zaterdag 27 maart 2010

Equity heeft overgroot deel DIM in handen

Amsterdam
Beleggers in DIM Vastgoed hebben de aandelen grotendeels aangemeld bij Equity One. De Amerikaanse vastgoedbelegger heeft nu 92,5% van de aandelen DIM Vastgoed in handen en doet daarmee het bod gestand, aldus beide bedrijven vrijdag in een gezamenlijk persbericht. Daarmee is een overname van DIM zeer nabij.

Donderdagavond sloot de aanmeldingstermijn om de aandelen DIM aan te bieden tegen $7,30 per stuk. Equity One bracht eind november vorig jaar, via dochter Southeast US Holdings, een eerste bod uit van $ 6,16 per aandeel op de resterende aandelen van de Rotterdamse vastgoedbelegger DIM. Equity One had voor het bod al circa 75% van de aandelen DIM in bezit. Het eerste bod werd door het bestuur als te laag afgewezen. Na onderhandelingen met Equity One volgde in december een verhoogd bod van $ 7,30.

Een deel van de minderheidsaandeelhouders vond dit bod te laag. Nu blijkt dat een overgroot deel de aandelen toch heeft aangemeld. Advocaat Pieter van der Korst, die investeringsmaatschappij MultiQuest en grootaandeelhouder familie Kerckhof bijstaat, zegt dat zij de aandelen nog steeds niet aanmelden. Deze aandeelhouders komen samen echter niet aan 5% en kunnen daardoor geen zogeheten uitrookprocedure tegenhouden.

De advocaat zegt nu de na-aanmeldingstermijn, die loopt tot en met 9 april, af te willen wachten voordat actie wordt ondernomen. 'De kans is groot dat een aantal spijtoptanten de aandelen alsnog aanmeldt en dat de 95% wordt gehaald', zegt Van der Korst. 'Het nadeel is dat Equity One dan kan zeggen dat een groot deel van de aandeelhouders het een prima prijs vindt. Het voordeel is dat we een extra middel hebben en naar de Ondernemingskamer kunnen om een redelijke prijs te bedingen.'

Ook de Vereniging van Effectenbezitters wil de na-aanmeldingstermijn afwachten. 'Wij hebben ons kritisch uitgelaten over het bod, maar het is een feit dat $ 7,30 meer is dan de koers die het afgelopen jaar op de borden heeft gestaan. Wij raden beleggers aan zelf een beslissing te nemen', zegt Jasper Jansen van de VEB. Hij wijst erop dat de achterblijvers met aandelen blijven zitten die nauwelijks zijn te verhandelen. 'Dan is er nog de kans dat er een sterk verwaterende claimemissie komt.'

'Wij hebben het bod aanbevolen, omdat wij denken dat ze daarmee het beste af zijn', aldus scheidend DIM-directielid Tim Koster, die per 1 april zijn functie neerlegt. 'Het is goed om te merken dat een belangrijk deel van de aandeelhouders ook tot deze conclusie is gekomen.'


Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Kardan in rode cijfers door herwaarderingen

Amsterdam
Investeringsgmaatschappij Kardan heeft door herwaarderingen op vastgoed en de leningenportefeuille over 2009 verlies geboekt. Kardan belegt vooral in vastgoed in Centraal- en Oost-Europa en China.

Met name een verlies van euro 63 mln op de vastgoedportefeuille drukte Kardan in de rode cijfers. De negatieve herwaarderingen zijn volgens directeur Jan Slootweg toe te schrijven aan de hogere rendementseisen en een lagere verwachting van huuropbrengsten. 'Bovendien was het voor onze externe taxateurs lastig het vastgoed te taxeren, want er waren nauwelijks transacties. Pas in het vierde kwartaal zagen we de markt weer wat op gang komen en was er voldoende vergelijkingsmateriaal.'

Volgens Slootweg kwam de klap op de vastgoedmarkt in Centraal- en Oost-Europa veel later dan in de VS en West-Europa. Slootweg verwacht dat de markt in 2010 enigszins zal herstellen. 'In welke mate is echter lastig te voorspellen.'

Kardan boekte in totaal over geheel 2009 een nettoverlies van euro 92 mln. In 2008 werd nog een winst van euro 52 mln geboekt. Slootweg wijst erop dat er toen door boekhoudkundige veranderingen een eenmalige boekwinst van euro 20 mln in de cijfers was verwerkt.

Directeur Slootweg zegt in een toelichting op de cijfers op zoek te zijn naar circa euro 70 mln voor de divisie Infrastructuur om investeringen in China te kunnen doen. Kardan is daar actief in watergerelateerde activa zoals waterzuiveringsinstallaties. Het bedrijf denkt daar langdurige contracten met de Chinese overheid te kunnen sluiten. 'We zijn momenteel met verschillende partijen in gesprek over de financiering', aldus Slootweg.


Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 26 maart 2010

Effe DIMmen

Het gevecht om DIM Vastgoed lijkt ten einde. De overgebleven minderheidsaandeelhouders staan nu met de rug tegen de muur. Gisteren liep de aanmeldingstermijn van het bod op DIM van de Amerikaanse grootaandeelhouder Equity One af. Het vastgoedfonds is al jaren bezig om DIM in te lijven. Al in 2005 nam het een belang in DIM en bood in hetzelfde jaar $ 20,50 per aandeel. Dit bod werd door het bestuur afgewezen en dat adviseerde aandeelhouders tegen te stemmen. Als DIM zijn winkelcentra in de VS op de markt zou verkopen, leverde dat meer op dan $ 20,50, was de onderbouwing. Aandeelhouders steunden dit standpunt. Ondertussen toonde ook vastgoedmagnaat Richard Homburg interesse en bouwde een groot belang in DIM op.

Na de kredietcrisis en een forse daling van de vastgoedprijzen in de VS ziet de wereld voor vastgoedbeleggers er heel anders uit. Met als gevolg dat DIM sinds de herfst van 2007, toen het aandeel nog rond de $ 20 noteerde, fors in waarde is gedaald. DIM heeft naast de afwaarderingen op vastgoed, last van de opzet van de portefeuille, die voor 65% wordt gefinancierd met geleend geld. Hierdoor hakte de waardedaling van DIM's winkelcentra er extra hard in.

Grootaandeelhouder Homburg koos in januari vorig jaar eieren voor zijn geld door zijn belang via een aandelenruil voor $ 11 per aandeel aan Equity One over te doen, die daarmee 73% van DIM in handen kreeg. De Amerikanen zeiden geen bod te willen doen op het resterende deel.

DIM had eind september 2009 geld nodig voor de financiering van Carolina Pavilion, een groot winkelcentrum in de staat North Carolina en met 25% veruit het grootste object in de portefeuille. DIM kondigde daarom een claimemissie aan, waardoor het aandeel een nieuwe duikeling maakte naar circa $ 4. Nog geen twee maanden later kwam Equity One alsnog met een bod. Alleen hadden zij nu nog maar $ 6,16 per aandeel over. Na volgens het bestuur 'uiterst scherpe onderhandelingen', kwam er een bod van $ 7,30 op tafel. Nu adviseerde het bestuur wel op het bod in te gaan en 'de knopen te tellen'.

De minderheidsaandeelhouders zijn ontevreden. Zij wijzen op de waardering van DIM in de boeken van Equity One: die is hoger dan het bod. Equity One schrijft dit verschil toe aan Amerikaanse boekhoudregels, US Gaap, waar naar de kostprijs wordt gekeken, terwijl op basis van IFRS de marktprijs wordt ingeboekt.

Het is 'slikken of stikken' vinden de overgebleven aandeelhouders. Daar zit een harde kern van waarheid in. Doordat Equity One de meerderheid van de aandelen in handen heeft, hebben de overgebleven aandeelhouders weinig tot niets in de melk te brokkelen. Bovendien zijn Equity One en DIM nauw verbonden doordat Equity One twee hypothecaire leningen voor Carolina Pavilion van $ 51,8 mln heeft overgenomen.

Voor een hoger bod zouden de aandeelhouders nog een gang naar de Ondernemingskamer kunnen maken. Vergelijkbare zaken in het verleden leren echter dat dit soort stappen in de meeste gevallen weinig kans van slagen heeft.

Bartjens@fd.nl

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 24 maart 2010

Markt rekent op verdere daling euro

Door uitblijven oplossing voor Grieks schuldenprobleem keren beleggers Europese munt de rug toe

Amsterdam
Door het uitblijven van een oplossing voor de Griekse schuldenproblemen keert een deel van de beleggers de euro de rug toe. Daardoor kan de Europese eenheidsmunt dit jaar dalen naar een niveau van $ 1,25. Dat stelt Jens Nordvig, hoofd valutaonderzoek van Nomura Securities.

'De aanhoudende onzekerheid over een oplossing voor de Grieken zorgt ervoor dat beleggers op de middellange termijn andere regio's verkiezen boven de eurozone', aldus Nordvig dinsdag tegenover persbureau Bloomberg.

Een vertegenwoordiger van het Duitse ministerie van financiën liet gisteren weten dat het land samen met Frankrijk akkoord is dat het Internationaal Monetair Fonds Griekenland te hulp moet gaan schieten. Maar een echte oplossing voor het probleem is er nog niet. Gisteren leverde de euro licht in ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Aan het eind van de Europese handel kostte een euro $ 1,3536. Dit is het laagste niveau in drie weken tijd.

Nomura Securities verwacht niet dat de munt verder daalt dan $ 1,25 omdat een groot deel van het slechte nieuws al in de koers van de munt is verwerkt, stelt Nordvig.

De euro zit al sinds eind november in een dalende trend. De munt noteerde toen rond de $ 1,50. Begin dit jaar bedroeg de wisselkoers circa $ 1,45 om, mede door de Griekse perikelen, verder in waarde te dalen. De euro is daarmee dit jaar met bijna 6% gedaald ten opzichte van de dollar. De munt is daarmee de slechtst presterende valuta tegenover de dollar, na het Britse pond.

Chris Turner, valutastrateeg van ING, verwacht dat de euro op korte termijn onder druk blijft staan. 'De constante verwarrende nieuwsstroom rond een geloofwaardige oplossing voor de Grieken doet het eurosentiment geen goed', aldus Turner. De valutastrateeg zei onlangs tijdens bijeenkomsten met klanten in Nederland te hebben gemerkt dat er weinig tot geen steun is voor een reddingsplan voor de Grieken. 'De opinie dat de Grieken uit de eurozone moeten worden gezet, krijgt een steeds grotere steun van de bevolking.'

Mochten de Amerikaanse huizenverkopen over de maand februari tegenvallen - deze worden vandaag gerapporteerd - dan zou dit een steun voor de euro kunnen zijn. Turner ziet op $ 1,3450 een belangrijk steunniveau voor de Europese eenheidsmunt. Zakt de munt door deze barrière, dan kan een depreciatie van de euro zich versnellen.

Volgens Simon Derrick, valutastrateeg van Bank of New York Mellon, is de hogere koers van de dollar niet te danken aan enthousiasme over het verloop van de Amerikaanse economie, maar grotendeels toe te schrijven aan toenemende zorgen over de euro. 'De lijnen op het doek dat Griekenland heet, worden steeds duidelijker en verrassender. Alleen wordt het beeld van het schilderij als geheel er niet duidelijker op.'

Zo liet de Duitse bondskanselier Angela Merkel afgelopen weekend weten dat de financiële markten niet moeten rekenen op een EU-beslissing over Griekenland als de Europese regeringsleiders op donderdag bij elkaar komen. Jean-Claude Trichet, de president van de Europese Centrale Bank, zei dat Griekenland niet hoeft te rekenen op enige vorm van kredietsubsidie. 'De kans dat de Grieken na de bijeenkomst van de Europese regeringsleiders met lege handen komen te staan is bijzonder groot', zegt Derrick.

De meeste marktparticipanten anticiperen op een verdere daling van de euro. Het verschil tussen het aantal contracten dat speculeert op een daling of een stijging is in de periode tot 9 maart gestegen naar 74.551, een record. Het zijn vooral hedgefondsen en andere grote speculatieve partijen die rekenen op een verzwakking van de Europese munt.

Het Britse pond stond eveneens onder druk, maar dit had andere redenen. De inflatie op de Britse eilanden bleek minder hoog dan economen hadden verwacht. Bij een lagere inflatie is de Bank of England (BoE) minder snel geneigd de rente te verhogen. De inflatie daalde in februari op jaarbasis naar 3%, tegen 3,5% in januari.

De Britse minister van financiën, Alistair Darling, komt vandaag met de begrotingsplannen. De Britten staan net als de Grieken voor de enorme uitdaging om een tekort van 12,6% van het bruto binnenlands product weg te werken.

Het Britse pond behoort dit jaar tot de slechtst presterende valuta's ter wereld en daalde dit jaar tegenover alle zestien belangrijke valuta's. Tegenover de dollar is het pond met ruim 7% gedaald. Gisteren kostte een pond $ 1,5014. Zelfs tegenover de onder druk staande euro verloor het pond in 2010 bijna 2%.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 22 maart 2010

Hanzevast rekent op rust met nieuwe vijfjarige financiering

Vastgoedbelegger moet beleggers overtuigen van nut fusie negen maatschappen

Hilversum

Hanzevast Capital, een grote aanbieder van niet-beursgenoteerde vastgoedbeleggingen, heeft met Deutsche Pfandbriefbank, een akkoord bereikt over een vijfjarige financiering van euro 132 mln voor negen van zijn vastgoedmaatschappen. Voorwaarde is dat de negen fondsen worden samengevoegd om zo het risicoprofiel te verlagen.

'De bank heeft risico's en de participanten hebben belangen. We moesten dit op een manier gelijkschakelen zodat iedereen er voordeel bij heeft', aldus financieel directeur Niek Broeijer van het Hilversumse Hanzevast.

Hanzevast is al enige tijd bezig met de herfinanciering van de negen maatschappen, maar Deutsche Pfandbriefbank, het voormalige Hypo Re, wilde deze enkel voor een korte periode financieren en bovendien tegen een hoge prijs. Hanzevast betaalt nu een rente van 5 procentpunt boven Euribor, dat is de rente waartegen banken bij elkaar lenen. Op dit moment staat de Euribor op een historisch laag niveau en komt de totale rentevergoeding uit op ongeveer 5,6%.

Deutsche Pfandbriefbank heeft in een eerder stadium aangegeven zich in zijn geheel terug te willen trekken van de Nederlandse vastgoedmarkt. Om die reden heeft Hanzevast geprobeerd de financiering bij 'gangbare Nederlandse en enkele Duitse vastgoedfinanciers' onder te brengen. Zonder succes. 'Het gaat om relatief kleine maatschappen van één tot maximaal vier kantoorpanden. Mede door de grote volatiliteit in de kasstroom is dit moeilijk te financieren', legt Broeijer uit.

Deutsche Pfandbriefbank wilde alsnog akkoord gaan met een verlenging van vijf jaar, mits de negen maatschappen worden ondergebracht in een fusiefonds. De pijn van de huuruitval wordt zo over een grotere portefeuille verdeeld.

Door deze constructie neemt de bank genoegen met een renteopslag van 1,5%. Op basis van de nieuwe voorwaarden komt de totale financieringslast uit op 4% per jaar. 'Objectief gezien zijn dit mooie voorwaarden, zeker in de huidige markt.' Hanzevast moet de schuld van euro 132 mln in etappes aflossen.

De maatschappen die de vastgoedbelegger wil samenvoegen zijn alle vanaf de periode 1998 geinitieerd. Het vastgoed bestaat in zijn geheel uit kantoorpanden in Nederland.

De originele kostprijs van het vastgoed van de negen maatschappen bedroeg euro 217 mln. Na een afwaardering is de waarde eind 2009 vastgesteld op euro 166 mln. Broeijer: 'Dit is toe te schrijven aan een combinatie van leegstand en lagere huurniveaus. Er is duidelijk prijserosie in de huuropbrengsten opgetreden.'

Hanzevast wil de fusie zo snel mogelijk doorvoeren en moet daarvoor toestemming krijgen van de meer dan 2500 participanten die samen zo'n euro 50 mln hebben ingelegd. Een belangrijke horde wordt het overtuigen van beleggers die in de goeddraaiende fondsen zitten om in te stemmen in de constructie waarbij zij ook de pijn van de slecht draaiende fondsen voor hun kiezen krijgen. Dat dit een stevige hobbel kan zijn, volgt uit de grote verschillen tussen de prestaties van de fondsen.

Zo kent het best presterende fonds een leegstand van circa 10%, wat acceptabel te noemen is in deze markt. In het slechtst presterende fonds loopt de leegstand medio dit jaar op naar maar liefst 90%, aangezien een grote huurder - de Rijksgebouwendienst - een pand in Zwolle verlaat. Gemiddeld bedraagt de bezettingsgraad van alle maatschappen 63%.

Hanzevast wil de komende maanden de participanten ervan overtuigen dat deze constructie ook in het belang is van beleggers in de goed draaiende fondsen. Broeijer wijst erop dat de financiering enkel wordt aangeboden bij samenvoeging.

Broeijer zegt dat er bovendien weinig alternatieven zijn: 'Je kunt wel een goed draaiende maatschap hebben, met vaste huurinkomsten, maar zonder financiering heb je helemaal niets.'

Volgens de financieel directeur is er voor de beleggers in de goede maatschappen een extra prikkel om met het fusieplan in te stemmen. Want op dit moment verbiedt Deutsche Pfandbriefbank een winstuitkering in alle maatschappen van Hanzevast. Als er ingestemd wordt met de nieuwe constructie, wordt dit verbod opgeheven nog voordat de fusie officieel plaatsvindt, aldus Broeijer. 'Beleggers in de slechter draaiende maatschappen profiteren dus niet van een betaling uit de beter lopende fondsen.'

Hanzevast wil twee vergaderingen beleggen waarbij minimaal driekwart van de participanten aanwezig dient te zijn. Van deze participanten moet nog eens driekwart instemmen met het voorstel. Dit betekent dat per maatschap 57% van de beleggers akkoord moet gaan met de fusie.

Hanzevast heeft accountantsbureau KPMG ingehuurd om vastgoedmaatschappen objectief te waarderen. 'Dat wordt een spannende operatie, want over de waardering van vastgoed kun je lang discussiëren. Als je puur naar de waarde van het vastgoed of de huurinkomsten kijkt, kom je er niet uit. Het lijkt namelijk heel objectief, maar dat is het niet.' Het onderzoek van KPMG moet in april zijn afgerond.

De resultaten van het onderzoek worden eerst besproken met de besturen van de fondsen, vervolgens worden de participanten geïnformeerd. In juni volgen vergaderingen waar de goedkeuring van de participanten wordt gevraagd.

Hanzevast rekende er eerder op dat de fusie tot extra kosten zou leiden vanwege een overdrachtsbelasting, maar dit is niet het geval, blijkt uit eigen fiscaal onderzoek. Doordat tussen de negen maatschappen een extra schakel wordt geplaatst en er dus met participaties wordt geschoven, is er geen sprake van een daadwerkelijke overdracht. Om die reden dient er dus geen overdrachtsbelasting te worden afgedragen.

Broeijer verwacht dat beleggers akkoord gaan met de fusie. 'Het plan is aangekondigd en ik heb overwegend positieve geluiden gehoord.' Tegelijkertijd beseft Broeijer ook dat er wel degelijk risico's zijn: 'Er hoeft maar één belegger ontevreden te zijn en naar de rechter te stappen. Met 2500 beleggers is die kans aanwezig.'

Mathijs Schiffers en Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 19 maart 2010

Waardering DIM blijft gemoederen bezig houden

Rotterdam
Hoe zit het nu precies met de waardering van DIM Vastgoed? Dat was donderdag de belangrijkste vraag op de aandeelhoudersvergadering van het Nederlandse vastgoedfonds.

De Amerikaanse sectorgenoot Equity One (EO), dat zo'n 75% van de aandelen in handen heeft, deed in december een bod van $ 7,30 op het resterende deel van de aandelen DIM. Een deel van de minderheidsaandeelhouders vindt dit te laag. De discussie spitste zich gisteren toe op het bod dat EO heeft uitgebracht, vergeleken met de waardering die het Amerikaanse vastgoedfonds voor DIM in de boeken heeft staan. Volgens advocaat Pieter van der Korst, die aandeelhouders investeringsmaatschappij MultiQuest en de familie Kerckhof bijstaat, waardeert EO de aandelen op ruim $ 16, terwijl in het biedingsbericht wordt gesproken van een waarde van $ 3,50 en $ 6,85 per aandeel.

Tijdens de bijzondere aandeelhoudersvergadering van vorige week waarin directie en bestuur het bod van EO steunden , kaartte de advocaat dit verschil aan, maar kreeg toen nul op het rekest. 'Wij houden ons niet bezig met de boekhouding van een ander bedrijf. Als u daar meer over wil weten dan moet u naar de aandeelhoudersvergadering van EO', zei Kees van Rees, de voorzitter van de raad van commissarissen.

Afgelopen maandag kwam DIM alsnog met een brief waarin het deze vraag beantwoordde. DIM stelt dat door Amerikaanse verslaggevingsregels, US Gaap, verschillen bestaan in waardering. De Amerikaanse manier van boekhouden kijkt naar de kostprijs, terwijl in Nederland op basis van IFRS naar de marktprijs wordt gekeken. Van Rees voegde tijdens de vergadering eraan toe dat de Amerikaanse boekhoudkunde 'merkwaardige regels' kent. DIM-commissaris Tom Caputo las vanaf zijn Blackberry een uitleg voor van financieel topman van Mark Langer van EO. Als Van der Korst nog steeds vragen had, kan hij contact opnemen met Langer, zei Caputo.

De advocaat zegt snel op dit aanbod in te gaan. 'Het is er voor mij niet duidelijker op geworden. Ik wil best geloven dat er één of twee dollar verschil zit in de prijs, maar dat er ergens in de Atlantische Oceaan zo'n $ 10 is verdwenen, dat snap ik echt niet.'

Ook voor de Vereniging van Effectenbezitters bracht het antwoord van DIM geen duidelijkheid. 'Sterker nog, het is er voor mij alleen nog maar onduidelijker op geworden', reageerde Wim Swarte namens de beleggersvereniging.

Volgens Tim Koster, scheidend directielid van DIM, is het allemaal niet zo moeilijk. 'Dat EO de aandelen DIM voor een bepaalde prijs in de boeken heeft staan, betekent nog niet dat ze dat ervoor kunnen krijgen. Als ze morgen hun belang van 75% voor $ 7,40 verkopen dan moeten ze echt een forse afboeking doen. Het bod van $ 7,30 is een heel mooie prijs. Ik adviseer beleggers op dat bod in te gaan.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 17 maart 2010

'Einde rally in Duitse Bund in zicht'

Obligatiekenners verwachten dat Bund status van veilige haven deels verliest door hulp Griekenland

Amsterdam

De mogelijke hulp aan Griekenland maakt een einde aan de trek naar staatsobligaties van ankerland Duitsland. Dat denken diverse obligatiestrategen. De Duitse Bund heeft de afgelopen maanden geprofiteerd van de status als veilige haven, waar beleggers in tijden van crisis naar vluchten.

Staatsobligaties reageerden dinsdag nauwelijks op de plannen om Griekenland te hulp te schieten. Het overgrote deel van de staatsobligaties van de landen die de euro als munt hebben, kende een beweging van slechts enkele basispunten. Griekse staatsobligaties stegen op de ontwikkelingen. De vergoeding op de tienjarige Griekse daalde dinsdag met 10 basispunten naar 6,10%. De tweejarige obligatie maakte een flinke duikeling: met 23 basispunten naar 4,385%.

De ministers van financiën van de zestien eurolanden gaven maandag aan hoe ze Griekenland eventueel te hulp zullen schieten, mocht het bezuinigingsprogramma onvoldoende zijn om het Griekse huishoudboekje op orde te krijgen. Griekenland had het afgelopen jaar een begrotingstekort van 12,7%. Indien nodig, gaan de landen een lening of een garantie verstrekken, waarbij Athene echter geen rentevoordeel krijgt.

'De Europese Unie kan het zich niet veroorloven om Griekenland te laten vallen', aldus Michael Markovic, obligatiestrateeg van Credit Suisse tegenover persbureau Bloomberg. Volgens Markovic komt er met een mogelijke oplossing een einde aan de rally van de Duitse tienjarige bund.

'De stijging van de Duitse Bund was overdreven en volledig toe te schrijven aan beleggers die in de Bund een veilige haven vonden.'

Het rendement op de Duitse Bund is dit jaar met ruim 20 basispunten gedaald. Bij een dalende rente stijgt de koers van een obligatie en omgekeerd. Nu de situatie is 'genormaliseerd', zou de 20 basispunten stijging voor een deel weer teniet gedaan kunnen worden, vindt ook Amjed Younis, obligatiestrateeg van Fortis Bank Nederland.

Volgens Younis zijn de Europese obligatiemarkten al enkele weken geleden in rustiger vaarwater terecht gekomen. Younis: 'Veel van het nieuws is al ingeprijsd sinds het derde begrotingsvoorstel van de Grieken door Brussel is goedgekeurd.' Hij wijst erop dat de renteopslag op de tweejarige Griekse staatsobligatie sinds het begin van deze maand met ruim 200 basispunten is gedaald van boven de 6,5% naar 4,385%.

Enkele weken geleden noteerde de rente op een tweejarige staatslening nog boven de tienjarige. Dit betekent dat het lenen van geld over een langere periode goedkoper was dan op de korte termijn. Dit heeft te maken met het feit dat Griekenland voor zijn financiering voor een groot deel afhankelijk is van kortlopende leningen.

Eerder deze maand zette het land voor euro 5 mrd aan staatsobligaties in de markt tegen een rentevergoeding van 6,25%. Het land moet daarmee een veel hogere rentevergoeding betalen dan bijvoorbeeld de Duitsers. De renteopslag op de tienjarige Bund stond dinsdag bijna de helft lager op 3,136%.

Eerder dit jaar bedroeg het verschil tussen de tienjarige Griekse en Duits obligatie bijna 400 basispunten. De laatste weken beweegt deze spread zich tussen de 300 en 350 basispunten. Younis verwacht dat dit verschil verder gaat teruglopen.

Sander Steverink, hoofd van het renteteam van Delta Lloyd Asset Management, ziet echter nog steeds veel beren op de weg. 'De Europese maatregelen die worden genomen worden zo positief mogelijk uitgelegd, maar van het geld dat Griekenland aan belastinginkomsten binnenkrijgt, is het een kwart kwijt aan rentelasten. Dat is op termijn niet houdbaar.'

Griekenland moet in april en mei opnieuw een beroep doen op de obligatiemarkt en euro 20 mrd op zien te halen. 'Als de markt echt waarde had gehecht aan de oplossing die Europa heeft bedacht dan was de spread vandaag flink teruggelopen', zegt Steverink.

De Duitse Bund is volgens Steverink nog steeds een veilige haven. 'Het rendement mag dan wel minder zijn, maar het is wel het land dat het huishoudboekje het beste op orde heeft en daarmee bescherming biedt in een crisissituatie. Op het moment dat de economie in een dubbele dip komt, dan gaat de Bund als eerste hard omhoog.' Bovendien is de Bund uiterst liquide en kan een belegger makkelijk in- en uitstappen, aldus Steverink.

Hij ziet een verlaging van de kredietstatus van Spanje en Portugal als een mogelijke 'trigger' voor een hernieuwde trek naar de Bund. 'Spanje moet eigenlijk naar AA en Portugal naar A. Het is wachten tot dit gebeurt. Maar dat ligt politiek bijzonder gevoelig.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 13 maart 2010

Even op adem komen

De beurzen kwamen deze week nauwelijks in beweging. Desondanks heeft de AEX de hoogste jaarstand in het vizier.

Gebrek aan richtinggevend nieuws kenmerkte de afgelopen handelsweek. Het overgrote deel van de bedrijvencijfers zijn gerapporteerd en ook op nationaal en internationaal economisch gebied waren er weinig cijfers die de markten in beweging wisten te brengen. Het gevolg was een wat in de markt heet 'zijwaarts bewegende beurs'. 'De matte stemming overheerst', aldus de economen van Rabobank vrijdag in een marktbericht.

Technisch analisten zien de zijwaartse beweging van de index als een opmaat naar de hoogste standen van het jaar. Voor de AEX is dat 345,56 punten, een stand die al op 11 januari op de borden is gezet. De dalende trend is weer verlaten, stellen zij. 'Er is nu ruimte voor een verdere stijging richting de 345', schreef Friesland Bank in een commentaar. 'Door de felle stijging is er echter voor de korte termijn wel een "overbought" conditie ontstaan.'

Hetzelfde scenario

Handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital rekende deze week op een correctie, gezien de stijging van 15 punten de week ervoor. In plaats daarvan bleef de Amsterdamse hoofdgraadmeter de hele week rond de 340 punten bewegen. 'Iedere dag zagen we ongeveer hetzelfde scenario: een lagere opening en een licht hoger slot.'

De handelaar spreekt van een 'ongeïnspireerde handelsweek' met lage handelsvolumes. Hij wijst erop dat sinds maart vorig jaar de beurzen de sterkste rally in 78 jaar achter de rug hebben. 'Dat was dan wel vanaf een heel laag punt, maar een dergelijke rally hebben we in drie generaties niet gezien.' Volgens Leloux ziet hij ook zijn eigen klanten twijfelen. 'Die durven op deze hoge niveaus ook niet in te stappen.'

'Mocht de AEX de hoogste stand van het jaar wel halen, dan zou de index door kunnen stoten naar de 370 punten', zegt Leloux. Tegelijkertijd ziet de handelaar dit niet gebeuren. 'We hebben het overgrote deel van de bedrijfscijfers gehad. Die cijfers waren over het algemeen wel te pruimen, maar bedrijven durfden nauwelijks vooruit te kijken naar de rest van het jaar.' Volgens Leloux hebben beleggers katalysatoren, zoals macro-economische cijfers, nodig om hogere koersen op de borden te zetten. Maar ook daar verwacht de handelaar weinig van: 'Die moeten verrassend goed zijn. Ik denk eerder dat ze aan de verwachtingen zullen voldoen of iets minder zijn en dat zal dan lagere koersen opleveren.'

Deze week vielen berichten over het aantal nieuwe aanvragen voor een werkloosheidsuitkering in de Verenigde Staten tegen. Deze daalden minder hard dan verwacht. Het aantal nam met 6000 af tot 462.000, terwijl economen rekenden op een daling van 9000. Ook werd duidelijk dat het tekort op de Amerikaanse handelsbalans in januari onverwacht is teruggelopen.

Claimemissie

Ofschoon er weinig richtinggevend bedrijfsnieuws was, kwam in Nederland zowel voedingsmiddelenconcern Wessanen als uitzender USG met een claimemissie. Beide fondsen zijn genoteerd aan de Midkap. Wessanen haalde met de uitgifte van 9,99% van het uitstaande aandelenkapitaal euro 18,4 mln op 'voor versterking van de balans'. Vorige maand had het bedrijf al gehint op een eventuele claim. Het voedingsmiddelenconcern zit al enkele jaren in de hoek waar de klappen vallen. Zo werd er gefraudeerd bij een Amerikaanse dochter, de bankconvenanten werden gebroken en de interim-bestuursvoorzitter sprak onlangs nog over een 'uiterst zwak' resultaat over het afgelopen jaar.

USG haalde euro 86 mln op met een claimemissie. Met het geld wil het bedrijf mogelijke overnames financieren. Dit is opvallend, omdat het bedrijf zelf vaak wordt genoemd als een mogelijke overnamekandidaat. Vooral de naam Adecco wordt vaak genoemd als koper van de Nederlandse uitzender. Sectorgenoot Brunel International presenteerde deze week de resultaten over 2009. De detacheerder van hoogopgeleid financieel en technisch personeel overtrof de eigen verwachtingen, maar liet zich voorzichtig uit over het lopende jaar, waardoor het aandeel toch daalde.

Hunter Douglas

Een andere opvallende uitschieter deze week was Hunter Douglas. De leverancier van raambekleding en bouwmaterialen maakte bekend dat het over 2009 een nettowinst geboekt heeft van $ 90,1 mln, tegen een verlies een jaar eerder. Bovendien stelde het bedrijf een superdividendbetaling van euro 7 per aandeel voor, boven op het voorgestelde dividend van euro 1 per aandeel. Die extra uitbetaling wordt gefinancierd uit bestaande langetermijnfaciliteiten. Het aandeel schoot donderdag met 16,1% omhoog.

In de AEX-index was navigatieproducent TomTom de sterkste stijger van de week. TomTom maakte bekend dat kaartenmaker en dochter TeleAtlas een overeenkomst heeft gesloten met het Franse Maporama Solutions, een aanbieder van digitale kaartoplossingen voor de professionele markt. Details van de overeenkomst maakte TomTom niet bekend. Het aandeel won op het nieuws in een week bijna 10%.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 12 maart 2010

'Vrienden vertrouw ik, de bank niet'

Seksuele voorlichting krijgen jongeren voldoende, maar financieel onderricht niet, vindt SNS Reaal. Tijd om jongeren beter voor te lichten over geld.

Zeist
Op initiatief van bank-verzekeraar SNS Reaal is met het Nibud, pensioenbeheerder PGGM en Microsoft de Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) in het leven geroepen. De stichting wil in eerste instantie het gesprek met jongeren aangaan, zegt Thea Hazel-Stals, directeur van de nieuwe stichting. 'We willen eerst van ze weten hoe ze met geld omgaan en waar ze behoefte aan hebben.'

Jongeren zijn via het populaire chatprogramma msn benaderd om een enquête over geld in te vullen. Zo'n 11.000 jongeren reageerden op vragen als 'wat betekent geld voor jou' en 'koop je wel eens iets wat je niet nodig hebt'. De stichting wil blijvend van dit soort onderzoeken doen om de bevindingen vervolgens te kunnen omzetten in concrete plannen.

Daarnaast kunnen de jongeren - de stichting richt zich op de groep 12 tot en met 25 jaar - met voorstellen komen waarvan zij denken dat ze nuttig zijn. 'Ik kan me voorstellen dat er behoefte is aan een weekendschool voor jonge ondernemers', aldus Hazel-Stals. De stichting komt met een website waar zij over geldzaken kunnen lezen, met elkaar over geld kunnen praten en ideeën over geld kunnen uitwisselen.

De stichting werkt daarnaast aan een focusgroep van 150 jongeren door het hele land. Het is de bedoeling dat zij als een soort denktank gaan fungeren en ook oplossingen aandragen. Zo spraken medewerkers van de stichting vorige week met leerlingen van het Dominicus College in Nijmegen. De jongeren van deze school spraken donderdagmiddag via de webcam een halfuur met de initiatiefnemers van de stichting. 'Ik heb zeker behoefte aan informatie over geld, maar het moet wel een beetje cool zijn', zegt een leerling als hij wordt gevraagd of de stichting nut heeft. Via een tijdschrift hoeft hij niet te worden benaderd: 'Die lees ik niet, via hyves, msn en mijn mobiel ben ik bijna altijd bereikbaar.'

Een andere leerling geeft aan dat hij de stichting een goed plan vindt, maar alleen 'als er ook echt naar ons wordt geluisterd'. 'Dit moet niet iets van bedrijven worden en dat jullie ons gaan vertellen: zo moet het.' Op de vraag of leerlingen wel een geld lenen is het antwoord bevestigend. 'Ik leen meestal geld van mijn vrienden. Waarom? Omdat ik mijn vrienden vertrouw en de bank niet.' Zijn antwoord leidt tot hilariteit in de zaal, maar geeft tegelijkertijd een beeld van de huidige tijdgeest.

Eerder deze week startte de jongerencampagne 'Zonder Cash ben je nergens'. Deze samenwerking tussen de financiële sector, overheid, consumentenorganisaties en wetenschap heeft tot doel om jongeren bewuster en minder risicovol met geld om te laten gaan.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 11 maart 2010

Beleggers ZOM voor het blok

Amsterdam
Nederlandse beleggers in vastgoedfonds ZOM Allen Parkway zijn mogelijk de helft van hun inleg van $ 12,5 mln kwijt, omdat ZOM de herfinanciering van een Amerikaans project niet rondkrijgt. Om zo veel mogelijk van de inleg te redden wil het fonds het vastgoedproject aan een derde partij verkopen. Beleggers moeten voor zaterdag bij het fonds aangeven of zij akkoord gaan met de verkoop van het vastgoed.

Dit blijkt uit een brief die is verstuurd aan de participanten van het fonds. Het betreft het vastgoedproject The Bel Air-Allen Parkway in de Amerikaanse stad Houston. Dit complex van 431 appartementen werd zo'n twee jaar geleden opgeleverd.

Het fonds kan het complex voor $ 68 mln verkopen aan een potentiële koper, zegt Rene Smeehuijzen, directielid van Stonebridge Investments, die de participaties destijds plaatste. Hij benadrukt dat Stonebridge formeel niet verantwoordelijk is voor de gang van zaken bij ZOM.

Als beleggers toestemming verlenen, krijgen zij 55% van het ingelegde geld terug, aldus de brief. Het zijn participaties met een inleg van $ 100.000 per stuk. Het voorstel van 55% geldt alleen voor de beleggers die in december 2008 $ 30.000 hebben bijgestort. Het deel van de participanten dat dit niet heeft gedaan, is achtergesteld. Het complex wordt verkocht als minimaal 60% van de participanten zijn goedkeuring geeft.

Het fonds waarschuwt dat als het complex niet wordt verkocht, de verliezen verder kunnen oplopen en dat er bij een herfinanciering er een gat blijft van $ 13 mln tot $ 17 mln.

Voor de bouw van het complex is ruim $ 70 mln geïnvesteerd. Van dat geld bestaat circa $ 10 mln uit eigen vermogen, de rest uit kredieten. ZOM is in de problemen gekomen doordat de afgesloten financiering met SNS Property Finance niet is verlengd. SNS verkocht de lening als onderdeel van een groter pakket door aan Deutsche Bank (DB). Het fonds zegt niet te weten wat de plannen van DB zijn en het is onduidelijk of de financiering, die 31 juli aanstaande afloopt, wordt verlengd.

ZOM Allen Parkway was een project van ZOM Holland. Dit fonds veranderde de naam in Stonebridge Investments en is een onderdeel van Bouwfonds REIM en Timeless Investments, het beleggingsvehikel van Hans van Veggel, bestuursvoorzitter van Multi.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 maart 2010

Bod op DIM blijft op flinke weerstand stuiten

Rotterdam
Een deel van de minderheidsaandeelhouders in DIM Vastgoed blijft zich verzetten tegen het bod van de Amerikaanse sectorgenoot Equity One. Aandeelhouders kregen van bestuur en raad van commissarissen het advies om in te gaan op het bod. 'U kunt beter uw knopen tellen', aldus DIM-directeur Tim Koster gisteren tijdens een bijzondere aandeelhoudersvergadering van DIM.

'Als u als belegger wilt profiteren van een herstel van de Amerikaanse vastgoedmarkt, kunt u beter de vrijgekomen middelen in een ander fonds steken', adviseerde ook Kees van Rees, voorzitter van de raad van commissarissen. Van Rees liet in een presentatie zien dat de situatie van het vastgoed van DIM, voornamelijk in het zuidoosten van de Verenigde Staten, zeer slecht is. 'Gezien de huidige economische situatie is dit een uitstekend bod.'

Equity One heeft al bijna 75% van de aandelen DIM in handen. Daardoor bepaalt het bedrijf volgens Van Rees al een groot deel van de strategie. Daarnaast kunnen aandeelhouders hun stukken beter aan Equity One verkopen omdat de liquiditeit bijzonder laag is.

Met het bod van $ 7,30 wil Equity One het overige deel van DIM in bezit krijgen. Equity One nam vorig jaar 24% van de aandelen DIM over door een aandelenruil met Homburg. Dit vastgoedbedrijf kreeg $ 11 per aandeel in aandelen Equity One. Extra pijnlijk voor de nog zittende aandeelhouders is dat het aandeel Equity One sinds die transactie op de beurs van New York is opgelopen van $ 9 naar $ 19, terwijl het aandeel DIM juist sterk is gedaald.

Door afwaarderingen en de aankondiging van een claimemissie in september vorig jaar zakte het aandeel naar bijna $ 4. Enkele weken na het bekendmaken van de claimemissie bracht Equity One een bod uit van $ 6,16. Dit bod werd in december verhoogd naar $ 7,30. Een deel van de minderheidsaandeelhouders voelt zich benadeeld en vindt de gang van zaken wel 'erg toevallig' verlopen. 'Er wordt hier de suggestie gewekt dat er sprake is van een complot. Dat is niet zo. We hebben op het scherp van de snede over het bod onderhandelt', aldus Van Rees tegenover de aandeelhouders.

Investeringsmaatschappij MultiQuest, dat circa 1% van DIM bezit, beraadt zich over mogelijke juridische stappen. De investeringsmaatschappij van Michael Wyler plaatst vraagtekens bij de waardering die Equity One aan DIM geeft.

MultiQuest, dat zich laat bijstaan door advocaat Pieter van der Korst van Houthoff Buruma, wees op openbare stukken van Equity One waaruit blijkt dat het een boekwinst van bijna $ 27 mln heeft gemaakt op de transactie met Homburg. Hij zegt het bod op DIM niet te kunnen rijmen met deze melding. Van Rees had hier echter geen kennis van genomen en zei zich niet bezig te willen houden met de boekhouding van een ander bedrijf.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 6 maart 2010

VastNed ziet veel pijn Nederlandse kantorenmarkt

Amsterdam
De Nederlandse kantorenmarkt staat er nog steeds slecht voor. 'Het zijn geen mooie tijden voor de sector. Bedrijven slinken en hebben minder ruimte nodig. De leegstand stijgt', aldus Reinier van Gerrevink, bestuursvoorzitter van vastgoedbelegger VastNed.

VastNed bestaat uit twee beursgenoteerde onderdelen: een fonds belegt in winkels, het andere in kantoren. VastNed rapporteerde vrijdag de cijfers over 2009.

De VastNed-topman verwacht niet dat de kantoorhuurprijzen dit jaar stabiliseren. VastNed zag de bezettingsgraad voor de gehele portefeuille dalen naar 84,3% tegen 91,2% in 2008. In Nederland bedroeg de bezettingsgraad 80,2%. In het laatste kwartaal viel geen verbetering te bespeuren: de bezettingsgraad daalde in de laatste maanden van 2009 naar 79%.

Van Gerrevink verwacht dat het lopende jaar 'uitdagend' wordt omdat in Nederland 16% en in België 20% van de lopende huurcontracten aflopen. De managers van VastNed hebben van de directie de opdracht gekregen om zich tijdens onderhandelingen flexibel op te stellen om leegstand zo veel mogelijk te voorkomen.

Volgens Jaap Kuin, analist van Royal bank of Scotland (RBS), is VastNed terecht voorzichtig. 'De huren komen dit jaar gelijk of lager uit dan in 2009. Er zijn weinig positieve punten aan te wijzen.' De analist zegt dat de lage bezettingsgraad voor de markt geen verrassing is. 'Het aandeel staat daarom al een tijd ruim onder de intrinsieke waarde.'

Mede door een 'cyclisch en structureel lagere vraag naar kantoorruimte' spreekt de bestuursvoorzitter van 'een vechtmarkt'. Van Gerrevink hoopt dat de huurprijzen van kantoren dit jaar uitbodemen, maar houdt daar geen rekening mee.

De VastNed-topman is bezorgd over de toestand van de Nederlandse kantorenmarkt. 'Sommige kantoren staan zo lang leeg dat het gras uit de ramen groeit.' Volgens Reinier van Gerrevink is van de 60 miljoen m2 kantoorruimte die Nederland rijk is, 3 tot 4 miljoen m2 in onbruik geraakt. De markt houdt momenteel rekening met 1 tot 2 miljoen m2 aan verouderde kantoren, mogelijk ook slooprijpe kantoren.

De retailportefeuille van VastNed kende een aanzienlijk hogere bezettingsgraad. Voor de gehele portefeuille kwam deze uit op 95,5%, tegen 97,9% in 2008. Met name in Nederland en België liggen de bezettingsgraden van de retailportefeuille op een volgens VastNed 'solide niveau' van respectievelijk 98,1% en 99,1%.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 4 maart 2010

Wereldhave op jacht in VK

Vastgoedbelegger wil uitbreiden met winkelcentra en kijkt ook rond in Frankrijk

Amsterdam
Wereldhave is op zoek naar winkelcentra in het Verenigd Koninkrijk. De vastgoedbelegger ziet de Britse prijzen weer opkrabbelen en wil daarom snel toeslaan. Ook in Frankrijk kijkt Wereldhave rond voor uitbreiding van de portefeuille.

'De afgelopen tien jaar stegen de prijzen in het Verenigd Koninkrijk te snel. Nu liggen er kansen', aldus bestuursvoorzitter Hans Pars woensdag in een toelichting op de cijfers. 'We kijken actief naar winkelcentra in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.' De vastgoedprijzen zijn in het Verenigd Koninkrijk sinds de piek in 2007 met ruim 40% gedaald. Pars zegt ook in Spanje te willen uitbreiden, maar vindt de prijzen daar nog niet op het juiste niveau.

Wereldhave heeft, mede dankzij een vorig jaar uitgegeven converteerbare obligatie, zo'n euro 220 mln om dergelijke overnames te doen. De vorig jaar aangetreden directievoorzitter kondigde afgelopen oktober aan het accent in de portefeuille te willen verschuiven van kantoren en woningen naar winkelcentra, omdat die minder conjunctuurgevoelig zijn en stabielere inkomsten genereren.

De eerste stap in deze strategie werd vorige maand bekendgemaakt met de overname van vier Nederlandse winkelcentra van sectorgenoot Unibail-Rodamco. De aankoop van een vijfde winkelcentrum, Utrecht Overvecht, is afgeblazen. Wereldhave had met Unibail-Rodamco afgesproken van de koop af te zien als supermarktconcern Ahold het uitoefenrecht tot koop zou benutten. Ahold heeft dit gedaan.

Het aan de Amsterdamse beurs genoteerde Wereldhave heeft aan het eind van het jaar de afwaarderingen op vastgoed zien afnemen. Tot aan het derde kwartaal boekte Wereldhave euro 221,8 mln af. Over geheel 2009 kwamen de afschrijvingen uit op euro 247 mln. Pars: 'Het vierde kwartaal was duidelijk minder slecht. In landen als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben we zelfs weer opwaarderingen gezien.'

Pars verwacht 'gezien de kwaliteit van de portefeuille' geen verdere afschrijvingen op de portefeuille. Hij hield echter wel een slag om de arm: 'Het is een garantie tot aan de voordeur; de toestand van de economie is nog steeds fragiel.' Hij sluit niet uit dat de prijzen, met name in de kantorensector, verder onder druk komen te staan. 'Er zit nog veel pijn in de markt, zeker bij vastgoed van mindere kwaliteit.'

Ofschoon Wereldhave zelf geen afschrijvingen meer verwacht, rekent analist Harm Meijer van JPMorgan nog wel op wat afwaarderingen. Volgens Meijer, die de resultaten van Wereldhave solide noemt, is dat de belangrijkste reden waarom het aandeel ruim onder de intrinsieke waarde van euro 73,77 staat. Gisteren won het aandeel 1,9% op euro 68,23.

Wereldhave zegt flink te hebben geprofiteerd van de lagere rente. 'Die heeft ervoor gezorgd dat de kosten van leegstand ruimschoots zijn gecompenseerd', zegt Pars. De kredietfaciliteiten van Wereldhave zijn voor 40% variabel. Pars zegt hieraan vast te willen houden omdat hij verwacht dat de rente nog voor een langere tijd laag blijft.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 3 maart 2010

AEX is dit jaar geen steek opgeschoten

Bedrijfsresultaten voldoen niet aan hoge analistenverwachtingen, waardoor beurzen in vacuüm zitten

Amsterdam
Bij de start van het nieuwe beursjaar was bijna iedereen optimistisch. Na het sterke koersherstel in 2009 rekende het overgrote deel van de analisten en beurskenners op verder stijgende aandelenkoersen. Als echter naar de harde cijfers wordt gekeken, valt op dat de Amsterdamse AEX-index dit jaar nog niets is opgeschoten. Sterker nog, de hoofdgraadmeter staat sinds de start van het nieuwe jaar op een verlies van ruim 2%.

Mede doordat macrocijfers in het derde en vierde kwartaal van het afgelopen jaar wezen op een herstel van de wereldwijde economie, kenden de aandelenbeurzen in december een eindejaarsrally. Analisten stelden de verwachtingen voor de bedrijfswinsten naar boven bij en beleggers durfden weer risico te nemen en in aandelen te stappen. Het optimisme uit 2009 werd meegenomen naar het nieuwe jaar, maar heeft de belegger nog niets opgeleverd.

Volgens Mark Pieter de Boer, hoofd aandelen Benelux bij Royal Bank Of Scotland (RBS), hebben beleggers door de gerapporteerde bedrijfsresultaten hun enthousiasme verloren. De bedrijfscijfers kwamen gemiddeld genomen overeen met de verwachtingen in de markt, maar omdat de verwachtingen 'te hoog waren ingezet', was er nauwelijks ruimte om ze te kunnen overtreffen.

Dit probleem zet de komende tijd door, denkt De Boer. 'Als straks de cijfers over het eerste en tweede kwartaal tegenvallen, moeten bedrijven in de tweede helft van het jaar zeer sterk presteren om aan de verwachtingen voor het gehele jaar te voldoen.' Hij stelt dat de beurs hierdoor in een vacuüm verkeert. 'Na de kredietcrisis in 2008 en het herstel in 2009 zie ik 2010 als een overgangsjaar. Dat betekent voor de beurs in de meeste gevallen eerder een min dan een plus.'

Koen Bender van Mercurius Vermogensbeheer kan zich ten dele vinden in deze stelling. 'De markten waren aan het einde van het jaar euforisch. Beleggers wilden de eerste twee maanden van het jaar bewijzen zien van dit herstel, maar die zijn niet goed genoeg.'

Bender stelt dat enkele bedrijven, zoals elektronicaconcern Philips en chipmachinemaker ASML, de hooggespannen verwachtingen wisten te overtreffen, maar dat een ander deel van de bedrijven daar niet aan kon voldoen. 'Kijk naar bedrijven als Air France-KLM, ArcelorMittal en AkzoNobel: de cijfers voldeden niet aan de verwachtingen en de aandelen werden dezelfde dag nog afgestraft. Dit ging zo twee weken lang door, dan is het voor beleggers meteen klaar.' Ook de vooruitzichten voor de rest van het jaar vielen tegen. 'Een belegger wil nu eenmaal niet horen dat 2010 toch weer een moeilijk jaar gaat worden.'

SNS Securities was een van de banken die rekenden op een positieve eerste jaarhelft voor de aandelenmarkten. Martijn den Drijver, hoofd onderzoek van de effectenbank, stelt dat er enkele 'obstakels' waren die de koersen de eerste twee maanden van het jaar onder druk hebben gezet. Zo wijzen macrocijfers vooralsnog niet op een aanhoudend krachtig herstel. Den Drijver: 'De economische cijfers geven toch een schokkerig beeld.' Zo vielen de tot nu toe gerapporteerde Amerikaanse werkloosheidscijfers tegen. Hetzelfde beeld geldt voor de laatste cijfers over de huizenmarkt in de VS.

Bender van Mercurius denkt dat het extreme winterweer van de afgelopen maanden deels de tegenvallende macrocijfers kan verklaren. 'De bouw lag grotendeels stil, een deel van het transport ook en consumenten reisden alleen als het noodzakelijk was. En met een pak sneeuw ga je ook geen nieuw huis kopen. Dit zal zeker een negatief effect op de macrocijfers hebben gehad', denkt Bender.

'De grootste kink in de kabel voor de beurzen was toch het gedoe rond Griekenland', zegt Den drijver van SNS. 'Dat kwam er onverwacht doorheen fietsen.'

Ook Bender wijst op Griekenland als grote boosdoener voor de gedaalde koersen in Amsterdam. 'Het heeft ons duidelijk gemaakt dat we in de eurozone zwakke broeders in ons midden hebben en heeft gezorgd voor nervositeit en onzekerheid in de markt. Daar houden beleggers niet van.' Toch blijft Bender optimistisch over het verdere verloop van het beursjaar. 'Waar moet je anders met je geld naartoe? Een spaarrekening levert weinig op en bij bedrijfsobligaties is de rek er ook uit.'

SNS Securities verwacht juist dat de tweede helft van het jaar lastig gaat worden voor de aandelenmarkten. Den Drijver: 'Dat is de periode dat regeringen naar de budgetten van 2011 gaan kijken. De bezuinigingen die moeten worden doorgevoerd zullen een weerslag hebben op diverse segmenten van de economie.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad