Inflatie zet aan tot renteverhogingen

Opkomende markten volgen elkaar snel op met opschroeven rente om geldontwaarding te beteugelen

Amsterdam
Een sterk oplopende inflatie dwingt diverse centrale banken in opkomende markten tot het opschroeven van de basisrente.

De stijgende prijzen voor energie, grondstoffen en voedsel leiden wereldwijd tot hogere inflatiecijfers en -verwachtingen. Zo stegen de consumentenprijzen in India, de in grootte derde economie van Azië, de afgelopen maand met 11,1%. Het was de snelste stijging van het prijspeil in dertien jaar.

De voorzitter van de Reserve Bank of India (RBI), Yaga Venugopal Reddy, zei deze week alert te zullen reageren om de inflatie in toom te houden. De RBI verhoogde maandag de basisrente met 50 basispunten naar 8,5%. Het was de tweede renteverhoging van de RBI in een maand.

De Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch rekent op nieuwe rentestappen van de RBI. De bank komt tot deze voorspelling doordat de renteswap op recordhoogte noteert. Met een swap willen beleggers renterisico's beheersen of afdekken. De tweejarige swap steeg deze week met 1,3 procentpunt naar 9,86%. De vijfjarige swap klom met 1,2 procentpunt naar een record van 9,9%. Daarmee noteert de swap inmiddels 140 basispunten boven het huidige rentetarief. Ook dit is een record, over de afgelopen vier jaar bedroeg het verschil tussen de basisrente en de swap - de spread - gemiddeld 23 basispunten.

De stijgingen van deze week gingen in het snelste tempo sinds de invoering van de derivaten in 1999. 'De swapmarkt geeft een signaal af dat een einde van het agressieve rentebeleid van Reddy nog lang niet in zicht is', aldus Ashish Agrawal van Merrill Lynch. 'Wij verwachten dat de rente in India snel zal oplopen om de inflatieschok te bestrijden', stelt een andere econoom van Merrill Lynch in Bombay. De zakenbank verwacht dat de rente in India dit jaar zal worden verhoogd naar 9%. Ook economen van JPMorgan en Citigroup verwachten verdere renteverhogingen van de RBI dit jaar.

Ook in Taiwan is deze week de basisrente opgeschroefd. Na het sluiten van de aandelenmarkten gisteren is de basisrente met 12,5 basispunten verhoogd naar 3,625%. 'Onze eerste prioriteit is het in toom houden van de inflatie', zei Perng Fai-nan, de voorzitter van de centrale bank van Taiwan, in een toelichting op het rentebesluit. 'De centrale bank zal er alles aan doen om de prijsstabiliteit te bewaken.'

In andere opkomende economieën is hetzelfde beeld te zien. De centrale banken in de Filippijnen en Indonesië verhoogden eveneens de rente om de stijging van de consumentenprijzen tegen te gaan. Buiten Azië werd deze week in Brazilië, Roemenië en Turkije de rente verhoogd.

De Turkse centrale bank hintte gisteren op verdere rentestappen. Eerder deze maand werd de basisrente met 50 basispunten verhoogd naar 16,25%. De inflatieverwachtingen in Turkije lopen hard op. In mei bedroeg de stijging van het prijspeil 10,7%. De Turkse centrale bank heeft inmiddels het inflatiedoel van 4% dit jaar losgelaten en rekent nu op 7,5%.

Speculaties trokken in China de dertigjarige staatsobligaties omlaag. In de markt overheerst de gedachte dat ook in China de rente zal worden opgetrokken om de geldontwaarding de kop in te drukken. China verhoogde vorige week de prijzen van benzine en diesel met 17%.

'De obligatiemarkt is pessimistisch en grote beleggers zijn begonnen met het dumpen van langlopende schatkistpapieren om zo hun verliezen te beperken', aldus obilgatieanalist Xu Hanfei tegenover persbureau Bloomberg. Xu verwacht dat de energieprijzen dit jaar met 7,5% zullen stijgen, terwijl de overheid rekent op 4,8%. De consumentenprijzen stegen in China in de maand mei met 7,7%, tegen 8,5% in april.

In Japan, een land dat jarenlang met deflatie te kampen heeft had, uitten bankbestuurders inmiddels ook hun zorgen. Een van de bestuurders van de Bank of Japan (BoJ), Seiji Nakamura, is bezorgd dat de stijgende energie- en grondstofprijzen mogelijk de bestedingen van de Japanse bedrijven en consument onder druk zetten.

In mei liepen de producentenprijzen in Japan met 4,7% op. Een dergelijke stijging was in 27 jaar niet meer waargenomen. De verwachting is dat bedrijven de prijsstijgingen zullen doorberekenen aan de consument. Nakamura zei erop te rekenen dat de inflatie rond de 1,5% zal bedragen. Met een basisrente van 0,5% heeft Japan de laagste rentevergoeding van alle geïndustrialiseerde landen.

Maar een rentestap van de BoJ zit er vooralsnog niet in. Van de 34 door Bloomberg gepolste economen rekenen er slechts drie op een renteverhoging dit jaar.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad