Posts tonen met het label Inflatie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Inflatie. Alle posts tonen

vrijdag 29 april 2011

Dollar naar laagste niveau in drie jaar

Het ruime monetaire beleid van de Federal Reserve drukt op de dollar. De Amerikaanse munt daalde donderdag naar de laagste stand in bijna drie jaar. De dollar kreeg een tik nadat de voorzitter van de Fed, Ben Bernanke, woensdag bekendmaakte het huidige beleid met een zeer lage rente van 0 tot 0,25% te handhaven.

'De woorden van Bernanke geven groen licht voor een verdere daling van de dollar', aldus Chris Turner, valutastrateeg van ING in Londen. Begin dit jaar rekende hij op een daling tegenover de euro naar $ 1,48. Omdat de munt dit niveau heeft bereikt, gaat hij ervan uit dat de munt de komende maanden richting de $ 1,55 voor één euro gaat bewegen.

De Dollar Index, een mandje waarin de munt wordt afgezet tegenover de zes belangrijkste handelspartners van de VS, zakte donderdag naar 72,9, tegen 80 begin dit jaar. Dit is het laagste punt sinds juli 2008, twee maanden voordat de kredietcrisis losbarstte. De dollar won tijdens de kredietcrisis aan waarde omdat hij toen werd gezien als een 'veilige haven'.

Bernanke zei woensdag in een toelichting op het rentebesluit, de rente laag te houden ondanks een hogere inflatieverwachting. Deze is volgens de Fed-voorzitter te wijten aan hogere olie- en grondstofprijzen, maar deze inflatie is slechts tijdelijk, aldus Bernanke.

Veel economen wijzen erop dat de prijzen van olie, goud en andere grondstoffen juist stijgen door het ruime Fed-beleid; doordat er meer dollars in het systeem worden gepompt, worden schaarse goederen duurder. De achterliggende gedachte bij beleggers is dat dollars kunnen worden bijgedrukt, maar dat gaat niet op voor een metaal als goud. Goud klom na de persconferentie van Bernanke naar opnieuw een recordprijs van bijna $ 1535 per troy ounce.

ABN Amro-econoom Peter de Bruin ziet de lagere dollar vooral als gunstig voor de VS zelf. 'Een lagere munt is goed voor de economische groei.' De Bruin denkt dat de dollar tot in het najaar kan blijven zakken. 'Wij verwachten dat de Fed pas in het eerste kwartaal van 2012 de rente gaat verhogen. De markten zal die verwachting pas eind dit jaar gaan inprijzen.'

Het ruime Fed-beleid heeft echter negatieve gevolgen voor de rest van de wereld, zegt valutastrateeg Turner. Doordat de dollar de status heeft van wereldreservemunt, heeft de Fed het monetaire beleid geëxporteerd en is de inflatie in andere economieën opgelopen. 'Diverse centrale banken van vooral opkomende landen hebben de rente al verhoogd om zo de geldontwaarding af te remmen.'

Turner verwacht dat de euro ondanks de Europese schuldencrisis blijft profiteren van de dollarzwakte. 'Centrale banken van opkomende markten verkopen dollars en kopen daar euro's voor terug. Zij kijken niet naar op welke koers de munt staat. Zij blijven gewoon euro's kopen.'

Grote getallen
Federal Reserve

  • $ 2454 mrd
    Balans Fed per 20 april
  • $ 1725 mrd
    Eerste opkoopprogramma QE1
  • $ 600 mrd
    QE2, loopt door tot eind juni
  • $ 1390 mrd
    Amerikaanse staatsobligaties op de balans van de Fed




Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 21 april 2011

Goudprijs neemt horde van $ 1500

Edelmetaal stijgt al elf jaar op rij en is bezig aan langste rally sinds de jaren twintig van de vorige eeuw


De goudprijs heeft een nieuwe barrière doorbroken. Het geel gekleurde edelmetaal brak dinsdag voor het eerst door de grens van $ 1500 voor een troy ounce. Gisteren noteerde de goudprijs aan het eind van de Europese handel op $ 1505, wederom een record.

Goud is bezig aan de langste rally sinds de jaren twintig van de vorige eeuw. De prijs stijgt nu al elf jaar op rij en is daarmee in een decennium in waarde verzesvoudigd: ruim tien jaar geleden kostte een troy ounce goud van 31,1 gram nog circa $ 250. Dit jaar is de goudprijs met bijna 6% opgelopen. Vorig jaar werd goud al 30% duurder.

De goudprijs loopt deze week snel nadat maandag kredietbeoordelaar Standard & Poor's de kredietverwachting voor de VS verlaagde. 'De financiële markten zijn duidelijk nerveus', zegt Anita van Prooijen, hoofd edelmetalen van Deutsche Bank in Rotterdam. 'Beleggers maken zich zorgen over Griekenland, een mogelijk oplopende rente en inflatie, en de grote staatsschuld in de VS. Edelmetalen profiteren hier duidelijk van. Niet alleen goud, maar ook zilver gaat hard omhoog.' De zilverprijs klom woensdag naar $ 44,80, het hoogste niveau in ruim 31 jaar.

Volgens Van Prooijen is de stijging van de goudprijs momenteel te wijten aan dollarzwakte. 'Als je de goudprijs omrekent in euro's dan valt de stijging wel mee en staat goud op de prijs van december vorig jaar.' In euro's kost een kilo goud nu ongeveer euro 33.000.

Goud wordt vaak genoemd als een middel waarmee beleggers zich kunnen indekken tegen inflatie, maar volgens Koen Straetmans, expert grondstoffen van ING Investment Management is dat maar deels waar. 'Met goud kun je je alleen op op de heel lange termijn beschermen tegen inflatie. Als je vanaf de jaren zeventig in goud hebt belegd dan heeft dat gewerkt. Maar verwacht je de komende twee jaar een oplopende inflatie dan is het tijdsbestek te kort om je met goud in te dekken.'

Straetmans zegt dat in opkomende landen als China en India, waar de inflatie momenteel hard oploopt, wordt goud wel vaker gebruikt om ter bescherming tegen geldontwaarding omdat er sprake is van een negatieve reële rente. In de gevestigde economieën is goud vooral populair als belegging. Zo'n 40% van de vraag naar goud komt op dit moment van beleggers. 'Vorig jaar ging 90% van de beleggingen in grondstoffen richting goud. Begin dit jaar stapten beleggers door gunstige economische vooruitzichten over naar industriële materialen zoals koper, maar die trend is sinds een maand weer gekeerd.'

'Je ziet toch weer een opleving van de Europese schuldencrisis en dan wordt goud weer gezien als een veilig en waardebestendig metaal.' De fysieke vraag naar goud komt voornamelijk van opkomende landen als China en India waar ook centrale banken goud aan het kopen zijn. Straetmans: 'Dit kan een steun zijn voor de goudprijs.'

Veel economen zien in de stijging van de goudprijs een nieuwe zeepbel. 'Dat weet je natuurlijk pas achteraf', zegt econoom Mathijs Bouman. 'Maar het is wel een veeg teken dat goud ook steeds vaker een onderwerp op feestjes is.' De econoom zegt te begrijpen dat met het huidige monetaire beleid met lage rentes en andere stimuleringsmaatregelen, goud bij mensen nu meer aanspreekt. 'Als je tien jaar geleden bij de bank kwam en je wilde in goud beleggen, werd je nog uitgelachen.'

Uit economisch oogpunt heeft het metaal eigenlijk geen waarde, aldus Bouman. 'De enige voordelen zijn dat het niet roest en het beperkt voorradig is. Maar er is nu eenmaal een stilzwijgende afspraak tussen alle wereldburgers dat goud zijn waarde behoudt en dat versterkt het idee dat het waardevoller is dan papiergeld.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 15 januari 2011

Euro sterker na scherpe woorden over inflatie

De euro heeft de sterkste week in meer dan twee jaar achter de rug. Valutahandelaren speculeren op een eerder dan verwachte renteverhoging nu de Europese Centrale Bank (ECB) waarschuwt voor een oplopende inflatie.

De Europese eenheidsmunt klom de afgelopen week tegenover de zestien belangrijkste handelspartners van de eurozone. De sterkste winst werd donderdag geboekt nadat ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet gezegd had een renteverhoging niet uit te sluiten om de inflatie in toom te houden.

Vrijdag waarschuwde ook de Duitse ECB-bestuurder Axel Weber dat de inflatieverwachtingen kunnen stijgen. Hij zei dat de inflatieverwachtingen voor de middellange termijn 'die er momenteel gebalanceerd uitzien, mogelijk kunnen oplopen'. De ECB heeft zich ten doel gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden.

De uitlatingen van de ECB waren voor de Amerikaanse bank Citigroup voldoende om de verwachtingen voor een renteverhoging naar voren te halen. Waar de bank eerder rekende op een renteverhoging in het eerste kwartaal van 2012, denkt Citi nu dat dit in de tweede helft van dit jaar staat te gebeuren. Weber noemt de huidige basisrente, die op een historisch laag niveau van 1% staat, 'nog altijd naar behoren' omdat de inflatie vooral wordt gestuwd door hogere energieprijzen. Desondanks moet de prijsontwikkeling 'nauwlettend in de gaten worden gehouden', aldus Weber.

De oplopende geldontwaarding werd vrijdag bevestigd door Duitse inflatiecijfers. In december kwam de inflatie op jaarbasis uit op 1,9%, tegen 1,6% een maand eerder. Het was de sterkste stijging van de consumentenprijzen sinds oktober 2008. Het waren met name de hogere energiekosten die het inflatiecijfer stuwden. 'Het koude weer heeft hier zeker een rol in gespeeld', zegt ook Gebhard Stadler, econoom van de Bayerische Landesbank tegenover persbureau Bloomberg. 'Dit effect verdwijnt vanaf maart weer uit de cijfers', aldus de econoom.

De euro steeg donderdag met 1,8% tegenover de dollar naar een top van $ 1,3450, om vrijdag tijdens de Aziatische handel weer terug te zakken naar $1,3343. Aan het einde van de handel in Europa kostte een euro $ 1,3358.

Volgens valutastrateeg Chris Turner van ING was er sprake van een 'short squeeze'. Door de onverwacht sterke stijging van de munt moesten handelaren snel hun posities draaien en dit leidde tot extra vraag. Daarnaast zijn er nog andere redenen die de euro steun gaven: ingrepen van de ECB op de obligatiemarkt, succesvolle obligatieveilingen en Duitsland, dat het verzet tegen uitbreiding van het Europese steunfonds heeft opgegeven. Turner wijst erop dat hierdoor de premies van kredietverzekeringen, credit default swaps, op verschillende Europese staatsobligaties daalden. De premies daalden met zo'n 10 tot 15 basispunten. Dit betekent dat een verzekering op vijfjarige staatsobligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln, euro 10.000 tot euro 15.000 minder kost.

Turner verwacht dat de stijging van de euro kan aanhouden als er begin volgende week meer positieve berichten over het Europese noodfonds naar buiten komen in aanloop naar de bijeenkomst van de Europese ministers van financiën. De euro zou op korte termijn verder kunnen oplopen, denkt Turner.
Citigroup rekende eerder op een eerste renteverhoging in het eerste kwartaal van 2012, nu in de tweede helft van dit jaar.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 november 2010

Inflatie komt als boemerang terug

Westen krijgt zelfgecreëerde inflatie in opkomende markten vanzelf weer terug op

Amsterdam
Westerse economieën gaan inflatie importeren. Stijgende lonen en prijzen in opkomende markten, gecombineerd met oplopende grondstofprijzen en het huidige monetaire beleid in het Westen, zijn daarvoor de belangrijkste factoren, stellen enkele analisten.

'Ik denk dat inflatie in aantocht is. We zien het nog niet in onze eigen inflatiecijfers, maar het komt eraan omdat de productiekosten in de opkomende markten snel stijgen', aldus Philippa Malmgren, president of Principalis Asset Management, eerder deze week tegenover de Amerikaanse zakenzender CNBC. De oplopende productiekosten zullen voor een deel worden verwerkt in de prijzen. De consument hier zal daardoor meer moeten betalen en minder geld te besteden hebben.

Vooralsnog is er in de ontwikkelde economieën nog geen sprake van een hoge inflatie. In de eurozone kwam het inflatiecijfer dit jaar op jaarbasis nog niet boven de 1,8% uit. De Europese Centrale Bank heeft zich ten doel gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden en lijkt dus momenteel geen problemen te hebben. In de VS kwam de inflatie in september uit op 1,1%.

Hoe anders zijn de inflatiecijfers in landen als India en China. In India bedraagt de inflatie al twee jaar ruim 10%. In China kwam de inflatie in september op jaarbasis uit op 3,6%, het hoogste niveau in bijna twee jaar. De oplopende prijzen zijn deels toe te schrijven aan stijgende voedselprijzen, waardoor werknemers hogere looneisen stellen. Eerder dit jaar kregen arbeiders in Bangladesh een loonsverhoging van 80% nadat werknemers massaal de straat op waren gegaan. Ook in China zijn de lonen in sommige sectoren na stakingen met soms wel 40% gestegen.

De verwachting is dat de voedselprijzen blijven stijgen. Zo liep de prijs van mais dinsdag op naar de hoogste stand in meer dan twee jaar tijd. Hetzelfde beeld is te zien bij de prijs van koffiebonen. De suikerprijs kwam dinsdag uit op het hoogste niveau sinds 1989 op zorgen dat India de export van suiker zal inperken en een groter deel zal aanwenden voor de binnenlandse markt.

Een andere factor die de prijzen in opkomende markten opstuwt, is het beleid van de Amerikaanse Federal Reserve. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, besloot vorige week de geldpers opnieuw aan te zetten door met nieuw geld voor $ 600 mrd aan staatsobligaties op te kopen.

Het probleem is echter dat dit geld niet in de VS blijft, stelt Hans Redeker, hoofd valuta bij BNP Paribas. 'De Fed creëert nieuwe dollars, maar die willen niet in de VS blijven. In plaats daarvan stroomt het geld naar bijvoorbeeld de vastgoedmarkt in Hongkong. De Fed creëert liquiditeit op de verkeerde plekken.' Deze overvloed aan dollars kan een negatieve impact op de economieën van opkomende markten hebben, omdat het voor inflatiedruk zorgt, aldus Redeker.

Deze geldstroom die momenteel naar de opkomende markten trekt, kan als een boemerang werken, denkt ook Philip Poole van HSBC Global Asset Management. 'Het risico is dat je inflatie eerst exporteert en vervolgens importeert.' Daarnaast zal de oplopende inflatie de centrale banken van de opkomende landen ertoe brengen de rente te verhogen.

De crux is dat een hogere rente tot een extra golf aan geld zal leiden, omdat het rendement op valuta's uit opkomende markten nog hoger wordt en daardoor carrytrades worden uitgelokt. De zeepbellen worden daardoor niet in gevestigde economieën maar daarbuiten opgeblazen. Neem de Indiase beurs, de Sensex. Sinds het dieptepunt in maart 2009 is de waarde verdubbeld.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 21 maart 2009

Olie en goud duurder door lagere dollar

Beleggers vluchten in grondstoffen om zich in te dekken tegen inflatie en daling Amerikaanse munt

Amsterdam
Olie en goud kenden een ijzersterke week. De oplopende prijzen hadden echter weinig te maken met een fundamentele vraag. Er was veeleer sprake van een vlucht. Beleggers dekten zich massaal in tegen een daling van de Amerikaanse dollar.

De dollar kreeg woensdag en donderdag forse tikken nadat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de 'Fed', aankondigde binnen zes maanden voor $ 300 mrd aan langlopende staatsobligaties in de markt te kopen. Daarnaast zei de Fed de opkoop van hypotheekobligaties van Fannie Mae en Freddie Mac met $ 750 mrd tot $ 1250 mrd op te voeren. De Dollar Index, die de waarde van de Amerikaanse munt meet ten opzichte van een mandje van de belangrijkste valuta's, kende de slechtste week sinds september 1985. Tegenover de euro kende de dollar zelfs de slechtste week ooit.

Door de verzwakte dollar steeg bijna elke grondstof deze week in prijs. De Reuters/Jefferies CRB-Index, een graadmeter van 19 verschillende grondstoffen, klom donderdag met 5,3% naar 225,3 punten. Het was de grootste dagwinst sinds 31 december vorig jaar. Ten opzichte van het laagste punt in zes jaar, dat op 24 februari op de borden werd gezet, werd een winst geboekt van 13%.

De meest in het oog springende bewegingen waren te vinden bij olie en goud. Woensdag noteerde de goudprijs tot aan de aankondiging van de Fed rond de $ 880 per ounce. Nadat de Fed aangaf de geldpers verder aan te zwengelen, schoot de prijs in enkele minuten met $ 50 per ounce omhoog. Donderdag liep de prijs met nog eens $ 25 op naar $ 955. Vrijdag kwam de goudprijs nauwelijks in beweging. Vorig jaar maart noteerde goud een record van $ 1032.

Voor het grootste deel van dit jaar lieten goud en de dollar niet de traditionele tegengestelde beweging zien. Beleggers kochten zowel goud als dollars, om zich in te dekken tegen de financiële crisis. Maar de maatregelen van de Fed zorgden ervoor dat beleggers massaal de dollar lieten vallen en hun toevlucht zochten tot goud.

'Goud laat opnieuw zien dat het tegengesteld beweegt aan de dollar', aldus een handelaar bij Shanghai Tonglian Futures tegenover persbureau Bloomberg. 'Zo lang de dollar in een neerwaartse trend blijft bewegen, zal de goudprijs hogere regionen opzoeken.'

De olieprijs steeg deze week voor het eerst in drie maanden tot boven de $ 50. De grootste winst werd donderdag geboekt, toen het zwarte goud in een handelssessie met 7,2% opliep naar $ 51,61. Ook de olieprijs steeg niet op een toenemende vraag, want de olievoorraden nemen nog steeds toe. De olievoorraad in de Verenigde Staten staat op het hoogste niveau in twee jaar.

Het Amerikaanse ministerie van Energie liet woensdag weten dat de olievoorraad in de voorgaande week met 1,94 miljoen vaten is gestegen naar 353,3 miljoen. De olieconsumptie daalde in de VS met 0,6% naar 18,8 miljoen vaten per dag. Over de afgelopen vier weken bedroeg de olieconsumptie gemiddeld 19,1 miljoen vaten per dag, een daling van 3,2% ten opzichte van een jaar eerder.

De opgelopen olieprijs zou sommige leden van de Organisatie van Olie-Exporterende Landen (Opec) ertoe kunnen verleiden om meer olie de markt in te pompen, voordat de opgelopen olievoorraden zijn weggewerkt, stelt het Zwitserse consultants-bureau PetroMatrix. 'De huidige rally kan een nachtmerrie voor de Opec worden', stelt Olivier Jakob van PetroMatrix. 'Doordat sommige landen toch extra olie in de markt zetten, lopen de voorraden verder op waardoor de prijs in een later stadium weer gaat dalen.'

Toch denkt Jakop dat het te vroeg is om te speculeren op een daling van de olieprijs, omdat beleggers nu wegens een zwakke dollar in olie vluchten.

De Opec besloot begin deze week de olieproductie te handhaven. Maar diverse analisten verwachten dat het oliekartel later dit jaar toch de productie verlaagt wegens de sterk gedaalde vraag als gevolg van de wereldwijde economische neergang.

Olie-analisten zijn verdeeld over de ontwikkeling van de olieprijs. Van 33 door Bloomberg gepeilde analisten denken er 17 dat de prijs volgende week weer zal dalen, omdat de olievoorraad verder oploopt. Twaalf analisten rekenen op een stijging, vier op een stabiele olieprijs.

'Ik vind dat de aandelenmarkten er fragiel uitzien', aldus een Australische oliehandelaar. 'Er zijn maar een of twee negatieve berichten nodig om het sentiment weer te laten keren, waardoor beleggers weer winst nemen op de rally van de afgelopen twee weken. Die correctie zullen we dan ook terugzien in de olieprijs.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 27 juni 2008

Inflatie zet aan tot renteverhogingen

Opkomende markten volgen elkaar snel op met opschroeven rente om geldontwaarding te beteugelen

Amsterdam
Een sterk oplopende inflatie dwingt diverse centrale banken in opkomende markten tot het opschroeven van de basisrente.

De stijgende prijzen voor energie, grondstoffen en voedsel leiden wereldwijd tot hogere inflatiecijfers en -verwachtingen. Zo stegen de consumentenprijzen in India, de in grootte derde economie van Azië, de afgelopen maand met 11,1%. Het was de snelste stijging van het prijspeil in dertien jaar.

De voorzitter van de Reserve Bank of India (RBI), Yaga Venugopal Reddy, zei deze week alert te zullen reageren om de inflatie in toom te houden. De RBI verhoogde maandag de basisrente met 50 basispunten naar 8,5%. Het was de tweede renteverhoging van de RBI in een maand.

De Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch rekent op nieuwe rentestappen van de RBI. De bank komt tot deze voorspelling doordat de renteswap op recordhoogte noteert. Met een swap willen beleggers renterisico's beheersen of afdekken. De tweejarige swap steeg deze week met 1,3 procentpunt naar 9,86%. De vijfjarige swap klom met 1,2 procentpunt naar een record van 9,9%. Daarmee noteert de swap inmiddels 140 basispunten boven het huidige rentetarief. Ook dit is een record, over de afgelopen vier jaar bedroeg het verschil tussen de basisrente en de swap - de spread - gemiddeld 23 basispunten.

De stijgingen van deze week gingen in het snelste tempo sinds de invoering van de derivaten in 1999. 'De swapmarkt geeft een signaal af dat een einde van het agressieve rentebeleid van Reddy nog lang niet in zicht is', aldus Ashish Agrawal van Merrill Lynch. 'Wij verwachten dat de rente in India snel zal oplopen om de inflatieschok te bestrijden', stelt een andere econoom van Merrill Lynch in Bombay. De zakenbank verwacht dat de rente in India dit jaar zal worden verhoogd naar 9%. Ook economen van JPMorgan en Citigroup verwachten verdere renteverhogingen van de RBI dit jaar.

Ook in Taiwan is deze week de basisrente opgeschroefd. Na het sluiten van de aandelenmarkten gisteren is de basisrente met 12,5 basispunten verhoogd naar 3,625%. 'Onze eerste prioriteit is het in toom houden van de inflatie', zei Perng Fai-nan, de voorzitter van de centrale bank van Taiwan, in een toelichting op het rentebesluit. 'De centrale bank zal er alles aan doen om de prijsstabiliteit te bewaken.'

In andere opkomende economieën is hetzelfde beeld te zien. De centrale banken in de Filippijnen en Indonesië verhoogden eveneens de rente om de stijging van de consumentenprijzen tegen te gaan. Buiten Azië werd deze week in Brazilië, Roemenië en Turkije de rente verhoogd.

De Turkse centrale bank hintte gisteren op verdere rentestappen. Eerder deze maand werd de basisrente met 50 basispunten verhoogd naar 16,25%. De inflatieverwachtingen in Turkije lopen hard op. In mei bedroeg de stijging van het prijspeil 10,7%. De Turkse centrale bank heeft inmiddels het inflatiedoel van 4% dit jaar losgelaten en rekent nu op 7,5%.

Speculaties trokken in China de dertigjarige staatsobligaties omlaag. In de markt overheerst de gedachte dat ook in China de rente zal worden opgetrokken om de geldontwaarding de kop in te drukken. China verhoogde vorige week de prijzen van benzine en diesel met 17%.

'De obligatiemarkt is pessimistisch en grote beleggers zijn begonnen met het dumpen van langlopende schatkistpapieren om zo hun verliezen te beperken', aldus obilgatieanalist Xu Hanfei tegenover persbureau Bloomberg. Xu verwacht dat de energieprijzen dit jaar met 7,5% zullen stijgen, terwijl de overheid rekent op 4,8%. De consumentenprijzen stegen in China in de maand mei met 7,7%, tegen 8,5% in april.

In Japan, een land dat jarenlang met deflatie te kampen heeft had, uitten bankbestuurders inmiddels ook hun zorgen. Een van de bestuurders van de Bank of Japan (BoJ), Seiji Nakamura, is bezorgd dat de stijgende energie- en grondstofprijzen mogelijk de bestedingen van de Japanse bedrijven en consument onder druk zetten.

In mei liepen de producentenprijzen in Japan met 4,7% op. Een dergelijke stijging was in 27 jaar niet meer waargenomen. De verwachting is dat bedrijven de prijsstijgingen zullen doorberekenen aan de consument. Nakamura zei erop te rekenen dat de inflatie rond de 1,5% zal bedragen. Met een basisrente van 0,5% heeft Japan de laagste rentevergoeding van alle geïndustrialiseerde landen.

Maar een rentestap van de BoJ zit er vooralsnog niet in. Van de 34 door Bloomberg gepolste economen rekenen er slechts drie op een renteverhoging dit jaar.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

vrijdag 20 juni 2008

Japanse beurs zwemt tegen stroom in

Nikkei presteert beter dan andere indices door dalende yen en herstel na harde afstraffing vorig jaar

Amsterdam

De Japanse aandelenbeurs valt de afgelopen maanden in positieve zin op. Waar andere aandelenmarkten dalen, heeft de Nikkei een herstel ingezet.

Ondanks de koersdalingen van gisterennacht, steeg de Japanse hoofdgraadmeter de afgelopen drie maanden met circa 15%, terwijl de Amerikaanse Dow Jones-index over dezelfde periode een min van 0,5% noteerde. De AEX-index steeg in dezelfde periode met 5%.

De stijging van de Nikkei is niet toe te schrijven aan de Japanse economie, want die is volgens Fortis-econoom Peter de Bruin 'duidelijk aan het vertragen'. Volgens De Bruin is de stijging van de Nikkei grotendeels te danken aan de ontwikkeling van de Japanse yen tegenover de dollar. De yen is de laatste maanden flink in waarde gedaald. 'De daling van de yen heeft voornamelijk te maken met de hogere renteverwachtingen in de VS. Als exportland vertaalt zich dat rechtstreeks op de beurs', zegt De Bruin. 'Als je het koersverloop van de dollar-yen over die van Nikkei legt, zie je dat de correlatie bijna een-op-een is.'

Daarnaast is de Japanse beurs het afgelopen jaar hard gedaald. Ofschoon de Nikkei de laatste drie maanden goed heeft gepresteerd, staat de Japanse hoofdgraadmeter ruim 22% lager dan twaalf maanden geleden. 'De Japanse beurs is gevoeliger voor internationale gebeurtenissen. Als risico's op de wereldwijde markten toenemen, dan wordt de beurs extra hard geraakt, maar veert ook hard op als die risico's afnemen', aldus De Bruin.

'De meeste beleggers hebben weinig Japanse aandelen', zegt macro-econoom Michel van der Stee van Van Lanschot. Vreemd is dat niet, want het land heeft beleggers de ene na de andere teleurstelling bezorgd. 'De jaren negentig worden gezien als een verloren decennium.'

Toch denkt Van der Stee dat hier verandering in kan komen. 'Eind jaren negentig hebben de Japanse banken eindelijk schoon schip gemaakt. De crisis die de banken daar hadden, was vergelijkbaar met die van Amerikaanse banken nu.' Van der Stee wijst erop dat Japanse banken nu niet tot nauwelijks hebben afgeschreven op de kredietcrisis. 'Ze hebben de zaken nu redelijk op orde.'

Er moeten nog wel een aantal zaken verbeteren om een echte draai op de Nikkei te zien, denkt Van der Stee. Zo houdt de Japanse consument door het 'deflatiesyndroom' nog altijd de hand op de knip. De consument stelt aankopen uit in de hoop dat de prijzen nog verder zullen dalen.

De macro-econoom van Van Lanschot denkt daarom dat Japan een van de weinige landen is waar een renteverhoging een gunstig effect zou kunnen hebben. 'Het land komt uit een lange periode van deflatie. Dat nodigt niet uit tot het uitgeven van geld, terwijl de Japanners over veel spaargeld beschikken.' De Japanse basisrente werd vorig jaar februari met 25 basispunten verhoogd naar 0,5%, het laagste rentetarief van alle geïndustrialiseerde landen. Zelfs op langlopende obligaties valt met een rendement van circa 1,6% weinig te verdienen. De gemiddelde dividendrendementen op Japanse aandelen liggen ook rond de 1,6%.

In tegenstelling tot Van der Stee ziet De Bruin van Fortis juist een negatief effect van een hogere inflatie. 'Voor een land dat bijna twee decennia in een periode van deflatie heeft gezeten, komt inflatie relatief harder aan. Consumenten schrikken zich rot en het consumentenvertrouwen staat ook niet voor niets op het laagste punt in acht jaar.' In april bedroeg de inflatie in Japan 0,8%. Daarmee is de geldontwaarding nog altijd de laagste van alle landen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de Oeso. De kerninflatie, waar de factoren voedsel en energie uit zijn gehaald, was nog altijd negatief en bedroeg -0,1%.

Zakenbank UBS adviseert obligatiebeleggers vijfjarige obligaties te kopen en twintigjarig Japanse schatkistpapieren te verkopen omdat de Japanse centrale bank (BoJ) een mogelijke renteverhoging zal uitstellen. De vijfjarige leningen, die gevoeliger zijn voor de renteverwachting dan langer lopende obligaties, zullen beter presteren dan de twintigjarige. De zakenbank verwacht 1 juli een overheidsrapport waaruit blijkt dat het vertrouwen van grote producenten is gedaald naar het laagste punt in 4,5 jaar. Dit rapport zal de renteverwachtingen temperen, stelt UBS. Waar de aandelenbeurs in Japan oploopt, daalden de staatsobligaties de afgelopen drie maanden in waarde.

Volgens persbureau Bloomberg schat de markt een renteverhoging door de BoJ voor het eind van dit jaar in op 58%. Een week geleden was dit nog 78%. De Bruin verwacht pas in het tweede kwartaal van 2009 een renteverhoging.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 19 juni 2008

Anders beleggen door inflatie

Inflatie zal de komende decennia de economische agenda blijven domineren. Beleggers dienen hierop hun portefeuilles aan te passen, adviseert Robeco.

Amsterdam
De hoge inflatie is niet tijdelijk. De komende decennia zal de geldontwaarding hoger uitkomen dan in de afgelopen jaren. Dit stelt Lex Hoogduin, hoofdeconoom van Robeco en directeur van Iris, het onderzoeksbureau van Rabobank en Robeco.

Volgens de econoom is er een einde gekomen aan een kwarteeuw van lage en stabiele inflatie. Deze periode werd ingezet aan het begin van de jaren tachtig, toen de Federal Reserve onder voorzitter Paul Volcker overging tot een strak monetair beleid, met het beteugelen van inflatie als belangrijkste doelstelling. Deze periode, die in de economische literatuur wordt aangeduid als The Great Moderation, is volgens Hoogduin ten einde: 'We staan op een keerpunt.'

Beleggers moeten rekening houden met deze nieuwe situatie. Het aanhouden van kasgeld en vastrentende waarden raadt Hoogduin af. Ook over de aandelenmarkten is de econoom sceptisch. 'Het is afwachten hoe de winststromen zich gaan ontwikkelen. Die zullen niet meer zo rooskleurig zijn als we de afgelopen jaren gewend waren.' Doordat de inflatie hoger en beweeglijker zal zijn, worden de risicopremies in de rente hoger en wordt het lenen voor bedrijven duurder. Toch ziet hij kansen in de sectoren basismaterialen, industrie en dienstverlening, energie en aandelen met een duurzaam en innovatief karakter.

Hoogduin adviseert om obligaties of gestructureerde producten te kopen die gekoppeld zijn aan de inflatie. De Nederlandse Staat geeft dergelijke obligaties niet uit, maar Hoogduin vindt dat de overheid dit wel zou moeten doen. 'Inflatie is goed voor schulden en in die zin een presentje voor de overheid. Dit gaat ten koste van de pensioenfondsen, die de grote afnemers van obligaties zijn. Een van de manieren om te zorgen dat het geld door inflatie niet wordt herverdeeld, is het uitgeven van geïndexeerde obligaties.'

De belegger kan ervoor kiezen te investeren in de sectoren die de belangrijkste aanjagers zijn van inflatie. Volgens Hoogduin zijn er zeven essentiële markten: grondstoffen, energie, voedsel, schone lucht, schoon water, gezondheidszorg en arbeidsmarkt. 'Als belegger moet je je afvragen wat inflatie veroorzaakt en meer accent leggen op de markten waar schaarste een rol speelt. Deze markten hebben alle te maken met een sterke stijging van de vraag, terwijl het aanbod erachteraan hobbelt.'

Hoogduin adviseert om een groter deel te beleggen in opkomende economieën. Deze landen zijn door de sterke vraag naar grondstoffen en voedsel deels verantwoordelijk voor inflatie, maar door deze landen zal de wereldeconomie de komende jaren blijven groeien.

Aanjagers inflatie

Zeven essentiële markten

*Grondstoffen

*Energie

*Voedsel

*Schone lucht

*Schoon water

*Gezondheidszorg

*Arbeidsmarkt

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 17 juni 2008

Inflatie stuwt rentevergoedingen

Druk op Amerikaanse treasuries neemt toe door hoge geldontwaarding

Amsterdam
De rentevergoedingen op staatsleningen lopen de laatste tijd opmerkelijk steil op. De dalende obligatieprijzen - een trend die circa drie maanden geleden is ingezet - is slechts het begin, verwachten partijen in de markt.

De tienjarige Amerikaanse treasury noteerde gisteren aan het eind van de handelsdag een rendement van 4,25%, terwijl de inflatie in mei op jaarbasis 4,2% bedroeg, waardoor de opbrengst voor obligatiebelegger nu nihil is. Volgens cijfers van Bloomberg overstijgen de consumentenprijzen sinds december het rendement op tienjarige obligaties met gemiddeld 36 basispunten.

In slechts drie maanden tijd zijn de rentevergoedingen op de tienjarige Europese en Amerikaanse staatsleningen met bijna honderd basispunten gestegen. Het rendement op tweejarig schatkistpapier is aan beide zijden van de oceaan zelfs met 1,7 procentpunt gestegen. In Europa staan de yields inmiddels weer ongeveer op de niveaus van vlak voor het uitbreken van de kredietcrisis ongeveer een jaar geleden.

De laatste keer dat de geldontwaarding boven de rentevergoeding op treasuries uitkwam was in 2005 nadat de orkanen Katrina en Rita de Amerikaanse consumentenprijzen in een maand met 4,7% hadden opgestuwd, maar dit was een eenmalig effect. De VS kenden voor het laatst in 1980 een langdurige periode waarin de rente lager noteerde dan de inflatie. De geldontwaarding in de VS bereikte in 1980 het hoogste punt in 33 jaar van 14,8%, terwijl de rendementen op de tienjarige treasuries op 11,4% noteerden.

De huidige situatie doet veel handelaren denken aan het eind van de jaren zeventig, toen de inflatie opliep en de economie stagneerde. 'Ik heb sterk de indruk dat steeds meer marktpartijen de oude handboeken openslaan om nog eens terug te lezen welke gevolgen de olieschokken van de jaren '70 ook alweer hadden', stelt econoom Carsten Brzeski van ING Bank. 'Het lijkt wel alsof iedereen de discomuziek en broeken met wijde pijpen herontdekt.'

De oplopende inflatie zorgt er ook voor dat de winsten op de aandelenmarkten worden gedrukt. De gemiddelde winsten van bedrijven in de S&P 500 liggen nu 0,2 procentpunt hoger dan de rentevergoeding op de tienjarige treasury. Een dergelijk klein verschil is sinds 2004 niet meer gemeten.

Economen van zakenbank Morgan Stanley voorzien een nog hogere geldontwaarding in de VS van 5 tot 5,5% deze zomer. 'De wereldwijde inflatiegeest is uit de fles', aldus de bank in een rapport.

De consumentenprijzen lopen dusdanig hard op dat in de VS na een serie van forse renteverlagingen waarin de rente sinds september vorig jaar van 5,25% is verlaagd naar 2%, de markt inmiddels rekening houdt met renteverhogingen van de Fed. De futures op de Chicago Board of Trade, die een indicatie geven hoe groot de markt de kans op een renteverlaging of verhoging acht, wijst op een kans van 22% dat de rente bij de volgende rentebijeenkomst op 25 juni met 25 basispunten zal worden opgetrokken. Een verhoging voor het eind van dit jaar wordt ingeschat op 100%. Twee maanden geleden rekende 90% van de handelaren nog op een rentedaling.

'Je ziet een herprijzing van risico', zegt Marc van Heel van obligatiebelegger Pimco. 'Eerst werd de obligatiemarkt bepaald door de kredietcrisis, toen kwam er de liquiditeitscrisis en nu is er inflatie.'

Van Heel wijst erop dat vooral de westerse economieën in een periode van stagflatie - een stagnerende economie gecombineerd met een hoge inflatie - terecht kunnen komen. 'De opkomende economieën zorgen ervoor dat de wereldeconomie in een redelijk tempo blijft groeien. Eerst importeerden wij deflatie door hun goedkope arbeidskrachten, maar dat effect lijkt nu weg.'

Volgens van Heel zijn centrale banken in deze landen geneigd de rente op de huidige standen te handhaven om zo de eigen munt goedkoop te houden.

Sommige obligatiespecialisten stellen dat het gevaar van inflatie wordt overdreven, want de lonen van de Amerikaanse arbeiders stijgen minder hard mee. In april en mei stegen deze met 3,5%, het laagste niveau sinds februari 2006.

'Ik zie geen verdere inflatiedruk ontstaan en zie geen rechtvaardiging voor een grote rentesprong', aldus obligatiespecialist Francis Mustaro van Seligman & Co in New York. Mustaro wijst daarvoor op de Treasury Inflation Protected Securities, of Tips. Deze geven een indicatie voor de inflatieverwachting voor het volgende decennium. De rentevergoeding op de tienjarige Tips noteert nu op 2,52% tegen 2,56% in maart. Dit was de hoogste stand in anderhalf jaar.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 12 juni 2008

Verdere daling obligaties verwacht

Staatspapieren veren op na uitspraak ECB-lid, maar beleggers richten blik op oplopende inflatie

Amsterdam
De koersen van Europese obligaties veerden gisteren op. Beleggers rekenen echter op een verdere daling van de koersen op schatkistpapier en hogere rendementen de rest van het jaar.

Directe aanleiding voor het herstel gisteren waren uitlatingen van Jürgen Stark, bestuurder van de Europese Centrale Bank (ECB). 'De markten hebben het signaal van de ECB begrepen', aldus Stark, 'maar we hebben het niet over een serie van renteverhogingen.' Daarmee werd de angst voor meer dan één renteverhoging in de eurozone in de kiem gesmoord. ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet zei vorige week dat centrale bank van de vijftien landen in de eurozone de rente in juli mogelijk met 25 basispunten verhoogt naar 4,25%.

De ECB ziet zich genoodzaakt de rente te verhogen wegens een oplopende inflatie door stijgende energie-, grondstof- en voedselprijzen. In mei bedroeg de inflatie 3,6%, de snelste stijging van geldontwaarding in zestien jaar. Dit inflatiecijfer is ruim boven het maximum van 2% die de ECB zich ten doel heeft gesteld.

De oplopende inflatie en mogelijke renteverhogingen hebben een directe weerslag op de obligatiemarkt. Sinds de opmerkingen van Trichet steeg het rendement op tweejarige Duitse obligaties met 26 basispunten naar 4,60%.

De centrale bank van Duitsland wist bij een veiling van tweejarige obligaties slechts 60% van het aanbod te verkopen. De bank hoopte euro 8 mrd uit de markt te halen, maar bleef met euro 3,24 mrd zitten. Het was het slechtste veilingresultaat in elf jaar. De tweejarige staatspapieren werden verkocht tegen een rendement van gemiddeld 4,48%.

Gisteren sloot het rendement op de tweejarige Duitse Bund, dat omgekeerd beweegt aan de koers van de obligatie, 5 basispunten lager, op 4,51%. De tienjarige Bund noteerde aan het eind van de handelsdag op 4,54%.

'De woorden van Stark hebben de Europese obligaties geholpen', aldus obligatiestrateeg David Keeble van Calyon, de beleggingstak van het Franse Crédit Agricole. 'Hij zegt met duidelijke taal dat de ECB maar één keer de rente zal verhogen.' Voorzitter Trichet heeft zich in 2005 - toen de basisrente voor het eerst in jaren met 25 basispunten werd verhoogd van 2% naar 2,25% - in gelijksoortige woorden uitgelaten. Hij zei destijds dat de bank niet de intentie had om een serie renteverhogingen door te voeren. Achteraf bleek het de eerste rentestap in een serie van acht te zijn waarin de rente telkens met 25 basispunten werd verhoogd naar de huidige stand van 4%.

Ook Amerikaanse 'treasuries' kenden een herstel. De tweejarige staatsobligatie - het gevoeligst voor renteverwachtingen - daalde met 12 basispunten naar 2,79%. Dinsdag steeg het rendement met 33 basispunten, terwijl afgelopen vrijdag het rendement met 36 basispunten opliep door tegenvallende arbeidscijfers in de VS. Sinds 6 juni is het rendement op de tweejarige treasuries met 51 basispunten gestegen. Volgens persbureau Bloomberg is een dergelijke stijging in enkele dagen tijd niet eerder voorgekomen.

Ondanks de lichte stijging van obligaties gisteren, verwachten beleggers dat de koersen in de VS, Europa en Azië de komende zes maanden zullen dalen onder invloed van een wereldwijd aantrekkende inflatie, aldus Bloomberg, dat de mening van ruim 4500 beleggers in obligaties peilde. Obligatiebeleggers in Groot-Brittannië, Brazilië, Spanje en Italië die vorige maand nog rekenden op hogere koersen en lagere rendementen, rekenen nu juist op het tegenovergestelde.
Beleggers lijken zich op dit moment meer zorgen te maken over inflatie dan over de kredietcrisis. De kredietcrisis zorgde juist voor een vlucht naar veilige staatsobligaties eerder dit jaar. Het gemiddelde rendement op buitenlands schuldpapier staat nu op 3,67% tegen 2,77%, aldus gegevens van zakenbank Merrill Lynch.

Staatsobligaties, die het best presteren bij een vertragende economie en een lage inflatie, daalden in de eerste handelsdagen van juni met 0,49%, na een gemiddelde daling van 1,1% in mei en 1,14% in april. Het zijn de twee slechtste maanden voor staatsobligaties sinds de Global Sovereign Broad Markets Plus Index in 1997 door Merrill Lynch werd opgericht.

'De denkrichting van de markt verschuift van een vlucht naar kwaliteit naar inflatie en een oplopende rente', stelt Andrew Harding, obligatiespecialist van Allegiant Asset Management en deelnemer aan het onderzoek van Bloomberg. 'De rendementen in het eerste kwartaal waren gebaseerd op angst. We zien nu een verandering in het denken. Door de hoge energie- en grondstofprijzen richt de markt zich nu volledig op inflatie.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 17 mei 2008

Sterke week voor Aziatische beurzen

Japanse Nikkei-index is terug op het hoogste niveau van het jaar, maar prognoses wisselen sterk

Amsterdam
De Aziatische beurzen hebben de gehele week hogere koersen op de borden gezet. Vrijdag waren de winsten voornamelijk te danken aan speculaties dat China meer geld zal steken in mijnbouw- en grondstofbedrijven, nadat donderdag geruchten in de markt op waren gedoken dat het Chinese staatsbedrijf Chinalco een belang aan het opbouwen is in mijnbouwconcern BHP Billiton. In Australië steeg het aandeel van het Australisch-Britse concern naar recordhoogte op berichten in een Australische krant dat de Chinezen een belang tot 9% zouden willen opbouwen.

Uitzondering in Azië is de beurs van Vietnam. Deze daalde voor de tiende handelsdag op rij. Een daling van dit formaat is in het Aziatische land in vier jaar niet meer gezien. Beleggers maken zich zorgen dat de maatregelen van de Vietnamese overheid om de inflatie te beteugelen de bedrijfswinsten zullen uithollen. De inflatie staat op het hoogste niveau in zestien jaar.

De Japanse aandelenbeurs wist zich niet op te trekken aan sterker dan verwachte cijfers over de Japanse economie. De hoofdgraadmeter, de Nikkei, wist deze week vier dagen achtereen hoger te sluiten. De laatste handelssessie van de week werd echter afgesloten met een klein verlies van 0,2%. Door de rally van deze week noteert de Nikkei met 14.219 punten op het hoogste punt van het lopende beursjaar.

De economie in Japan groeide in het eerste kwartaal van dit jaar met 3,3% op jaarbasis en met 0,8% vergeleken met het laatste kwartaal van 2007. Analisten rekenden gemiddeld op een groei van 2,5% op jaarbasis en 0,6% op kwartaalbasis. Hogere consumentenbestedingen, mede dankzij het schrikkeljaar, en een sterke export stuwden de groei. Volgens Mitsubishi UFJ Research zorgde de extra dag in februari voor ongeveer de helft van de stijging van de consumentenbestedingen. Het cijfer is daardoor enigszins vertekend.

De export naar de Verenigde Staten nam af, maar dit werd gecompenseerd door een sterke vraag vanuit China en andere opkomende economieën.

Ondanks de sterker dan verwachte groeicijfers waarschuwen analisten voor afzwakkende groei in het tweede kwartaal. Japanse ondernemers zijn voorzichtig en terughoudend met investeringen door de zorgen over de situatie van de wereldeconomie door de kredietcrisis. Ook de Japanse minister van financiën, Fukushiro Nukaga, maakt zich zorgen om de investeringen van het Japanse bedrijfsleven. Deze daalden het afgelopen kwartaal met 0,9%.

Macro-econoom Peter de Bruin van Fortis rekent erop dat de twee aankomende kwartalen zwak zullen zijn, maar in het vierde kwartaal en in 2009 moet de groei weer uitkomen op de trend van 1,5%.

Volgens De Bruin wordt Japan vooral geraakt door de oplopende grondstoffen- en voedselprijzen. 'Het grootste risico voor Japan is de oplopende inflatie. Voor een land dat al jaren te maken heeft met deflatie of stagnerende prijzen is dat een grotere omslag dan voor een economie die dat gewend is.' De afgelopen maand kende Japan een inflatie van 1,2%, het hoogste inflatiecijfer in tien jaar.

Dat de Nikkei weer is gestegen naar de oude niveaus verklaart de econoom door het wereldwijde beurssentiment. 'Je zag de Nikkei ook hard meedalen met de wereldwijde beurzen, terwijl de macrocijfers er goed bij bleven liggen.' Daarnaast speelt een weer dalende yen Japanse aandelen in de kaart. De aandelen werden begin dit jaar hard geraakt door een duurdere yen, waardoor bedrijven vrezen voor de export. De yen zette in maart het hoogste niveau in twaalf jaar neer tegenover een dollar van yen 95,76. Gisteren noteerde de yen aan het eind van de handelsdag rond de yen104,40 voor een dollar.

Vanuit het bedrijfsleven komen wisselende geluiden over de verwachtingen voor het komende jaar. Zo verwacht de topman van Matsushita, Fumio Ohtsubo, dat door de Olympische Spelen de vraag naar Panasonic-tv's - Panasonic is het belangrijkste merk van Matsushita - vanuit Rusland en het Midden-Oosten sterk zal zijn en voor een winstgroei van 10% zal zorgen dit jaar. Sony daarentegen voorziet voor de divisie elektronica een lagere winst.

Goed nieuws was er gisteren van Mizuho Financial Group, de in balanstotaal tweede bank van Japan, en Kajima, de grootste aannemer van het land. Beide aandelen klommen nadat de bedrijven hadden aangegeven een hogere winst te verwachten dit jaar. Dit is tegen de trend van veel andere concerns in, want volgens cijfers van Bloomberg hebben Japanse bedrijven het afgelopen kwartaal een gemiddelde winstdaling laten zien van 18%. Het persbureau vergeleek cijfers van bijna 1800 bedrijven.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 6 mei 2008

Bestuurders VS somber over economie

Amerikaanse managers verwachten verdere daling munt waarbij euro twee dollar gaat kosten

Amsterdam
Topbestuurders in de Verenigde Staten en in Europa denken dat er nog geen einde is gekomen aan de daling van de Amerikaanse dollar. Nog geen twee weken terug tikte de Europese eenheidsmunt een record aan van $ 1,60.

Vorige week kende de Amerikaanse munt een sterk herstel tegenover de euro. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, gaf bij het rentebesluit van vorige week woensdag aan dat er mogelijk een pauze komt in de reeks van renteverlagingen die sinds september vorig jaar zijn doorgevoerd.

Gisteren trok de waarde van de euro licht aan op speculaties in de markt dat de Europese Centrale Bank (ECB) aanstaande donderdag de basisrente zal handhaven op 4%. Dit is met name toe te schrijven aan de laatste inflatieverwachtingen van de ECB, waarin de centrale bank uitgaat van een hogere geldontwaarding in 2008 en 2009 dan eerder werd aangenomen. Aan het eind van de handelsdag noteerde een euro $ 1,5483.

Topmanagers in zowel de VS als Europa denken dat de Europese munt binnen afzienbare tijd $ 2 of meer zal kosten. Dit blijkt uit een onderzoek van strategie- en adviesbureau Roland Berger Strategy Consultants. Opvallend is dat met name Amerikaanse managers negatief zijn over de eigen munt.

'Dit kan een momentopname zijn omdat zij zien dat de schade in Europa op dit moment meevalt en zelf nu niet juichend zijn over de eigen economie', aldus Arnoud van der Slot, verantwoordelijk voor het onderzoek en partner bij het consultancybureau.

Hoewel de Amerikaanse bestuurders negatief zijn, verwachten ze niet dat de euro de rol van dollar als wereldreservemunt zal overnemen. Toch zijn er steeds meer regio's die een voorkeur voor de Europese munt hebben. Ook meer dan de helft van de topmanagers in Europa richt zich daardoor steeds meer op Azië, Rusland en de Arabische regio. 'Deze landen rekenden tot voor kort altijd in dollars. Langzaamaan zie je echter dat ook zij verschuiven en juist de euro integreren in hun prijsbeleid', aldus Van der Slot.

Topmanagers zijn negatief over het koersverloop van de dollar, maar economen stellen dat de grootste daling van de dollar achter de rug is. 'Twee dollar voor één euro? Daar geloof ik niet in. Er is geen enkele economische reden om dat te verwachten', zegt macro-econoom Michel van der Stee van Van Lanschot Bankiers. Hij stelt dat de euro juist 'een beetje is doorgeschoten'.
Van der Stee rekent op een koers van circa $ 1,40 eind van dit jaar. 'In acht, negen jaar is de koers van de dollar gehalveerd, terwijl de dollar tegenover bijvoorbeeld de Japanse yen weinig heeft gedaan. Je kunt stellen dat de zwakte van de dollar grotendeels op Europese schouders terecht is gekomen.' Volgens de econoom is het rentebeleid bepalend geweest voor de sterkte van de euro. 'De Fed is nu bijna klaar met zijn verlagingen, terwijl Europa juist nog de weg van verlagingen gaat inslaan zodra de inflatiecijfers daartoe de ruimte geven.'

Van der Stee krijgt bijval van zijn Fortis-collega Guy Verberne. 'Voor een koersverwachting van één op twee moet je wel heel erg negatief zijn over de Amerikaanse economie. Dan moet je denken aan Argentijnse toestanden waarbij het buitenland de bereidheid tot financieren compleet heeft verloren.'

Ook Verberne meent dat de koers van de Europese munt 'uit het lood is geslagen' en 'zwaar overgewaardeerd' is. De macro-econoom van Fortis schrijft de zwakte van de dollar toe aan de huidige status van de Amerikaanse economie en de renteverschillen tussen beide economische regio's. 'Het ligt aan de visie over hoe de Amerikaanse economie zich gaat ontwikkelen om de wisselkoers van de euro tegenover de dollar te voorspellen', aldus Verberne.
De macro-econoom zegt op die ontwikkeling een positievere visie te hebben dan de rest van de markt: 'Wij denken dat de economie in de VS het dieptepunt heeft bereikt en dat de economie in de tweede helft van het jaar zal aantrekken.'

Verberne wijst daarvoor op belastingmaatregelen die zijn genomen door de regering van president George W. Bush en die goed zullen zijn voor de consumentenbestedingen. In combinatie met de lage dollar en een lage rente moet dit tot herstel van de economie leiden en dus ook tot een herstel van de dollar, stelt Verberne. Hij denkt aan een stand van $ 1,45 voor een euro eind dit jaar.

Bovendien, zeggen Verberne en Van der Stee, is mede door de lage dollar de betalingsbalans van de VS fors verbeterd. 'Je hoort niemand meer over het tekort op de Amerikaanse rekening. Helemaal uit de mode', aldus Verberne.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 29 april 2008

Wachten op Fed en macrocijfers VS

Beleggers beginnen optimistisch aan nieuwe handelsweek, maar wachten reeks belangrijke cijfers af

Amsterdam
De wereldwijde aandelenbeurzen begonnen optimistisch aan de nieuwe week. In Azië en Europa gingen de markten omhoog omdat handelaren denken dat de grootste ellende in de kredietcrisis nu achter de rug is. Ondanks de hogere start van de week, kijken beleggers gespannen uit naar woensdag als het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, bijeenkomt en in de avond met een rentebesluit komt.

De cijfers over de groei van de Amerikaanse economie verschijnen eveneens woensdag. Economen rekenen op een groeicijfer voor de Amerikaanse economie in het eerste kwartaal van dit jaar van 0,4%, aldus een meting van persbureau Bloomberg. Dit zou het zwakste kwartaal in vijf jaar zijn.

Vrijdag volgen cijfers over de Amerikaanse banenmarkt. Economen verwachten gemiddeld dat het aantal nieuwe banen met 78.000 zal zijn gedaald. Het werkloosheidspercentage zal naar verwachting stijgen naar 5,2%.

De Fed-fund futures wijzen op een kans van 18% dat de Federal Reserve de rente zal handhaven op 2,25%, vorige week was dit nog 6%. De kans op een verlaging van 25 basispunten wordt echter veel hoger ingeschat: 78% van de markt rekent op een verlaging.

De Amerikaanse dollar liep licht op naar $ 1,5643 aan het eind van de handelsdag, omdat in de markt rekening wordt gehouden met de kans dat de Fed zal aangeven dat er een einde komt aan de renteverlagingen die de economie in de VS moeten stimuleren.

De Bank of America (BoA) denkt echter dat er nog lang geen eind is gekomen aan de renteverlagingen in de VS. De bank adviseert dollars te verkopen en euro's te kopen. BoA geeft de Europese eenheidsmunt een koersdoel mee van $ 1,6250 als de munt boven de $ 1,5630 blijft noteren. Mocht de euro door de technische steun van $ 1,5342 zakken en twee dagen onder dit niveau sluiten, dan wordt een verkoopsignaal afgegeven voor de euro.

De bank rekent op een renteverlaging van de Fed aanstaande woensdag van 25 basispunten, waarmee de basisrente in de VS uitkomt op 2%. Volgens BoA volgen in juni en augustus nog eens twee stappen van 25 basispunten waardoor de rente in de VS zal uitkomen op 1,5%. De Europese Centrale Bank (ECB) zal de rente volgens Banc of America tot oktober dit jaar handhaven op 4%.

'We verwachten dat de economische indicatoren uit de VS zoals de werkgelegenheidscijfers, zwak blijven', aldus Tokomi Fujii, hoofd economie en strategie van BoA in Japan. 'Afhankelijk van de ontwikkeling van de olieprijs zou een verlaging van de rente in Europa wel eens tot december uitgesteld kunnen worden.'

De Federal Reserve heeft de Amerikaanse basisrente sinds september met 300 basispunten verlaagd. De twee grootste verlagingen vonden dit jaar plaats. In maart gingen er 75 basispunten van de rente af.

Zakenbank JPMorgan ging eerder dit jaar nog uit van twee renteverlagingen van de ECB. Een in juni, en een in het kwartaal erop. De Amerikaanse bank heeft die verwachting bijgesteld naar een eerste verlaging in november en vervolgens een rentestap in februari 2009. De ECB heeft de rente sinds juni vorig jaar gehandhaafd op 4%. Dat de ECB nog geen renteverlaging heeft doorgevoerd, is vooral te wijten aan de aantrekkende inflatie. In maart kwam de geldontwaarding uit op 3,6%, het hoogste niveau sinds 1997. In februari bedroeg de inflatie 3,3%.

Gisteren werden in Duitsland op basis van voorlopige cijfers geruststellende inflatiecijfers gepubliceerd. In de grootste economie van de eurozone zijn de consumentenprijzen in april met 2,4% gestegen ten opzichte van dezelfde maand een jaar eerder.

Jean-Claude Trichet, voorzitter van de ECB, onderstreepte gisteren nogmaals het rente-instrument alleen te gebruiken om de prijsstabiliteit binnen de eurozone te handhaven. De bankier benadrukte daarmee de onafhankelijke statust. Landen als Frankrijk en Italië hadden de centrale bank gevraagd zich meer te richten op economische groei. Zo zei de Franse minister van financiën, Christine Lagarde, zondag dat het verschil tussen de Amerikaanse rente en de rente in de eurozone 'iets te groot is' en dat het gat kan worden verkleind door een grotere flexibiliteit van de Europese bank.

De ECB ziet het in toom houden van de inflatie juist als zijn belangrijkste taak. Volgens Trichet is het dan ook van cruciaal belang dat de ECB de juiste monetaire beslissingen neemt op basis van prijsstabiliteit op middellange termijn. Andere overwegingen zijn daarbij uitgesloten. 'Het huidige beleid draagt bij tot de verwezenlijking van dit doel', aldus Trichet.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 18 maart 2008

Advies van Thaise premier: 'Eet kip tegen de inflatie'

Samak Sundaravej, de Thaise premier, adviseert landgenoten geen varkensvlees maar kip te kopen om de inflatie in toom te houden.

Amsterdam
Thailand heeft te maken met een sterk oplopende inflatie. In februari steeg de geldontwaarding in het Aziatische land naar het hoogste niveau in twintig maanden. Een van de aanjagers van de inflatie is de sterk gestegen prijs van varkensvlees.

'Mocht varkensvlees u te duur zijn geworden, eet dan gewoon een tijdje kip', adviseert premier Samak nu. Vreemd is het advies van de voormalige presentator van een wekelijks kookprogramma niet. Want de prijs van varkensvlees is in Thailand in een jaar tijd met 63% gestegen. De 72-jarige Samak werd in januari premier van Thailand nadat zijn partij, de Peoples Power Party, in december de parlementsverkiezingen had gewonnen.

Een deel van de sterke prijsstijging van voedsel, en dus ook van varkensvlees, is te verklaren door het extreme winterweer begin dit jaar in China. Het vasteland van China had begin dit jaar zwaar te lijden onder zware winterstormen, de sterkste in meer dan vijftig jaar.

Volgens de Chinese overheid zijn door het extreme weer sinds de start van het jaar mogelijk 874.000 varkens gestorven. China is als grootste varkensvleesverbruiker van de wereld fors meer varkensvlees gaan importeren, onder meer uit het nabijgelegen Thailand. De gemiddelde Thai voelt dit direct in zijn portemonnee. Door de importdrift van de Chinezen is varkensvlees in Thailand twee keer zo duur geworden als kippenvlees.

De prijsstijging van varkensvlees lijkt het consumentenvertrouwen in Thailand nauwelijks aan te tasten, want die staat op het hoogste niveau in een jaar. Het hoge vertrouwen is mede toe te schrijven aan het feit dat het door staatsgrepen geteisterde land sinds begin dit jaar weer een democratisch gekozen regering heeft.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 28 februari 2008

Records grondstoffen door lage dollar

Nieuw dieptepunt Amerikaanse munt zorgt voor stijgende prijzen van olie, goud, zilver, koper en platina

Amsterdam
De records stapelen zich op. De Amerikaanse dollar noteerde gisteren op een nieuw dieptepunt tegenover de euro van $ 1,5144. De dalende munt zorgde er tevens voor dat diverse grondstoffen naar nieuwe hoogtepunten stegen.
De olieprijs, die voor het eerst een niveau van $ 102 bereikte, zakte na de bekendmaking van een sterker dan verwachte stijging van de olievoorraad in de VS weer terug richting de $ 100. De markt rekent echter op een verdere stijging van het zwarte goud. Uit cijfers van de Commodity Futures Trading Commission blijkt dat beheerders van hedgefondsen en andere grote marktpartijen hun longposities - waarmee wordt gespeculeerd op een stijging - de afgelopen weken verder hebben vergroot.

Niet alleen de olieprijs staat op een ongekend niveau. Ook de goudprijs liep op naar een 'all time high' van $ 964,70. Zilver steeg naar $ 19,36, een prijs die sinds 1980 niet meer op de borden heeft gestaan. Tin noteerde gisteren voor de derde dag op rij een record. Andere grondstoffen, zoals koper, platina, aluminium, palladium en zink, werden eveneens duurder. De koperprijs steeg in Azië op de verwachting dat de vraag vanuit China de gestegen wereldvoorraad zal absorberen. In januari steeg de Chinese import van koper op jaarbasis met 7,1%.

De UBS Bloomberg Constant Maturity Commodity Index, een graadmeter waarin de prijsontwikkeling van 26 basismaterialen wordt gemeten, steeg ook naar een record. Deze index is dit jaar al met 16% opgelopen. Het zijn niet alleen de grondstofprijzen die sterk stijgen. Ook voedingsmiddelen als tarwe, suiker, maïs, sojabonen, cacao, koffie en palmolie noteren op recordhoogtes. De prijs van robusta, het meest verhandelde koffiecontract, steeg naar het hoogste punt in tien jaar. Daarmee is de prijs van de koffieboon al met 38% opgelopen dit jaar. Cacao noteerde de hoogste stand sinds 2003 omdat de export vanuit de Ivoorkust - de grootste cacaoproducent van de wereld - met 4,5% daalde in januari. Daarnaast zijn er zorgen over de kwaliteit en kwantiteit van de bonen, deels wegens het droger dan gebruikelijke weer in Ghana en Ivoorkust, die samen goed zijn voor 70% van de wereldwijde cacaoproductie. De prijs van de grondstof voor chocola is dit jaar met 28% opgelopen.

De recordprijzen voor grondstoffen komen grotendeels op het conto van een lagere dollar. Beleggers kopen goud en olie om zich af te dekken tegen een dalende Amerikaanse munt.
De oplopende goudprijs - het edelmetaal is dit jaar met 15% gestegen - is behalve aan een afzwakkende dollar toe te schrijven aan een oplopende inflatie. Beleggers gebruiken sinds jaar en dag goud om zich af te dekken tegen geldontwaarding. Dinsdag bleek dat de groothandelsprijzen in de VS in januari sterk zijn opgelopen. De producentenprijzen stegen met 1,0%. De stijging was veel sterker dan verwacht: economen rekenden op een stijging van 0,4%.

Ondanks een oplopende inflatie in de VS houdt de markt rekening met nieuwe renteverlagingen van de Federal Reserve. De uitspraken die Fed-vicevoorzitter Donald Kohn dinsdag deed in een toespraak voor de Universiteit van North Carolina wijzen in die richting. Volgens Kohn is een vertragende economische groei een grotere bedreiging dan inflatie. De vicevoorzitter van de Fed verwacht dat de oplopende inflatie niet lang zal aanhouden. Kohn rekent erop dat de komende jaren de inflatie minder sterk zal zijn. De prijzen voor energie en grondstoffen zullen weer dalen, verwacht Kohn. Voorzitter Ben Bernanke drukte zich gisteren in gelijksoortige woorden uit. Dit deed hij voor het Committee on Financial Services van het Amerikaanse House of Representatives.

'De uitspraken tonen het dilemma van de Fed aan', zegt macro-econoom Philip Marey van de Rabobank. 'Op de korte termijn zullen ze wat moeten doen aan de ontwikkeling van de economie, aan de andere kant blijft de inflatie hardnekkig.' Volgens Marey is de Fed tot in oktober bezig geweest met het bedwingen van de inflatie, maar is de bank na de kredietcrisis overstag gegaan en is zich gaan richten op de economische groei. De Rabo-econoom verwacht dat zodra de economie in de VS een herstel laat zien, de Federal Reserve zich weer op de inflatie zal richten. 'Als de neerwaartse risico's uit het zicht zijn, zal de rente tamelijk snel weer worden verhoogd.'

Vooralsnog zorgen de renteverlagingen in de VS indirect voor het aanwakkeren van de prijsdruk. Ofschoon een goedkopere dollar goed is voor de Amerikaanse export, wordt de import steeds duurder. Hierdoor wordt ook de inflatie geïmporteerd.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 16 februari 2008

Invloed van centrale banken op inflatie is tanende

De effecten van globalisering bepalen voor een groot deel de nationale geldontwaarding

Amsterdam
Er lijkt een einde te komen aan een kwarteeuw van lage inflatie. De honger naar energie en voedsel vanuit de opkomende markten stuwt de prijzen. Tegelijkertijd staan de Europese, Australische en Canadese centrale banken alleen in hun strijd tegen de geldontwaarding. De VS zetten met renteverlagingen in op groei en probeert coute que coute een recessie te vermijden. De centrale banken van de opkomende markten overspoelen de wereld met geld.

Inflatie wordt wereldwijd steeds homogener. Dat concludeerden economen Matteo Ciccarelli en Benoit Mojon vorig jaar in het rapport Global Inflation. Zij legden de inflatiecijfers van de leden van de Oeso van de afgelopen 45 jaar naast elkaar en daaruit blijkt dat de inflatiecijfers van de geïndustrialiseerde landen steeds dichter naar elkaar toe zijn gelopen. De effecten van globalisering bepalen 70% van het nationale inflatiecijfer. Alleen in landen met een strak monetair beleid is de invloed van globalisering minder groot.

Op regionaal niveau valt voor centrale banken nog enige eer te behalen, maar verder is de invloed dus tanende. Wat kunnen ze doen aan wereldwijde tendensen als oplopende prijzen voor grondstoffen als olie, koper en goud? De inhaalrace van de opkomende economieën gaat aanhouden.

De 'tweede ronde'-effecten waar voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) Jean-Claude Trichet voor waarschuwt, lijken een kwestie van tijd. Salariseisen zullen worden opgevoerd, al is tot nu toe nog geen wijdverbreide reactie op stijgende prijzen. En niet alleen in de gevestigde economieën. 'Ook de gewone man in de opkomende markten zal een groter deel van de koek opeisen', zegt Lex Hoogduin, hoofdeconoom Robeco en directeur van Iris.

Volgens Hoogduin komt een einde aan een lange periode van lage inflatie. Die werd ingezet aan het begin van de jaren tachtig toen de Federal Reserve onder voorzitter Paul Volcker overging tot een strak monetair beleid waarin het beteugelen van inflatie de belangrijkste doelstelling werd. De huidige voorzitter, Ben Bernanke, heeft het relatief gezien makkelijk als gekeken wordt naar de problemen waar Volcker voor stond toen hij aantrad in 1979. Niet alleen was de inflatie volledig uit de hand gelopen, Volcker kreeg ook te maken met een slecht draaiende economie.
Door de rente scherp te verhogen wist hij de inflatiespiraal te doorbreken. Hierdoor ontstond een diepe recessie die eind 1982 eindigde. Volcker legde met dit beleid de basis voor een kwarteeuw van dalende rentetarieven en stijgende obligatie- en aandelenkoersen. 'Deze periode van "the great moderation" waarin effectief de inflatie kon worden bestreden is niet blijvend. Het wordt voor centrale banken moeilijker om het in toom te houden', stelt Hoogduin.

Het huidige accommoderende beleid van Ben Bernanke door met flinke renteverlagingen de Amerikaanse economie te behoeden voor een recessie, wijkt op dat punt af van de aanpak van Volcker. Hoogduin: 'De Fed zet alles in op groei. De inflatie zal wel teruglopen of we lossen het later wel op, is de gedachte. Het is de vraag of ze wel bereid zijn om een recessie in te gaan en de pijn te incasseren. Ik heb respect voor de beslissingen die Volcker destijds heeft genomen. Die vergden moed. Ik vrees dat het nu, net als in de jaren zeventig, eerst uit de hand moet lopen voordat de bereidheid tot incasseren er is.'

De les van Volcker is glashelder. Tegen inflatie is maar één geneesmiddel: het opschroeven van de rente. De Zweedse centrale bank deed afgelopen week een greep in de medicijnkast door de rente met 25 basispunten te verhogen naar 4,25%. De geldontwaarding van het Scandinavische land liep in december op naar 3,6%. Ook in de eurozone liep de inflatie op naar het hoogste niveau in 14 jaar: 3,2% in januari. Ofwel 1,2 procentpunt boven de doelstelling van de ECB. Aangezien de ECB zichzelf ziet als de hoeder van de inflatie, zal de Zweedse ingreep worden gevolgd.

Maar wat helpt het als een deel van de centrale bankiers het rentewapen inzet en andere banken niet meegaan? De aantrekkende inflatoire druk heeft een diepere oorzaak dan alleen de stijging van basisprijzen. Vooral de centrale banken van opkomende markten en met name die van Rusland en China, zijn niet onafhankelijk genoeg, zegt Sylvester Eijffinger, hoogleraar economie aan de Universiteit van Tilburg. 'Zij kunnen geen "nee" zeggen tegen de druk van politici en hanteren een heel ruime geldhoeveelheid. Eigenlijk overspoelen ze de wereld met geld. Doordat de globalisatie in volle gang doorgaat, kun je je daar regionaal niet meer voor isoleren.'

Net als Hoogduin heeft ook Eijffinger kritiek op het handelen van de Federal Reserve. 'Ook zij stellen zich niet onafhankelijk op. Waar in opkomende economieën politici zich mengen in het monetaire beleid, kan Bernanke geen "nee" zeggen tegen de financiële markten.'
Econoom Hoogduin gelooft in de goede bedoelingen van de ECB. Hij vraagt zich af of het ook tegen de druk bestand is als het erop aankomt. 'Zelfs hier is het lastig om de rente te verhogen. Op papier ben je onafhankelijk, maar zo makkelijk is dat niet.' Toch is hij niet bang voor inflatiecijfers zoals die in de jaren zeventig voorkwamen. 'Er zijn wel degelijk lessen geleerd. Een inflatie die in de dubbele cijfers loopt, zie ik niet zo snel meer gebeuren.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad