zaterdag 26 maart 2011

Onverwacht vertrek in roerige tijden

Het vertrek van Richard Homburg als topman van vastgoedfonds Homburg Invest was deze week een grote verrassing op het Damrak. Samen met kompaan Richard Stolle gaat hij een nieuw vastgoedbedrijf opzetten.

Beleggers blijven na het opstappen van oprichter, naamgever en grootaandeelhouder Homburg met vragen achter. De onzekerheid omtrent het vertrek is goed terug te zien in het koersverloop deze week. Voor de aankondiging noteerde het aandeel rond de euro 3, in de dagen na het nieuws zakte het hard weg: vrijdag sloot Homburg Invest op euro 2,59, de laagste stand ooit.

Een belegging in Homburg is weinig succesvol gebleken. De aandeelhouder die Homburg Invest langer in handen heeft, kijkt inmiddels tegen een groot verlies aan. De belegger die vijf jaar geleden tegen euro 40 per aandeel instapte, krijgt voor hetzelfde bedrag nu zestien aandelen.

Net als sectorgenoten kreeg Homburg Invest door de kredietcrisis een flinke tik. Terwijl andere vastgoedaandelen herstelden van de klappen, bleef Homburg Invest dalen. Volgens Richard Homburg werd het fonds door beleggers door de grote spreiding niet op waarde geschat.

Daarom kwam de topman medio 2009 met een plan dat dit moest gaan verhelpen. Door het fonds in regio's op te splitsen en de verschillende onderdelen apart naar de beurs te brengen, zou de waarde van de portefeuille beter tot uiting komen. Zo werd het Canadese vastgoed in mei 2010 naar de beurs van Toronto gebracht. Dit leverde euro125 mln op. Het hielp echter niet, het aandeel bleef verder dalen.
Alsof het nog niet genoeg was, kwam Homburg Invest vorig jaar ook nog in aanvaring met toezichthouder AFM. De beurswaakhond verweet het fonds een ondoorzichtige organisatiestructuur en legde daarvoor een last onder dwangsom op.

Met de balans van Homburg Invest wil het ook niet vlotten, die blijft uiterst wankel: aan het einde van het derde kwartaal van 2010 was de solvabiliteit door afwaarderingen geslonken tot beneden een schrikbarende 5%.

Het onverwachte vertrek in roerige tijden doet beleggers het ergste vermoeden. Zij vragen zich of de kapitein een zinkend schip verlaat. Volgens Homburg is 'de tijd rijp voor een nieuw iemand die de strategie naar het volgende niveau kan tillen'. Die opmerking roept vragen op, want als een ervaren vastgoedrot als Homburg het niet lukt om de strategie 'naar een volgende niveau' te tillen, waarom zou dit opvolger Jan Schöningh wel lukken?

Voor Schöningh zit er weinig anders op dan snel naar buiten te treden en de mist rond Homburg te klaren. Beleggers die nog in het fonds zitten, kijken met smart uit naar 31 maart als de jaarcijfers worden voorgelegd. Pas dan zal duidelijk worden hoe solvabel het vastgoedfonds nog is.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 19 maart 2011

Jongeren en geld: opmaken of oppotten

De financiële kennis van jongeren moet nog flink worden bijgespijkerd. De ene jongere heeft echter meer hulp nodig dan de ander.

Ouders, grootouders en andere familieleden mogen graag klagen over hoe slecht jongeren met geld omgaan. De jeugd van tegenwoordig geeft geld uit als water, zo is de overheersende gedachte. Het geld gaat vooral op aan dure merkkleding, vakantie, luxeartikelen, uitgaan en nog eens uitgaan. En vergeet vooral de telefoonrekening van het mobieltje niet. Wie kent niet de verhalen van ouders die worden verrast door een telefoonrekening van honderden euro's omdat dochter- of zoonlief uren met vrienden of vriendinnen aan de lijn hangt. Jongeren en geld, het wordt nooit wat, is vaak het algemene beeld bij volwassenen.

Dat beeld ligt echter een stuk genuanceerder. Zeker, er zijn jongeren die al voordat ze volwassen zijn in financiële problemen komen en daarmee een slechte start van het jonge leven kennen. En ja, het geld wordt deels besteed aan uitgaan, kleding en luxe, want geld is voor jongeren vaak een ruilmiddel waar je leuke dingen mee kunt doen. Maar dat is niet het hele verhaal, leert nieuw onderzoek.

Met geld omgaan is als vele andere zaken in het leven, je moet het leren. Het financiële leven is de afgelopen jaren flink veranderd. Geld is lang niet meer altijd zichtbaar of tastbaar, maar virtueel. Betalen doe je met pin, mobiel of via internet. Geld is een reeks cijfers: je banksaldo. Financiële diensten zijn steeds ingewikkeldere producten geworden, waar de doorsnee volwassene het soms al lastig genoeg mee heeft.

Het goede nieuws is dat een groot deel van de jongeren kan er mee omgaan, komt rond - al dan niet met de hulp van ouders. Er zijn er die een buffer opbouwen, sparen voor een vakantie, iets nuttigs of voor later. Dat is goed nieuws. Het slechte nieuws is echter dat het aantal jongeren dat onverantwoord met geld omgaat nog steeds toeneemt, aldus gegevens van het Nibud.

Bijspijkeren
Het ontbreekt jongeren vaak aan kennis en daarom moet aan de 'financiële zelfredzaamheid van jongeren' flink worden bijgespijkerd vindt de stichting Weet Wat Je Besteedt (WWBJ). De stichting liet enquêtebureau's YoungWorks en Motivaction een onderzoek uitvoeren naar de achterliggende motivaties bij het geldgedrag van jongeren. Wat jongeren besteden en wat ze uitgeven is door het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) onderzocht.

Deze week kreeg Prinses Máxima in de Jaarbeurs in Utrecht het eerste exemplaar overhandigd van het boek Money Mindsets - Alles wat je moet weten over jongeren en geld waarin de uitkomsten van het onderzoek zijn gepubliceerd.

Het belangrijkste doel van het onderzoek was meer inzicht krijgen in de motivaties van jongeren als het om geld gaat. Op deze manier kunnen ze ook gemakkelijker en gerichter worden geholpen. Een van de conclusies van het onderzoek is dat de manier waarop jongeren met geld omgaan vooral te maken heeft met emotie, normen en waarden.
Uit de reacties zijn kenmerken gefilterd die de houding van jongeren ten opzichte van geld bepalen zoals impulsiviteit, statusgerichtheid, de behoefte aan zekerheid, onafhankelijkheid, en of iemand open staat om te lenen of juist niet. Op basis van verschillen en overeenkomsten kwamen de onderzoekers tot groepen financiële types, de 'money mindsets'. Uiteraard zit er overlapping tussen de verschillende groepen jongeren. Maar grosso modo zijn jongeren in de volgende vier financiële types te verdelen.

De trendsetter

De eerste 'money mindset' komt het dichtst in de buurt van het algemene beeld dat ouderen van jongeren hebben. Zo'n 30% van de jongeren tussen 12 en 25 jaar is een 'trendsetter'. Dit is de populaire jongere in de klas: grappig, heeft een korte spanningsboog, is soms wat brutaal, gericht op status. De trendsetter zit meestal op het vmbo of mbo en is vaker een jongen dan een meisje. Dit is de groep die geld het makkelijkste uitgeeft en ook vaak spullen voor zichzelf koopt.

Geld maakt deze jongeren wel degelijk gelukkig, want de trendsetter gaat voor status en je mag zien wat ze hebben. Dure kledingmerken zijn niet alleen mooi, maar poetsen ook het imago op. Trendsetters zijn ook het meest bereid te lenen, of om iets op afbetaling te kopen.

De financiële interesse beperkt zich vooral tot wat de ander verdient en uitgeeft. De trendsetter is geïnteresseerd in beleggen en waagt van alle jongeren het makkelijkst een gokje. De administratie beteken een stapel ongeopende bankafschriften. Het is niet vreemd dat deze groep zichzelf graag rijk ziet worden. Zij gaan voor een BMW of Porsche. De trendsetter kan duidelijk wel wat hulp gebruiken bij de financiën.

De regelaar

De regelaar (29%) is zo'n beetje de tegenpool van de trendsetter. Hij of zij is niet statusgericht en is minder impulsief en zelfs voorzichtig. Deze groep omschrijft zichzelf vaak als 'behulpzaam' en 'gelovig'. Dit zijn de idealisten, het geld gaat eerder naar War Child en het Wereld Natuur Fonds dan naar dure spullen. De regelaar is vaker een meisje dan een jongen, belt en winkelt minder dan anderen en heeft minder met uitgaan, muziek luisteren en gamen. Hier geen stapels post, maar alle papieren in het juiste mapje.

Hier is er controle. De regelaar weet wat er binnenkomt en uitgaat en beheert zijn geld goed. Ze zijn spaarzamer en wat de rest met geld doet is niet zo boeiend. Met de regelaar komt het wel goed. Ze zijn niet blut, lenen of betalen niet op afbetaling, doen niet aan automatische afschrijvingen en omdat ze alles zo netjes bijhouden, hebben ze ook de minst behoefte aan extra informatie.

De levensgenieter

Een kwart van de jongeren is levensgenieter, sociaal, maakt veel plezier met vrienden. Dit zijn de jongeren die vaker muziek maken, dansen of op een toneelclub zitten. De levensgenieter is impulsief en dromerig en is niet echt bezig met het uitstippelen van een carrière. Ze geven meer uit aan gezellige activiteiten met anderen. Ook deze jongeren hebben het niet zo met luxe, hebben vaker een vrijwilligersbaantje, maar kunnen door impulsiviteit toch in de problemen raken.

De levensgenieter is gul, maar staat vaker rood of kan niet pinnen en staat makkelijker open voor een lening van ouders of vrienden als er een avondje uit tegenover staat. Sparen of een buffer opbouwen: daar is de levensgenieter minder van. De levensgenieter wil vooral weten hoe meer overzicht over geldzaken te houden.

De toekomstplanner
De 'toekomstplanner' is met 16% de kleinste en de meest ambitieuze groep. Zij zijn al behoorlijk bezig met later en steken de handen uit de mouwen: geld en bankzaken zijn belangrijk en dat regelen ze zelf. De toekomstplanner is vaker een jongen dan een meisje en meestal hoog opgeleid. Ze vinden zichzelf ambitieus, nieuwsgierig en behulpzaam. De toekomstplanner is weliswaar statusgericht, maar dat uit zich niet in het kopen van luxe artikelen. Dat is leuk, maar wat ze later kunnen kopen vinden ze veel interessanter.

Dit is de groep die goed wil gaan verdienen. De toekomstplanner vindt geld niet saai of eng, maar eigenlijk best leuk. Zij zijn meer geïnteresseerd in beleggen, belastingen, willen weten wat het kost om op jezelf te wonen en vragen eerder informatie op.


Trendsetter
'Ik wil later veel geld verdienen'
De 16-jarige Ferdi Sahin uit Almelo geeft zijn geld vooral uit aan uitgaan, kleren en zijn vrienden. 'Het meeste geld gaat eigenlijk op aan uitgaan.' Ferdi heeft geen bijbaan, hij krijgt het geld van zijn ouders. Hoeveel weet hij niet. 'Het is genoeg. Ik krijg dagelijks geld voor school en ook in het weekend. Binnenkort ga ik een werkende opleiding monteur mechatronica doen, dus dan werk ik sowieso.' Ferdi ziet geld vooral als gebruiksmiddel. 'Ik wil later wel heel veel geld gaan verdienen.'

Levensgenieter
'Het is een materialistische wereld'
'Geld is belangrijk', zegt de 19-jarige Laura Siebring. 'Het is een materialistische wereld. Daar moet je in mee, anders red je het niet.' Laura woont op kamers in Utrecht waar ze aan de HKU interieurarchitectuur studeert. Haar vader betaalt een deel (euro 300) van de huur van de kamer. Laura geeft haar geld uit aan leuke dingen zoals uitgaan en lekker eten. 'Ik ben jong en daar wil ik van kunnen genieten. Ik werk heel veel om al die dingen te kunnen doen. Dat levert soms stress op.'

Regelaar
'Ik heb eigenlijk altijd geld over'
Bjorn Oud (18) uit Lutjebroek verdient zijn geld met een klein recreatiebedrijfje dat boerengolf verzorgt op vrijgezellen- en bedrijfsfeesten en met extra werk in de zomer. 'Ik maak muziek, dus het geld wordt besteed aan instrumenten en toebehoren.' Impulsieve aankopen doet hij zelden. 'Wat ik zie wil ik hebben, maar gelukkig gebeurt dat niet zo vaak.' Bjorn maakt zich nooit zorgen om geld. 'Geldzorgen heb ik niet. Ik ben vrij zuinig, dus ik heb eigenlijk altijd wel geld over.'

Toekomstplanner
'Ik spaar voor mijn eigen studio'
Esmee Otter (18) uit Bovenkarspel vindt het belangrijk dat ze zelf geld verdient. Ze werkt als orderpicker bij een distributiecentrum. Dit jaar doet ze haar eindexamen vwo om vervolgens de studie Media Entertainment Management te gaan volgen. Ze spaart daar alvast voor, want 'vooral de studieboeken zijn erg duur'. Daarnaast legt ze geld opzij voor een eigen studio die ze wil openen als de studie is afgerond. Geldproblemen kent ze niet. 'Ik heb altijd geld op mijn rekening.'

Stichting Weet Wat Je Besteedt

Vorig jaar werd op initiatief van bank-verzekeraar SNS Reaal, het Nibud, pensioenbeheerder PGGM en Microsoft de onafhankelijk Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) in het leven geroepen. De doelstelling van de stichting is om de financiële zelfredzaamheid van jongeren tussen de 12 en 25 jaar te vergroten

De stichting ziet zichzelf als de expert en koploper op het gebeid van dialoog, interactie en co-creatie met jongeren rondom het thema geldzaken. WWJB organiseert bijeenkomsten over geld. Dat gebeurt online, maar ook op scholen. Samen met jongeren worden initiatieven opgezet om de financiële kennis te verbeteren.
De stichting wil niet belerend zijn en jongeren voorschrijven hoe ze met geld om moeten gaan, maar wil dat jongeren ook zelf oplossingen aandragen. Door samen te werken en echt naar jongeren te luisteren, wil WWJB dat jongeren zelf hun financiële zaken kunnen regelen.

Het partnernetwerk wordt ingezet voor financiële ondersteuning, en bundelt kennis over contact met jongeren (Microsoft met chatprogramma MSN) en inhoudelijke kennis over personal finance (Nibud).

Ook zorgen de partners voor projectleden en vrijwilligers die met hun expertise jongeren meer inzicht kunnen geven in financiële zaken. Participanten werken nadrukkelijk als vrijwilliger voor de stichting. Het is niet de bedoeling dat een medewerker van SNS Reaal eigen producten gaat aanprijzen, maar dat hij financiële kennis met jongeren deelt en meedenkt over oplossingen.

Onlangs werd ook KPMG partner van WWJB. Het accountantskantoor heeft de voormalige minister van Financiën Wouter Bos naar voren geschoven als medebestuurder. Bos ziet het als zijn belangrijkste taak om zijn netwerk in te zetten om nog meer partijen voor de stichting te winnen. 'Het moet een breed gedragen collectief worden met allerlei partijen die iets van geld weten.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

De banken zijn back in business

Tweeënhalf jaar geleden lag het overgrote deel van de Amerikaanse banken nog aan het financiële infuus. Na het uitbreken van de kredietcrisis werden er tientallen miljarden dollars in het financiële systeem geïnjecteerd, er kwamen opkoopprogramma's voor giftige obligaties en de rente werd door de Federal Reserve verlaagd naar het historisch lage niveau van 0 tot 0,25%. Het systeem moest worden gered en er werd niet gekeken op een paar miljard meer of minder.

Er is voldoende kritiek over hoe de Amerikaanse overheid en de Fed hebben gehandeld, maar de grootbanken zijn weer boven Jan. Het gaat inmiddels zo goed dat banken weer overgaan tot het verhogen van het dividend en mogelijk ook aandeleninkoopprogramma's aankondigen. JP Morgan gaf gisteren aan het dividend te verhogen. Ook Wells Fargo maakte bekend een hoger dividend uit te keren en voor $ 200 mln aan eigen aandelen in te kopen.

Analist Gerard Cassidy van RBC Capital Markets, op Wall Street gezien als een veteraan, verwacht dat meer banken de komende tijd dit soort aankondigingen gaan doen.

De Federal Reserve maakte vrijdag de details bekend van een nieuwe stresstest voor 19 grote Amerikaanse banken waarbij de banken hun omzet en kapitaalstromen testen in drie verschillende economische scenario's.

De Fed is optimistisch. 'Van enkele firma's verwachten wij dat ze weer beginnen met het uitbetalen van dividend, aandeleninkoopprogramma's aankondigen en leningen van de overheid terug zullen betalen', aldus het Amerikaanse stelsel van centrale banken vrijdag in een verklaring.

Volgens Cassidy gaan alle banken slagen voor deze zogeheten Supervisory Capital Assessment Program, de officiële naam van de stresstest. 'Door geselecteerde banken toe te staan de dividenden te verhogen, laat de Fed zien dat de bankensector een opmerkelijk snelle comeback heeft gemaakt', zegt Cassidy.
Gemiddeld zullen de Amerikaanse banken 20% tot 30% van de winsten over het lopende jaar uitkeren als dividend, verwacht RBC. Door aandeleninkoopprogramma's wordt in totaal 40% van de winst uitgekeerd en dat is goed nieuws voor de aandeelhouders.

Maar er is ook harde kritiek. 'Het slaat echt nergens op dat de banken de dividenden nu al mogen verhogen', vindt Simon Johnson, voormalig economisch adviseur van het IMF. 'Hierdoor mag het eigen vermogen dalen, terwijl de leverage weer toeneemt. In een hoogst instabiele wereld betekent dit impliciet dat banken die "too big to fail" zijn meer subsidie van de belastingbetaler ontvangen als het misgaat.' Hier zit precies de pijn: als het goed gaat, gaat het geld naar de aandeelhouder, bij verlies lapt de belastingbetaler.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 16 maart 2011

Voor Larry Fink blijven de VS nog altijd nummer een

De naam Larry Fink doet niet bij iedereen een belletje rinkelen. Toch wordt de 58-jarige topman en oprichter van de Amerikaanse vermogensbeheerder BlackRock genoemd als een van de volgende ministers van financiën van de Verenigde Staten. 'Ik wil zeker nog eens het publieke domein dienen. Als ik word gebeld, wil ik het best doen, maar niet morgen.'

Ruim twee jaar geleden kreeg BlackRock, 's werelds grootste vermogensbeheerder, veel kritiek te verwerken. Door de kredietcrisis ontving BlackRock veel opdrachten van de overheid. De vermogensbeheerder kreeg deze te makkelijk en zonder enige concurrentie, stelden critici.

Zo beheert BlackRock voor $ 130 mrd aan giftige beleggingen van verzekeraar AIG en Bear Sterns. Daarnaast beheert het de balansen van hypotheekverstrekkers Fannie Mae en Freddie Mac en overlegt het dagelijks met de Federal Reserve van New York over de risico's van een portefeuille van $ 1200 mrd aan verpakte hypotheekobligaties, zogeheten mortgage-backed securities.

Het was Fink zelf die bij First Boston, waar hij in de jaren zeventig zijn carrière begon, aan de wieg stond van de ontwikkeling van deze verpakte hypotheekobligaties. Een product waar hij nog steeds achter staat, 'als het maar duidelijk is wat de onderliggende waarde is'. Fink pleit voor hervormingen en een sterk transparant proces om dit voor elkaar te krijgen. Hij ziet echter geen bewijzen dat dit nu ook gebeurt. 'Het is te politiek en erg lastig om het hierover te hebben.'

De kritiek op BlackRock is inmiddels verstomd, zegt Fink. 'Het is juist dat we snel moesten schakelen. Maar we hebben onze beloften waargemaakt en geld verdiend voor de belastingbetaler.'

Ofschoon hij de topman is van een firma, praat hij graag over de wereldwijde ontwikkeling van de economie. De discussie over de overheidsschuld van de VS vindt hij een voorbeeld van hoe politici dramatiseren. 'Ja het is een probleem, maar het is op te lossen. Dat zal tijd kosten, zeker vijf tot tien jaar, maar daarna komen Europa en de VS er sterker uit. Er moet harder en langer worden gewerkt en de problemen moeten worden aangepakt.' Daarvoor is een verandering in filosofie nodig, zegt Fink. 'We leven langer, dat betekent ook dat we langer moeten werken en niet een derde van ons leven afhankelijk zijn van de overheid.'

Fink is allesbehalve een doemdenker en gelooft dan ook niet in de teloorgang van de VS. 'We zijn nog steeds de nummer één. Ondanks alle problemen zijn wij nog altijd het land van bedrijven als Apple, Google en Facebook.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

'Bahrein dreigender dan Japan'

De huidige onrust in de golfstaat Bahrein heeft veel grotere consequenties voor de economie dan de rampen in Japan. Dit zegt Larry Fink, topman van de Amerikaanse vermogensbeheerder BlackRock, en een van de invloedrijkste personen op Wall Street.

Japan is volgens Fink slechts 'een van de componenten' die de aandelenmarkten momenteel lager zetten. 'Japan zal ervoor zorgen dat we anders naar kernenergie zullen kijken, maar verder zal de wereld niet veel veranderen.'

Fink vindt dat de situatie in de eilandstaat Bahrein grotere implicaties voor de Amerikaanse en Europese economie heeft dan Japan. Saudische militaire voertuigen trokken maandag Bahrein binnen op verzoek van het regime van de staat om de grote betogingen de kop in te drukken.

Fink: 'In Bahrein is er geen sprake van een revolutie, zoals in Egypte. Hier gaat het om een strijd tussen twee geloofsstromingen binnen de islam: de soennieten en sjiieten. Wat in Bahrein gebeurt, heeft grote gevolgen voor Saudi-Arabië.' Fink wijst erop dat een groot deel van de sjiieten bij de Saudische olievelden woont. Een uitval van de olietoevoer van Saudi- Arabië heeft grote gevolgen voor de Europese en Amerikaanse economieën 'die nog maar net zijn bekomen van de laatste recessie'.

De markten worden volgens Fink momenteel gedreven door emotie. 'Totdat we begrijpen wat er echt aan de hand is in Japan, zal angst de boventoon blijven voeren.'

Ook al krijgt Japan de problemen met de kerncentrales onder controle, dan is er nog altijd een lange weg te gaan, zegt Fink. 'Er is geen snelle oplossing.' Hij stelt dat Japanners in groten getale aandelen verkopen om de schade van de ramp te kunnen betalen. Voorlopige berekeningen gaan uit van een economische schade van $ 150 mrd.

BlackRock is een van de grootste vermogensbeheerders ter wereld. Het beheert meer dan $ 3561 mrd, waaronder de balans van hypotheekverstrekkers Fannie Mae en Freddie Mac en giftige obligaties die de Amerikaanse overheid in handen kreeg bij de redding van de verzekeraar AIG en Bear Stearns.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

dinsdag 15 maart 2011

Kleine kinderen

Grote landen gedragen zich soms als kleine kinderen. Neem China en de VS. Beide reageren alsof de lerares ze bij zich roept na een ruzie op het schoolplein. Als de juf om een uitleg vraagt, wijzen ze naar elkaar: 'Hij begon!'

De VS wijst naar China als de grote schuldige van de onbalans in de wereldeconomie. China houdt de eigen munt, de yuan, kunstmatig laag en bevoordeelt zo zijn eigen exportpositie, luidt het oordeel van de VS.
China vindt juist de VS de schuldige van alle economische problemen in de wereld. De VS geven meer geld uit dan ze verdienen, hebben enorme schulden en drukken ook nog eens geld bij.

De Chinese premier Wen Jiabao haalde afgelopen weekend weer eens uit naar de VS. Een toevloed aan goedkoop geld veroorzaakt door kwantitatieve verruiming 'van bepaalde landen' is een van de belangrijkste redenen van oplopende prijzen en voedt sociale onrust.

De Chinese overheid is er zich goed van bewust dat oplopende prijzen tot onrust kunnen leiden. Stakingen, rellen en andere demonstraties die door de overheid worden omschreven als 'massale incidenten' zijn het afgelopen jaar gestegen naar 180.000. Dit is een verdubbeling in vergelijking met 2006, becijferde professor Sun Liping van de Tsinghua Universiteit in Peking vorige maand in de Economic Observer.

De Chinese kritiek op het monetaire beleid van de VS is deels terecht. Er zijn meerdere economen die de stelling van Jiabao onderschrijven. Het Amerikaanse geld - 'hot money' - gaat elders op zoek naar rendement, en dat is olie op het vuur van de toch al snel groeiende opkomende markten. Ofschoon de bewering van Jiabao dus houdt snijdt, betekent het nog niet dat China niet naar zichzelf moet kijken.

China's economie is gebaseerd op een goedkope munt en dat heeft effecten. Personeel wordt uitgebuit, leveranciers worden afgeknepen en concurrenten worden uit de markt geprijsd met dumpingpraktijken. Het land mag wel klagen over de schulden van de VS, maar het is China zelf die de VS op de pof van producten voorziet.

Bovendien helpt China zelf de inflatie in de hand door een enorme geldgroei en het alsmaar blijven verstrekken van kredieten waardoor de prijzen van vastgoed steeds verder stijgen. Dit heeft niets te maken met het beleid van de Fed.

De beste manier om de effecten van het monetaire beleid van de Fed tegen te gaan is de yuan flexibel te laten verhandelen. De munt zal dan sterker worden, maar inflatie wordt dan niet meer geïmporteerd.

Een vrij verhandelbare yuan is precies wat de Amerikanen willen. Maar mochten de Chinezen echt daartoe overgaan, dan zijn de VS het jongetje dat huilend op het schoolplein achterblijft. Dan moet de Amerikaanse consument meer betalen voor Chinese producten en importeren de VS inflatie. En naar wie kan dan met de vinger gewezen worden?

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 11 maart 2011

Pimco dumpt alle staatsobligaties VS

Grootste obligatiefonds ter wereld brengt belang in Treasuries terug naar nul, verwacht hogere rente

Pimco heeft al zijn Amerikaanse staatsobligaties van de hand gedaan. Voor sommigen mag deze stap als een verrassing komen, maar Bill Gross, directeur van 's werelds grootste obligatiefonds, heeft met grote regelmaat laten weten zich zorgen te maken over de overheidsschulden van de VS.

Een van de fondsen van Pimco, het Total Return Fund met een beheerd vermogen van $ 237 mrd, bracht in februari het belang in Amerikaanse overheidsschulden terug van 12% naar nul. Dit blijkt uit cijfers die Pimco woensdag heeft gerapporteerd. In totaal heeft Pimco $ 1100 mrd in beheer.

Gross, oprichter en hoofd beleggen van Pimco, zei vorige week nog tegen persbureau Reuters dat een rente van 4% of meer op tienjarige Amerikaanse staatsleningen een 'rationele verwachting' is als de Federal Reserve verdwijnt als laatste opkoper in de markt. Als de rente oploopt, daalt de prijs van een obligatie.

De Pimco-directeur denkt nu blijkbaar dat de Fed in juni stopt met het opkopen van staatsobligaties, in de markt beter bekend als QE2. De Fed kondigde in november een tweede ronde van kwantitatieve verruiming aan van in totaal $ 600 mrd. Met dit geld koopt de Fed staatsobligaties op om die manier de rente te drukken. Een lage rente moet de Amerikaanse economie stimuleren.

Gross heeft zich al vaker negatief uitgelaten over het opkoopprogramma en het vergeleken met een piramidespel. 'Je kunt je afvragen of het beleid van kwantitatieve verruiming goed is voor de economie, of juist de symptomen van een ongezonde economie verbergt', schreef Gross onlangs in een commentaar. 'Dit roept tegelijkertijd een andere simpele vraag op: kan een schuldencrisis worden opgelost met nog meer schuld?'

'Gross zegt al langer dat Amerikaanse staatsobligaties niet tot zijn favoriete vastrentende beleggingen behoren', zegt obligatiehandelaar Arjan de Ruiter van ING. 'Als de Fed inderdaad ophoudt met het opkopen van obligaties dan krijgt hij gelijk en zal de rente oplopen naar boven de 4%. Stoppen zal significante gevolgen hebben.'

De rente op tienjarige staatsobligaties loopt ondanks QE2 al een geruime tijd op doordat beleggers speculeren op een aantrekkende economie en een oplopende inflatie. In februari noteerde de rente op de tienjarige 3,74%, de hoogste stand in bijna tien maanden. Sindsdien zijn Amerikaanse staatsobligaties weer gestegen dankzij de status als 'veilige haven' door de onrust in Noord-Afrika en het Midden-Oosten. De rente op de tienjarige stond donderdag op 3,54%, een vol procentpunt meer dan in oktober vorig jaar.

Obligatiehandelaar De Ruiter denkt niet dat de Fed met QE stopt omdat het Amerikaanse stelsel van centrale banken in tegenstelling tot de Europese Centrale Bank (ECB) een dubbel mandaat heeft: de inflatie bestrijden en de economie stimuleren. De werkloosheid in de VS is nog altijd hoog en dat zou voor de Fed een reden kunnen zijn om door te gaan met QE2.

Niet alle marktvolgers zien de stap van Pimco als een extreem slecht signaal voor Amerikaanse staatsobligaties. 'Pimco heeft geen staatsobligaties meer te verkopen, dus die druk valt weg', aldus David Ader, hoofd van CRT Capital tegenover de Wall Street Journal. 'Het zou kunnen dat Pimco bij een hogere rente weer in de markt komt.'

BlackRock, de grootste concurrent van Pimco, heeft aangegeven juist staatsobligaties te blijven kopen. 'Wij kopen op dips', zei hoofd obligaties Rick Rieder van BlackRock nog vorige maand. 'Ik denk niet dat de rente significant gaat oplopen. Ook reken ik niet op een inflatie die vergelijkbaar is met die in opkomende landen.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 10 maart 2011

Hoge opslag geëist van Portugal

Portugal heeft woensdag met de uitgifte van tweejarige staatsobligaties euro 1 mrd uit de markt gehaald. De Portugezen moesten hier flink voor betalen. Beleggers eisten gemiddeld 5,99% rente, ruim drie keer zoveel als Nederland.

Portugal verkocht obligaties met een looptijd tot 2013 met een couponrente van 5,45%. De laatste keer dat het land obligaties met eenzelfde looptijd uitgaf, was in september vorig jaar. Toen vroegen beleggers een rente van 4,086%. Ter vergelijking: de rente op een Nederlandse obligatie met dezelfde looptijd bedraagt 1,9%.

'Met deze renteopslagen is de situatie voor Portugal onhoudbaar', zegt Alexandro Giansanti, rentestrateeg van ING. 'De Portugezen hopen dat ze geen beroep hoeven te doen op het noodfonds om zelf de controle over de financiën te houden. Wellicht dat dat dit jaar nog lukt, maar veel langer houden ze het niet vol.'
Marktvolgers denken dat het land nog meer moet betalen bij de volgende obligatieveilingen in april en juni. 'De kans is groot dat het land dan alsnog financiële hulp nodig heeft', aldus een obligatiestrateeg die anoniem wil blijven.

Portugal probeert toegang te houden tot de internationale kapitaalmarkt. Het hoopt door de belastingen te verhogen en fors te snijden in de overheidsuitgaven uit de handen van het steunfonds te blijven. Zo worden Portugese ambtenaren die meer dan euro 1500 per maand verdienen met 5% gekort en gaat de btw omhoog van 21% naar 23%. Portugal had over 2009 een begrotingstekort van 9,3%. Voor 2010 wordt gerekend op een tekort van iets minder dan 7%. De overheid wil dit terugbrengen naar 4,6% in 2011 en 3% in 2012.

Portugese staatsobligaties liepen woensdag op na geruchten dat de Europese Centrale Bank (ECB) informatie aan het inwinnen was naar de prijzen van obligaties van perifere landen. Volgens bronnen tegenover persbureau Bloomberg zou de ECB geïnformeerd hebben naar de prijs van Ierse staatsobligaties, maar deze niet hebben aangekocht.

Over de vraag of de bank ook aan de veiling van Portugese staatsobligaties heeft meegedaan, zijn de meningen verdeeld. Dit is moeilijk na te gaan omdat de ECB niet zelf de obligaties opkoopt, maar dit uitbesteedt aan andere banken.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 9 maart 2011

'Gevaarlijk spel VS met schuldenlimiet'

Economen geloven dat Amerikanen schuldenplafond wel moeten verhogen om catastrofe te voorkomen

Amsterdam
De datum dat het Amerikaanse schuldenplafond moet worden verhoogd nadert met rasse schreden. Als er tussen 15 april en mei geen overeenstemming tussen de Republikeinen en de Democraten wordt bereikt, betekent dit dat de Amerikaanse overheid geen nieuwe schulden mag uitgeven.

'Als de partijen het niet eens worden, zou dit tot nervositeit of een schokgolf in de markt kunnen leiden', zegt Teunis Brosens, VS-econoom van ING. 'Het is nu ondenkbaar dat de VS hun schulden niet kunnen aflossen. In zo'n situatie wordt het ineens iets minder ondenkbaar. Het is goed mogelijk dat de rente op Amerikaanse obligaties dan gaat oplopen.'

Minister van financiën Timothy Geithner heeft het Congres al begin januari gevraagd om het plafond voor de nationale staatsschuld te verhogen. De schuldenlimiet bedraagt nu $ 14.300 mrd, ofwel $ 45.000 per Amerikaan. Dit is iets minder dan het bruto binnenlands product (bbp) over 2010 van $ 14.658 mrd.

Mocht het schuldenplafond niet worden verhoogd, dan betekent dat nog niet dat de VS onmiddellijk zonder geld zitten, legt Brosens uit. 'De VS hebben nog altijd voldoende belastinginkomsten om de renteverplichtingen af te lossen. Bestaande schulden kunnen worden doorgerold. Er zijn nog enkele potjes waar het ministerie van financiën geld uit kan halen, maar daarna houdt het op.'

Als de schuldenlimiet niet kan worden opgerekt, betekent dit in feite dat de VS geen begrotingstekort meer mogen hebben. Dinsdag werd bekend dat alleen al in februari het tekort van de overheid $ 223 mrd bedroeg, een record.

'Als de VS geen geld meer kunnen lenen, zouden overheidsdiensten stil komen te liggen', aldus Peter de Bruin, VS-econoom van ABN Amro. 'Met name de Republikeinen hebben het als onderhandelingsmechanisme ingezet. Er wordt een gevaarlijk spel gespeeld, maar ik ga ervan uit dat het gezonde verstand overwint.'

De ABN Amro-econoom vindt het zo onwaarschijnlijk dat het schuldenplafond niet wordt verhoogd dat hij niet durft na te gaan wat de eventuele gevolgen voor de financiële markten zullen zijn. 'De schade zal zowel politiek als financieel groot zijn. Het vertrouwen wordt aangetast en beleggers zullen zenuwachtig worden.'

Een hoger schuldenplafond of niet, een stijgende rente is wel het laatste waar de VS op zitten te wachten. Met de huidige schuldenlast wordt de afbetaling van de rentelasten al lastig genoeg. Het onderwerp wordt een steeds heter hangijzer in de Amerikaanse media. Dinsdag noemde columnist Gerald F. Seib van The Wall Street Journal de rentelast op de staatsschuld 'een kanker voor de economie'.

Alleen al dit jaar moeten de VS $ 200 mrd aan rentelasten betalen en dit stijgt naar $ 928 mrd in 2021. Deze berekening is gemaakt bij de huidige lage rentestand. Mocht de rente oplopen, dan kan de situatie 'catastrofaal' worden, waarschuwde de Republikeinse senator Tom Coburn, lid van het nationale schuldencomité. 'De kansen dat we in een neerwaartse spiraal terechtkomen is groot, niet klein', aldus de senator.

Doordat een groot deel van Amerikaanse staatsobligaties in handen is van sterk groeiende economieën als China, stroomt het geld direct uit de Amerikaanse economie. Volgens de National Academy of Sciences zouden de VS in 2030 7,5% van hun bbp moeten uitgeven aan het afbetalen van de rente. Dit komt neer op een bedrag van $ 2500 mrd per jaar.

Snijden in de uitgaven is het devies, want de rekensom is simpel. Grote tekorten leiden tot meer schuld en meer schulden tot grotere rentelasten. 'Kortom, een piramidespel', concludeert columnist Seib van The Wall Street Journal.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 5 maart 2011

Clubliefde moet rijke fans over streep trekken

Voetbalclubs willen geld ophalen met de verkoop van aandelen. Een noodgreep: het water staat de clubs aan de lippen.

Amsterdam
Het Nederlandse voetbal schrijft bloedrode cijfers. Clubs zijn daarom naarstig op zoek naar alternatieve inkomsten. Het doorplaatsen van de eigen clubaandelen bij fans en rijke investeerders wordt steeds meer gemeengoed.

Eredivisieclubs zijn op korte termijn van plan voor bijna euro 33 mln aan aandelen te verkopen, leert een inventarisatie van deze krant bij de clubs. Onder meer PSV, FC Utrecht, NAC, NEC en ADO Den Haag overwegen emissies of stoeien met het idee. Een divisie lager in de Jupiler League gaan Sparta en Den Bosch ook mee in de trend. Bij Feyenoord en Vitesse zijn eind vorig jaar voor tientallen miljoenen euro's aan aandelen van eigenaar gewisseld, terwijl FC Groningen obligaties heeft uitgegeven.

Voetbalaandelen hebben, met uitzondering van het beursgenoteerde Ajax, één kenmerk gemeen: ze worden onderhands uitgegeven en doorgeplaatst. Geen enkele Nederlandse club overweegt een beursgang. Te veel gedoe en kosten, geven de clubs aan. Bovendien doet een slecht voorbeeld niet volgen. De beursgang van Ajax in 1998 is een mislukte introductie. Het aandeel ging voor f25 (ruim euro11) naar de markt, waarna de koers alleen maar wegzakte. Het 'emotieaandeel' uit Amsterdam kost nu iets minder dan euro7.

De huidige emissieplannen zijn alle uit financiële nood geboren. Alle Nederlandse voetbalclubs lijden onder de malaise op de internationale transfermarkt. Inkomsten uit de verkoop van spelers zijn na de kredietcrisis vrijwel opgedroogd. De achttien clubs in de Eredivisie leden hierdoor het afgelopen seizoen gezamenlijk een verlies van euro 71,7 mln, een verdubbeling van het verlies in 2008- 2009. Dit seizoen is de transfermarkt maar mondjesmaat in beweging gekomen. De overgang van Luis Suarez voor euro 26,5 mln van Ajax naar Liverpool is een uitzondering op de trend.

'Jarenlang was het beleid bij voetbalclubs gebaseerd op opportunisme', zegt Jacco Swart, directeur van NEC. 'Ook wij kregen de begroting op orde door een seizoen Europees voetbal of door inkomsten uit transfers.' De Nijmeegse club heeft de afgelopen jaren fors gesneden in de begroting, maar heeft nog altijd een negatief eigen vermogen van euro 6 mln tot euro 6,5 mln en overweegt 49% van de aandelen te verkopen om zo de vermogenspositie op orde te krijgen.

Een streefbedrag noemt Swart niet, maar het eigen vermogen moet in ieder geval weer positief worden. 'Wij denken in eerste instantie aan personen of partijen waarmee we een groot bedrag binnen weten te halen. Als dat kansrijk is, denken we ook aan de uitgifte van volksaandelen.'

Clubs verkopen liever grote participaties dan kleine volksaandelen. Feyenoord heeft eind 2010 voor euro 17 mln 30% van de aandelen overgedragen aan een club rijke investeerders, genaamd 'Vrienden van Feyenoord'. Het is de grootste emissie sinds jaren in het Nederlands betaald voetbal. Supporter en financier Pim Blokland is de animator achter het plan van de aartsrivaal van Ajax. De Rotterdammer, die een fortuin verdiende met de verkoop van zijn bedrijf Load-Lok, heeft potentiële geldschieters en fans aangeschreven. Hoe meer investeerders participeren hoe meer aandelen de Rotterdammers willen verkopen. Net als NEC wil Feyenoord maximaal 49% van de aandelen van de hand doen. Dat moet circa euro35 mln opleveren.

Plannen om aandelen uit te geven komen lang niet altijd uit de koker van de club. Zo presenteerde bij de Bredase voetbalclub NAC de ontevreden hoofdsponsor Jan Hoppen eind 2010 een aandelenplan. De Bredase club heeft euro 8 mln aan kapitaal nodig om het negatieve vermogen weg te poetsen. De directeur van de Bredase projectontwikkelaar Heja was de passieve houding van het bestuur zat en probeerde sponsors en financiers mee te krijgen om aandelen in de club te kopen. Voor supporters moesten er volksaandelen komen. Het plan ligt na een afwijzing van het bestuur weer in de koelkast. NAC wil de exploitatie eerst op orde brengen, pas daarna komt de eventuele emissie aan de orde.

Bij PSV neemt de supportersvereniging het voortouw. De fans leggen de verliesgevende Brabantse club eind 2010 een aandelenplan voor dat de koploper in de eredivisie miljoenen kan opleveren. De vereniging stelt voor dat PSV verhandelbare participaties van euro 150 per stuk uitgeeft. Als alle 14.500 leden van de vereniging één aandeel afnemen, dan levert dat de Eindhovense voetbalclub bijna euro 2,2 mln op.
Het eenzijdige faninitiatief is te revolutionair voor de leiding van PSV, zegt Dirk van Gestel van de supportersvereniging PSV. Directie en fans buigen zich nu gezamenlijk over een alternatief plan. Van Gestel wil niet op de details ingaan, omdat het plan nog 'embryonale vormen' heeft. Het moet binnen een jaar gestalte krijgen.

Het uitgeven van een volksaandeel is ook de nadrukkelijke wens van FC Utrecht-grootaandeelhouder Frans van Seumeren. De oud-directeur van het bergingsbedrijf Mammoet kocht in 2008 voor euro16 mln 63% van de aandelen FC Utrecht en werd daarmee eigenaar. Van Seumeren wil in de komende jaren zijn aandelenplan realiteit laten worden om 'fans meer bij te club te betrekken'. Op dit moment zijn details onbekend.

Naast het doorplaatsen van clubaandelen heeft de afgelopen vijf jaar bij clubs het spelersaandeel een grote vlucht genomen. Bij een profclub staat het kapitaal immers grotendeels op het veld. Investeerders kunnen inmiddels bij vrijwel alle clubs via een spelersfonds participeren in de selectie. Die fondsen kennen vele verschijningsvormen, maar de meeste gaan uit van het principe dat bij verkoop met winst van een speler de opbrengst of een percentage ervan terugvloeit naar de aandeelhouders. Andere keren jaarlijks ook een vast percentage over de investering uit.

Een spelersfonds geeft een club meer financiële armslag. Met de inleg kunnen spelers worden gekocht of balansen gezonder worden gemaakt. Maar tegelijkertijd geven voetbalclubs rendement uit handen. Transfers leveren minder op als ook aandeelhouders meedelen. Aan de andere kant daalt het risico voor de club. Lopen spelers een blessure op of zijn voetballers toch niet zo talentvol als de scouts dachten, dan staan de investeerders met lege handen.

FC Groningen beschikt over het oudste spelersfonds. Sinds 2006 is de selectie ondergebracht in het fonds, waarvan de inleg eind vorig jaar is opgehoogd van euro 7,5 mln naar euro10 mln. Met de opbrengst heeft de club talenten als Luis Suarez en Marcus Berg gekocht, die later met veel winst zijn verkocht. Het spelersfonds van de club uit het noorden heeft de afgelopen vier jaar bepaald geen misselijke rendementen opgeleverd. In het eerste jaar 96,4%, een jaar later 64,5%, gevolgd door twee relatief 'magere' jaren van 36% en 24,7%. Voor een belegger zijn dit opbrengsten om van te smullen.

Voor investeerders is de kans op rendement bijna volledig afhankelijk van winstgevende transfers. Feyenoord volgde in 2007 het voorbeeld van Groningen als tweede club van Nederland met twee zogeheten 'talentenpools'. Na inleg van euro250.000 konden investeerders 25% van de transferopbrengsten claimen van zeven spelers die in het fonds waren gestald. Was de eerste pool nog een succes door de verkoop van Royston Drenthe voor euro 13 mln aan Real Madrid, bij de tweede bleven beleggers met lege handen achter doordat talenten transfervrij vertrokken of te weinig geld in het laatje brachten.

Als de internationale transfermarkt niet aantrekt, dan zijn spelersfondsen en verkoop van aandelen middelen waarnaar voetbalclubs de komende jaren mogelijk vaker zullen grijpen. Overleven is momenteel het devies voor veel profclubs en het zal moeilijk genoeg zijn om het opportunistische beleid van jaren de kop in te drukken. Geen enkele bestuurder heeft zin om bij tegenvallende resultaten de supporters uit te leggen dat er geen geld is voor nieuwe aankopen.

Cultuuromslag

Veel Nederlandse betaaldvoetbalorganisaties (bvo's) zijn vanaf eind jaren negentig omgevormd tot vennootschappen. Voetbalbond KNVB stond het vanaf het begin van deze eeuw toe dat vennootschappen rechtstreeks lid konden worden.

Volgens Mark Boetekees, bestuurssecretaris betaald voetbal en hoofd juridische en licentiezaken KNVB, zijn er richtlijnen opgesteld waaraan bvo's moeten voldoen. 'Er is geen strak keurslijf. Er bestaat geen blauwdruk.' De belangrijkste regel is dat de continuïteit van de club wordt gewaarborgd. Per club wordt getoetst of die voldoet aan de richtlijnen en het Licentiereglement.

Boetekees zegt dat de overdracht en het emitteren van aandelen de aandacht van de bond heeft. Momenteel wordt met clubs over dit onderwerp 'gebrainstormd', maar het is te vroeg om daar iets concreets over te zeggen. 'De financiële positie van de bvo's behoeft nog altijd veel aandacht.' Van de 36 bvo's die Nederland rijk is, zijn er 16 ingedeeld in categorie 1 en dienen te saneren. Clubs in categorie 1 moeten op basis van een goedgekeurd plan van aanpak binnen drie jaar orde op zaken stellen, anders kunnen ze de licentie kwijtraken.

Boetekees merkt dat er sprake is van een cultuuromslag. 'Dat de crisis een zegen is, gaat me te ver, maar het heeft de zaken wel versneld. Alle clubs zijn nu bezig om financieel orde op zaken te stellen. Er is een klimaat van bewustwording ontstaan.'

Toch verwacht hij niet dat de clubs snel uit de problemen zijn. 'Het is een traject. Er zijn clubs die een salarisplafond hanteren, maar nog te maken hebben met oude, doorlopende contracten. Maar er wordt hard gewerkt en dat geeft hoop voor de toekomst.'

Jorge Groen en Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

Rentestap legt bodem onder koers van euro

De euro zit in de lift. De munt heeft al drie weken achter elkaar winst geboekt ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Banken waren er vrijdag als de kippen bij om de verwachtingen voor de Europese eenheidsmunt te verhogen nadat Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank (ECB), donderdag aankondigde de basisrente in de eurozone volgende maand te gaan verhogen.

Vrijdag aan het eind van de Europese handel kostte de gezamenlijke munt van de zeventien landen van de eurozone $ 1,3985. Na de publicatie van Amerikaanse arbeidscijfers die om halfdrie bekend werden gemaakt, tikte de munt de grens van $ 1,40 aan, maar zakte vervolgens wat weg. Aan de start van dit jaar schommelde de euro nog rond de $ 1,30.

'Niemand kan de ECB ervan beschuldigen dat ze achter de feiten aanlopen', aldus valutastrateeg Chris Turner van ING in Londen. 'Het renteverschil tussen de VS en de eurozone legt voorlopig een stevige bodem onder de euro.'

In de VS staat de basisrente sinds december 2008 op een historisch lage stand van 0 tot 0,25%. De verwachting is dat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, deze stand zeker tot het einde van het jaar zal handhaven. Na het uitbreken van de kredietcrisis werd in de eurozone de rente in stappen verlaagd naar 1% in mei 2009. Trichet benadrukte donderdag dat een verhoging in april 'mogelijk is'.
In de taal van centrale bankiers betekent dit dat het vrijwel zeker is dat die verhoging er ook komt.

'Dit is een ongekende stap van de ECB', zegt een hoofd treasury van een Nederlandse bank die niet met zijn naam in de krant wil. 'Het laat zien dat de ECB de traditie van de Duitse Bundesbank volgt en het bestrijden van inflatie hoog in het vaandel heeft staan.'

Hij verwacht dat de euro aan de vooravond staat van een definitieve doorbraak door de $ 1,40. Rond die stand verwacht de hoofd treasury wat weerstand en 'zal er wat gespeeld worden' met derivaten in de euro-dollar. Als die barrière is geslecht, ligt de weg naar boven open. 'Sterker nog, ik denk dat de dollar zijn langste tijd heeft gehad. De hoge schulden en de hoge werkloosheid gaan de Amerikanen parten spelen. Op termijn denk ik dat de euro richting de $ 1,60 kan.' De euro bereikte in juli 2008 de hoogste stand ten opzichte van de dollar: $ 1,6038.

Valutastrategen van de Rabobank waren eveneens verrast door de uitlatingen van ECB-voorzitter Trichet. 'Wij rekenden er eerlijk gezegd niet op dat de toon van de ECB zo scherp zou zijn', zegt Jane Foley, valutastrateeg van de Rabobank tegenover persbureau Bloomberg. 'Ondanks dat de schuldencrisis voortkabbelt, is de winst van de euro significant.'

De bank denkt dat er nog meer in het verschiet ligt en verhoogde vrijdag de verwachting voor de komende drie maanden naar gemiddeld $ 1,42. Eerder ging de bank uit van $ 1,40. Op een termijn van twaalf maanden rekent de Rabobank op een stijging van de euro naar $ 1,52. De laatste keer dat er zoveel dollars moeten worden neergelegd voor een euro was in januari 2009.

Technisch analisten van BNP Paribas rekenen op een verdere stijging van de euro. Zij kijken niet naar het beleid van de ECB, maar alleen naar de grafiek. Zij zeggen daaruit te kunnen afleiden dat als de munt de $ 1,40 passeert deze kan oplopen naar $ 1,445.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad