, houdt ze de rente kunstmatig laag. De macro-econoom verwacht dat de basisrente op zijn vroegst eind 2010 wordt verhoogd, 'maar het kan ook pas in 2011 zijn'.

De uitlatingen van de Fed kunnen ook een politieke lading hebben. De voorzitter van de Senate Banking Committee, democraat Christopher Todd, heeft de Fed onlangs verweten een gebrek aan supervisie te hebben. Todd vindt dat de Fed de huizenbubbel heeft gestimuleerd door de rente te lang te laag te houden. Het uiteenspatten van de huizenbubbel was een van de belangrijkste oorzaken van de kredietcrisis.

Ben Bernanke verschijnt op 3 december van dit jaar voor een hoorzitting van deze commissie omdat hij genomineerd is voor een tweede termijn als voorzitter van de Fed.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 21 november 2009

Dollar nu de munt voor 'carry trades'

Amsterdam
Jarenlang werden de Japanse yen en carrytrade in één adem genoemd. Maar sinds de Federal Reserve de rente heeft verlaagd naar 0 tot 0,25%, spelen geldhandelaren en hedgefondsen dit speculatieve spel nu in Amerikaanse dollars.

Het principe van een carrytrade is vrij eenvoudig. Beleggers lenen geld in een valuta van een land waar de rente laag is en zetten dit vervolgens uit in een land waar de rente hoger is.

Dat er geld verdiend kan worden met carrytrades is doorgedrongen tot het grote publiek. Zakenblad The Economist besteedde hier onlangs veel aandacht aan. Dat de carrytrade aantrekkingskracht heeft, blijkt ook uit gegevens van Google. In oktober van dit jaar werd gemiddeld vijf keer vaker dan gemiddeld gezocht naar de term 'carry trade'.

'Zolang de Fed aangeeft dat de rente voor langere tijd zeer laag blijft, blijft de dollar de belangrijkste munt voor het opzetten van carrytrades', aldus Chris Turner, hoofd valuta's van ING Wholesale Banking in Londen.

Vrijdag sterkte de dollar aan tegenover een mandje van de belangrijkste valuta's. Beleggers zijn bezorgd dat de rally op de aandelenbeurzen te ver is doorgeschoten en zochten hun heil in 'treasury's'.

De zorgen waren het beste terug te zien in Amerikaanse staatsleningen voor drie maanden, waarop de rente kortstondig negatief stond. Dit was voor het eerst sinds december vorig jaar, toen de kredietmarkt volledig tot stilstand kwam. Bij een stijgende dollar mijden beleggers risicovollere beleggingen zoals aandelen.

De afgelopen twintig jaar was de Japanse yen de belangrijkste munt voor carrytrades omdat de rente er al sinds de jaren negentig rond de 0% noteert. Gisteren maakte de Bank of Japan bekend dat de basisrente op 0,1% blijft staan.

De populariteit van de carrytrade nam de afgelopen jaren in Japan zo'n grote vlucht dat niet alleen traditionele spelers als hedgefondsen en geldhandelaren, maar zelfs Japanse huisvrouwen massaal in het buitenland gingen beleggen: yens werden geleend en uitgezet in Australië en Nieuw-Zeeland of er werden aandelen van gekocht in opkomende markten als India en China.

Deze trades werden vorig jaar na de val van Lehman in een razend tempo teruggedraaid. Hierdoor moesten geleende yens worden teruggekocht, waardoor de vraag naar yens steeg en de munt omhoog schoot. Omdat het terugdraaien van carrytrades een versterkend effect heeft, kende de yen daardoor een 'spike'.

Ofschoon er nog altijd carrytrades in yens worden opgezet, heeft de dollar deze rol nu deels overgenomen. Zo is een van de populairste transacties van het moment het verhandelen van de Amerikaanse dollar tegenover de Australische. Het verschil tussen de driemaandsrente op de Amerikaanse dollar en de Australische dollar is ongeveer 4%. Handelaren verkopen de driemaandsfuture op de Amerikaanse dollar en kopen vervolgens de driemaandsfuture op de Australische dollar. Verandert er niets aan de koers van beide valuta's, dan heeft de belegger op jaarbasis 4% verdiend.

De handelaar die aan het begin van het jaar zo'n transactie had opgezet, heeft een goed rendement behaald. Mede door een alsmaar verzwakkende Amerikaanse dollar heeft deze opzet sinds het begin van dit jaar een rendement opgeleverd van bijna 30%.

Volgens chef-econoom David Rosenberg van Gluskin Sheff wordt de Amerikaanse dollar momenteel gebruikt om allerlei risicovolle beleggingen te financieren. 'De dollar is één grote carrytrade geworden', zegt Rosenberg.

De econoom wijst erop dat er historisch gezien nooit enige correlatie is geweest tussen de S&P 500 en de DYX, de dollarindex. De afgelopen acht maanden is die opgelopen naar 90%.

Ook de VIX-index, een indicator die de beweeglijkheid op de markt meet, kwam historisch gezien nooit verder dan een correlatie van 20%. Nu is de samenhang tussen de VIX en de dollarindex 90%.

Tussen de prestatie van beurzen in opkomende markten en de dollar was er voor dit jaar een negatieve correlatie van 70%, maar ook die is gestegen naar 90%. Het verband tussen de dollar en grondstoffenprijzen was altijd al sterk, maar ook hier is de correlatie opgelopen naar meer dan 90%.

Hoofd valuta's Turner van ING, denkt dat de populariteit van de dollar voor carrytrades niet structureel is. 'Zodra de Fed hint op een renteverhoging verwacht ik dat ze worden teruggedraaid.' Beleggers zullen zich weer gaan richten op de yen omdat Turner denkt dat de rente in de Verenigde Staten eerder wordt verhoogd dan die in Japan.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 19 november 2009

Rustig Vaarwater

Als rond één fonds voldoende nieuws is om de koers in beweging te krijgen, dan is het wel Boskalis. De baggeraar deed vorige week een bod van euro 1,35 mrd op maritiem dienstverlener Smit. Deze week kwam het bedrijf met een tussentijds handelsbericht waarin het de winstverwachting voor het hele jaar verhoogde naar euro 215 mln.

Toch lijkt het aandeel niet van zijn plek te komen. Nadat de koers sinds juli met circa 80% is opgelopen van euro 15 tot een slot van euro 26,87 gisteren, lijkt het aandeel de afgelopen weken gevangen in een bandbreedte van euro 23,5o tot euro 27.

De terughoudende opstelling van beleggers kan worden toegeschreven aan een emissie van euro 200 mln voor de overname van Smit. Boskalis heeft een marktwaarde euro 2,4 mrd. Analisten vinden het logisch dat beleggers aan de zijlijn blijven: bij een emissie kunnen ze de stukken meestal met korting krijgen. 'Als ik belegger was, zou ik even wachten', zegt Edwin de Jong van SNS Securities.

Na de flinke stijging sinds juli ziet De Jong geen opwaarts potentieel meer voor het aandeel. SNS verwelkomt de overname van Smit vanwege de strategische voordelen die de deal met zich meebrengt. Toch is de meerwaarde die door de fusie wordt gecreëerd niet al te hoog. SNS schat deze op euro 0,50 per aandeel. Ook als de bank de cijfers van Smit meeneemt, komt er geen hoger koersdoel uit de koker, aldus De Jong.

Het advies van SNS wijkt nauwelijks af van het overgrote deel van de andere effectenhuizen, die gemiddeld een koersdoel hanteren dat varieert van euro 24 tot euro 27. Dit komt overeen met de bandbreedte waarin het aandeel momenteel wordt verhandeld. Dit komt niet vaak voor en daarmee lijken analisten op veilig te spelen.

Het rapport van Rabo Securities, toont een andere zienswijze. De bank handhaaft juist het koopadvies en zet het koersdoel op euro 32. De bank, die de cijfers van Smit pro forma meeneemt, komt tot dit doel door een koerswinstverhouding van 14 te hanteren.

Tussen de regels door geeft Rabo een hoger koersdoel af dan euro 32. Door de fusie zijn er voldoende argumenten voor een hogere koerswinstverhouding, denkt de bank. Het fusiebedrijf krijgt een bredere basis en een betere positionering. Met die hogere waardering wacht Rabo echter tot Smit echt is ingelijfd.

De enige kink in de kabel zou het afketsen van de overname van Smit zijn. Maar gezien het feit dat het aandeel Smit al sinds het bod op de biedingskoers van euro 60 per aandeel staat, is er niemand die daarop rekent.

Over de emissie komt pas de komende maanden meer duidelijkheid. Details daarover kan het aandeel weer uit het rustige vaarwater halen, waarin het zich momenteel bevindt.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

dinsdag 17 november 2009

'Curieuze' transactie in opties Océ

Amsterdam
Het bod op Océ is afgelopen zomer voorafgegaan door een opmerkelijke optietransactie. Volgens marktkenners kan er sprake zijn van voorkennis.

De transactie vond plaats in juli van dit jaar. Een onbekende koper kocht in de open markt 7500 callopties voor bijna euro 300.000 op het aandeel van de printer- en kopieerfabrikant. Het aandeel moest wel flink gaan stijgen, want op het moment van de aankoop stond Océ nog op euro 3,26. Dankzij het bod van Canon zijn de opties nu circa euro 2,2 mln waard.

Opvallend aan deze transactie is dat de opties een looptijd hebben tot december. Zonder het bod van Canon waren de opties de derde vrijdag van december vrijwel zeker waardeloos afgelopen.

Marktvorsers weten niet of het om voorkennis gaat, maar noemen het wel 'verdacht', 'opvallend' en 'curieus'.

'Slimme jongen', reageert een optiehandelaar. 'Het is lastig hard te maken, maar ik denk dat we met een insider te maken hebben.' Cees Smit, handelaar van Today's Beheer vindt 'verdacht' een groot woord, maar betwijfelt wel of het zomaar een toevalstreffer is. 'Het kan zo zijn dat hij op goed geluk een krant aan de muur heeft gehangen, een dartpijltje heeft gegooid en dat daar vervolgens Océ uitkwam. Maar die krant, inclusief het gaatje bij Océ, wil ik dan graag eens zien.'

'Als ik de AFM was, dan zou ik denken dat deze transactie wel een onderzoekje waard is', zegt een andere handelaar, die niet met zijn naam in de krant wil. Een analist van een Nederlandse grootbank die eveneens anoniem wenst te blijven, vindt het ook een onderzoek waard. 'Dat zal wel gebeuren, maar vervolgens hoor je er nooit meer iets van.'

Alle handelaren en optiekenners stellen dat 7500 verhandelde optiecontracten voor een fonds als Océ buitengewoon groot en opvallend is.

Het spreekt in het voordeel van de optiekoper dat de topman van Océ heeft gezegd open te staan voor een strategische samenwerking, fusie of overname. Dat de overname nu naar buiten komt, is dan ook geen grote verrassing. 'Het is uiteraard mogelijk dat iemand een gokje heeft gewaagd. Maar dan had je ook de aandelen kunnen kopen', zegt een Amsterdamse handelaar.

Volgens een woordvoerder van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de transactie 'te gedetailleerd' om er iets over te zeggen. De woordvoerder kan niet aangeven of er verdachte transacties in aandelen of opties Océ hebben plaatsgevonden. Zij geeft aan dat er bij overnames altijd wordt gekeken of er opvallende koersbewegingen en transacties waren in aanloop naar een overnamebod.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 14 november 2009

'Stap naar obligaties is structureel'

Bedrijven gaan voor financiering blijvend naar obligatiemarkt omdat banken geen geld uitlenen

Amsterdam
Doordat banken nauwelijks geld uitlenen, zoeken bedrijven steeds vaker de obligatiemarkt op. Deze trend, die dit jaar door de kredietcrisis is ingezet, is structureel. Dat stelt Roman Gaiser, portefeuillebeheerder van het European High Yield Bonds Fund van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle. Hij heeft euro 2 mrd onder zijn hoede. Heel Threadneedle had eind september een beheerd vermogen van euro 64,1 mrd. 'Banken gaan niet ineens weer risicovolle leningen op de balans nemen', zegt Gaiser. 'De verschuiving van een kredietlijn bij de bank naar een gang naar obligaties is blijvend.'

Het verkrijgen van krediet bij banken is voor bedrijven lastig geworden, benadrukt Gaiser. 'Alle cijfers wijzen erop dat banken minder geld uitlenen ondanks dat ze op veel goedkoop geld zitten. De banken moeten hogere reserves aanhouden en het risico verlagen. Het gevolg is dat bedrijven op zoek moeten naar een alternatief.'

In de meeste gevallen is dat alternatief de obligatiemarkt, zegt Gaiser. Volgens hem zijn de banken in de VS bezig met het versterken van de kapitaalbalansen, terwijl in Europa de banken nog in een proces zitten waarin de schuldenportefeuilles worden verkleind: deleverage.

Door deze ontwikkeling zijn veel bedrijven - al dan niet gedwongen door de omstandigheden - de obligatiemarkt opgegaan voor (her)financiering. Citigroup voorspelt dat er dit jaar voor euro 300 mrd aan obligaties zal worden uitgegeven door Europese bedrijven. Het grootste deel hiervan is al geplaatst. Gaiser wijst erop dat er in de anderhalf jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis nauwelijks aanbod was.

Gaiser vindt de verschuiving van bank naar obligatiemarkt een goede ontwikkeling. 'Het is eigenlijk heel logisch. Het risico verschuift van de bank naar de obligatiemarkt. De risico's zijn bovendien transparanter omdat die daar beter zijn ingeprijsd.'

Het zijn niet de minste namen die nu met grote obligatieleningen geld uit de markt halen. Automakers als BMW en Fiat zetten dit jaar obligatieleningen van enkele miljarden in de markt. In september haalde telecomconcern KPN met een twintigjarige obligatielening £ 850 mln op. Met een euro-obligatie werd in dezelfde maand nog eens euro 700 mln opgehaald bij institutionele partijen in Europa. Deze obligatie heeft een looptijd van vijftien jaar en een coupon van 5,625%.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties, staan beleggers in de rij voor de obligaties. Ondanks het ruime aanbod, is het grootste deel van de obligaties met gemak geplaatst.

Bedrijfsobligaties behoren dit jaar tot een van de beleggingen die het zeer goed hebben gedaan. Highyieldbonds noteren momenteel hoger dan voor de val van Lehman Brothers, toen de kredietmarkten tot stilstand kwam. 'Bedrijfsobligaties hebben een ijzersterk jaar achter de rug. De koersen staan bijna 60% hoger dan aan de start van dit jaar. Ik moet erbij zeggen dat ze vorig jaar met ruim een derde gedaald zijn', aldus Gaiser.

De fondsbeheerder verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan bijvoorbeeld aandelen. Bonds doen het namelijk ook goed als de situatie stabiel blijft. 'Om aandelenkoersen te laten stijgen moet een bedrijf een verbetering van zijn bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.'

Threadneedle rekent juist op een stabiele economische situatie. De vermogensbeheerder verwacht voor westerse economieën de komende jaren een zeer gematigde economische groei van 1 tot 2% per jaar. Als voorbeeld van een bedrijf waarvan hij de bonds in portefeuille heeft, wijst hij op het Duitse Heidelberg Cement. De volumes die het Duitse cementbedrijf exporteert zijn wel een stuk lager dan de afgelopen jaren, maar de inkomsten zijn stabiel en de marges naar behoren. Goed genoeg voor een belegger in bedrijfsobligaties.

Een ander positief punt voor bedrijfsobligaties is dat het aantal wanbetalingen, de zogeheten 'default rate', in 2010 verder afneemt. De default rate voor speculatieve bedrijfsobligaties stond in september op 8,8%, maar steeg in oktober weer door het bankroet van kredietverstrekker CIT Group.

Toch zijn er ook genoeg zaken waar de belegger rekening mee moet houden. 'De trek naar risicovollere beleggingen kan zomaar weer afnemen. Daarvoor hoeft er maar een grote naam om te vallen. Ook een oplopende rente kan negatief uitpakken.' Daarnaast speelt het grote aanbod een rol. 'Die vraag hangt zeker boven de markt: blijft de vraag op het huidige niveau?'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 12 november 2009

Recordveiling treasury's valt goed

Beleggers blijven Amerikaanse staatsleningen kopen ondanks groot aanbod op de markt

Amsterdam
Ondanks de enorme toevloed blijven Amerikaanse staatsobligaties gewild. Twee grote veilingen zijn deze week met gemak in de markt gezet.

De rendementen op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen stegen na de veiling licht. Voor de veiling bedroeg de rente op de tienjarige 3,46%, na de veiling liep dit licht op naar 3,49%. De rente beweegt omgekeerd aan de koers van een obligatie. Als het rendement oploopt, daalt dus de koers van de obligatie.

Een veiling van $ 25 mrd aan tienjarige treasury's is dinsdag goed ontvangen. De Amerikaanse overheid heeft het aantal veilingen dit jaar fors verhoogd om op die manier het immense begrotingstekort van het land te financieren.

De zogeheten bid-to-cover-ratio - de verhouding tussen de vraag en de uiteindelijk toegewezen hoeveelheid leningen, die een indicatie is voor de vraag - bedroeg 2,81. De afgelopen vier veilingen kwam deze ratio gemiddeld uit op 2,34. Volgens Amced Younis, obligatiestrateeg van Fortis Bank Nederland, blijft de aanhoudende lage Amerikaanse rente kopers trekken. 'Een hoge liquiditeit en lage rente zorgt voor een trek naar staatsobligaties', zegt Younis. Volgens de strateeg zijn de afgelopen maanden vooral commerciële banken kopers van treasury's. Banken moeten meer kapitaal aanhouden en gebruiken daarvoor ook staatsobligaties. Younis geeft aan dat alleen al in de maanden juni tot en met augustus commerciële banken voor $ 200 mrd aan treasury's hebben gekocht.

HSBC, een van de zogeheten primary dealers, ziet eveneens dit beeld. Een primary dealer is een bank of effectenhuis dat rechtstreeks met de Federal Reserve handelt. Volgens HSBC zitten banken nu op veel goedkoop geld en zijn zij alleen bereid dit geld uit te lenen aan uiterst zekere bedrijven of consumenten. De banken kopen nu treasury's en verdienen geld met het verschil tussen de basisrente, bijna 0%, en de rendementen op staatsleningen. Dit verschil, de spread, is voor veel beleggers veel te laag, maar banken nemen daar nu genoegen mee.

De vraag van de commerciële banken naar treasury's helpt om het aanbod te absorberen, aldus HSBC in een rapport. Bovendien helpt deze vraag de Fed omdat deze dan minder staatsobligaties hoeft op te kopen. De Fed is na de kredietcrisis overgegaan tot het opkopen van staatsobligaties. De Fed nam vorig jaar onconventionele maatregelen zoals kwantitatieve verruiming en liquiditeitsoperaties om de marktrentes te drukken en het economisch herstel te stimuleren. De Fed kocht dit belastingjaar, dat loopt tot eind september, voor $ 300 mrd aan staatsobligaties. Dat is ongeveer 16% van alle obligaties die zijn uitgegeven.

Naast commerciële banken zijn er de gebruikelijke kopers, zoals buitenlandse centrale banken. Zij kochten in totaal 47,3% van de tienjarige leningen. Dit was iets meer dan bij de laatste veiling van tienjarige treasury's in augustus, toen het percentage op 45,7% lag. Het percentage directe bieders - dit zijn beleggers die voor eigen rekening handelen - kwam uit op 4,5%. Dit is het hoogste niveau in meer dan een jaar. Een hoger percentage directe bieders is gunstig voor de ontwikkeling van de obligatiekoers. De primary dealers doen de stukken na de veiling vaak direct weer van de hand, waardoor de koers onder druk komt te staan.

Dit beeld was dinsdag na de veiling ook terug te zien. De veiling kende weliswaar een solide interesse van beleggers, maar het grootste deel van de staatsleningen ging naar handelaren die de leningen meteen weer in de markt plaatsten. Marktvorsers zijn te spreken over het verloop van de veilingen. 'We hebben het al eerder gezegd en we willen niet klinken als een plaat die overslaat, maar iedere keer weer blijken de zorgen over inflatie, de toevloed aan obligaties, het begrotingstekort en allerlei andere zaken onterecht', aldus chef-econoom Dan Greenhouse van Miller Tabak gisteren in een e-mail. 'Dit gaat veranderen in 2010, maar momenteel houd de Fed de rente dusdanig laag dat dit iedere keer weer een steun is voor treasury's.'

Afgelopen maandag was een veiling van driejarige treasury's voor een bedrag van $ 40 mrd eveneens succesvol. Deze veiling brak een record, want de vraag buiten de primary dealers om was zo groot, in totaal $ 47,1 mrd, dat het gehele bedrag aan deze handelaren kon worden geleverd.

De succesvolle veiling van de tienjarige leningen is een goede opmaat naar de volgende veiling van dertigjarige obligaties, die vandaag plaatsvindt. Over het algemeen zijn deze langlopende leningen lastiger te plaatsen dan tienjarige.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 11 november 2009

'Goudprijs is toe aan een correctie'

Credit Suisse verwacht lagere prijs omdat dollar gaat aantrekken door eerste signalen renteverhoging

Amsterdam
Goud staat momenteel volop in de schijnwerpers. Ofschoon een groot deel van de markt rekent op een verdere stijging en records van het populaire edelmetaal, verwacht analist Tobias Merath, hoofd onderzoek van Credit Suisse juist een correctie.

De Zwitserse zakenbank verwacht dat de goudprijs terugzakt naar een prijs van $ 900 tot $ 1000 per troy ounce, ofwel 31,1035 gram. Dinsdag zette de goudprijs met levering voor november door de handelsdag heen wederom een record van $ 1111,20 op de borden.

'Wij denken dat de Amerikaanse dollar wat kan aantrekken en dat is slecht voor de goudprijs', aldus Merath in een rapport. Merath verwacht dat de dollar in de loop van 2010 in waarde zal stijgen omdat de Amerikaanse Federal Reserve mogelijk de eerste signalen van een renteverhoging zal afgeven.

Credit Suisse is daarmee een van de weinige partijen die tegen de algemene markttrend ingaan. Overigens denkt Merath aan een tijdelijke correctie, want hij verwacht dat de goudprijs in 2011 weer gaat oplopen wegens 'aanhoudende dollarzwakte en stijgende prijzen van andere grondstoffen waardoor de opgaande trend voor de lange termijn blijft gehandhaafd'.

Een overgroot deel van de marktvorsers rekent er echter op dat de goudprijs, die dit jaar al met een kwart is opgelopen, verder zal stijgen. 'Goud is niet veranderd, maar de kopers zijn veranderd', aldus Suki Coop. Hij is analist kostbare metalen bij Barclays. 'Wij zien een structurele verschuiving. Niet alleen van beleggers, maar ook van centrale banken en de individuele consument', aldus Coop tegenover de New York Times. Hij rekent op een prijs van gemiddeld $ 1140 in het vierde kwartaal.

Ook zijn er analisten die menen dat de goudprijs in korte tijd te hard is opgelopen, met andere woorden: goud is 'overbought' en toe aan een correctie. Zo'n daling kan door nieuwe kopers worden aangegrepen om alsnog in goud te stappen. Op die manier blijft de opwaartse trend voor de lange termijn in stand.

'Goud is duidelijk te hard gestegen. Momenteel is er een overparticipatie van het beleggende en speculerende publiek', aldus de Amerikaanse econoom Dennis Gartman dinsdag in zijn nieuwsbrief Gartman Letter.

Goud staat sinds de aankoop van 220 ton goud door de centrale bank van India vorige week van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) volop in de schijnwerpers. De aankoop was zelfs voor de meest fanatieke goudvolgers een verrassing. India betaalde $ 1045 per troy ounce, in totaal $ 6,7 mrd.

Beleggers rekenden erop dat China een deel van zijn buitenlandse reserves zou inzetten om goud aan te kopen omdat het land de behoefte heeft om de portefeuille te diversifiëren.

De aankoop van India van 220 ton valt namelijk in het niets als wordt gekeken naar de buitenlandse reserves van China, die momenteel $ 2270 mrd bedragen. In april van dit jaar liet de Chinese overheid weten dat zij een goudreserve heeft van 1054 ton. Dit is een stijging van 76% vergeleken met de laatste melding, die overigens dateert van zes jaar terug.

Ondanks de verwachtingen in de markt liet een vertegenwoordiger van de Chinese centrale bank deze week tegenover persbureau Bloomberg weten dat het land helemaal geen haast heeft met het aankopen van goud. 'China is de grootste goudproducent van de wereld, dus wij hebben niet dezelfde urgentie als bijvoorbeeld India om grote volumes aan te kopen zodra die beschikbaar zijn op de wereldmarkt. Het is voor ons goedkoper om goud op de eigen markt in te kopen. Maar dat helpt niet om onze enorme valutareserve te diversifiëren.'

Volgens de vertegenwoordiger is het voor China ook weinig zinvol om goud op de internationale markt te kopen, want zelfs als het land de helft van het jaarlijkse goudaanbod opkoopt, zou de valutareserve 'slechts' met enkele miljarden dollars dalen. 'Mocht China wel IMF-goud kopen, dan is dat eerder een symbolische aankoop.'

Xia Bin, hoofd onderzoek en ontwikkeling, een belangrijke denktank van de Chinese regering, gaf deze week aan dat China juist wel IMF-goud moet kopen. 'Waarom niet? Zelfs als het voor de huidige marktprijs wordt aangeboden, moeten we het kopen.' Bin benadrukte op persoonlijke titel te spreken. 'Wat is het nut van het aankopen van dollars waarvan de waarde toch al daalt. Met zoveel valutareserves vind ik dat China goud moet kopen, zonder twijfel.'

Dit zou een slechte ontwikkeling zijn voor de dollar. Door die op grote schaal in te ruilen voor goud, komen er flinke hoeveelheden dollars op de markt, waardoor de waarde van de munt daalt.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

9 november 2009 was ik te gast bij Bureau Buitenland van de VPRO op radio1 om over de goudprijs te praten. Op de site is het fragment te beluisteren.

* Site Bureau Buitenland


dinsdag 10 november 2009

Tegendraads

Het was maandag een mooie dag voor de verzekeringssector. Het Duitse Allianz liet weten weer zwarte cijfers te schrijven. Daarnaast verwierp het Aziatische onderdeel van de Franse verzekeraar Axa gisteren een overnamebod van ruim $ 10 mrd van het moederconcern en de Australische vermogensbeheerder AMP.

Het gevolg was dat verzekeraars gisteren tot de beste presterende sectoren behoorde. Allianz sloot in Frankfurt 4,3% hoger, terwijl Axa in Parijs 0,4% won. In Amsterdam sloot Aegon - dat donderdag de cijfers rapporteert - met een winst van 6%. Opvallend genoeg wist Delta Lloyd zich niet op te trekken aan het sterke sentiment in de sector. Tegen de markttrend in noteerde Delta Lloyd de gehele dag lager om onveranderd op euro 16,10 te sluiten.

Om het koersverloop van Delta Lloyd zo kort na de emissie af te zetten tegen die van andere verzekeraars, is echter niet terecht. Er spelen kort na een beursgang andere zaken mee die van invloed zijn, zegt een bankier die beursgangen begeleidt.

De syndicaatbanken die het aandeel naar de beurs brachten, Goldman Sachs en Morgan Stanley, hebben een periode na de beursgang een soort zorgplicht. Meestal is dit een periode van dertig dagen. Banken mogen de koers van het aandeel 'stabiel' houden. Omdat de scheidslijn tussen een aandeel stabiel houden en koersmanipulatie nauw luistert, heeft toezichthouder Autoriteit Financiële Markten daar speciale regels voor opgesteld.

Ofschoon steunaankopen zijn toegestaan, mag het aandeel niet kunstmatig worden gestuwd. Er mogen alleen steunaankopen worden gedaan in een zogeheten downtick, een neerwaartse beweging in de prijsopgave.

Op een gegeven moment moeten die banken weer van deze stukken af. Het is dus goed mogelijk dat we daar gisteren een eerste begin van hebben gezien. Het is niet ondenkbaar dat de banken op de eerste handelsdag steunaankopen hebben gedaan omdat de koers direct na verhandeling wegzakte. Gisteren was een goede dag om die stukken weer te verkopen.

Volgens de bankier die emissies begeleidt, kan het door die stabilisatieperiode van een maand voorkomen dat een aandeel een hele andere beweging laat zien dan de rest van de markt. Maar, zegt de bankier, de macht van de banken is ook hier beperkt. Soms kan een koers zo'n gigantische beweging maken, dat er zelfs voor de begeleidende banken geen houden meer aan is.

Het is dus goed mogelijk dat de koers van Delta Lloyd de komende weken tegen de markt in blijft bewegen. Na dertig dagen zal de koers een stuk beter met de realiteit, of waan van de dag, overeen komen.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 7 november 2009

Cirkelen rond de 300

De AEX dreigde deze week door de psychologische grens van 300 punten te zakken, maar hield het hoofd uiteindelijk fier boven water.

Sinds de Amsterdamse hoofdgraadmeter op 19 oktober een hoogste stand van het jaar van 327,03 punten op de borden zette, zit de klad erin. Een overgroot deel van de marktvorsers rekende enkele weken terug nog op verder oplopende koersen, maar het tegenovergestelde blijkt het geval. De bedrijfsresultaten over het derde kwartaal vallen gemiddeld genomen mee, maar worden nauwelijks met koerswinst beloond. 'De cijfers waren dan wel beter dan verwacht, maar dit komt vooral doordat de bedrijven op de kostenontwikkeling hebben gelet. Ze zien nog geen duurzaam herstel', zegt Geoffrey Leloux, handelaar bij Keijser Capital. Hij ziet dan ook geen 'triggers' voor hogere koersen, tenzij macrocijfers enorm meevallen.

Volgens Leloux is de twijfel over de kracht van het herstel ook bij beleggers terug te zien. 'Ze vragen zich af of het wel terecht is dat we zo hoog staan. Daarnaast zijn er technisch analisten die zeggen dat we tegen weerstanden aanzitten. Het speelt allemaal een rol. De beurzen bevinden zich in een surplace.' Ook buitenlandse beleggers vertonen terughoudendheid, aldus Leloux.

CIT Group

De AEX leek al op de eerste handelsdag van de week door de grens van 300 punten te zakken. De aandelenbeurzen reageerden wereldwijd negatief op het faillissement van de Amerikaanse kredietverstrekker CIT Group. Het faillissement behoort samen Enron, Lehman Brothers, Washington Mutual, WorldCom en General Motors tot de grootste faillissementen in de Amerikaanse geschiedenis .

Net op het moment dat de graadmeter in de middag de 300-puntengrens leek te breken - heel even stond de AEX op 299,99 punten - werd de markt gered door meevallende Amerikaanse huizencijfers waardoor de AEX de dag met afsloot met een bescheiden winst van 0,15% op 302,82 punten.

Post- en logistiek concern TNT rapporteerde maandag de resultaten over het derde kwartaal. De winst ging voor de vijfde achtereenvolgende periode omlaag, maar de cijfers waren wel boven de verwachting van analisten. Maar doordat bestuursvoorzitter Peter Bakker zich slechts voorzichtig positief uitliet over de toekomst, werd het aandeel niet voor de meevallende winst beloond. Volgens Bakker is in het derde kwartaal het handelsklimaat gestabiliseerd 'met enkele eerste tekenen van positieve onderliggende ontwikkelingen'. Het aandeel TNT sloot het aandeel maandag 0,1% hoger.

Dinsdag stond Amsterdam geheel in het teken van de beursgang van verzekeraar Delta Lloyd. Het evenement werd door de gehele financiële wereld met grote belangstelling gevolgd. Delta Lloyd is de eerste grote financiële partij die het na de crisis heeft aangedurfd om de gang naar de aandelenmarkt te maken. Met de opbrengst van meer dan euro 1 mrd was het de grootste Europese beursgang van dit jaar. 'Het is jammer dat de introductie samen viel met een dalende beurs', zegt Keijser-handelaar Leloux. Hij wijst erop dat de koers in de loop van de week weer naar de emissieprijs van euro 16 kroop en er vrijdag zelfs boven sloot: euro 16,10. 'Delta Lloyd is relatief gezien een kleine speler, maar deze emissie was heel goed om het sentiment te testen. Ik vind dat het goed is gegaan en vind het aandeel ook interessant gezien de waardering en het feit dat ze dividend gaan uitkeren.'

Speculeren met Ahold

Analisten van ING bliezen deze week weer leven in overnamegeruchten rond supermarktconcern Ahold. Het bedrijf zou wel eens een interessante prooi voor het Britse Tesco kunnen zijn. Mochten de Britten dit ING-advies opvolgen, rekent de bank op een overnameprijs van euro 12,80 per Ahold-aandeel. Beleggers namen het advies serieus en zetten het aandeel deze week hoger. 'Een overname van Ahold door het Belgische Dellhaize is ook zo'n verhaal dat al jaren lang de ronde doet', aldus Leloux. Hij noemt de koersbeweging van Ahold van afgelopen week 'opvallend'. Het aandeel donderdag 4,5% nadat Ahold een reorganisatie aankondigde, die goed werd ontvangen. Gisteren maakte het bedrijf in deze krant bekend met zijn succesformule Albert Heijn naar het buitenland te willen. Duitsland en België komen daarvoor in eerste instantie in aanmerking. Dat kan eventueel gepaard gaan met een overname in een van die landen, aldus Ahold.

Op donderdag dook de AEX weer kortstondig onder de 300 punten. Dit keer stond de index even op 299,63. Wederom waren het Amerikaanse macrocijfers die de AEX aan winst hielp. De gedaalde loonkosten in de VS zorgden ervoor dat de angst voor inflatie afnam.

De week werd met verlies afgesloten na de publicatie van het Amerikaanse werkloosheidscijfer. De werkloosheid liep in oktober op naar 10,2% van de beroepsbevolking, het hoogste niveau sinds 1983. Beleggers schrokken in eerste instantie van de cijfers en de AEX zakte in rap tempo in de min, herstelde weer en ging uiteindelijk met een min van 0,22% op een stand van 307,14 de week uit.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 5 november 2009

Zorgen om bubbel in markt nemen toe

IMF en Wereldbank zien toenemende risico's van luchtbel in Aziatische aandelen- en vastgoedprijzen

Amsterdam
Door de lage rente en de enorme toevloed aan liquiditeit, dreigt een nieuwe bubbel in de Aziatische vastgoed-, aandelen- en geldmarkten te ontstaan. Hiervoor waarschuwen deze week zowel de Wereldbank als het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Aandelen- en grondstoffenprijzen stegen gisteren, terwijl de dollar en yen daalden op de verwachting dat de Amerikaanse rente gelijk blijft op het huidige niveau van 0 tot 0,25% en de Federal Reserve de uitspraak 'voor een langere periode' handhaaft in een toelichting op het rentebesluit. De Fed kwam gisterenavond met dat rentebesluit. De Europese en Britse centrale bank volgen vandaag.

De Wereldbank maakt zich in 'toenemende mate zorgen' over het feit dat de miljarden dollars die het afgelopen jaar in de markt zijn gepompt, zorgen voor bubbels in de prijzen van aandelen in Azië en van vastgoed in landen als China, Hongkong, Singapore en Vietnam.

Het IMF ziet 'risico's dat de vastgoedprijzen in Hongkong momenteel niet worden gedreven door de 'natuurlijke werking van vraag en aanbod', maar door de enorme toestroom aan kapitaal. 'We staan aan het begin van een nieuwe en buitensporige stijging van aandelen-, grondstof- en vastgoedprijzen', aldus Simon Johnson, voormalig chef-econoom van het IMF tegenover de Wall Street Journal.

Diverse grondstoffenprijzen zijn dit jaar al fors opgelopen. Zo kost een vat ruwe olie circa 80% meer dan begin dit jaar. De goudprijs is met bijna 45% gestegen en bereikte deze week een recordstand. De prijs van koper is dit jaar met de helft gestegen.

De resultaten van de lage rentestand zijn het duidelijkst zichtbaar in Azië omdat de economieën daar het snelst herstellen. In Hongkong lopen de prijzen van vastgoed in het hoogste segment momenteel hard op. Voor een luxe-appartement wordt voor een gemiddelde vierkante meter al vlug $ 9000 betaald. In Singapore zijn de huizen in het derde kwartaal 15,8% duurder geworden, de sterkste stijging in 28 jaar.

Wat daarnaast meespeelt zijn zogeheten 'carry trades' in de Amerikaanse dollars. Een carry trade houdt in dat dollars worden geleend en vervolgens worden omgewisseld in buitenlandse valuta's met een hogere rentevergoeding, zoals de Australische dollar. De Australische munt is dit jaar met 35% opgelopen tegenover de Amerikaanse.

Valutahandelaren speculeren erop dat de Australische centrale bank het monetaire beleid verder zal verkrappen. Afgelopen dinsdag verhoogde de bank de basisrente met 0,25%. Het was de tweede renteverhoging in twee maanden tijd. De centrale banken van Zuid-Korea en India hebben signalen afgegeven waaruit opgemaakt kan worden dat ook daar de rente binnen enkele maanden wordt verhoogd.

Deze week voorspelde een Australische onderzoeksbureau dat de huizen binnen twaalf jaar in prijs gaan verdubbelen. 'Deze wonderbaarlijke voorspelling wijst erop dat je een huis moet kopen zodra je het kunt betalen. Want met lang wachten kan je droom wel eens onbereikbaar worden', schreef de Australische krant de Herald Sun in een reactie.

Aziatische aandelen schieten eveneens omhoog door carry trades. Beleggers lenen dollars en zetten dit weg op de Aziatische markten in de hoop op een beter rendement. Die hoop is vooralsnog terecht, want de Chinese beurs staat ruim 70% hoger dan aan het begin van het jaar. De Braziliaanse Bovespa is 100% gestegen en de aandelenmarkt van Indonesië met bijna 103%. Ter vergelijking: de Amerikaanse Dow Jones-index staat sinds de start van het jaar 11% hoger. Tot nu toe stroomde er dit jaar $ 53 mrd in fondsen die beleggen in opkomende markten, aldus cijfers van EPFR Global. Wereldwijd is de waarde van de gezamenlijke aandelenmarkten sinds het dieptepunt op 9 maart met $ 17.000 mrd opgelopen.

De ervaring leert echter dat buitenlandse beleggers ook in rap tempo het geld weghalen, als er iets misgaat. Recente voorbeelden hiervan zijn de Azië-crisis in 1997 en de kredietcrisis vorig jaar.

De Wereldbank kwam gisteren met een rapport waarin het de verwachting voor de Oost-Aziatische economie heeft verhoogd. De bank gezeteld in Washington, rekent op- een groei van 6,7%, tegen een verwachting van 5,3% in april. De groei kan accelereren naar mogelijk 7,8% in 2010.

De Wereldbank denkt dat de opkomende markten deze groei kunnen vasthouden als men zich minder richt op export en blijft vasthouden aan het stimuleren van de binnenlandse markt zoals het afgelopen jaar is gebeurd.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad