Posts tonen met het label kredietmarkt. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kredietmarkt. Alle posts tonen

dinsdag 10 mei 2011

'Griekse euro-exit schept precedent'

Als Grieken eurozone mogen verlaten, houdt niets landen als Ierland en Portugal tegen hetzelfde te doen

Het gerucht dat Griekenland mogelijk de eurozone verlaat, leidde vrijdag tot een scherpe daling van de euro. Noteerde de Europese eenheidsmunt vorige week woensdag nog op $ 1,4940, gisteren aan het eind van de Europese handel werd een euro verhandeld voor $ 1,4266. Met een verlies van ruim 4% is het de grootste daling op weekbasis in meer dan een jaar.

Vooral vrijdag kreeg de euro een flinke tik toen het Duitse blad Der Spiegel berichtte dat Griekenland uit de eurozone zou stappen. In enkele minuten daalde de euro met 2 cent. In valutamarkten is dit een enorme beweging.

De markten zien een mogelijke exit van de Grieken als een zeer slecht signaal voor de eurozone als monetaire unie. Hoe betrouwbaar is de unie nog als een land dat zijn schulden niet meer kan betalen er zomaar uit kan stappen?

Toch is het geen vreemde vraag of een euro zonder Griekenland niet veel gunstiger is. Er blijft dan een munt over met sterke landen en minder zwakke broeders. 'Dat is op zich dan een logische gedachte, maar dat is niet waar de financiële markten naar kijken', zegt het hoofd treasury van een Nederlandse bank. 'Als de Grieken de euro verlaten, wat houdt de Ieren en de Portugezen dan nog tegen om exact hetzelfde te doen? Dan is er sprake van het volledig uiteenvallen van de ooit zo geroemde Europese Monetaire Unie.'

'Als Griekenland de euro mag verlaten, schept dat een gevaarlijk precedent', stelt ook Chris Turner, hoofd valutastrategie van ING in Londen. 'Ik vrees voor een kettingreactie op de markten als de Grieken uit de euro stappen.'

De valutamarkten worden momenteel gedreven door onzekerheid, zegt het hoofd treasury. 'Wel of geen herstructurering van de schulden, blijven ze nu wel of niet in de euro en dan ook nog geniepige vergaderingen. Dat maakt beleggers kopschuw. Het wordt tijd dat de bittere pil wordt geslikt: de markt eist duidelijkheid.'

Kredietbeoordelaar Standard & Poor's, die maandag de kredietstatus voor de langlopende schuld van Griekenland heeft verlaagd van BB- naar B, noemt een Griekse exit uit de eurozone 'hoogst onwaarschijnlijk en juridisch bijzonder complex'.

'Bovendien stap je niet van de ene op de andere dag uit de euro', zegt Trevor Cullinan, hoofd Europese obligaties van S&P. 'Dat proces kan maanden duren. In de tussentijd kan het financiële systeem onder bijzonder grote druk komen te staan, en dat wil niemand.'

Volgens Turner is de euro de afgelopen dagen door een combinatie van factoren gedaald. Naast de geruchten over Griekenland staat de munt onder druk sinds de Europese Central Bank (ECB) vorige week aangaf voorlopig geen haast te hebben met het verhogen van de rente. ECB-president Jean-Claude Trichet liet de woorden 'sterke waakzaamheid' achterwege. 'Dit werd door de markt geïnterpreteerd als een sterk signaal dat de eerstvolgende renteverhoging van de ECB niet in juni maar in juli of nog later dit jaar zal plaatsvinden', schreef Rabobank gisteren.

Partijen die vooraf rekenden op een snelle renteverhoging draaiden van positie en deden de euro van de hand, waarop in enkele minuten de munt met meer dan een cent daalde. Ondanks de daling van de afgelopen dagen staat de euro sinds de start van het jaar nog steeds op een winst van 3% tegenover de negen valuta's van de belangrijkste handelspartners.

Turner spreekt van een 'gezonde correctie'. De munt is na een dieptepunt van $ 1,1877 in juni vorig jaar flink opgelopen. 'De markt rekende op meerdere renteverhogingen en de euro is daarom opgelopen naar $ 1,50.' De valutastrateeg ziet nu een bodem rond $ 1,40 waarna de euro weer kan stijgen. 'Wij mikken op $ 1,50 deze zomer.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 4 mei 2011

'Op korte termijn geen Griekse haircut'

Markten prijzen afstempeling van Griekse schuld hoog in, beleidsmakers kopen nu zo veel mogelijk tijd

Ofschoon de markten rekenen op een herstructurering van Griekse schulden, zal een afstempeling niet eerder dan in 2012 plaatsvinden. Dat stellen marktstrategen van verschillende banken.

'De beleidsmakers kopen momenteel tijd in de hoop dat de Europese banken er over een tijd beter voor staan', aldus Pavan Wadhwa, rentestrateeg van J.P. Morgan in Londen. Volgens Wadhwa is momenteel niemand gebaat bij een afstempeling van Griekse schulden. 'Van veel Europese banken zijn de balansen nog niet sterk genoeg. Bij een haircut ben ik vooral bang voor besmettingsgevaar.'

Een herstructurering van de Griekse staatsobligaties geeft vooral het sentiment in de markten een knauw, denkt Wadhwa. 'De markten zullen denken dat dit niet de laatste herstructurering is, en na Griekenland meteen de pijlen richten op Ierland en Portugal. Wellicht dat daarna ook Spanje in het vizier komt, en dan komen de markten in de problemen.'

Elwin de Groot, econoom van Rabobank, is bevreesd voor een domino-effect als Griekenland de schulden gaat afstempelen. 'Als aan het eind van de looptijd de Grieken nog steeds in de problemen zitten, zal toch de portemonnee moeten worden getrokken om het land buiten de markten te houden. Dat is goedkoper dan opnieuw de banken te hulp schieten.'

De Groot denkt dat de markten de kans op een herstructurering van Griekenland nu te hoog inschatten. 'Een herstructurering hoeft niet te betekenen dat de schuld wordt afgestempeld. Het kan ook zijn dat de afbetalingen over een langere termijn worden uitgesmeerd. De neveneffecten van nu afstempelen zijn te groot.'

De rente op Griekse staatsobligaties en het verzekeren van Griekse schuld zijn in de afgelopen weken opgelopen naar recordniveaus. Het verschil in rente tussen tienjarige obligaties van ankerland Duitsland en die van Griekenland is opgelopen naar bijna 12,5%-punt tegen 9,5%-punt begin dit jaar. De rente op staatsobligaties met een looptijd van twee jaar noteert op 23%, iets minder dan het record van 25% dat vorige week werd bereikt.

Volgens kredietbeoordelaar Standar & Poor's is de kans op een afstempeling van Griekse staatsobligaties wel degelijk toegenomen en kan een potentiële 'haircut' oplopen tot 70%. Dit betekent dat een obligatie met een startwaarde van euro 1000 zou worden afgewaardeerd naar euro 300.

De staatsschuld van de Grieken bedraagt momenteel 142,8% van het bruto binnenlands product. De verwachting is dat dit in 2012 oploopt naar 159%. Een deel van de beleggers denkt dat de Grieken niet anders kunnen dan afstempelen om de fiscale positie weer op orde te kunnen krijgen.

De Groot verwacht dat de afstempeling er wel komt, maar niet op de zeer korte termijn. 'Als de afstempeling 50% zou zijn, zijn Griekse banken direct door hun kapitaal heen. De banken hebben meer tijd nodig.'

Volgens Wadhwa is vooral de politiek een onzekere factor. 'Als je rationeel en economisch naar de cijfers kijkt, is het duidelijk dat onder de streep een afstempeling veel duurder is dan de Grieken nog een keer te hulp schieten.'

Wadhwa vreest voor een politieke oplossing waarmee zijn scenario dat de Grieken in 2012 gaan afstempelen in de prullenbak zou verdwijnen. 'Politici kijken niet altijd even rationeel naar dit probleem en maken zich vaker zorgen om de mening van het electoraat.'

Het niet steunen van perifere landen valt bij kiezers erg goed. Zo won de eurosceptische partij Echte Finnen onlangs de verkiezingen door zich tegen deze steun te keren. De partij liet gisteren weten toch niet bereid te zijn in te stemmen met noodhulp aan Portugal.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 28 april 2011

Markt wacht op 'haircut' Griekenland

Beleggers blijven Griekse rente hoger zetten totdat duidelijk wordt hoeveel het land gaat afstempelen

De rente op Griekse staatsobligaties blijft stijgen. Woensdag noteerde het effectief rendement op tweejarige obligaties even boven de 25%, wederom een record. De rente op tienjarige obligaties steeg voor de negende handelsdag op rij naar 15,8%, eveneens een record.

De financiële markten speculeren er al maanden op dat Griekenland zijn schulden niet meer kan aflossen en dat het land zijn schulden moet herstructureren. Daardoor loopt de rente op staatsobligaties hard op.
De oplopende rentes zeggen echter weinig, stelt een obligatiehandelaar uit Amsterdam. 'Het heeft bij Griekse staatsobligaties totaal geen zin meer om nog naar de rentevergoeding te kijken. Het zegt helemaal niets totdat helder wordt hoeveel er afgestempeld moet worden', aldus de strateeg. 'Wordt het een "haircut" van 30, 40, 50 of zelfs 60%? Niemand die het weet. De markt wil duidelijkheid. Ook als er geen haircut komt. Tot die tijd kan de rente verder stijgen.'

'De bewegingen in Griekse staatsobligaties moeten met een korrel zout worden genomen', zegt een hoofd staatsobligaties van een Nederlandse bank die niet met zijn naam in de krant wil. 'De handel is minimaal.
Neem afgelopen donderdag, toen was de omzet euro 16 mln, dat stelt echt niets voor.'

Dat de Griekse schulden wordt afgestempeld, daar is hij zeker van. 'De markt prijst nu een afstempeling in van 20% tot 25%.'

De grote Europese financiële instellingen zijn inmiddels uit Griekse obligaties. 'Doordat de Europese Centrale Bank (ECB) vorig jaar obligaties is gaan opkopen - de schattingen lopen uiteen van euro 30 mrd tot euro 50 mrd aan Griekse obligaties - hebben deze banken de obligaties aan de ECB verkocht.' Daarom is een afstempeling van Griekse obligaties eerder aan de orde dan bij Ierland en Portugal. 'Er zitten nog veel Franse en Spaanse banken in Portugese obligaties. De schade bij een afstempeling van Portugal zou dan te groot zijn.'

Marktvolgers schreven de scherpe stijging van gisteren toe aan uitspraken van Mohamed El-Erian, de topman van 's werelds grootste obligatiefonds Pimco. Hij vergeleek in een commentaar in de Duitse krant Handelsblatt de situatie van Griekenland met de Latijns-Amerikaanse schuldencrisis van de jaren tachtig. De meeste landen in die regio kwamen in een economische crisis toen zij hun buitenlandse schulden niet meer konden betalen.

'Latijns-Amerika heeft te kampen gehad met een "verloren decennium" voor groei, werkgelegenheid en investeringen', aldus El-Erian. 'Griekenland loopt nu hetzelfde gevaar.' Volgens El-Erian is het land 'ver verwijderd' van financiële stabiliteit en is het 'geen stap dichterbij' gekomen om het vertrouwen van de financiële markten te herwinnen.

Dat het wantrouwen van de markten in Griekenland groot is, is terug te zien aan kredietverzekeringen op Griekse staatsobligaties. Deze credit default swaps (cds) stegen woensdag ook naar records. Een stijgende cds duidt op een afnemende kwaliteit van de onderliggende obligatie. De cds op Griekse staatsobligaties steeg met 21 basispunten naar 1376. Dit betekent dat een belegger euro 1,376 mln aan verzekeringspremie betaalt voor obligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln. De cds voor Ierland liep met 11 basispunten op naar 685, de Portugese klom met 7 basispunten naar 688.

'De verhalen over afstempeling van Griekse staatsschuld verdwijnen echt niet', zegt Marc Oswald van Monument Securities tegenover persbureau Bloomberg. 'Zo lang niemand de markt kan verzekeren of er wel of niet wordt afgestempeld, zullen beleggers dit meer en meer blijven inprijzen.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 11 maart 2011

Pimco dumpt alle staatsobligaties VS

Grootste obligatiefonds ter wereld brengt belang in Treasuries terug naar nul, verwacht hogere rente

Pimco heeft al zijn Amerikaanse staatsobligaties van de hand gedaan. Voor sommigen mag deze stap als een verrassing komen, maar Bill Gross, directeur van 's werelds grootste obligatiefonds, heeft met grote regelmaat laten weten zich zorgen te maken over de overheidsschulden van de VS.

Een van de fondsen van Pimco, het Total Return Fund met een beheerd vermogen van $ 237 mrd, bracht in februari het belang in Amerikaanse overheidsschulden terug van 12% naar nul. Dit blijkt uit cijfers die Pimco woensdag heeft gerapporteerd. In totaal heeft Pimco $ 1100 mrd in beheer.

Gross, oprichter en hoofd beleggen van Pimco, zei vorige week nog tegen persbureau Reuters dat een rente van 4% of meer op tienjarige Amerikaanse staatsleningen een 'rationele verwachting' is als de Federal Reserve verdwijnt als laatste opkoper in de markt. Als de rente oploopt, daalt de prijs van een obligatie.

De Pimco-directeur denkt nu blijkbaar dat de Fed in juni stopt met het opkopen van staatsobligaties, in de markt beter bekend als QE2. De Fed kondigde in november een tweede ronde van kwantitatieve verruiming aan van in totaal $ 600 mrd. Met dit geld koopt de Fed staatsobligaties op om die manier de rente te drukken. Een lage rente moet de Amerikaanse economie stimuleren.

Gross heeft zich al vaker negatief uitgelaten over het opkoopprogramma en het vergeleken met een piramidespel. 'Je kunt je afvragen of het beleid van kwantitatieve verruiming goed is voor de economie, of juist de symptomen van een ongezonde economie verbergt', schreef Gross onlangs in een commentaar. 'Dit roept tegelijkertijd een andere simpele vraag op: kan een schuldencrisis worden opgelost met nog meer schuld?'

'Gross zegt al langer dat Amerikaanse staatsobligaties niet tot zijn favoriete vastrentende beleggingen behoren', zegt obligatiehandelaar Arjan de Ruiter van ING. 'Als de Fed inderdaad ophoudt met het opkopen van obligaties dan krijgt hij gelijk en zal de rente oplopen naar boven de 4%. Stoppen zal significante gevolgen hebben.'

De rente op tienjarige staatsobligaties loopt ondanks QE2 al een geruime tijd op doordat beleggers speculeren op een aantrekkende economie en een oplopende inflatie. In februari noteerde de rente op de tienjarige 3,74%, de hoogste stand in bijna tien maanden. Sindsdien zijn Amerikaanse staatsobligaties weer gestegen dankzij de status als 'veilige haven' door de onrust in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De rente op de tienjarige stond donderdag op 3,54%, een vol procentpunt meer dan in oktober vorig jaar.

Obligatiehandelaar De Ruiter denkt niet dat de Fed met QE stopt omdat het Amerikaanse stelsel van centrale banken in tegenstelling tot de Europese Centrale Bank (ECB) een dubbel mandaat heeft: de inflatie bestrijden en de economie stimuleren. De werkloosheid in de VS is nog altijd hoog en dat zou voor de Fed een reden kunnen zijn om door te gaan met QE2.

Niet alle marktvolgers zien de stap van Pimco als een extreem slecht signaal voor Amerikaanse staatsobligaties. 'Pimco heeft geen staatsobligaties meer te verkopen, dus die druk valt weg', aldus David Ader, hoofd van CRT Capital tegenover de Wall Street Journal. 'Het zou kunnen dat Pimco bij een hogere rente weer in de markt komt.'

BlackRock, de grootste concurrent van Pimco, heeft aangegeven juist staatsobligaties te blijven kopen. 'Wij kopen op dips', zei hoofd obligaties Rick Rieder van BlackRock nog vorige maand. 'Ik denk niet dat de rente significant gaat oplopen. Ook reken ik niet op een inflatie die vergelijkbaar is met die in opkomende landen.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 16 februari 2011

Tweedracht Europese obligatiemarkt

Rente sterke eurolanden stijgt door aantrekkende economie, maar in perifere landen door wantrouwen
Amsterdam
De obligatiemarkt in de eurozone verkeert in een tweespalt. Terwijl in sterke eurolanden de rente stijgt wegens een aantrekkende economie, loopt in de perifere landen de rente op door wantrouwen.

De Europese obligatiemarkten geven daarom een vertekend beeld van de economische realiteit. De oplopende verschillen tussen de korte en lange rente duiden normaal gesproken op een stijgende inflatie, een toenemend optimisme over de economische groei en de verwachting dat de centrale bank de rente gaat verhogen.

Maar de stijgende rente in de perifere landen rente duidt momenteel juist op wantrouwen, stellen diverse obligatiespecialisten. Het is voor beleggers een uitdaging om dit onderscheid te maken.

'De huidige rentecurve wordt bepaald door kredietfactoren', aldus Steven Major, hoofd obligaties van HSBC tegenover persbureau Bloomberg. 'De afgelopen twintig jaar was de rentecurve een betrouwbare indicator voor groei of recessie.' Maar door de angst of landen nog wel aan hun verplichtingen kunnen voldoen, is het beeld vertroebeld, zegt Major. 'Het is daarom nu niet relevant om over groei of inflatie te praten.'

De rentecurve, ook wel de yield curve genoemd, geeft de relatie tussen rente en looptijd weer. Normaal gesproken is de rente op kortlopende leningen lager dan op langer lopende schulden.

Terwijl in Duitsland, Nederland en in mindere mate Frankrijk, de rente oploopt wegens optimistische verwachtingen over de economie en een aantrekkende inflatie, stijgt in landen als Portugal, Ierland en Griekenland de rente omdat banken door de schuldencrisis nauwelijks bereid zijn om geld uit te lenen en een grotere risicoopslag verlangen. Daarnaast maken beleggers zich zorgen of ze de schulden terug kunnen betalen.

'Als je alleen naar de ontwikkeling van de Duitse economie kijkt, zou je moeten rekenen op een renteverhoging van de Europese Centrale Bank', zegt een obligatiestrateeg die anoniem wenst te blijven. De Duitse economie groeide het afgelopen jaar met 3,6%, de sterkste groei sinds de Duitse hereniging in 1990. 'Maar landen als Griekenland, Portugal, Ierland en ook Spanje, zitten daar echt niet op te wachten.'

Het verschil tussen de rente op een Duitse staatsobligatie met een looptijd van twee jaar en de tienjarige Duitse Bund is dit jaar opgelopen naar 190 basispunten. Over de afgelopen vijf jaar was dit verschil gemiddeld 99 basispunten.

De Portugese economie liet in het laatste kwartaal van 2010 een krimp van 0,3% zien. In Portugal is de spread tussen de twee- en tienjarige obligatie gestegen naar 291 basispunten. Ook in Spanje is de spread opgelopen: van 200 basispunten begin dit jaar naar 212 nu. De meest uitzonderlijke situatie is sinds eind januari te zien in Griekenland waar de spread nu invers is. Dat wil zeggen dat de rente op de tweejarige staatslening (12,9%) hoger is dan die op de tienjarige (11,5%). Het verschil bedraagt zo'n 140 basispunten.

Normaal gesproken anticipeert de obligatiemarkt in een dergelijke situatie op een recessie, maar in het geval van Griekenland dekken obligatiehouders zich alvast in tegen een herstructurering.

'Het is duidelijk dat de markt daarop rekent. Griekse obligaties worden nu verhandeld op de prijs en niet op de rente', zegt een obligatiestrateeg. Hij schat dat Griekse obligaties nu op 60% van de originele waarde worden verhandeld 'wat de rente ook is'.

Ook Major van HSBC rekent op herstructureringen. 'Als Griekenland die route gaat bewandelen, is het waarschijnlijk dat de terugbetaling van kortlopende schulden wordt uitgesteld. Daarom worden tweejarige obligaties verkocht. Deze zijn het meest kwetsbaar.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 5 februari 2011

Obligatiemarkt rekent toch op renteverhoging

De Europese obligatiemarkten anticiperen op een renteverhoging later dit jaar. Dit is terug te zien aan het verschil tussen het rendement op de tienjarige en dertigjarige obligatie. Dit verschil, de spread genoemd, is weer terug op het niveau van 2008, voor het uitbreken van de kredietcrisis.

De rente op de obligatie met een looptijd van tien jaar loopt al sinds augustus vorig jaar gestaag op. Het rendement dat omgekeerd beweegt aan de koers, op de Nederlandse tienjarige bedroeg vrijdag 3,43%. De staatsobligatie met een looptijd tot 2041 rendeerde 3,76%. Daarmee is het verschil inmiddels gedaald naar 33 basispunten, tegen 70 in 2009. Nederland heeft daarmee een van de laagste spreads in Europa.

Een lagere spread duidt op een verwachte renteverhoging omdat kortlopende obligaties sneller reageren op renteveranderingen dan langlopende obligaties.

De bewegingen op de obligatiemarkt komen niet overeen met het beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Zo zei president Jean-Claude Trichet te verwachten dat de inflatie de komende maanden verder kan oplopen, maar hij zag nog geen aanleiding om de rente te verhogen. 'Het renteniveau is nog steeds gepast', aldus Trichet donderdag in een toelichting op het besluit om de basisrente op het niveau van 1% te handhaven.

Macrocijfers wijzen echter op een aantrekkende economie. Bovendien loopt de inflatie op. Daardoor zal de spread de komende maanden nog verder afnemen, zegt Padhraic Garvey, strateeg bij ING Bank. 'In aanloop naar zo'n renteverhoging, zijn bewegingen op de obligatiemarkten zoals we ze nu zien heel gebruikelijk.' Garvey verwacht dat de komende weken het rendement op de tienjarige met zo'n 25 basispunten oploopt, en op de dertigjarige met circa 15.'

Als de verwachting van Garvey uitkomt, betekent dit dat de spread de komende tijd verder afneemt naar zo'n 25 basispunten. 'De rente op de tienjarige stijgt sneller dan die op een langlopende obligatie omdat die gevoeliger is voor een aantrekkende economie.' Bij obligaties met een nog kortere looptijd is dit nog beter te zien. 'Als het gaat om bijvoorbeeld inflatie, geeft een obligatie met een looptijd van dertig jaar minder risico. De ECB heeft dan nog jaren de tijd om het beleid te corrigeren', aldus Garvey, die denkt dat de ECB aan het einde van dit jaar de rente met 25 basispunten verhoogt.

De spreads kunnen per land flink verschillen. Zo bedraagt de spread tussen obligaties met eenzelfde looptijd in de VS zo'n 110 basispunten. In het Verenigd Koninkrijk is dat 71. Landen als Duitsland, Denemarken en Zweden komen met een spread van 42 tot 44 basispunten nog het meest in de buurt van Nederland.

Een obligatiestrateeg in Amsterdam, die niet met zijn naam in de krant wil, wijst erop dat er in Nederland een bijzondere factor speelt die de rente op langlopende obligaties drukt: de Nederlandse pensioenfondsen. Zij zijn na het uitbreken van de kredietcrisis, de klap die aandelen toen kregen en de dalende dekkingsgraden veel meer in dertigjarig staatspapier gaan beleggen.

'Dit heeft het rendement op langlopend staatspapier zeker gedrukt', zegt de strateeg. 'De vraag naar dertigjarige obligaties is groter geworden, terwijl de Nederlandse markt voor dertigjarige leningen niet zo heel groot en dus minder liquide is.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 3 februari 2011

Fed troeft China af met obligaties VS

Door tweede ronde kwantitatieve verruiming wordt balans van Amerikaanse centrale bank steeds groter
De Federal Reserve heeft de afgelopen maand China gepasseerd als de grootste bezitter van Amerikaanse staatsobligaties. De Fed heeft inmiddels voor $ 1108 mrd aan staatsobligaties op de balans staan.

Dit bedrag zal de komende tijd alleen maar verder oplopen omdat het Amerikaanse stelsel van centrale banken nog niet klaar is met de tweede ronde van kwantitatieve verruiming, in de markt beter bekend als QE2. In november kondigde de Fed dit opkoopprogramma van $ 600 mrd aan. Sindsdien heeft de Fed voor $ 284 mrd aan obligaties opgekocht.

Daarnaast herinvesteert de Fed $250 mrd tot $300 mrd aan aflossingen uit eerder aangekochte obligaties. Dit wordt 'QE lite' genoemd. Analisten verwachten dat door beide opkoopprogramma's in juni van dit jaar de balans van de Fed is opgelopen naar $ 1600 mrd.

Daarmee heeft de Fed straks bijna net zoveel staatsobligaties op de balans staan als China en Japan samen, die respectievelijk $ 896 mrd en $ 877 mrd aan Amerikaans staatspapier hebben.

In totaal hebben centrale banken buiten de VS circa $ 2600 mrd aan staatsobligaties, toen QE2 in half november begon. Dat bedrag is sindsdien ongeveer gelijkgebleven. Dit duidt erop dat de Fed het aantal aankopen heeft opgeschroefd, terwijl andere centrale banken juist minder treasuries hebben gekocht.

'De Fed wil met QE2 direct de lange rente aanpakken. Het conventionele beleid was uitgeput', legt Teunis Brosens, VS-econoom bij ING Commercial Banking uit. Doordat de basisrente al op het historisch lage niveau van 0% tot 0,25% staat, heeft de Fed geen mogelijkheden meer om op die manier de economie te stimuleren. 'Dan zou de rente negatief moeten zijn, maar dat kan natuurlijk niet.'

Door langlopende staatsobligaties op te kopen, loopt de prijs van op. Dit betekent tegelijkertijd dat de rente op dezelfde obligatie daalt. Brosens: 'Dit is voor de Fed een extra kanaal om de economie te stimuleren. Op deze manier hoopt de Fed dat de rentedaling zich verspreidt over de rest van de economie.'

Fed-voorzitter Ben Bernanke, die sinds dinsdag vijf jaar de baas is van de centrale bank, hoopt dat de aandelenbeurzen hierdoor gaan stijgen. 'Daardoor neemt het vermogen van huishoudens toe en daarmee ook het consumentenvertrouwen.'

Volgens Brosens is het moeilijk te zeggen of het opkoopprogramma ook echt werkt, want de lange rente loopt al enkele maanden gestaag op. Zo is de rente op de tienjarige obligatie het afgelopen halfjaar met 48 basispunten gestegen naar 3,45%. Dit komt overigens bijna overeen met het percentage op de Nederlandse staatsobligatie met eenzelfde looptijd, die woensdag op 3,41% bedroeg.

Brosens denkt dat het moeilijk te bepalen is of het beleid niet goed werkt. 'Wellicht was de rente nog harder opgelopen als de Fed niets had gedaan. Monetair beleid is geen laboratorium waarin je wat proeven kunt doen.'

De Fed koopt nauwelijks obligaties op met een zeer lange looptijd. 67% van de tot nu toe opgekochte obligaties had een looptijd van 4,5 tot 10 jaar. Slechts 5% van de obligaties die de Fed opkoopt, hebben een looptijd die langer is dan 17 jaar. De rente op de dertigjarige is in een halfjaar met 55 basispunten opgelopen. Woensdag was het rendement op de Amerikaanse dertigjarige 4,6%.

Brosens, die niet verwacht dat de Fed nog met een derde of vierde ronde kwantitatieve verruiming komt omdat de economie aantrekt, zegt dat de balans van de Fed vanzelf weer terugloopt. 'Als de Fed niets meer doet, dan lopen de obligaties vanzelf weer af. Dit duurt natuurlijk wel een paar jaar.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 11 november 2010

Lagere kredietstatus voor VS

Chinese kredietbureau Dagong voorziet langdurige recessie en solvabiliteitsprobleem

Amsterdam
De Chinese kredietbeoordelaar Dagong Global Credit Rating heeft hard uitgehaald naar het monetaire beleid van de Federal Reserve. Vanwege 'de verslechterde capaciteit en intentie om de schulden af te lossen' is de kredietstatus van de VS verlaagd van AA naar A+.

Het rapport van Dagong komt overeen met aanhoudende kritiek van China op de Amerikaanse centrale bank. Die besloot vorige week de geldpers aan te zetten door met nieuw geld voor $ 600 mrd aan staatsobligaties op te kopen. Terwijl de VS China beschuldigen van het kunstmatig laag houden van de yuan om de eigen exportpositie te bevoordelen, stelt China dat de VS juist de dollar kunstmatig depreciëren door een tweede ronde van kwantitatieve verruiming. Volgens Dagong stevenen de VS met dit beleid af op 'een langdurige recessie waarbij het steeds moeilijker zal worden om zijn financiële verplichtingen na te komen'.

Het Chinese bureau stelt dat de VS niet uit de problemen komen door een waardedaling van de dollar en voorbijgaan aan de belangen van crediteuren waaronder China. Dit wekt de indruk dat de VS niet de intentie hebben om de schulden te willen afbetalen, stelt een van de grootste kredietbeoordelaar van China.

Dagong, een privaat bedrijf dat nauwe banden heeft met de Chinese overheid, heeft als bedrijfsmotto 'waardeer niets meer dan de waarheid, krediet en onpartijdigheid'. Het bureau genoot nauwelijks bekendheid totdat het afgelopen juli een rapport publiceerde waarin het de kredietwaardigheid van vijftig landen onder de loep nam. Daarbij kwam de kredietstatus van China hoger uit dan die van de VS, Japan, het Verenigd Koninkrijk en andere gevestigde economieën. Nederland heeft bij Dagong een kredietstatus van AA+.

De resultaten verschilden daarmee flink van gevestigde beoordelaars als Standard & Poor's (S & P's) en Moody's die voor de VS de allerhoogste kredietstatus hanteren van AAA. Dagong zegt in zijn analyses te kijken naar het vermogen om welvaart te creëren en vervolgens naar de buffers. Verslechteren deze condities dan gaat de kredietwaardigheid omlaag.

Dagong probeerde eerder dit jaar toegang te krijgen tot de Amerikaanse markt om als concurrent van S &P's, Fitch en Moody's te fungeren, maar de Amerikaanse beurswaakhond SEC stak hier in september een stokje voor omdat het ratingbureau niet zou voldoen aan Amerikaanse federale beursreglementen. Dagong reageerde verbolgen en noemde de beslissing van de SEC 'discriminerend'. Het bureau wil toegang tot deze markt om naar eigen zeggen China's belangen als grootste crediteur te beschermen. China heeft nu voor circa $ 850 mrd aan Amerikaanse staatsobligaties in handen.

In de VS werd de verlaging door sommige media gezien als een 'economische bom'. The Wall Street Journal noemt Dagong 'een obscuur bureau' en het rapport 'bombastisch van toon'. Marktparticipanten zouden zich weinig aantrekken van het rapport. Tegelijkertijd zegt de krant dat de grote kredietbeoordelaars tijdens de kredietcrisis dusdanig slecht hebben gepresteerd dat er een moment kan komen dat beleggers wel rekening gaan houden met andere opinies zoals die van Dagong.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 mei 2010

Kosten kredietverzekeringen stijgen

Amsterdam
De kosten van een kredietverzekering op obligaties, de zogeheten credit default swap (cds), zijn na de Duitse restricties in prijs gestegen. Een oplopende cds duidt erop dat beleggers het risico op wanbetaling op de onderliggende obligatie hoger inschatten.

De Markit iTraxx Crossover Index, een mandje van kredietverzekeringen op de vijftig grootste bedrijven van Europa, steeg gisteren met 50 basispunten naar 582. Ieder basispunt staat gelijk aan euro 1000. Dit betekent dat een belegger euro 582.000 aan verzekeringspremie betaalt voor obligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln.

Beleggers gebruiken deze kredietverzekeringen om zich in te dekken tegen eventuele wanbetaling op obligaties. Daarnaast kunnen de derivaten worden ingezet om te speculeren op de kredietwaardigheid van de onderliggende obligatie. Bij een afname van de kredietwaardigheid loopt het risico van de obligatiehouder op en stijgt de prijs van een cds.

Het speculeren met een cds op een daling van de kredietwaardigheid zonder de onderliggende obligaties in het bezit te hebben, het zogeheten naked short selling, is door de Duitse beurswaakhond BaFin, per direct verboden.

Critici vergelijken een dergelijke positie vaak met het bij vijf verzekeringsmaatschappijen een verzekering afsluiten tegen brand op het huis van je buren om het vervolgens zelf in brand te steken. Op de financiële markten betekent dit dat een belegger met een nakedshortpositie er baat bij heeft dat het onderliggende bedrijf of land omvalt. Een dergelijke verzekering kan net zo vaak worden afgesloten als de belegger wil, mits er een tegenpartij gevonden kan worden.

Overigens klinkt dit een stuk simpeler dan het is, want het huis van de buren in brand steken is een stuk makkelijker dan het laten omvallen van een gezond bedrijf of een compleet land.

De cds'en van zwaar met schulden beladen Europese landen, daalden gisteren in eerste instantie, maar de prijzen liepen weer op nadat duidelijk werd dat Duitsland andere Europese landen niet wist te overtuigen om dezelfde maatregelen te nemen. De cds op Griekse staatsobligaties daalde met 0,5 basispunt naar 613,5. Op Portugees staatspapier liep de cds met 4,5 basispunten op naar 276, terwijl de Ierse met 9 basispunten daalde naar 195, aldus cijfers van CMA Datavision.

Voor bedrijfsobligaties hadden de Duitse maatregelen nauwelijks gevolgen. Het extra rendement dat beleggers vragen voor bedrijfsobligaties boven die op staatsobligaties liep slechts met 1 basispunt op naar 172, ofwel 1,72 procentpunt, aldus cijfers van Bank of America Merrill Lynch.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 mei 2010

Risico op 'high yield' wordt overschat

Vermogensbeheerder Threadneedle ziet stabiele rendementen in middenklasse bedrijfsobligaties

Amsterdam
Beleggers overschatten de risico's op zogeheten high-yieldobligaties. Deze bedrijfsobligaties kennen wel relatief meer risico, maar bieden nu een hoog rendement bij een lage kans op wanbetaling. Dat stelt Barrie Whitman van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle: 'Het magische woord is couponrente.'

High yield - letterlijk vertaald hoge rente - zijn bedrijfsobligaties met een kredietstatus die lager is dan BBB en hoger dan de zogenoemde 'junkbonds', die een kredietrating hebben van CCC of lager. De hoogste categorie, bedrijfsobligaties met een BBB-status of hoger, wordt 'investment grade' genoemd.

Juist die laatste groep heeft het afgelopen jaar fors aan populariteit gewonnen. Doordat bedrijven sinds het uitbreken van de kredietcrisis minder afhankelijk van bankfinancieringen wilden of moesten worden, zijn zij de kredietmarkt opgegaan voor (her)financiering. Threadneedle verwacht dat deze vorig jaar ingezette trend blijvend is. Vorig jaar haalden Europese bedrijven voor meer dan euro 300 mrd uit de markt. De koersen van deze obligaties liepen vorig jaar met zo'n 60% op, nadat in 2008 de koersen met een derde waren gedaald.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties staan beleggers in de rij. De renteopslag ligt meerdere procentpunten hoger dan de rentevergoeding op staatsobligaties. Ondanks het ruime aanbod is het grootste deel gemakkelijk geplaatst.

Het verschil tussen de rentevergoeding van de bedrijfsobligaties met een hoge kredietstatus en staatsobligaties - de spread - was begin vorig jaar zo groot dat het een relatief makkelijke beleggingsbeslissing was om deze in de portefeuille op te nemen, zegt Whitman. Inmiddels zijn de spreads dusdanig gedaald dat de rek er wel uit is, denkt de fondsbeheerder: 'We zijn er verbaasd over hoe goed deze obligaties het al hebben gedaan.'

De fondsbeheerder, die in 1987 zijn carrière begon als kredietanalist bij United Bank of Kuwait, ziet in high yield nog wel volop kansen. Beleggers overschatten de risico's, terwijl de kans op wanbetaling door een faillissement in de laatste kwartalen enorm is gedaald. Ook de spreads liggen hoger dan bij investment grades.

In het eerste kwartaal van vorig jaar, toen de kredietcrisis de markten volledig in haar greep had, kwam het aantal faillissementen in de obligatiemarkt wereldwijd uit op 16,9% en in het tweede kwartaal op 13,9%.

In het derde en vierde kwartaal is het aantal 'defaults' fors afgenomen naar respectievelijk 2% en 1,7%. In de eerste drie maanden van het lopende jaar bedroeg het aantal faillissementen slechts 0,2%. Threadneedle voorziet voor geheel 2010 een defaultratio van 2%. De komende jaren kan deze ratio wel weer licht oplopen, maar de vermogensbeheerder rekent er niet op dat de crisisniveaus weer in beeld komen. Doordat de defaultratio laag is, zijn high yields lang niet zo risicovol als de meeste beleggers denken.

Whitman neemt Unitymedia als voorbeeld. Dit pan-Europese kabelbedrijf, met onder meer het in Nederland actieve UPC als dochter, heeft een kredietstatus 'BB' en keert een couponrente uit van ruim 8%. 'Het gaat hier om een bedrijf met een constante kasstroom die ook bij een lage economische groei de schuldenpositie verder kan verlagen', aldus Whitman. Bovendien geeft de couponrente zekerheid. 'Bij een rente van 8% per jaar kun je een tik hebben. Daarnaast geeft het vele malen meer nachtrust dan een aandeel.' Whitman verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan aandelen. Bedrijfsobligaties renderen ook als de economische situatie stabiel is, maar om de koers van een aandeel te laten stijgen, moet een bedrijf een verbetering van zijn winst, bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.

Een ander voorbeeld is het Duitse HeidelbergCement. Vorig jaar kwam het bedrijf in ernstige financieringsproblemen, waardoor het bedrijf de status van junkbond kreeg. Maar na een gang naar de kapitaalmarkt, het verbeteren van de balans en het aflossen van schulden heeft Heidelberg inmiddels weer een BB-status. Whitman verwacht dat de kaspositie van Heidelberg zich blijft verbeteren, zodat het bedrijf binnenkort promoveert naar 'investment grade'.

Volgens Whitman hebben de high yields zich ondanks de onrust op de financiële markten van de afgelopen weken goed staande gehouden. 'Een correctie werd vooral aangegrepen om in te stappen.' Het grootste risico is het terugkeren van risicoaversie. 'Maar dan dalen alle bedrijfsobligaties.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 17 maart 2010

'Einde rally in Duitse Bund in zicht'

Obligatiekenners verwachten dat Bund status van veilige haven deels verliest door hulp Griekenland

Amsterdam

De mogelijke hulp aan Griekenland maakt een einde aan de trek naar staatsobligaties van ankerland Duitsland. Dat denken diverse obligatiestrategen. De Duitse Bund heeft de afgelopen maanden geprofiteerd van de status als veilige haven, waar beleggers in tijden van crisis naar vluchten.

Staatsobligaties reageerden dinsdag nauwelijks op de plannen om Griekenland te hulp te schieten. Het overgrote deel van de staatsobligaties van de landen die de euro als munt hebben, kende een beweging van slechts enkele basispunten. Griekse staatsobligaties stegen op de ontwikkelingen. De vergoeding op de tienjarige Griekse daalde dinsdag met 10 basispunten naar 6,10%. De tweejarige obligatie maakte een flinke duikeling: met 23 basispunten naar 4,385%.

De ministers van financiën van de zestien eurolanden gaven maandag aan hoe ze Griekenland eventueel te hulp zullen schieten, mocht het bezuinigingsprogramma onvoldoende zijn om het Griekse huishoudboekje op orde te krijgen. Griekenland had het afgelopen jaar een begrotingstekort van 12,7%. Indien nodig, gaan de landen een lening of een garantie verstrekken, waarbij Athene echter geen rentevoordeel krijgt.

'De Europese Unie kan het zich niet veroorloven om Griekenland te laten vallen', aldus Michael Markovic, obligatiestrateeg van Credit Suisse tegenover persbureau Bloomberg. Volgens Markovic komt er met een mogelijke oplossing een einde aan de rally van de Duitse tienjarige bund.

'De stijging van de Duitse Bund was overdreven en volledig toe te schrijven aan beleggers die in de Bund een veilige haven vonden.'

Het rendement op de Duitse Bund is dit jaar met ruim 20 basispunten gedaald. Bij een dalende rente stijgt de koers van een obligatie en omgekeerd. Nu de situatie is 'genormaliseerd', zou de 20 basispunten stijging voor een deel weer teniet gedaan kunnen worden, vindt ook Amjed Younis, obligatiestrateeg van Fortis Bank Nederland.

Volgens Younis zijn de Europese obligatiemarkten al enkele weken geleden in rustiger vaarwater terecht gekomen. Younis: 'Veel van het nieuws is al ingeprijsd sinds het derde begrotingsvoorstel van de Grieken door Brussel is goedgekeurd.' Hij wijst erop dat de renteopslag op de tweejarige Griekse staatsobligatie sinds het begin van deze maand met ruim 200 basispunten is gedaald van boven de 6,5% naar 4,385%.

Enkele weken geleden noteerde de rente op een tweejarige staatslening nog boven de tienjarige. Dit betekent dat het lenen van geld over een langere periode goedkoper was dan op de korte termijn. Dit heeft te maken met het feit dat Griekenland voor zijn financiering voor een groot deel afhankelijk is van kortlopende leningen.

Eerder deze maand zette het land voor euro 5 mrd aan staatsobligaties in de markt tegen een rentevergoeding van 6,25%. Het land moet daarmee een veel hogere rentevergoeding betalen dan bijvoorbeeld de Duitsers. De renteopslag op de tienjarige Bund stond dinsdag bijna de helft lager op 3,136%.

Eerder dit jaar bedroeg het verschil tussen de tienjarige Griekse en Duits obligatie bijna 400 basispunten. De laatste weken beweegt deze spread zich tussen de 300 en 350 basispunten. Younis verwacht dat dit verschil verder gaat teruglopen.

Sander Steverink, hoofd van het renteteam van Delta Lloyd Asset Management, ziet echter nog steeds veel beren op de weg. 'De Europese maatregelen die worden genomen worden zo positief mogelijk uitgelegd, maar van het geld dat Griekenland aan belastinginkomsten binnenkrijgt, is het een kwart kwijt aan rentelasten. Dat is op termijn niet houdbaar.'

Griekenland moet in april en mei opnieuw een beroep doen op de obligatiemarkt en euro 20 mrd op zien te halen. 'Als de markt echt waarde had gehecht aan de oplossing die Europa heeft bedacht dan was de spread vandaag flink teruggelopen', zegt Steverink.

De Duitse Bund is volgens Steverink nog steeds een veilige haven. 'Het rendement mag dan wel minder zijn, maar het is wel het land dat het huishoudboekje het beste op orde heeft en daarmee bescherming biedt in een crisissituatie. Op het moment dat de economie in een dubbele dip komt, dan gaat de Bund als eerste hard omhoog.' Bovendien is de Bund uiterst liquide en kan een belegger makkelijk in- en uitstappen, aldus Steverink.

Hij ziet een verlaging van de kredietstatus van Spanje en Portugal als een mogelijke 'trigger' voor een hernieuwde trek naar de Bund. 'Spanje moet eigenlijk naar AA en Portugal naar A. Het is wachten tot dit gebeurt. Maar dat ligt politiek bijzonder gevoelig.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 14 november 2009

'Stap naar obligaties is structureel'

Bedrijven gaan voor financiering blijvend naar obligatiemarkt omdat banken geen geld uitlenen

Amsterdam
Doordat banken nauwelijks geld uitlenen, zoeken bedrijven steeds vaker de obligatiemarkt op. Deze trend, die dit jaar door de kredietcrisis is ingezet, is structureel. Dat stelt Roman Gaiser, portefeuillebeheerder van het European High Yield Bonds Fund van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle. Hij heeft euro 2 mrd onder zijn hoede. Heel Threadneedle had eind september een beheerd vermogen van euro 64,1 mrd. 'Banken gaan niet ineens weer risicovolle leningen op de balans nemen', zegt Gaiser. 'De verschuiving van een kredietlijn bij de bank naar een gang naar obligaties is blijvend.'

Het verkrijgen van krediet bij banken is voor bedrijven lastig geworden, benadrukt Gaiser. 'Alle cijfers wijzen erop dat banken minder geld uitlenen ondanks dat ze op veel goedkoop geld zitten. De banken moeten hogere reserves aanhouden en het risico verlagen. Het gevolg is dat bedrijven op zoek moeten naar een alternatief.'

In de meeste gevallen is dat alternatief de obligatiemarkt, zegt Gaiser. Volgens hem zijn de banken in de VS bezig met het versterken van de kapitaalbalansen, terwijl in Europa de banken nog in een proces zitten waarin de schuldenportefeuilles worden verkleind: deleverage.

Door deze ontwikkeling zijn veel bedrijven - al dan niet gedwongen door de omstandigheden - de obligatiemarkt opgegaan voor (her)financiering. Citigroup voorspelt dat er dit jaar voor euro 300 mrd aan obligaties zal worden uitgegeven door Europese bedrijven. Het grootste deel hiervan is al geplaatst. Gaiser wijst erop dat er in de anderhalf jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis nauwelijks aanbod was.

Gaiser vindt de verschuiving van bank naar obligatiemarkt een goede ontwikkeling. 'Het is eigenlijk heel logisch. Het risico verschuift van de bank naar de obligatiemarkt. De risico's zijn bovendien transparanter omdat die daar beter zijn ingeprijsd.'

Het zijn niet de minste namen die nu met grote obligatieleningen geld uit de markt halen. Automakers als BMW en Fiat zetten dit jaar obligatieleningen van enkele miljarden in de markt. In september haalde telecomconcern KPN met een twintigjarige obligatielening £ 850 mln op. Met een euro-obligatie werd in dezelfde maand nog eens euro 700 mln opgehaald bij institutionele partijen in Europa. Deze obligatie heeft een looptijd van vijftien jaar en een coupon van 5,625%.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties, staan beleggers in de rij voor de obligaties. Ondanks het ruime aanbod, is het grootste deel van de obligaties met gemak geplaatst.

Bedrijfsobligaties behoren dit jaar tot een van de beleggingen die het zeer goed hebben gedaan. Highyieldbonds noteren momenteel hoger dan voor de val van Lehman Brothers, toen de kredietmarkten tot stilstand kwam. 'Bedrijfsobligaties hebben een ijzersterk jaar achter de rug. De koersen staan bijna 60% hoger dan aan de start van dit jaar. Ik moet erbij zeggen dat ze vorig jaar met ruim een derde gedaald zijn', aldus Gaiser.

De fondsbeheerder verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan bijvoorbeeld aandelen. Bonds doen het namelijk ook goed als de situatie stabiel blijft. 'Om aandelenkoersen te laten stijgen moet een bedrijf een verbetering van zijn bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.'

Threadneedle rekent juist op een stabiele economische situatie. De vermogensbeheerder verwacht voor westerse economieën de komende jaren een zeer gematigde economische groei van 1 tot 2% per jaar. Als voorbeeld van een bedrijf waarvan hij de bonds in portefeuille heeft, wijst hij op het Duitse Heidelberg Cement. De volumes die het Duitse cementbedrijf exporteert zijn wel een stuk lager dan de afgelopen jaren, maar de inkomsten zijn stabiel en de marges naar behoren. Goed genoeg voor een belegger in bedrijfsobligaties.

Een ander positief punt voor bedrijfsobligaties is dat het aantal wanbetalingen, de zogeheten 'default rate', in 2010 verder afneemt. De default rate voor speculatieve bedrijfsobligaties stond in september op 8,8%, maar steeg in oktober weer door het bankroet van kredietverstrekker CIT Group.

Toch zijn er ook genoeg zaken waar de belegger rekening mee moet houden. 'De trek naar risicovollere beleggingen kan zomaar weer afnemen. Daarvoor hoeft er maar een grote naam om te vallen. Ook een oplopende rente kan negatief uitpakken.' Daarnaast speelt het grote aanbod een rol. 'Die vraag hangt zeker boven de markt: blijft de vraag op het huidige niveau?'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 12 november 2009

Recordveiling treasury's valt goed

Beleggers blijven Amerikaanse staatsleningen kopen ondanks groot aanbod op de markt

Amsterdam
Ondanks de enorme toevloed blijven Amerikaanse staatsobligaties gewild. Twee grote veilingen zijn deze week met gemak in de markt gezet.

De rendementen op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen stegen na de veiling licht. Voor de veiling bedroeg de rente op de tienjarige 3,46%, na de veiling liep dit licht op naar 3,49%. De rente beweegt omgekeerd aan de koers van een obligatie. Als het rendement oploopt, daalt dus de koers van de obligatie.

Een veiling van $ 25 mrd aan tienjarige treasury's is dinsdag goed ontvangen. De Amerikaanse overheid heeft het aantal veilingen dit jaar fors verhoogd om op die manier het immense begrotingstekort van het land te financieren.

De zogeheten bid-to-cover-ratio - de verhouding tussen de vraag en de uiteindelijk toegewezen hoeveelheid leningen, die een indicatie is voor de vraag - bedroeg 2,81. De afgelopen vier veilingen kwam deze ratio gemiddeld uit op 2,34. Volgens Amced Younis, obligatiestrateeg van Fortis Bank Nederland, blijft de aanhoudende lage Amerikaanse rente kopers trekken. 'Een hoge liquiditeit en lage rente zorgt voor een trek naar staatsobligaties', zegt Younis. Volgens de strateeg zijn de afgelopen maanden vooral commerciële banken kopers van treasury's. Banken moeten meer kapitaal aanhouden en gebruiken daarvoor ook staatsobligaties. Younis geeft aan dat alleen al in de maanden juni tot en met augustus commerciële banken voor $ 200 mrd aan treasury's hebben gekocht.

HSBC, een van de zogeheten primary dealers, ziet eveneens dit beeld. Een primary dealer is een bank of effectenhuis dat rechtstreeks met de Federal Reserve handelt. Volgens HSBC zitten banken nu op veel goedkoop geld en zijn zij alleen bereid dit geld uit te lenen aan uiterst zekere bedrijven of consumenten. De banken kopen nu treasury's en verdienen geld met het verschil tussen de basisrente, bijna 0%, en de rendementen op staatsleningen. Dit verschil, de spread, is voor veel beleggers veel te laag, maar banken nemen daar nu genoegen mee.

De vraag van de commerciële banken naar treasury's helpt om het aanbod te absorberen, aldus HSBC in een rapport. Bovendien helpt deze vraag de Fed omdat deze dan minder staatsobligaties hoeft op te kopen. De Fed is na de kredietcrisis overgegaan tot het opkopen van staatsobligaties. De Fed nam vorig jaar onconventionele maatregelen zoals kwantitatieve verruiming en liquiditeitsoperaties om de marktrentes te drukken en het economisch herstel te stimuleren. De Fed kocht dit belastingjaar, dat loopt tot eind september, voor $ 300 mrd aan staatsobligaties. Dat is ongeveer 16% van alle obligaties die zijn uitgegeven.

Naast commerciële banken zijn er de gebruikelijke kopers, zoals buitenlandse centrale banken. Zij kochten in totaal 47,3% van de tienjarige leningen. Dit was iets meer dan bij de laatste veiling van tienjarige treasury's in augustus, toen het percentage op 45,7% lag. Het percentage directe bieders - dit zijn beleggers die voor eigen rekening handelen - kwam uit op 4,5%. Dit is het hoogste niveau in meer dan een jaar. Een hoger percentage directe bieders is gunstig voor de ontwikkeling van de obligatiekoers. De primary dealers doen de stukken na de veiling vaak direct weer van de hand, waardoor de koers onder druk komt te staan.

Dit beeld was dinsdag na de veiling ook terug te zien. De veiling kende weliswaar een solide interesse van beleggers, maar het grootste deel van de staatsleningen ging naar handelaren die de leningen meteen weer in de markt plaatsten. Marktvorsers zijn te spreken over het verloop van de veilingen. 'We hebben het al eerder gezegd en we willen niet klinken als een plaat die overslaat, maar iedere keer weer blijken de zorgen over inflatie, de toevloed aan obligaties, het begrotingstekort en allerlei andere zaken onterecht', aldus chef-econoom Dan Greenhouse van Miller Tabak gisteren in een e-mail. 'Dit gaat veranderen in 2010, maar momenteel houd de Fed de rente dusdanig laag dat dit iedere keer weer een steun is voor treasury's.'

Afgelopen maandag was een veiling van driejarige treasury's voor een bedrag van $ 40 mrd eveneens succesvol. Deze veiling brak een record, want de vraag buiten de primary dealers om was zo groot, in totaal $ 47,1 mrd, dat het gehele bedrag aan deze handelaren kon worden geleverd.

De succesvolle veiling van de tienjarige leningen is een goede opmaat naar de volgende veiling van dertigjarige obligaties, die vandaag plaatsvindt. Over het algemeen zijn deze langlopende leningen lastiger te plaatsen dan tienjarige.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

dinsdag 11 augustus 2009

Meevallende cijfers stuwen lange rente

Obligatiemarkt prijst herstel van economie in, al is dit volgens sommige kenners nog veel te vroeg

Amsterdam

Meevallende macrocijfers zorgen voor een oplopende lange rente. De rentevergoeding op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen is sinds het begin van de maand flink gestegen. Eind juli stond de rente nog op 3,5%, gisteren aan het eind van de Europese handel bedroeg de vergoeding 3,8%.

De beter dan verwachte werkgelegenheidscijfers leidden vrijdagmiddag tot een rappe koersdaling van treasuries, zoals Amerikaanse staatsleningen worden genoemd. Voor de publicatie van de arbeidscijfers stond de rente, die omgekeerd beweegt aan de koers van een obligatie, op 3,74%. Na de bekendmaking van het cijfer maakte de rente een sprong van 12 basispunten naar 3,84%.

Vrijdag werd bekend dat het aantal banen in de VS vorige maand met 247.000 was gedaald. Het was het kleinste aantal nieuwe werklozen sinds augustus vorig jaar en minder dan waarop economen hadden gerekend.

'De belangrijkste reden waarom de lange rente oploopt, zijn macrocijfers die in de meeste gevallen zijn meegevallen', zegt econoom Martin van Vliet van ING Wholesale Banking. Bij een aantrekkende economie loopt de inflatie op. Obligatiebeleggers willen dit vergoed zien en eisen dus meer rente.

Van Vliet voorziet een langzaam opgaande trend voor de renteontwikkeling. Toch denkt de econoom dat de grens van 4% pas in de loop van volgend jaar wordt geslecht. Want een stijging van de lange rente in dit tempo, daar zit niemand op te wachten: 'Centrale bankiers zien het liefst een economisch herstel bij een langzaam oplopende rente. Een te snelle stijging kan het economische herstel temperen en dat wil niemand.'

Om het economische herstel van een impuls te voorzien heeft de Amerikaanse overheid veel geld geleend. De schuld van de VS is daardoor opgelopen naar het duizelingwekkende bedrag van $ 6450 mrd. Het begrotingstekort voor het boekjaar dat eindigt op 30 september loopt dit jaar op naar $ 1850 mrd.

De Amerikaanse veilingagenda zit daarom overvol. Waar normaal ieder kwartaal driejarige staatsleningen worden geveild, staan er nu iedere maand veilingen op het programma. Deze week wordt er voor $ 75 mrd aan staatsleningen in de markt gezet. Vandaag verkoopt de VS voor $ 37 mrd aan driejarig schatkistpapier, gevolgd door een veiling van $ 23 mrd aan staatsleningen met een looptijd van tien jaar later deze week. Daarnaast is er ook een veiling van dertigjarige treasuries waarmee $ 15 mrd moet worden opgehaald.

Tijdens de hoogtijdagen van de kredietcrisis - van september vorig jaar tot maart dit jaar - werden staatsleningen gezien als een veilige haven en stegen deze in waarde. Door meevallende bedrijfs- en macrocijfers is de risicoaversie afgenomen en vloeit geld weer naar de aandelenmarkten.

Marc van Heel, directeur Nederland van de Amerikaanse obligatiebelegger Pimco, verwacht dat die stortvloed aan obligaties gaat aanhouden. 'Je ziet dat de Amerikaanse overheid nog steeds financieringsbehoefte heeft. Zo kreeg Fannie Mae vorige week wederom staatssteun.' De Amerikaanse hypotheekbank Fannie Mae wil nog eens $ 10,7 mrd van de overheid om te overleven. Het bedrijf rapporteerde voor het achtste kwartaal op rij verlies. Daarmee is het verlies over de afgelopen twee jaar opgelopen tot ruim euro 100 mrd.

Van Heel stelt dat de markten een te optimistisch scenario hebben ingeprijsd. 'De huidige rally op de aandelenmarkten is te snel. Op de langere termijn zijn de indicatoren nog niet positief genoeg. De huidige opleving is te danken aan het aanvullen van de voorraden, die bijna op nul stonden. Het is logisch dat je dan een opleving ziet. Dit is geen voorbode van een duurzaam herstel.'

Pimco, de grootste obligatiebelegger van de wereld, verwacht dat de Federal Reserve de officiële rente lang laag zal houden: 'Wij gaan ervan uit dat de Fed voor 2011 de rente niet zal verhogen.' Woensdag komt het rentebeslissende orgaan van de Fed, het Federal Open Market Committee, bij elkaar. Economen verwachten dat de rente ongewijzigd blijft op het huidige niveau van 0 tot 0,25%.

Een dag later worden de cijfers over de consumentenprijzen gerapporteerd. Economen rekenen op een vlak cijfer, na een stijging van 0,7% in juni. Desondanks loopt de inflatie in de obligatieprijzen. Het verschil tussen de renteopslag van de tienjarige treasury en de Treasury Inflation Protected Securities - een indexobligatie die een aparte vergoeding geeft voor inflatie - stond maandag op 2,01%, tegen bijna nul in december. Dit geeft aan dat de verwachtingen voor de inflatie oplopen en dat de prijsstijging zich kan versnellen.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 16 april 2009

Sprankje hoop op herstel economie

Sentiment medewerkers financiële sector stijgt sterk in april na ingrepen centrale banken en overheden

Amsterdam
Het vertrouwen in de wereldeconomie is in de financiële sector gestegen naar het hoogste punt in elf maanden. Diverse ingrepen van centrale banken om de kredietmarkt op gang te krijgen, tekenen van herstel in de bankensector en de opkrabbelende aandelenkoersen, zijn de belangrijkste krachten achter de stijging. Dit blijkt uit een rondgang van persbureau Bloomberg.

De 'Professional Global Confidence Index' steeg van 5,95 punten in maart naar 21,2 in april. Het is de snelste stijging van het sentiment sinds de metingen in november 2007 van start gingen. Ondanks de forse klim staat de vertrouwensindicator nog altijd onder de 50. Een getal daaronder betekent dat de pessimisten in de meerderheid zijn. Bloomberg peilde het sentiment bij meer dan 1300 gebruikers die actief zijn in de financiële sector op zes verschillende werelddelen. In Azië en de Verenigde Staten klom het vertrouwen het snelst.

Onder het aantal Amerikaanse participanten, de grootste economie van de wereld, steeg de index van 5,2 naar 23,9. In West-Europa klom de index van 8,2 naar 14,2, in Latijns-Amerika van 11,6 naar 23,6 en in Azië steeg de index van 12,7 naar 36,6. Onder respondenten uit de gehele wereld nam het vertrouwen in de aandelenmarkten toe. De afgelopen maand steeg de MSCI World Index met 13,6%, waarbij over dezelfde periode bankaandelen gemiddeld 31% meer waard werden.

Gisteren sloten de Europese aandelenmarkten overwegend hoger ondanks een lagere koersen in de ochtend. De Amsterdamse AEX-index won 0,2%. Daarmee staat de graadmeter circa 17% hoger ten opzichte van het dieptepunt van 199,25 dat 9 maart werd genoteerd. Ook in Nederland kenden bankaandelen een forse rally. Zo noteerde bank-verzekeraar ING begin maart nog op een koers van euro 2,50. Het aandeel sloot gisteren toch weer 1,6% lager op euro 6,60.

Sectorgenoot SNS Reaal zei gisteren te verwachten dat over de eerste drie maanden van dit jaar een 'beperkt verlies' is geboekt. Het verlies is wel fors afgenomen in vergelijking met het voorgaande kwartaal. SNS Reaal sloot gisteren ruim 9% hoger.

'De vooruitzichten waren nog geen maand geleden vrij hopeloos. Nu is er een sprankje hoop dat het herstel op de financiële markten zich ook doorzet in de echte economie', aldus econoom Chris Rupkey van Bank of Tokyo Mitsubishi. Want het vertrouwen in de sector mag dan toegenomen zijn, de cijfers over de ontwikkeling van de wereldeconomie is niet positief te noemen. De industriële productie daalt wereldwijd nog altijd, terwijl de werkloosheid oploopt. De wereldhandel zal naar verwachting dit jaar met zo'n 9% krimpen.

Amerikaanse banken zoals Citigroup en JP Morgan Chase lieten zich enkele weken geleden al positief uit over de eerste resultaten van dit jaar. Die verbeterde cijfers bij banken zijn grotendeels toe te schrijven aan forse renteverlagingen van het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve. De Fed verlaagde de rente met forse stappen naar een huidige stand van 0,25%. Daarnaast kondigde de centrale bank in maart aan in een periode van zes maanden tot $ 300 mrd aan Amerikaanse staatsobligaties op te kopen en extra steun te verlenen aan de markt voor hypotheekobligaties, de zogeheten 'mortgage backed securities'. 'Het dieptepunt van de recessie ligt mogelijk achter ons, maar het kost jaren om uit deze crisis te komen', stelt Guy LeBas, econoom van Janney Montgomery Scott uit Philadelphia en een van de participanten. 'De financiële sector staat er minder slecht voor dankzij monetair beleid van de centrale banken.'

Ondanks alle renteverlagingen en andere steunmaatregelen is de situatie op de kredietmarkt nog lang niet op het niveau van voor de kredietcrisis. Zo is het verschil tussen wat banken en de Amerikaanse overheid aan de Federal Reserve moeten betalen om geld voor drie maanden te lenen, de zogeheten 'TED-spread', nog steeds hoog. Momenteel staat dit verschil op 95 basispunten. Voor het uitbreken van de kredietcrisis bedroeg deze spread in de eerste helft van 2007 gemiddeld 36 basispunten.

Een verbetering is zichtbaar in de London interbank offered rate. Deze 'Libor', de rente waartoe banken bereid zijn aan andere banken dollars te lenen op de geldmarkt, stond gisteren op 1,12%, tegen 1,31% een maand geleden.

De financiële sector rekent op de korte termijn op verdere renteverlagingen. 'Iedere indicatie dat de centrale banken en overheden geen maatregelen meer nemen, zal door de markten als negatief worden opgevat', zegt LeBas.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 9 april 2009

Poging tot reanimatie kredietmarkt

Leningen aan grote beleggers met looptijd van vijf jaar om hypotheekmarkt weer op gang te krijgen

Amsterdam
De Federal Reserve gaat mogelijk leningen met een langere looptijd verstrekken om de kredietmarkt voor hypotheken weer op gang te krijgen.

Vertegenwoordigers van de Amerikaanse sector van hypotheekobligaties, de zogeheten mortgage-backed securities ('mbs'), dringen daarop aan. Met langlopende leningen verbeteren de balansen van banken en komt de markt weer op gang, stellen zij.

De Fed startte vorige maand al een noodkredietprogramma om weer leven te blazen in de markt van obligaties die auto- en creditcardleningen en kredieten voor het midden- en kleinbedrijf als onderpand hebben.

Hiervoor is het zogeheten Term Asset-Backed Securities Loan Facility ('Talf') opgezet door het ministerie van financiën en de Fed. Grote beleggingsinstellingen, zoals zakenbanken en hedgefondsen, kunnen bij de Fed terecht om geld te lenen. De Talf-pot bedraagt maximaal $ 1000 mrd. Dinsdag ontving de Fed voor $ 1,7 mrd aan nieuwe aanvragen voor Talf-leningen. Dit was bijna tweederde minder dan de eerste ronde van $ 4,7 mrd aan leenaanvragen in maart.

De komende maanden wordt het Talf-programma uitgebreid voor leningen die een hypotheek als onderpand hebben. Grote partijen kunnen tegen een vastgesteld tarief Talf-leningen krijgen. Het tarief dat de Fed hanteert, is gebaseerd op de eenmaands 'Libor', het London interbank offered rate. Dit is de rente waartoe banken bereid zijn aan andere banken dollars te lenen op de geldmarkt.

De Fed berekent voor een Talf-lening de Libor, plus een opslag van 100 basispunten. Volgens de Fed bedroeg de renteopslag op dit krediet afgelopen dinsdag 2,87%.

Op dit moment verstrekt de Federal Reserve wel leningen met een duur van drie jaar, maar vertegenwoordigers uit de industrie willen dat de Fed ook langer lopende leningen van vier of vijf jaar gaat verstrekken.

Beleidsmakers van de Fed zijn echter geen voorstander van een dergelijke regeling omdat het bij langlopende leningen lastiger is om de markt weer te verkrappen mocht de inflatie oplopen.

Daarnaast zijn de omzetten van CBS-hypotheekobligaties in elkaar gestort naar $ 12.2 mrd vorig jaar tegen een recordbedrag van $ 237 mrd in 2007, aldus schattingen van JPMorgan Chase & Co.

Ondanks de bedenkingen van de centrale bank, zou de Fed bezig zijn met het opstellen van een compromis. De sector krijgt in dit voorstel de gewenste kredietfaciliteit met een looptijd van vijf jaar, maar daar tegenover staat een hogere rentevergoeding.

Een mogelijke oplossing die door de Fed in beraad wordt genomen, is verhoging van de opslag boven Libor. De Fed zou bij een lening van langer dan drie jaar de opslag kunnen verhogen naar 200 basispunten boven Libor en 300 bij een lening met een looptijd langer dan vier jaar. Dit geeft de Federal Reserve de ruimte om de rente te verhogen op het moment dat de economie weer gaat aantrekken. De bank hanteert nu een rentetarief van 0,25%.

De centrale bank ziet een soepel lopende kredietmarkt in deze branche als een belangrijke basis voor een mogelijk herstel van de economie. Als deze markt weer loopt, zullen banken makkelijker bereid zijn om geld te lenen en komen de kredieten voor consumenten ook weer beschikbaar, zo is de achterliggende gedachte.

'Een hogere renteopslag voor kredieten met een langere looptijd van drie jaar lijkt op een compromis waarin zowel de Federal Reserve als de sector tegemoet worden gekomen', aldus Louis Crandall, chef-econoom van Wrightson ICAP LLC. 'Het zorgt voor zekerheid bij beleggers en zekerheid drukt de zorgen.'

'We hebben ons sterk ingezet voor leningen met een looptijd van minimaal vijf jaar', zegt Christopher Hoeffel, voorzitter van de Commercial Mortgage Securities Association, een belangengroep uit de sector tegenover persbureau Bloomberg. 'Het belangrijkste zijn de voorwaarden van een lening. Wij vinden het een werkbare situatie als de financieringskosten voor leningen met een lagere looptijd worden verhoogd.'

Vertegenwoordigers van deze belangengroep waarschuwden vorige maand al dat pogingen van de overheid om de kredietmarkt op gang te krijgen, kunnen mislukken als het Talf-programma niet wordt uitgebreid. Hoeffel stelt dat de beleggersparticipatie afneemt bij hypotheekobligaties met een maximale looptijd van drie jaar.

De Fed werkt nu aan de exacte voorwaarden voor een dergelijke kredietregeling. Er zijn echter nog geen besluiten genomen over de mogelijke looptijd van de extra kredietfaciliteit.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 11 maart 2009

Treasuries overspoelen kapitaalmarkt

Marktkenners zijn verdeeld over het effect van enorme toevoer aan nieuwe Amerikaanse staatsleningen

Amsterdam
Beleggers kijken met gemengde gevoelens naar de enorme hoeveelheid Amerikaanse treasuries die dit jaar in de markt worden gezet. De meningen zijn verdeeld over de invloed invloed van deze grote aantallen nieuwe staatsleningen op de obligatiekoersen. Sommige marktkenners spreken van een basis voor hogere inflatie, anderen zien dit gevaar juist helemaal niet.

Om het enorme overheidsbudget en de stimuleringsplannen van de regering van president Barack Obama te kunnen betalen, is de Amerikaanse overheid niet alleen afhankelijk van de stroom aan belastinginkomsten. Een flink deel van deze plannen wordt gefinancierd met de verkoop van grote hoeveelheden staatsobligaties.

Beleggersgoeroe Jim Rogers zei maandag dat de Amerikaanse overheid 'belachelijke bedragen leent' die de rentevergoedingen op de treasuries zeker gaan stuwen. Een andere bekende naam in de beleggerswereld, Warren Buffett, zei maandag op zakenzender CNBC dat de pogingen die nu worden gedaan om de economie te stimuleren voor een inflatie kan zorgen die vergelijkbaar is met die van de jaren zeventig. Marc Faber, de uitgever van het in beleggerskringen bekende 'Gloom, Boom and Doom Report', denkt ook dat de inflatie zal oplopen. Gezien de slechte economische toestand zal het volgens Faber lastig zijn voor de Federal Reserve om die inflatie te bestrijden met een hogere basisrente. Zo'n renteverhoging zou een pril herstel van de economie weer in de kiem smoren.

Dinsdag werd voor een recordbedrag van $ 34 mrd aan driejarige treasuries geveild. Vandaag volgt een veiling van tienjarig staatspapier voor een bedrag van $ 18 mrd, morgen staat een veiling van $ 11 mrd gepland voor treasuries met een looptijd van dertig jaar. Vorige week haalde de Amerikaanse overheid $ 90 mrd uit de markt met het plaatsen van diverse soorten obligaties. Gisteren bedroeg het rendement op de driejarige treasury 1,39%.

Het veilingschema is overvol. Waar normaal ieder kwartaal driejarige staatsleningen worden geveild, staan er nu iedere maand veilingen op het programma. 'De kalender zit dusdanig vol dat er iedere maand zes veilingen zijn in zes verschillende obligatiesoorten', aldus Suvrat Prakash, obligatiestrateeg van BNP Paribas. 'Dit drukt zwaar op de obligatiemarkt', stelt Prakash. BNP Paribas is een van de 16 zogeheten 'primary dealers' die rechtstreeks met de Federal Reserve handelt en wordt geacht mee te bieden in de veiling.

Dave Chappell, obligatiestrateeg bij vermogensbeheerder Threadneedle schat dat de Amerikaanse overheid dit jaar voor een recordbedrag van netto $ 1700 mrd tot $ 2000 mrd aan staatsleningen op de markt zal plaatsen. Hij rekent echter niet op hogere rentevergoedingen. 'Ik verwacht eerder deflatie dan inflatie', zegt Chappell. Hij heeft daarvoor enkele redenen. Zo ziet Chappell nog steeds geen einde komen aan de daling van de Amerikaanse huizenprijzen. Maar ook de snelle afname van het aantal banen in de VS drukt de inflatie. Chappell: 'Door die sterke stijging van de werkloosheid, zal de neerwaartse druk op de lonen toenemen.'

De strateeg van Threadneedle denkt bovendien dat de Fed waakzaam blijft ten aanzien van een mogelijk oplopende rente. 'De Fed zal er alles aan doen om de rente laag te houden door zelf treasuries op te blijven kopen. Een hoge rente in deze economie is desastreus voor de economie van de VS, maar ook voor de rest van de wereld.'

Er zijn echter economen die verwachten dat de economie nog dit jaar herstel laat zien. 'De rentevergoedingen gaan oplopen', stelt Yasutoshi Nagai, econoom van Daiwa Securities. 'De stimuleringspakketten zullen effectief zijn en de economie zal zich in de tweede helft van dit jaar herstellen.' Nagai verwacht dat de renteopslag op de tienjarige op zal lopen naar 3,7%. In december bereikte de rente op een tienjarige treasury een dieptepunt van 2,04%. Gisteren steeg het rendement naar 2,96%.

Chappell is het grondig oneens met Nagai. 'Ik zou het graag willen geloven, maar dat pakket is niet groot genoeg om de economie weer op gang te helpen. Ik denk niet dat de economie de bodem heeft bereikt, al verwacht ik wel dat de cijfers over het derde en vierde kwartaal niet zo negatief zullen zijn als we de afgelopen kwartalen hebben gezien.' Chappell denkt dat de renteopslag op de dertigjarige treasury dit jaar zal dalen naar 2,5%.

Dinsdag liep het rendement op de dertigjarige met 11 basispunten op naar 3,68%. Door de oplopende aandelenmarkten waren obligaties uit de gratie. Het rendement op een obligatie beweegt omgekeerd aan de koers.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 4 maart 2009

Beleggers mijden bedrijfsobligaties

Rendementen op Amerikaanse bedrijfsobligaties dalen in februari voor het eerst sinds oktober vorig jaar

Amsterdam
Het voorzichtig opgebouwde vertrouwen in de kredietmarkt is deels weer verloren gegaan. Amerikaanse bedrijfsobligaties zijn in februari voor het eerst sinds oktober vorig jaar in waarde gedaald.

De daling van de obligatiekoersen is toe te schrijven aan een recordverkoop van $ 574 mrd aan obligaties dit jaar, een krimpende Amerikaanse economie en de kosten voor de redding van financiële reuzen als Merrill Lynch en deze week nog verzekeraar AIG. De Yield Master Index, die het rendement meet van een mandje van belangrijkste Amerikaanse bedrijfsobligaties, daalde in februari met 1,9%, terwijl over de periode november tot en met januari 2009 nog 8,8% werd gewonnen.

Tegelijkertijd blijft het renteverschil tussen staatsobligaties en bedrijfsobligaties hoog. De rentevergoedingen op bedrijfsobligaties staan nog steeds vijf keer zo hoog als voor aanvang van de kredietcrisis in juli 2007. Beleggers eisen momenteel een rentevergoeding die 5,56 procentpunt hoger ligt dan het rendement op Amerikaanse treasuries. Op 11 februari werd een viermaands dieptepunt genoteerd van 5,16 procentpunt. Op 5 december noteerde de spread op een record van 6,56 procentpunt, aldus cijfers van zakenbank Merrill Lynch.

'Het is tijd om terug de bunker in te gaan en af te wachten', zegt Joseph Balestrino, obligatiestrateeg van Federated Investors tegenover persbureau Bloomberg. 'We zien momenteel geen enkel lichtpuntje.' Balestrino adviseert langlopende treasuries te kopen en bedrijfsobligaties te mijden.

Amerikaanse bankobligaties kennen, ondanks diverse steunmaatregelen van de overheid, de zwakste start van het jaar in minimaal twee decennia. De koersen van bankobligaties zijn sinds januari dit jaar met 6,32% gedaald, ondanks de staatssteun die vele banken de afgelopen maanden van de overheid ontvingen. Inmiddels hebben de banken sinds het begin van 2007 voor bijna $ 1200 mrd afgeschreven op rommelhypotheken en andere kredieten.

De zogeheten yield-curve op bankobligaties - een denkbeeldige lijn die rentes van oplopende looptijd met elkaar verbind - vertoont een omgekeerd beeld. Dit betekent dat de rentevergoeding op kortlopende obligaties hoger ligt dan op langlopende. Volgens een rapport van Morgan Stanley duidt dit erop dat beleggers de kans op het verder omvallen van banken laag inschatten. Volgens de bank ligt de rentevergoeding op kortlopende bankobligaties momenteel circa 1,5 procentpunt hoger dan die op bankobligaties met een looptijd van zeven of tien jaar.

Ook het verschil tussen wat banken en de Amerikaanse overheid aan de Federal Reserve moeten betalen om geld voor drie maanden te lenen, de zogeheten 'TED-spread', staat nog steeds op een hoog niveau. Het verschil bedraagt momenteel 100 basispunten, tegen circa 90 basispunten begin februari. Voor het uitbreken van de kredietcrisis bedroeg de TED-spread in de eerste helft van 2007 gemiddeld 36 basispunten.

Dat beleggers de risico's op bedrijfsobligaties steeds hoger inschatten, blijkt ook uit de stijging van credit default swaps (cds) op Amerikaanse bedrijfsobligaties. Met een cds kan een belegger zich verzekeren tegen wanbetaling op obligaties. Contracten op de Markit CDX North America Investment-Grade index, waarin 125 Amerikaanse en Canadese bedrijven zijn opgenomen, zijn dit jaar met zo'n 40 basispunten gestegen naar 237. Dit wil zeggen dat de koper van deze cds $ 237.000 moet betalen voor een mandje van $ 10 mln aan bedrijfsobligaties met een looptijd van vijf jaar.

Amerikaanse staatsobligaties zakten dinsdag wat verder weg. Beleggers maken zich zorgen wegens het vele geld dat de overheid nodig heeft om financiële instituten te redden. Maandag kondigde de overheid aan verzekeraar AIG van $ 30 mrd te voorzien nadat het concern het grootste bedrijfsverlies uit de geschiedenis van de VS rapporteerde. Daarnaast vrezen beleggers het begrotingstekort waardoor de overheid meer staatsleningen moet uitgeven. Het tekort onder president Obama zal in het begrotingsjaar dat loopt tot en met 30 september af stevenen op een record van $ 1750 mrd.

Het Amerikaanse ministerie van financiën maakt morgen het veilingschema bekend voor $ 60 mrd aan drie-, tien- en dertigjarig staatspapier voor volgende week. Vorige week veilde de overheid voor $ 96 mrd aan staatsobligaties. De Amerikanen zijn bij deze veiling afhankelijk van het buitenland. Zo is China met euro 696,2 mrd aan treasuries de grootste bezitter van Amerikaans schuldpapier. Nummer twee is Japan dat voor $ 578,3 mrd aan treasuries bezit.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 18 februari 2009

Chinezen blijven 'treasuries' kopen

Amerikaanse obligatiemarkt is de grootste en meest liquide markt en geldt daarom als veilige haven

Amsterdam
Amerikaanse staatsleningen waren gisteren wederom in trek. Mede door de zwakte op de aandelenmarkten, daalde het rendement op de tienjarige staatslening, dat omgekeerd beweegt aan de koers, gisteren met 13 basispunten naar 2,76%.

Chinezen blijven de grootste kopers van Amerikaans staatspapier. Hierdoor is de stijgende trend van 'treasuries' - zoals Amerikaanse staatsobligaties worden genoemd - nog niet ten einde.

Dat China een belangrijke speler in de obligatiemarkt is, bleek eind vorige maand na uitspraken van de nieuwe Amerikaanse minister van financiën, Timothy Geithner. In schriftelijke antwoorden aan de Senaat schreef de kersverse minister dat China zijn wisselkoers 'manipuleert'. Door de politiek gevoelige uitspraak vreesde de markt dat China treasuries zou verkopen. Na de woorden van Geithner steeg het rendement op de tienjarige staatslening van 26 januari tot 4 februari met circa 70 basispunten.

De vrees in de markt is echter ongegrond, want China kan voorlopig niet anders dan Amerikaanse staatsobligaties kopen. 'De Chinezen hebben niet veel keus: het is de grootste markt waar ze geld kwijt kunnen', zegt Philip Marey, macro-econoom Verenigde Staten bij de Rabobank. Volgens Marey is er sprake van een paradoxale situatie waarin het slecht gaat met de VS, terwijl de treasurymarkt momenteel de meest liquide markt is en mede daarom als een veilige haven wordt beschouwd. 'Terwijl we midden in een kredietcrisis zitten, kunnen de Amerikanen toch tegen gunstige voorwaarden lenen. Zo lang de crisis voortduurt, blijft de vraag naar treasuries bestaan.'

China zelf heeft ook aangegeven het Amerikaanse staatspapier te blijven kopen, in de wetenschap dat de staatsschuld van de VS hard oploopt. Vorige week zei directeur-generaal Luo Ping van de toezichthouder China Banking Regulatory Commission dat het kopen van treasuries voor China de 'enige optie' is. 'Wat kun je naast treasuries nog meer kopen, goud?', vroeg Ping zich af in een speech die hij onlangs in New York hield.

Luo Ping drukte zich op informele toon ook in zwaardere bewoordingen uit: 'We haten jullie jongens. Nu de Verenigde Staten obligatieleningen van $ 1000 mrd tot $ 2000 mrd gaan uitgeven, weten we dat de dollar in waarde gaat dalen. We haten jullie hierom, maar we kunnen er weinig aan doen'.

Macro-econoom Marey deelt de mening van Ping. 'Op termijn zullen de Chinezen hun portefeuille willen diversificeren. De voornaamste kandidaat is de euro. Je ziet dat steeds meer landen euroreserves opbouwen, maar dit proces gaat langzaam.' Daarnaast verwacht Marey dat Chinezen in de toekomst actieve kopers worden op de Aziatische obligatiemarkt, maar deze is daarvoor nog niet volwassen genoeg.

Vorige week onderstreepte Jim Walker, de oprichter en topman van het economische consultant-bureau Asianomics Limited, in het Amerikaanse weekblad Time de stelling dat Chinezen treasuries blijven kopen. Walker verwacht dat de rendementen op tienjarige treasuries eind dit jaar tussen de 1,5 en 2% noteren.

Volgens Walker zijn er een aantal redenen voor die lage rente. Zo is er de ernstig verzwakte bankensector, waar beleggers in een grote boog omheen lopen, wat staatsleningen aantrekkelijk houdt.

Walker denkt dat de koersen van Amerikaanse staatsleningen verder hoog worden gehouden doordat de vraag naar het papier op dit moment veel hoger is dan het aanbod. Grote beleggers als pensioenfondsen hebben nog steeds dagelijks miljarden euro's en dollars te herbeleggen, bijvoorbeeld de couponrente die ze op staatsleningen ontvangen. Door de onaantrekkelijke aandelenbeurzen wijken ze al snel uit naar staatsleningen. Dat maakt de vraag naar schuldpapier nog steeds groter dan de honderden miljarden die Washington aan treasuries uitgeeft om de Amerikaanse economie te stimuleren en banken te steunen.

Ten slotte verwacht Walker dat het uitgavenpatroon van huishoudens en bedrijven dusdanig verandert dat dit eveneens gunstig zal uitpakken voor treasuries. De staatsleningen zijn niet aantrekkelijk wegens de uitgekeerde rente, maar door de winsten die zijn te behalen door de oplopende koersen. De volgende haussemarkt is de treasurymarkt, aldus Walker. Zelfs als het vertrouwen in de Amerikaanse overheid afneemt.

Macro-econoom Marey onderschrijft de stelling van Walker, maar waarschuwt alvast voor een omslag. 'Als de risicoaversie in de markt volgend jaar weer afneemt, kunnen we een omgekeerde beweging verwachten.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 18 september 2008

Verzekering op treasuries naar record

Door nipte redding verzekeraar AIG schatten beleggers risico Amerikaans schatkistpapier hoger in

Amsterdam
Het kost beleggers steeds meer om zichzelf te verzekeren tegen wanbetaling op Amerikaanse staatsleningen. De kredietverzekering op Amerikaanse treasuries, zogeheten credit default swaps (cds), steeg gisteren na de redding van verzekeraar AIG naar een recordhoogte. Met een cds kan een belegger zich verzekeren tegen wanbetaling op obligaties van bedrijven, of in dit geval: staatsobligaties.

Volgens cijfers van het Franse BNP Paribas noteerde de cds op een tienjarige Amerikaanse staatsobligatie 4 basispunten hoger op 30. Dit betekent dat een belegger euro 30.000 moet betalen om zich in te dekken voor een waarde van euro 10 mln ($ 14,2 mln) aan Amerikaanse schatkistpapieren. Ter vergelijking: voor een gelijksoortige kredietverzekering op Oostenrijkse of Zweedse staatsobligaties ligt de prijs ruim de helft lager.

De stijging van de kredietverzekering heeft alles te maken met het begrotingstekort van de VS. Door de redding van hypotheekverstrekkers Fannie Mae en Freddie Mac voor $ 200 mrd komt het begrotingstekort volgens de rekenkamer van het Amerikaanse Congres in 2009 uit op $ 438 mrd. Dit maakt het voor de opvolger van president George W. Bush zeer lastig om ofwel de belastingen te verlagen ofwel de overheidsuitgaven op te schroeven. Gisteren kwam er nog eens een lening van $ 85 mrd aan AIG bovenop.

'De redding van AIG komt geheel op conto van de Amerikaanse belastingbetaler', aldus obligatiespecialist Tim Brunne van UniCredit gisteren in een rapport. 'Het is niet te verwachten dat AIG in zijn huidige vorm zal overleven.'

De prijzen van kredietverzekeringen op bankobligaties blijven oplopen. Dinsdag noteerde de Markit iTraxx Financial Index, een cds op een mandje van 25 Europese banken en verzekeraars, 5 basispunten hoger op 140. Beleggers vrezen dat er nog meer financiële instellingen zullen omvallen.

De redding van AIG zorgde desondanks aanvankelijk wel voor enige opluchting in de markt. Wereldwijd daalden de koersen van staatsobligaties woensdag voor het eerst in drie dagen. 'Het is een grote opluchting voor de markt dat de Amerikaanse overheid erin geslaagd is om AIG niet te laten omvallen', zegt Michael Markovic, obligatiestrateeg van Credit Suisse. 'Obligaties daalden omdat de risico's lijken te zijn afgenomen. Maar het is afwachten wat er nog meer te gebeuren staat', aldus Markovic tegenover persbureau Bloomberg. Later op de dag werd duidelijk dat de koersen van obligaties weer flink opliepen door de koersval op aandelenbeurzen wereldwijd.

In Japan steeg de renteopslag op schatkistpapier met een looptijd tot 2018 met 2,5 basispunt naar 1,49%. Dinsdag stond het rendement op deze obligatie op het laagste punt in vijf maanden.

De Bank of Japan liet gisteren de basisrente onveranderd op 0,5% staan. Daarmee heeft Japan nog altijd de laagste rentestand van de geïndustrialiseerde wereld. Volgens bankpresident Masaaki Shirakawa zijn de neerwaartse risico's voor de Japanse economie niet toegenomen door de crisis.

Liquiditeit lijkt daarmee voor centrale banken nu belangrijker dan de leenkosten van geld. Dit is voor veel partijen in de markt een verklaring waarom in de VS de Federal Reserve de rente op 2% liet staan. Wereldwijd pompten centrale banken van Tokio tot New York de afgelopen week gezamenlijk circa $ 200 mrd in de markt.

In Europa daalde gisteren de rentevergoeding op het tweejarige Duitse schatkistpapier, dat omgekeerd beweegt aan de koers van de obligatie, met zes basispunten naar een rentevergoeding van 3,61%. De rentevergoeding op de tienjarige Bund bleef onveranderd staan, net onder de 4%. Op maandag en dinsdag daalde de rente-opslag met 29 basispunten. Het was de scherpste daling in twee dagen sinds het omvallen van zakenbank Bear Stearns een halfjaar geleden.

Het verschil in rendement tussen de tweejarige en tienjarige Duitse staatslening, in jargon de spread, kwam gisteren uit op 38 basispunten, tegen 32 dinsdag. De redding van AIG zorgde ervoor dat Deutsche Bank in eerste instantie het advies om te beleggen in zogeheten steepeners liet vallen. Met een steepener kunnen beleggers, in dit geval doorgaans institutionele beleggers, speculeren op een oplopende spread. Op 5 september had de bank beleggers nog geadviseerd om steepeners te kopen.

Verschillende marktpartijen verwachten dat de rentevergoedingen de komende tijd nog verder kunnen zakken. 'Ik denk niet dat we dicht bij de bodem zijn', stelt Gregor MacIntosh van Standard Life. 'Er is ruimte voor een verdere daling van de rendementen op staatsobligaties.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad