'Griekse euro-exit schept precedent'

Als Grieken eurozone mogen verlaten, houdt niets landen als Ierland en Portugal tegen hetzelfde te doen

Het gerucht dat Griekenland mogelijk de eurozone verlaat, leidde vrijdag tot een scherpe daling van de euro. Noteerde de Europese eenheidsmunt vorige week woensdag nog op $ 1,4940, gisteren aan het eind van de Europese handel werd een euro verhandeld voor $ 1,4266. Met een verlies van ruim 4% is het de grootste daling op weekbasis in meer dan een jaar.

Vooral vrijdag kreeg de euro een flinke tik toen het Duitse blad Der Spiegel berichtte dat Griekenland uit de eurozone zou stappen. In enkele minuten daalde de euro met 2 cent. In valutamarkten is dit een enorme beweging.

De markten zien een mogelijke exit van de Grieken als een zeer slecht signaal voor de eurozone als monetaire unie. Hoe betrouwbaar is de unie nog als een land dat zijn schulden niet meer kan betalen er zomaar uit kan stappen?

Toch is het geen vreemde vraag of een euro zonder Griekenland niet veel gunstiger is. Er blijft dan een munt over met sterke landen en minder zwakke broeders. 'Dat is op zich dan een logische gedachte, maar dat is niet waar de financiële markten naar kijken', zegt het hoofd treasury van een Nederlandse bank. 'Als de Grieken de euro verlaten, wat houdt de Ieren en de Portugezen dan nog tegen om exact hetzelfde te doen? Dan is er sprake van het volledig uiteenvallen van de ooit zo geroemde Europese Monetaire Unie.'

'Als Griekenland de euro mag verlaten, schept dat een gevaarlijk precedent', stelt ook Chris Turner, hoofd valutastrategie van ING in Londen. 'Ik vrees voor een kettingreactie op de markten als de Grieken uit de euro stappen.'

De valutamarkten worden momenteel gedreven door onzekerheid, zegt het hoofd treasury. 'Wel of geen herstructurering van de schulden, blijven ze nu wel of niet in de euro en dan ook nog geniepige vergaderingen. Dat maakt beleggers kopschuw. Het wordt tijd dat de bittere pil wordt geslikt: de markt eist duidelijkheid.'

Kredietbeoordelaar Standard & Poor's, die maandag de kredietstatus voor de langlopende schuld van Griekenland heeft verlaagd van BB- naar B, noemt een Griekse exit uit de eurozone 'hoogst onwaarschijnlijk en juridisch bijzonder complex'.

'Bovendien stap je niet van de ene op de andere dag uit de euro', zegt Trevor Cullinan, hoofd Europese obligaties van S&P. 'Dat proces kan maanden duren. In de tussentijd kan het financiële systeem onder bijzonder grote druk komen te staan, en dat wil niemand.'

Volgens Turner is de euro de afgelopen dagen door een combinatie van factoren gedaald. Naast de geruchten over Griekenland staat de munt onder druk sinds de Europese Central Bank (ECB) vorige week aangaf voorlopig geen haast te hebben met het verhogen van de rente. ECB-president Jean-Claude Trichet liet de woorden 'sterke waakzaamheid' achterwege. 'Dit werd door de markt geïnterpreteerd als een sterk signaal dat de eerstvolgende renteverhoging van de ECB niet in juni maar in juli of nog later dit jaar zal plaatsvinden', schreef Rabobank gisteren.

Partijen die vooraf rekenden op een snelle renteverhoging draaiden van positie en deden de euro van de hand, waarop in enkele minuten de munt met meer dan een cent daalde. Ondanks de daling van de afgelopen dagen staat de euro sinds de start van het jaar nog steeds op een winst van 3% tegenover de negen valuta's van de belangrijkste handelspartners.

Turner spreekt van een 'gezonde correctie'. De munt is na een dieptepunt van $ 1,1877 in juni vorig jaar flink opgelopen. 'De markt rekende op meerdere renteverhogingen en de euro is daarom opgelopen naar $ 1,50.' De valutastrateeg ziet nu een bodem rond $ 1,40 waarna de euro weer kan stijgen. 'Wij mikken op $ 1,50 deze zomer.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad