zaterdag 18 juli 2009

Hoopvolle signalen zetten beurzen op winst

Het was een ijzersterke week voor de Amsterdamse AEX. Meevallende bedrijfsresultaten en signalen van economisch herstel zorgden voor een duidelijke winst.

De aandelenmarkten begonnen maandagochtend nog aarzelend aan de nieuwe handelsweek door verliezen in Azië. Maar nadat Meredith Whitney zich positief uit had gelaten over de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs, draaide overal het sentiment. Whitney is een prominente analist, die gezag verwierf met een zeer pessimistisch maar accuraat rapport over Citigroup. Ze waarschuwde voor miljardenafschrijvingen op hypotheekobligaties. Vooral de bankensector wist zich op te trekken aan haar uitspraken.

Philips verrast

Op het Damrak was Philips maandag de grote blikvanger. Het elektronicaconcern was over het tweede kwartaal winstgevend, terwijl analisten gemiddeld rekening hielden met verlies. Ofschoon ook het afgelopen kwartaal weer fors minder televisies, medische scanners en verlichting werden verkocht, waren beleggers tevreden met de rigoureuze kostenbesparingen, die er sneller dan verwacht voor hebben gezorgd dat Philips uit de rode cijfers is geraakt. Het aandeel ging maandag met 7,3% omhoog. Op weekbasis wonnen de 'flippen' 12%.

Cijfers geven richting

Aandelenstrateeg Michel van der Stee van Van Lanschot Bankiers was aan het begin van de week nog voorzichtig over de behaalde koerswinsten van die dag en was bovendien in afwachting van meer kwartaalcijfers. Hij wees op het patroon dat daaruit naar voren komt. 'Zijn de cijfers overwegend beter dan verwacht? Duiden ze op een stabilisatie? Dat kan richting geven aan de beurs. Als we een week verder zijn, dan kunnen we wellicht een trend ontdekken.'

De cijfers van Goldman Sachs die dinsdag werden gerapporteerd, boden meer duidelijkheid. De Amerikaanse bank boekte over het tweede kwartaal een nettowinst van $ 3,44 mrd. Dit was beter dan de verwachting van analisten. Door de scherpe koersstijgingen van maandag werd het nieuws echter voor kennisgeving aangenomen en bleef de winst van de AEX beperkt tot 0,85%.

In Amsterdam wisten bankaandelen zich op te trekken aan nieuws van Goldman Sachs. Op weekbasis behoorden bank aandelen tot de best presterende sector. In een week won bank-verzekeraar ING 22,3%, verzekeraar Aegon sloot 19,6% hoger en SNS Reaal steeg met 13,5%.

Ook tegenvallers

Ofschoon de cijfers van Goldman beter waren dan verwacht, waren er toch enkele tegenvallers te melden. Zo waren de Amerikaanse detailhandelscijfers beneden verwachting, terwijl de producentenprijzen in de VS in juni met 1,8% harder waren gestegen dan verwacht. Dit is een aanwijzing dat de inflatie weer kan oplopen.

In Duitsland waren financieel analisten in juli juist weer minder optimistisch geworden over de vooruitzichten voor de economie. De zogeheten ZEW-index daalde van 44,8 in juni naar 39,5 in juli, terwijl rekening werd gehouden met een stijging. Vrijdag werd bekend dat de industriële productie in de eurozone in mei met 2% is gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. In april liet het productiecijfer nog een lichte stijging zien.

Tech trekt de kar

De chipsector stond woensdag in de schijnwerpers. Intel, de grootste chipmaker ter wereld, veroorzaakte woensdag een rally onder technologieaandelen. Het concern kwam dinsdag na het sluiten van de beurzen op Wall Street met een beter dan verwachte omzetprognose voor het tweede kwartaal en voedde daarmee de hoop op economisch herstel. Het bedrijf ziet met name de vraag van Aziatische consumenten naar computers aantrekken en gokt op een omzet van $8,1 tot 8,9 mrd. Analisten waren uitgegaan van $7,8 mrd.

Volgens vice president Gordon Graylish van Intel Europe is er sprake van structureel herstel op de chipmarkt, en herwinnen consumenten langzaamaan vertrouwen. 'We hadden te maken met een abnormale situatie, waarin ze hun geld niet uit durfden te geven. Daar komt nu einde aan', aldus Graylish. Zijn bedrijf geldt onder beleggers als een belangrijke indicator voor de gezondheid van de technologie-industrie.

Maar niet iedereen was even enthousiast over de cijfers van Intel. Zo schreven analisten van zakenbank JPMorgan in een rapport dat ze 'geen bewijs van toenemende vraag naar pc's hebben gezien'. Volgens de bank is de opleving te danken aan klanten die hun voorraden moesten aanvullen.

In dezelfde sector kwam het Nederlandse ASML woensdag met een kleiner verlies dan waar de markt op had gerekend. De fabrikant van chipmachines boekte een verlies van euro 104 mln en verwacht dit jaar quitte te kunnen spelen. 'De resultaten van ASML zijn beter dan analisten hadden ingeschat', reageerde een Amsterdamse handelaar. Het aandeel won die dag 4,7%.

Grondstoffen hoger

Niet alleen de techsector was in trek, ook aandelen in de grondstoffensector sloten hoger dankzij oplopende grondstofprijzen. Beleggers stapten in grondstoffen door het snelle herstel van de Chinese economie.

Deze week werd bekend dat de economie van het Aziatische land in het tweede kwartaal met 7,9% is gegroeid. China is en een grootverbruiker van bijvoorbeeld ijzererts. In de AEX profiteerde zwaargewicht ArcelorMittal met een winst van 6,5%. Vroegcyclische waarden profiteren volgens analisten in de huidige markt. De staalsector maakt een comeback na de afgelopen maanden zwaar onder druk te hebben gestaan door de recessie.

Ook de oliegerelateerde waarden profiteerden van de gestegen grondstoffenprijzen. Oliegigant Shell steeg deze week met 6,2%. Toeleveranciers van de olieindustrie zoals Fugro (+7,6%) en SBM Offshore (+8,8%) liftten mee eveneens op de hogere olieprijs.

Mede dankzij de cijfers van Intel, ASML, en winsten van de bank - en grondstofaandelen kende de Amsterdamse hoofdgraadmeter een topdag. De AEX sloot donderdag 3,5% hoger.

Alle dagen winst

De AEX eindigde de week in stijl. Vrijdag sloot de beurs, net als de voorgaande vier handelsdagen, wederom met winst. In een week won de graadmeter 9,5%.

De markt keek vrijdag uit naar de cijfers van Bank of America en Citigroup. Bank of America boekte in het tweede kwartaal minder winst dan een jaar eerder, maar dit was wederom hoger dan verwacht. Citi rapporteerde onverwacht een nettowinst dankzij een eenmalige bate van $6,7 miljard uit de overeenkomst met Morgan Stanley met betrekking tot Smith Barney. Het nieuws dat de woningbouw in de VS in juni onverwacht was gestegen, droeg ook bij aan het positieve sentiment.

Op de laatste handelsdag van de week viel logistiek concern TNT op met een winst van 4,3%. Het aandeel profiteerde van een positief rapport van JPMorgan.

Tankopslagbedrijf Vopak blonk uit in de Midkap-index van middelgrote fondsen. Het bedrijf rekent over het eerste halfjaar op een bedrijfsresultaat van euro 185 mln, 18% meer dan een jaar eerder. Beleggers beloonden de mededeling met een koerswinst van 8,5%.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 17 juli 2009

Spam irritant, maar we kijken toch

Ongewenste reclame per e-mail, ofwel spam, is de grootste ergernis van de computergebruiker. Toch reageert bijna één op de drie consumenten op de mails.

Amsterdam
Iedereen die dagelijks mailt, kent het fenomeen: aanbiedingen voor Viagra, advertenties voor dubieuze producten of berichten als 'word snel rijk'. Spam is er in alle soorten en maten, en vooral veel. Wereldwijd werden in 2008 maar liefst 62.000 miljard spamberichten verstuurd, aldus ICF International.

Ofschoon iedereen spam als hoogst irritant beschouwt, reageert zo'n 30% . Dit blijkt uit nieuw onderzoek van de Messaging Anti-Abuse Working Group (MAAWG), een Amerikaanse denktank die spam bestrijdt en wordt gesponsord door grote concerns als Yahoo, AT&T en Verizon.

'De reden dat spam bestaat is dat mensen erop klikken, dus ik ben niet verbaasd over deze uitslag', zegt Jan van der Meer, eigenaar van Maq2, een Rotterdams bedrijf dat de mails filtert voor ongeveer 400 Nederlandse bedrijven. Volgens Van der Meer zijn er een aantal redenen om te reageren. 'Wij klikken beroepsmatig op de mails en dat geldt vaak ook voor mensen die in de marketing werken.' De gewone gebruiker kijkt vaak uit nieuwsgierigheid. 'Herhaling werkt, ook bij spam. Niet iedereen is geïnteresseerd in Viagra, maar het is wel een onderwerp dat vaak wordt besproken. Mensen willen dan toch even weten wat het kost.'

Maar reageren op spam is niet verstandig. 'Door een reactie te geven weet de spammer dat er een echt persoon achter het mailadres zit. Ook kan je op een site terechtkomen waarmee je computer wordt geïnfecteerd', legt Van der Meer uit. Dit is voor velen bekende informatie, maar de computergebruiker lijkt naïef: 80% denkt dat zijn of haar computer niet wordt geïnfecteerd met een virus, blijkt uit de cijfers van MAAWG.

Op grond van de Telecommunicatiewet is het versturen van ongevraagde spam aan consumenten in Nederland al enkele jaren verboden, tenzij de ontvanger daar toestemming voor heeft gegeven. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken is in Nederland hierdoor spam met zo'n 70% tot 80% gedaald.

Vanaf 1 oktober mogen ook bedrijven niet langer worden bestookt met ongewenste reclame. Van der Meer van Maq2 ziet dat spammers daar nu op inspelen door extra veel mails de deur uit te doen. Daarnaast zijn er veel nieuwsbrieven die de komende tijd om toestemming zullen vragen om te mogen blijven mailen.

Telecomwaakhond Opta houdt toezicht op deze wet en kan boetes uitdelen die kunnen oplopen tot euro 450.000. De verantwoordelijkheid ligt voor een deel ook bij de consument, zegt een woordvoerder van de Opta. 'Als niemand meer klikt, houdt het vanzelf op.'

Spam

De grote ergernis

  • Spam wordt ook 'unsolicited bulk e-mail' (UBE) genoemd
  • Per dag worden naar schatting 120 miljard spams verstuurd
  • In 2008 waren er wereldwijd 62.000 miljard spams
  • Spam komt ook voor in de vorm van 'phishing', onechte e-mails van bedrijven die consumenten willen oplichten
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

Hoge prijs ijzererts goed voor Rio Tinto

Mijnbouwer staat nog steeds negatief in de schijnwerpers door mogelijk omkoopschandaal in China

Amsterdam
Rio Tinto gaat profiteren van de oplopende vraag en prijs van ijzererts. Dat stelt de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs. De bank ziet steeds meer signalen dat de staalproductie in de tweede helft van het jaar licht aantrekt.

Ondanks de positieve visie van de bank is Rio Tinto voornamelijk negatief in het nieuws wegens het mogelijke omkoop- en spionageschandaal in China.

Het aandeel Rio Tinto is dit jaar al met bijna 70% gestegen. Gisteren steeg het aandeel op de beurs van het Australische Sydney 4,6%. In Londen, waar het aandeel ook wordt verhandeld, leverde het ruim 1% in.

De oplopende prijs van ijzererts is erg gunstig voor bedrijven als Rio Tinto. De Brits-Australische mijnbouwer, in grootte de derde ter wereld, is erg afhankelijk van de inkomsten uit ijzererts. De inkomsten hieruit dragen voor het grootste deel bij aan de winst.

Vooral het economisch herstel in China zorgt voor een toenemende vraag van ijzererts. De Chinese import van ijzererts steeg in juni met 3,4%. China is 's werelds grootste afnemer van ijzererts.

'We worden steeds positiever over de verwachte prijsontwikkeling van ijzererts met spotprijzen die blijven oplopen' , aldus analist Neil Goodwill van Goldman Sachs woensdag in een rapport. De spotprijzen voor ijzererts noteerden donderdag op het hoogste punt in negen maanden tijd. Goldman Sachs rekent dat Rio Tinto dit jaar een winst rapporteert van $ 3,85 mrd.

Rio Tinto maakte woensdag bekend dat de productie van ijzererts in het tweede kwartaal met 8% is gestegen, met een recordproductie van de mijnen in de regio Pilbara in het westen van Australië. Dit was 16% meer dan waar analisten van de Zwitserse bank UBS op hadden gerekend. 'Gezien de verbeterde verwachtingen voor de VS en Europa voor de tweede helft van het lopende jaar en de aanhoudende sterkte van de Chinese vraag, handhaven wij onze koopaanbeveling', schreven de analisten van UBS deze week in een rapport.

Ofschoon analisten positief zijn over het aandeel, heeft Rio Tinto momenteel veel last van de publiciteit in China. Vorige week werd Rio Tinto door de Chinese overheid beschuldigd van diefstal van staatsgeheimen. Vier medewerkers van het Brits-Australische bedrijf werden gearresteerd, onder wie Stern Hu. Hu, die in het bezit is van de Australische nationaliteit, is het hoofd van de ijzerertsactiviteiten van Rio Tinto in China. De Chinezen beschuldigen Hu onder meer van het omkopen van bestuurders tijdens de onderhandelingen over de prijs van ijzererts. Daarnaast wordt het viertal beschuldigt van het stelen van documenten die de 'economie en de veiligheid van China' in gevaar brachten. De zaak kan het opwaarts potentieel van het aandeel Rio Tinto mogelijk belemmeren, aldus Goldman Sachs.

Terwijl Hu in de gevangenis zit, kwam de krant China Daily woensdag met het verhaal dat de zestien bestuurders van Chinese mijnen die met Rio Tinto prijsafspraken maken, dit jaar allen geld zouden hebben ontvangen van medewerkers van het mijnbouwconcern. De krant baseert zich op een bron die de situatie van binnenuit zegt te kennen. Dezelfde krant meldde tevens dat het ministerie van handel mogelijk enkele ijzerertslicentieovereenkomsten gaat herzien.

Baosteel Group, die de meeste mijnen in China in bezit heeft, zei woensdag dat geen van de bestuurders van het bedrijf is ondervraagd door de autoriteiten. Ook zouden er geen vragen zijn gesteld over eventuele betalingen door Rio Tinto aan bestuurders van Baosteel. Chinese kranten schreven eerder dat Baosteel, Anshan, Laiwu, Benxi en Jinan worden onderzocht.

De Australische krant Australian Financial Review meldde donderdag dat Rio Tinto alle medewerkers die onderzoekswerk verrichten uit China heeft gehaald. De krant noemde geen bronnen.

De zaak heeft volgens Rio Tinto-topman Jake Klein geen gevolgen. Dit zei hij donderdag tijdens een conference call met analisten en journalisten. 'Ik denk niet dat de zaak gevolgen heeft voor de relatie tussen Australië en China op de lange termijn.'

Het onderzoek naar de staalbedrijven komt op het moment dat de staalmakers en de ijzerertsproducenten bezig zijn aan de langste prijsonderhandelingen sinds veertig jaar. China wil dat de mijnbouwers hun prijzen met 45% verlagen, maar Rio Tinto wil niet verder gaan dan 33%. Inmiddels zijn enkele mijnen met dit bod akkoord gegaan met dit bod.

De Chinese associatie van ijzer en staal is echter nog steeds in onderhandeling met Rio Tinto. Dit meldde een regeringsvertegenwoordiger donderdag.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 16 juli 2009

Chinese valutareserves naar record

Buitenlandse reserves in tweeënhalf jaar ruim verdubbeld, groei zet volgens economen door

Amsterdam
De Chinese valutareserves blijven oplopen. In het tweede kwartaal stegen de buitenlandse valutareserves met $ 178 mrd naar een recordniveau van $ 2132 mrd. Dit meldde de Chinese centrale bank woensdag op zijn website.

De Chinese buitenlandse reserves zijn in tweeënhalf jaar ruim verdubbeld en de groei zal alleen maar toenemen, verwachten economen. Door de enorme reserve neemt de druk op China om de yuan te revalueren toe, vooral vanuit de Verenigde Staten.

De cijfers van de Volksbank van China, zoals de centrale bank officieel heet, wijzen erop dat het land een grote koper blijft van Amerikaanse staatsobligaties. Het land heeft inmiddels voor $ 763,5 mrd aan Amerikaanse staatsleningen, in portefeuille. China blijft een grote afnemer van de staatsleningen, in jargon treasuries, ook al hebben de Chinezen met grote regelmaat hun zorgen geuit over de dollar. De Chinese premier Wen Jiabao zei in maart nog bezorgd te zijn over de veiligheid van Amerikaanse staatsobligaties.

Ondanks deze zorgen lijkt het land weinig keus te hebben. 'Het is onvermijdelijk dat China met deze enorme reserves het geld in treasuries steekt', zegt Ken Peng, econoom van Citigroup. 'Een diversificatie van de portefeuille zal heel langzaam gaan.' Een verschuiving zal vooral ten goede komen aan grondstoffen, denkt Peng.

Ongeveer 65% van de Chinese reserves wordt momenteel in dollars aangehouden. De overige 35% is verdeeld over de yen, het pond sterling en de euro, becijferde econoom Wang Tao van UBS vorige maand in een rapport. 'Het is voor de Chinezen lastig om te stoppen met het kopen van Amerikaanse staatsleningen. Alle andere beleggingsvormen zijn of te klein in omvang, of de markt is niet liquide genoeg', stelt zij.

Door de wereldwijde recessie is de vraag naar Chinese goederen sterk gedaald. De Chinese overheid probeert deze exportdaling goed te maken door de binnenlandse vraag aan te slingeren. Daartoe kwam de Chinese overheid met een pakket van in totaal $ 585 mrd. Daarnaast heeft de Chinese centrale bank de geldsluis open gezet. In de eerste zes maanden van het jaar heeft de bank voor $ 1100 mrd aan kredieten verstrekt, drie keer zo veel als in geheel 2008.

Ook de geldgroei stijgt in China hard. In juni steeg de zogeheten M2 met 28,5%, een record. M2 is de ruimste aanduiding van de geldgroei: dit is de totale hoeveelheid geld, zowel giraal als chartaal, plus kortetermijndeposito's en valutategoeden.

Sommige economen stellen dat deze maatregelen zullen leiden tot zeepbellen op de financiële markten en een forse stijging van de inflatie. Een van die zeepbellen zou de Chinese aandelenbeurs kunnen zijn. Deze is dit jaar al met ongeveer 76% gestegen en daarmee de best presterende beurs ter wereld.

Naar de Chinese vastgoedmarkt stroomt eveneens veel geld. De vastgoedverkopen stegen in de eerste helft van dit jaar met 53% vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder, maakte het Chinese bureau voor de statistiek vorige week bekend.

De stijging van de beurs is echter niet alleen het gevolg van Chinese maatregelen. Buitenlandse beleggers zien China als een land waar de economische vooruitzichten het beste zijn. Daardoor stroomt speculatief geld het land in en lopen de reserves verder op.

De Chinese economie is in het tweede kwartaal met 7,8% gegroeid, verwachten analisten geraadpleegd door Bloomberg. China herstelt dan van het slechtste kwartaal in bijna tien jaar: in de eerste drie maanden van het jaar groeide de economie met 6,1%. Het officiële groeicijfer wordt vandaag gepubliceerd. De Wereldbank verhoogde onlangs de verwachtingen voor de Chinese economie, die sneller herstelt dan het grootste deel van de economen had aangenomen.

De obligatiemarkt lijkt het door de Chinese centrale bank toegepaste monetaire beleid in twijfel te trekken. De bank heeft veel moeite met het in de markt zetten van staatsleningen. Een veiling van twee staatsleningen mislukte vorige week. Het was de eerste keer in zes jaar dat het beoogde bedrag niet kon worden opgehaald.

Deze week wist China een staatslening van $ 4,1 mrd wel in zijn geheel in de markt te zetten al was de vraag erg lauw. De zogeheten bid-to-cover-ratio - de verhouding tussen de vraag en de uiteindelijk toegewezen hoeveelheid leningen - kwam uit op een povere 1,16.

Desondanks liet de Chinese centrale bank maandag weten vast te houden aan het huidige monetaire beleid dat de economie moet ondersteunen.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 11 juli 2009

Beleggers nerveus in aanloop kwartaalcijfers

De AEX zocht deze week lagere regionen op. Beleggers toonden zich nerveus in aanloop naar de cijfers over het tweede kwartaal.

Sinds de publicatie van tegenvallende arbeidscijfers in de VS, zo'n anderhalve week geleden, staat de stemming op de aandelenmarkten onder druk. De cijfers over het tweede kwartaal en, belangrijker nog, de verwachtingen voor de kwartalen die volgen moeten beleggers meer houvast geven.

Volgens beurshandelaar Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer is door de slechte arbeidscijfers uit de VS zowel het technische beeld als de stemming op de aandelenmarkten verslechterd. Beleggers zijn angstig over het uitblijven van herstel van de Amerikaanse economie. 'De schok van die cijfers dreunt nog na. De markt heeft behoefte aan "green shoots".' Die signalen van herstel moeten komen van de tweedekwartaalcijfers. 'Met de kwartaalcijfers zullen bedrijven die optimistisch naar de toekomst kijken en verbeteringen zien, worden beloond. Maar ondernemingen die nog steeds alleen "doom and gloom" zien, kunnen worden afgestraft.'

Lage volumes

Door die afwachtende houding van beleggers waren de volumes, net als in de afgelopen weken, bijzonder laag. 'Het ontbreekt aan fundamentele gegevens om op te handelen', zei handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital. 'De handel is voornamelijk technisch gedreven. Daarnaast is er een gebrek aan kopers en is er weinig weerstand naar beneden toe.'

Handelaren en technisch analisten wezen op de 247 punten als een belangrijk technisch steunniveau voor de AEX-index. Op dit steunniveau had de index volgens de analisten moeten opveren om vervolgens weer hogere regionen op te zoeken. Maar deze steun sneuvelde al vrij snel in de loop van de handelsweek. Vrijdag sloot de index van de 25 meest verhandelde fondsen op 243,20 punten, 4,1% lager dan het slot van vorige week. De Midkap sloot op 348,76, een verlies van 4,4% in een week.

Sombere start

De beurs begon maandag al somber aan de nieuwe week. De wegzakkende koersen waren toe te schrijven aan de olieprijs die maandag met bijna 4% tot ruim onder de $ 65 zakte door zorgen over het herstel van de economie. In de week die er aan voorafging bereikte het zwarte goud nog een stand van meer dan $ 73. Dit was het hoogste niveau dit jaar. De olieprijs steeg alleen het tweede kwartaal met ruim 40%.

Door de daling van olie en andere grondstoffen kregen met name de zwaargewichten in de AEX rake klappen. Staalconcern ArcelorMittal verloor in een week 7,1% en olieconcern Shell sloot op weekbasis 4,6% lager.

Air France-KLM profiteerde juist van een lagere olieprijs en sloot maandag nog 2,2% hoger. Een dag later kwam de Frans-Nederlandse luchtvaarder echter met vervoerscijfers die licht onder de verwachting waren, waardoor het fonds op weekbasis toch licht moest inleveren.

TomTom was met een verlies van 18,4% de sterkste daler van de week. Het aandeel noteerde in de week die voorafging ex-claim. Deze week zakte de koers hard weg. Volgens een handelaar in Amsterdam heeft het bankensyndicaat de prijs van TomTom in aanloop naar de emissie hoog weten te houden. De gevolgen daarvan waren daarvan deze week duidelijk zichtbaar. Vooral dinsdag zakte de koers in het laatste uur van de handel hard weg.

De maker van autonavigatiesystemen gaf ruim 85 miljoen nieuwe aandelen uit waarmee TomTom in totaal euro 430 mln aan nieuw kapitaal op wilde halen om de balans te versterken. Daartoe kondigde de onderneming onderhandse plaatsing aan van euro 71 mln en een claimemissie van euro 359 mln.

Met de opbrengst van de emissie gaat TomTom de nettoschuld van circa euro 12 mrd verlagen. Dat was nodig omdat het de afspraken met de banken dreigde te breken. De schuldpositie is het gevolg van de overname van kaartenmaker Tele Atlas eind 2007. Die aankoop van euro 3mrd werd grotendeels gefinancierd met een banklening

Emissie Wavin

In de Midkap noteerde Wavin maandag ex-claim. Ook de buizenmaker uit Zwolle haalde geld uit de markt om de schuldenlast van het concern te verminderen. Het beursfonds kwam de afgelopen maanden in de klem met zijn financiering, doordat de verkopen onderuitgingen na het instorten van de Europese bouwsector. De emissie maakt deel uit van een herfinancieringspakket waarbij Wavin ook nieuwe afspraken met zijn banken heeft gemaakt.

Wavin geeft zijn zittende aandeelhouders het recht om voor elk bestaand aandeel vier nieuwe bij te kopen voor een prijs van euro 0,70 per aandeel. Maandag noteerde het aandeel Wavin, inclusief claim, op euro 2,70. De gehele week bleef de prijs onder druk staan. Vrijdag sloot het aandeel op euro 0,98 en de claims op euro 0,84.

Nog een fonds dat een claimemissie op zijn naam heeft staan is bouwconcern Heijmans. Het aandeel Heijmans was donderdag een van de weinige fondsen waarin driftig werd gehandeld. De bouwer kwam eind juni met een claimemissie en donderdag was de laatste dag van de handel in de claims. In totaal werden alleen donderdag meer dan 11 miljoen stukken verhandeld.

Banken onder druk

De bankensector lag deze week onder druk doordat de Amerikaanse kredietbeoordelaar Moody's begin deze week zijn prognose voor de Nederlandse bankensector verlaagde van stabiel naar negatief. In de AEX behoorden Aegon (-13%) en ING (-8,6%) tot de grootste verliezers. In de Midkap leverde sectorgenoot SNS Reaal 13% in.

Woensdag rapporteerde aluminiumconcern Alcoa - traditiegetrouw het eerste grote Amerikaanse fonds dat de cijfers naar buiten brengt - een minder groot verlies dan vooraf werd verwacht. Ook was het concern wat optimistischer over de komende kwartalen. Alcoa verwacht dat het kan profiteren van de stimuleringspakketten van de Chinese en Amerikaanse overheid. Het cijfer had niet voldoende gewicht om de markten in beweging te krijgen.

Een dag in de plus

Donderdag was de enige dag dat de AEX-index positief wist af te sluiten. De markt leefde op dankzij sterke autoverkopen in China. In de maand juni waren de verkopen met 48% fors gestegen. Daarnaast waren de cijfers van Alcoa een opluchting.

Een van de winnaars van de dag was ArcelorMittal dat woensdag nabeurs bekendmaakte dat het met zijn banken onderhandelt over het tijdelijk oprekken van de leningvoorwaarden. Het bedrijf wil zich daarmee wapenen tegen een mogelijke verdere verslechtering van de staalmarkt.

Vrijdag hadden de zorgen over de resultaten van bedrijven weer de overhand. Zo kreeg het optimisme van beleggers opnieuw een tik door tegenvallende berichten van oliegigant Chevron en sloten de beurzen wederom lager.

Nederlandse beleggers kunnen volgende week uitkijken naar de cijfers over de afgelopen drie maanden van onder meer elektronicaconcern Philips, chipmachinemaker ASML en supermarktbedrijf Super de Boer. Ook komt een aantal grote buitenlandse fondsen met cijfers die de markt in beweging kunnen brengen zoals een trading update van mijnbouwer Rio Tinto. Voor de bankensector zijn de cijfers van de Amerikaanse banken JPMorgan Chase en Bank of America belangrijk.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 10 juli 2009

Chinese autocijfers opsteker markten

Aandelen- en grondstoffenmarkten profiteren van stijging autoverkopen en meevallende cijfers Alcoa

Amsterdam
De Europese en Aziatische aandelenmarkten sloten gisteren voor het eerst in zes handelsdagen hoger. De beurzen wisten zich op te trekken aan een sterk cijfer over de autoverkopen in China en beter dan verwachte cijfers van de Amerikaanse aluminiumgigant Alcoa.

De Chinese associatie van autoproducenten meldde gisteren dat de autoverkopen in juni met 48% zijn gestegen. Het was de sterkste toename sinds februari 2006. Inclusief bussen en vrachtwagens namen de verkopen met 36% toe. In totaal werden in juni 1,14 miljoen auto's, bussen en vrachtwagens verkocht. De associatie verhoogde de verwachtingen voor de rest van het jaar naar 11 miljoen verkochte auto's, tegen een eerdere verwachting van 10,2 miljoen.

De Chinese automarkt is daarmee voor het eerst die van de VS gepasseerd en de grootste automarkt ter wereld. In de VS daalden in de eerste helft van dit jaar de autoverkopen met 35%. De verwachting is dat dit jaar 9,69 miljoen auto's en lichte vrachtwagens worden verkocht, aldus cijfers van Autodata.

De forse stijging van de autoverkopen is mede te danken aan het enorme stimuleringspakket van de Chinese overheid van $ 585 mrd om de binnenlandse vraag te stuwen. De fors opgelopen autoverkopen zijn volgens analisten een bewijs dat China uit de economische vertraging klimt die begin dit jaar het land trof.

'Aan de daling van de Chinese economie is duidelijk een einde gekomen', reageerde analist Wang Qingtao van First Capital Securities tegenover persbureau Bloomberg. 'Daarnaast is er in China een natuurlijke vraag naar vervoersmiddelen, die de industrie nog jaren zal stuwen.' Hij verwacht dat gezien de lage omzetten vorig jaar, ook de komende maanden sterke stijgingen van de autoverkopen zijn te verwachten.

De vraag naar auto's leidt tot een sterke concurrentie op de Chinese markt. Daardoor hebben automakers moeite met het verhogen van de winst. De negentien grootste Chinese automakers zagen de winst in de eerste vijf maanden van dit jaar met 9,9% dalen, terwijl de omzet met 2,3% daalde. Van de negentien producenten waren er acht die de winst zagen stijgen, acht rapporteerden een winstdaling en drie autoproducenten rapporteerden een verlies.

Toch behoren de automakers tot de best presterende sector op de Chinese beurs. Dankzij de sterke cijfers over juni steeg SAIC Motor, de grootste autoproducent van China, met 8,6%. Het was de sterkste koersstijging in twee maanden. Het aandeel SAIC is dit jaar in waarde verdrievoudigd. Dongfeng Motor, de grootste aan de beurs van Hongkong genoteerde automaker, steeg met 9%. Dit aandeel zag de koers dit jaar ruim verdubbelen.

Aluminiumproducenten leunen zwaar op de auto-industrie. Van alle aluminium die wordt geproduceerd, wordt de helft gebruikt voor het maken van auto's. Alcoa, de grootste aluminiumproducent van de VS, kwam woensdagavond na het sluiten van de beurzen op Wall Street met de cijfers over het tweede kwartaal. Daarmee was Alcoa het eerste grote concern dat de cijfers rapporteerde. Alcoa leed een nettoverlies van $ 454 mln. Het bedrijf verwacht dat het kan profiteren van de stimuleringspakketten van de Amerikaanse en met name de Chinese overheid. Topman Klaus Kleinfeld denkt dat de vraag naar metalen hierdoor toeneemt en gunstig uitpakt voor de kasstroom van zijn bedrijf.

'Een van de zaken die de Chinese overheid heel slim aanpakt is dat zij mensen stimuleert die weinig tot geen geld hebben gespaard met geleend geld een nieuwe auto of airconditioner te kopen', zei Kleinfeld tijdens een conferencecall.

Alcoa-topman Kleinfeld verwacht dat ook het Amerikaanse stimuleringspakket, waaronder kortingen bij het inruilen van een oude auto, de vraag naar aluminium zal stuwen. Onder aanvoering van automakers Ford en Toyota zullen de autoverkopen in de VS in de tweede jaarhelft 1 miljoen hoger liggen dan over de eerste zes maanden van dit jaar. In de eerste zes maanden werden in de VS 4,8 miljoen auto's verkocht.

Door de verwachtingen van Alcoa en de hogere omzetcijfers in China, stegen donderdag de grondstofprijzen. Zo steeg de prijs van koper voor het eerste in zes dagen. In een gemiddelde auto wordt circa 1,2 kilometer aan koperkabel verwerkt, aldus cijfers van de International Copper Study Group. De prijs van een ton koper steeg met bijna 3% naar $ 4855. In de voorgaande vijf sessies was het metaal met ruim 7% gedaald. De koperprijs is over het gehele jaar met 58% gestegen. De wereldwijde auto-industrie verbruikt circa 11% van de totale koperproductie.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 9 juli 2009

Optie Océ

Er staat wat te gebeuren met het aandeel Océ. Dat verwacht analist Wim Gille van Royal Bank of Scotland (RBS). Hij baseert zich op opmerkelijke volumes in opties op de Limburgse fabrikant van printers en kopieermachines.

Vorige week donderdag en vrijdag was er opvallend veel handel in callopties Océ. Met een call speculeert de koper op stijging van de onderliggende waarde. Een onbekende koper kocht in de open markt meer dan 7500 contracten voor een bedrag van circa euro 300.000.

De gekochte optieseries expireren de derde vrijdag van december en hebben een uitoefenprijs die varieert van euro 4,80 tot euro 6,40. De gemiddelde aankoopprijs bedroeg euro 0,39 per contract en de gemiddelde uitoefenprijs, in jargon de 'strike' genoemd, kwam uit op euro 5,68.

Doordat de uitoefenprijs ruim boven de koers van het aandeel staat, hebben deze opties geen intrinsieke waarde. Woensdag sloot Océ op euro 3,26. De opties staan daarmee in jargon 'out-of-the-money'. Het aandeel moet in waarde verdubbelen wil de koper van de opties er geld aan verdienen.

Eigenlijk zijn er geen redenen waarom het aandeel voor december een dergelijke klapper zou moeten maken. Het bedrijf uit Venlo rapporteerde vorige week over het tweede kwartaal een nettoverlies van euro 14 mln. Het was een tegenvaller voor beleggers, die het aandeel donderdag 9% lager zetten.

In een toelichting op de kwartaalcijfers liet topman Rokus van Iperen weten open te staan voor een strategische samenwerking, fusie of een overname. Alle 'strategische opties' worden in Venlo open gehouden, zoals dat heet. Een overnamebod op Océ is eigenlijk de enige mogelijkheid voor een flinke koerssprong.

Een overname kan wel eens snel komen, stelt Gille van RBS. Hij wijst op de zogeheten 'implied volatility'. Dit is de door de markt verwachte beweeglijkheid van de onderliggende waarde, gedurende de resterende looptijd van de optie. Door de forse handel van vorige week - die tien keer hoger was dan gemiddeld - is de volatiliteitsmeter omhooggeschoten.

De stijging van de volatiliteit is in het verleden een mooie overname-indicator gebleken, zegt Gille. Ook enkele weken voordat op bedrijven als Corporate Express, Numico en Vedior een bod werd uitgebracht, piekte de 'implied volatility'.

Uiteraard is het oplopen van de volatiliteit geen garantie dat Océ ook daadwerkelijk wordt overgenomen. Toch is waakzaamheid geboden als een onbekende koper euro 300.000 investeert in opties die vooralsnog geen waarde hebben. Mocht er op korte termijn inderdaad een overname van Océ plaatsvinden, dan heeft de optiekoper meer informatie en is er sprake van voorkennis.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

dinsdag 7 juli 2009

Roep om alternatief dollar neemt toe

Steeds meer landen ageren voor een andere reservemunt, maar op korte termijn is er geen vervanging

Amsterdam
De druk op de dollar als wereldreservemunt wordt steeds groter. Rusland en China hebben de afgelopen maanden al meermalen aangegeven dat ze graag een alternatief zien voor de 'greenback'. Inmiddels mengen ook landen als India en Frankrijk zich in het debat. De landen willen het onderwerp op de agenda van de komende G8-bijeenkomst zetten.

Vooralsnog lijkt er echter geen realistisch alternatief voorhanden. Maandag trok de dollar licht aan versus de euro. Aan het eind van de Europese handel werd voor één euro $ 1,3934 betaald.

'De uitspraken rond de dollar zijn inmiddels in de koers van de munt verwerkt', zegt valutastrateeg David Woo van Barclays in Londen. Hij verwacht dat de dollar op korte termijn juist zal stijgen naar circa $ 1,35 versus de euro.

Woo schrijft dit toe aan de correctie in de grondstoffen- en aandelenmarkten. 'Je ziet dat als deze markten dalen, de Amerikaanse munt dan aansterkt.'

Op de langere termijn, zes tot twaalf maanden, is de valutastrateeg echter een stuk negatiever. Woo verwacht dat de dollar weg kan zakken naar een bandbreedte van $ 1,45 tot $ 1,55.

In een interview met de Italiaanse krant Corriere della Sera voorafgaand aan de G8-top in Rome deze week riep de Russische president Dmitri Medvedev op tot een alternatief voor de dollar. 'Het wereldreservesysteem gebaseerd op de dollar en euro vertoont barsten', zei hij. Hij herhaalde daarmee zijn standpunt om een nieuwe internationale reservemunt in te voeren.

Suresh Tendulkar, de economische adviseur van de Indiase premier Manmohan Singh, liet vorige week weten dat hij zijn land maant tot een grotere diversificatie in de valutaportefeuille. Tendulkar stelt dat de centrale bank van India minder dollars moet kopen.

Ook de Franse minister van financiën, Christine Lagarde, vindt dat 'de balans tussen valuta's en de rol van valuta's' opnieuw moet worden geëvalueerd 'in een wereld die is veranderd wegens de kredietcrisis en de groeiende rol van de opkomende markten'.

Maar welk alternatief is er dan voorhanden? De meest logische kandidaten zijn de euro, het pond sterling en de yen, stelt een onderzoeksrapport van Barclays Capital. Het zijn munten van landen met voldoende diepe financiële markten en met een degelijk juridisch systeem dat eigendomsrechten waarborgt. Bovendien zijn het landen die relatief weinig interveniëren op de valutamarkt.

Juist op al deze voorwaarden scoren de munten van de opkomende landen slecht. En belangrijker: het ziet er niet naar uit dat ze spoedig hun zaken op orde krijgen. Het zal een tijd duren voordat de yuan, de roepie of de roebel echte uitdagers van de dollar zijn.

Grondstoffenvaluta's, zoals de Australische, Canadese en Nieuw-Zeelandse dollar of de Noorse kroon, zijn mogelijk interessant als alternatief, stelt Barclays Capital. Ze vormen een mooie hedge tegen een dalende dollar en oplopende inflatie. Blijft over het probleem dat de kapitaalmarkten van de grondstoffenproducenten veel te klein zijn.

China ziet mogelijkheden in de special drawing right (sdr), een valuta-eenheid die door het IMF wordt gehanteerd. Volgens de Chinese staatsbank Export-Import Bank of China kan de sdr, een valutamandje bestaande uit de dollar, yen, euro en pond sterling, na verloop van tijd de dollar vervangen in het hart van het internationale monetaire systeem.

Van een overstap in de nabije toekomst lijkt echter geen sprake. Econoom Wang Xin van de Chinese centrale bank zei maandag dat een andere reservemunt niet 'in één stap genomen kan worden'. China houdt 70% van zijn reserves - die worden geschat op $ 1950 mrd - aan in dollars. De Chinese uitspraken worden dan ook opgevat als een teken dat Peking vooralsnog niet gaat aansturen op harde maatregelen om de dollar te vervangen.

Uit het onderzoek door Barclays blijkt dat er een opvallend sterke relatie bestaat tussen dollarzwakte en opbouw van valutareserves. In de acht kwartalen van het afgelopen decennium waarin de officiële dollarreserves in de wereld het sterkst stegen, daalde de waarde van de dollar met gemiddeld 4%. Terwijl de munt met bijna 3% steeg in de acht kwartalen waarin de minste reserves werden toegevoegd. 'Als managers aangeven dat ze hun reserves willen uitbreiden, is dat met andere woorden een heel goede indicator dat de dollar zal wegzakken', stelt Barclays.

Het wijst er bovendien op dat de recente bezorgdheid over de status van de dollar als belangrijkste reservemunt niet per se negatief voor de munt is. Sinds medio mei komt de dollar nauwelijks van zijn plaats.

Marcel de Boer en Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 4 juli 2009

Aandeel opkomende markten stijgt snel

Beleggers zoeken rendement in landen die de economische recessie het snelst te boven lijken te komen

Amsterdam
Het aandeel van de opkomende landen in de mondiale aandelenhandel is dit jaar naar een niet eerder gezien niveau gestegen.

Beleggers zoeken steeds meer rendement in landen die de wereldwijde economische recessie het snelst te boven lijken te komen, zoals Brazilië, China, Rusland en Indonesië.

De 22 markten die van indexleverancier Morgan Stanley Capital International (MSCI) het predicaat 'opkomend' hebben gekregen, zijn inmiddels goed voor 24% van de wereldwijde marktkapitalisatie. Aan het begin van dit jaar lag dat percentage nog op 18%.

De MSCI Emerging Markets Index is dit jaar met 35% opgelopen, terwijl de MSCI World Index voor ontwikkelde landen nog geen 3% heeft weten toe te voegen. Vanaf het dieptepunt van de markt begin maart zijn de koersen in de opkomende landen met gemiddeld 51% gestegen.

'Iedereen probeert op die trein te springen', zegt fondsbeheerder Nicholas Field van Schroders in Londen tegenover persbureau Bloomberg. 'Er zijn veel projecten in die opkomende landen waar ik momenteel heel wat meer kan verdienen dan in het Westen.'

Volgens onderzoeksbureau EPFR Global uit Cambridge, Massachusetts hebben de opkomende aandelenmarkten in het afgelopen tweede kwartaal $26,5 mrd aan kapitaal zien toestromen. Daarmee is het vorige record van $22,4 mrd in het laatste kwartaal van 2007 gebroken.

Op 29 oktober van dat jaar bereikte de MSCI Emerging Markets Index een piek van 1338,5 punten. Vervolgens daalde de graadmeter met 66%. De MSCI World Index speelde zo'n 59% kwijt. Een deel van de extra winst van de opkomende landen moet dan ook worden gezien als een inhaalslag.

Volgens het IMF groeien de ontwikkelingslanden dit jaar gemiddeld met 1,6% en met 4,0% in 2010. De ontwikkelde landen krimpen dit jaar met 3,8% en blijven volgend jaar op de nullijn liggen.

'Er is zeker waarde te vinden in de ontwikkelde markten, maar het is toch minder aantrekkelijk dan in de opkomende markten, waar de groeivooruitzichten simpelweg veel rooskleuriger zijn', zei investeringsstrateeg Rob Lutts van Cabot Money Management tegen de Wall Street Journal.

Opvallend is dat de koersstijgingen zich niet beperken tot Latijns- Amerika en het Verre Oosten. Ook in Oost-Europa worden mooie winsten genoteerd. Terwijl in Amerika en Azië weer gesproken wordt over ontkoppeling, gaat Oost-Europa gebukt onder hoge schulden en forse tekorten op de lopende rekening. Maar ondanks dat ligt het in de lijn der verwachtingen dat de economische activiteit in die regio relatief hoog zal zijn vergeleken met de VS en West-Europa, zeggen analisten.

In China zijn de aandelenmarkt dit jaar met bijna 70% opgelopen. Daarmee behoort de Shanghai Composite Index (SCI) tot een van de best presterende beurzen van de wereld. Deze week sloot de SCI voor de derde week op rij hoger en won het 5%. Vrijdag waren met name energieproducenten in trek op signalen dat de vraag naar energie in China een sterk herstel laat zien. Volgens de China Securities Journal steeg de energieproductie in juni voor het eerst sinds oktober vorig jaar.

De 23 energiefondsen genoteerd aan de CSI 300 zijn dit jaar in waarde verdubbeld en daarmee is het de op een na best presterende sector. In tegenstelling tot de westerse aandelenmarkten, zijn de financiële waarden in China de best presterende aandelen.

De Chinese aandelenmarkten profiteerden deze week van cijfers uit de industriële sector. De industriële productie steeg de afgelopen maand voor de vierde maand op rij. 'De Chinese binnenlandse vraag ziet er sterk uit en dit maakt de zwakkere vraag uit het buitenland goed', zegt Zheng Tuo, portefeuillebeheerder bij Schroder Fund Management in Sjanghai. 'Er is nog steeds ruimte voor hogere koersen', verwacht Tuo.

De Chinese binnenlandse vraag kreeg dit jaar sterke steun door stimuleringspakketten van de centrale Chinese overheid van in totaal $ 585 mrd.

Door de sterke winsten op de Chinese aandelenmarkten is ook de koers-winstverhouding sterk opgelopen. Deze verhouding wordt berekend door de huidige koers van het aandeel te delen door de winst per aandeel en geeft een indicatie hoe duur de aandelen zijn. Deze verhouding bedraagt volgens berekeningen van Bloomberg nu circa 31. Alleen in maart 2008 lag de koers-winstverhouding nog hoger.

Ter vergelijking: de koers-winstverhouding van de Nederlandse hoofdgraadmeter AEX bedraagt momenteel circa 10.

Marcel de Boer en Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 3 juli 2009

Oliekoorts

Olie wordt steeds populairder bij institutionele beleggers. De beleggingen in het zwarte goud zijn met name de laatste maanden fors opgeschroefd, aldus de Amerikaanse website Marketwatch. Zij baseren zich op cijfers van de Commodity Futures Trading Commission (CFTC). Deze Amerikaanse beurswaakhond let specifiek op de handel in de grondstoffenmarkten. Grote beleggers, waaronder pensioenfondsen, hadden eind juni voor circa 600 miljoen vaten aan olie in bezit. Dit is 30% meer dan aan het einde van van het afgelopen jaar.

Neem het Californische pensioenfonds CalPERS. Het grootste publieke pensioenfonds van de VS heeft inmiddels voor $ 600 mln belegd in derivaten die de S&P GSCI volgen, een populaire grondstoffenindex.

Aangezien pensioenfondsen de olie niet daadwerkelijk geleverd willen hebben, kopen zij geen futures maar derivaten. Deze handel gaat via grote partijen als JPMorgan Chase en Goldman Sachs. Zij kopen ter afdekking op de derivaten futures in olie- of andere grondstofmarkten.

Hoeveel grote beleggers exact in olie hebben belegd, is nauwelijks zichtbaar omdat de contracten onzichtbaar, ofwel Over The Counter (OTC) worden verhandeld. De banken dienen de CFTC wel te melden hoeveel futurecontracten zij hebben uitstaan. De CFTC zegt om die reden niet meer dan een ruwe schatting te kunnen geven. Onderliggend zouden institutionele beleggers meer grondstoffen in bezit kunnen hebben.

Dat vooral institutionele beleggers in grondstoffen beleggen, is een opvallende verschuiving, want de afgelopen jaren waren het vooral hedgefondsen die in grondstoffen zoals olie speculeerden. Een groot deel van deze fondsen is tijdens de kredietcrisis uit deze markt verdwenen. Door de crisis hadden zij behoefte aan contanten en werden olieposities - al dan niet gedwongen - van de hand gedaan. Nu blijken indexbeleggers in dit gat te stappen en hun geld liever in grondstoffen dan in aandelen te steken.

De nieuwe categorie grondstoffenbeleggers krijgt niet van iedereen een warm onthaal. Op deze manier stuwen zij de prijzen in een markt waar ze geen invloed op zouden moeten hebben, stellen deskundigen. In tegenstelling tot hedgefondsen die regelmatig van positie verwisselen, houden grote beleggers de beleggingen vast voor de lange termijn. Juist deze 'buy-and-hold-strategie' heeft een prijsopdrijvend effect.

Mocht de olieprijs dit jaar verder oplopen en de benzineprijs aan de pomp stijgt mee, dan kan dus met een vingertje naar de pensioenfondsen worden gewezen. Maar niet getreurd: dat wat u nu te veel betaalt aan de pomp, wordt later deels goedgemaakt door uw pensioenfonds.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad