Turkse aandelen, obligaties en munt in trek na beslissing van hof om AK-partij niet te verbieden
Amsterdam
Beleggers in Turkije hebben opgelucht gereageerd op het besluit van het Constitutionele Hof om de AK-partij van premier Erdogan niet te verbieden.
Donderdag kenden Turkse staatsobligaties de sterkste stijging in twee jaar tijd. De rendementen, die omgekeerd bewegen aan de koers van het schatkistpapier, daalden met circa 80 basispunten naar een rendement van 18,9%. De Turkse lira won tegenover de dollar meer dan 2%. Ook op de aandelenbeurs werd enthousiast gereageerd. De Turkse hoofdgraadmeter, de ISE 100-index, steeg donderdag met 2,1% naar 42.200 punten. Woensdag wist de ISE vooruitlopend op het besluit al 5,6% bij te schrijven. De beslissing van het Constitutionele Hof viel woensdag na het sluiten van de beurzen in Istanbul. De verwachtingen is dat het goede sentiment nog enkele dagen kan aanhouden.
De Turkse markten stonden vanaf maart, toen de aanklacht tegen de AK-partij werd ingediend, onder zware druk door de aanhoudende politieke onzekerheid. Beleggers vreesden dat een eventueel verbod van de AK-partij het land in een politieke chaos zou storten. Met als gevolg dat politieke en economische hervormingen tot stilstand zouden komen, de onderhandelingen met de Europese Unie (EU) over toetreding zouden worden verbroken en de economie hard zou worden geraakt.
'De beslissing van het Hof is heel belangrijk en positief. Het heeft een hoop onzekerheid in de markt weggenomen', aldus Ecem Nalbantgil, analist van zakenbank Merrill Lynch in Istanbul. Volgens Nalbantgil had een negatief besluit van het Hof kunnen leiden tot nieuwe verkiezingen, waardoor de politieke onzekerheid nog minimaal zes tot acht maanden had kunnen aanhouden. 'Nu kunnen we ons weer richten op de macro-economische factoren zoals inflatie en de groeiverwachtingen.'
Dat Erdogan kan aanblijven als premier, is volgens haar een van de belangrijkste gevolgen van de uitspraak van het Hof. 'Hij is de man van de economische hervormingen en een drijvende kracht achter de onderhandelingen met de EU. Het is erg belangrijk dat dit proces nu wordt voortgezet', stelt Nalbantgil.
Sinds Erdogan in 2002 aan de macht kwam, groeide de Turkse economie met gemiddeld 7% per jaar. De premier gaf gisteren na de uitspraak van het Hof aan zich te richten op de onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie. Erdogan zou wijzigingen in het kabinet willen doorvoeren om zo de seculiere krachten binnen Turkije gerust te willen stellen. Dit meldde de krant Milliyet donderdag op basis van bronnen binnen de AK-partij.
Daarnaast is de verwachting dat de regering binnenkort nieuwe afspraken wil maken met het Internationaal Monetair Fonds. Hierbij zullen staatsbedrijven zoals energieconcerns, de nationale loterij en de door de staat gerunde geldverstrekker Türkiye Halk Bankasi binnen enkele maanden worden geprivatiseerd, aldus Özgür Altug van Raymond James Securities in Turkije.
Merrill Lynch ziet in de beslissing van het Hof een belangrijke reden om weer in Turkse aandelen te stappen. 'De aandelen noteren gemiddeld op acht keer de winst en zijn daarmee erg goedkoop', zegt Nalbantgil.
Analist Sadrettin Bakci van de Turkse broker Finans Invest in Istanbul onderschrijft de stelling dat Turkse aandelen goedkoop zijn, maar denkt dat de grootste rek er nu wel uit is. 'De markten hadden de uitspraak van het Hof al ingeprijsd.' Hij wijst daarvoor op de rally die in juli heeft plaatsgevonden. De ISE steeg de afgelopen maand met 29% nadat op 1 juli het diepste punt van het jaar werd bereikt. De stijging voor de ISE in juli was de sterkste van de 88 door Bloomberg gevolgde indices.
Sommige aandelen presteerden nog sterker dan de index, zegt Bakci die als voorbeeld wijst op het aandeel Akbank, dat in een maand 53% in waarde steeg. 'Daarnaast moet niet worden vergeten dat de rente in Turkije 16,75% bedraagt, een van de hoogste ter wereld. Een dergelijk hoge rentevergoeding drukt de economische groei.'
Bakci verwacht dat beleggers zich weer zullen richten op de macroeconomie en de wereldwijde economische ontwikkelingen. 'De Turkse markt heeft nu eenmaal een hoge correlatie met de Amerikaanse aandelenmarkt. Voor beleggers zal stockpicking weer erg belangrijk worden.' Bakci denkt dat de in juli ingezette rally rond de 45.000 punten zal gaan haperen.
Merrill Lynch heeft binnen de Turkse hoofdfondsen een voorkeur voor banken als Garanti Bank en Isbank, maar heeft ook Türk Telecom met een dividendrendement van 11% op 'buy' gezet.
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad
vrijdag 1 augustus 2008
Opluchting op Turkse markten
Gepost door Arnold Tankuş op vrijdag, augustus 01, 2008 0 reacties
Labels: Financiële Markten, Turkije
vrijdag 27 juni 2008
Inflatie zet aan tot renteverhogingen
Opkomende markten volgen elkaar snel op met opschroeven rente om geldontwaarding te beteugelen
Amsterdam
Een sterk oplopende inflatie dwingt diverse centrale banken in opkomende markten tot het opschroeven van de basisrente.
De stijgende prijzen voor energie, grondstoffen en voedsel leiden wereldwijd tot hogere inflatiecijfers en -verwachtingen. Zo stegen de consumentenprijzen in India, de in grootte derde economie van Azië, de afgelopen maand met 11,1%. Het was de snelste stijging van het prijspeil in dertien jaar.
De voorzitter van de Reserve Bank of India (RBI), Yaga Venugopal Reddy, zei deze week alert te zullen reageren om de inflatie in toom te houden. De RBI verhoogde maandag de basisrente met 50 basispunten naar 8,5%. Het was de tweede renteverhoging van de RBI in een maand.
De Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch rekent op nieuwe rentestappen van de RBI. De bank komt tot deze voorspelling doordat de renteswap op recordhoogte noteert. Met een swap willen beleggers renterisico's beheersen of afdekken. De tweejarige swap steeg deze week met 1,3 procentpunt naar 9,86%. De vijfjarige swap klom met 1,2 procentpunt naar een record van 9,9%. Daarmee noteert de swap inmiddels 140 basispunten boven het huidige rentetarief. Ook dit is een record, over de afgelopen vier jaar bedroeg het verschil tussen de basisrente en de swap - de spread - gemiddeld 23 basispunten.
De stijgingen van deze week gingen in het snelste tempo sinds de invoering van de derivaten in 1999. 'De swapmarkt geeft een signaal af dat een einde van het agressieve rentebeleid van Reddy nog lang niet in zicht is', aldus Ashish Agrawal van Merrill Lynch. 'Wij verwachten dat de rente in India snel zal oplopen om de inflatieschok te bestrijden', stelt een andere econoom van Merrill Lynch in Bombay. De zakenbank verwacht dat de rente in India dit jaar zal worden verhoogd naar 9%. Ook economen van JPMorgan en Citigroup verwachten verdere renteverhogingen van de RBI dit jaar.
Ook in Taiwan is deze week de basisrente opgeschroefd. Na het sluiten van de aandelenmarkten gisteren is de basisrente met 12,5 basispunten verhoogd naar 3,625%. 'Onze eerste prioriteit is het in toom houden van de inflatie', zei Perng Fai-nan, de voorzitter van de centrale bank van Taiwan, in een toelichting op het rentebesluit. 'De centrale bank zal er alles aan doen om de prijsstabiliteit te bewaken.'
In andere opkomende economieën is hetzelfde beeld te zien. De centrale banken in de Filippijnen en Indonesië verhoogden eveneens de rente om de stijging van de consumentenprijzen tegen te gaan. Buiten Azië werd deze week in Brazilië, Roemenië en Turkije de rente verhoogd.
De Turkse centrale bank hintte gisteren op verdere rentestappen. Eerder deze maand werd de basisrente met 50 basispunten verhoogd naar 16,25%. De inflatieverwachtingen in Turkije lopen hard op. In mei bedroeg de stijging van het prijspeil 10,7%. De Turkse centrale bank heeft inmiddels het inflatiedoel van 4% dit jaar losgelaten en rekent nu op 7,5%.
Speculaties trokken in China de dertigjarige staatsobligaties omlaag. In de markt overheerst de gedachte dat ook in China de rente zal worden opgetrokken om de geldontwaarding de kop in te drukken. China verhoogde vorige week de prijzen van benzine en diesel met 17%.
'De obligatiemarkt is pessimistisch en grote beleggers zijn begonnen met het dumpen van langlopende schatkistpapieren om zo hun verliezen te beperken', aldus obilgatieanalist Xu Hanfei tegenover persbureau Bloomberg. Xu verwacht dat de energieprijzen dit jaar met 7,5% zullen stijgen, terwijl de overheid rekent op 4,8%. De consumentenprijzen stegen in China in de maand mei met 7,7%, tegen 8,5% in april.
In Japan, een land dat jarenlang met deflatie te kampen heeft had, uitten bankbestuurders inmiddels ook hun zorgen. Een van de bestuurders van de Bank of Japan (BoJ), Seiji Nakamura, is bezorgd dat de stijgende energie- en grondstofprijzen mogelijk de bestedingen van de Japanse bedrijven en consument onder druk zetten.
In mei liepen de producentenprijzen in Japan met 4,7% op. Een dergelijke stijging was in 27 jaar niet meer waargenomen. De verwachting is dat bedrijven de prijsstijgingen zullen doorberekenen aan de consument. Nakamura zei erop te rekenen dat de inflatie rond de 1,5% zal bedragen. Met een basisrente van 0,5% heeft Japan de laagste rentevergoeding van alle geïndustrialiseerde landen.
Maar een rentestap van de BoJ zit er vooralsnog niet in. Van de 34 door Bloomberg gepolste economen rekenen er slechts drie op een renteverhoging dit jaar.
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op vrijdag, juni 27, 2008 0 reacties
Labels: Financiële Markten, Inflatie, Opkomende Markten, Turkije
maandag 28 april 2008
Turks bedrijf wil vrouw verlossen van haarproblemen
Amsterdam
Met mond-tot-mondreclame groot worden. Het overkomt Cihat Dündar, directeur van het vijf jaar jonge Turkse cosmeticabedrijf DermaCos. Het bedrijf zette de haarverminderingscrème Bioxet in de markt, en met succes. Het product is in Turkije bij 22.000 apotheken verkrijgbaar en wordt gebruikt door circa een miljoen - vooral vrouwelijke - consumenten. Bioxet is in Turkije inmiddels marktleider en heeft als een soort The Body Shop grote A-merken als Bayer en L'Oreal achter zich gelaten. Dit jaar mikt DermaCos op een omzet van euro 70 mln in Turkije, waar het tot de tien snelst groeiende bedrijven van het land behoort, en op circa euro 50 mln daarbuiten.
De populariteit van Bioxet groeide snel doordat Turken het na een vakantie in Turkije mee naar Nederland en Duitsland namen. 'We bezorgden per post, maar dat was niet meer te doen. Dus zijn we op zoek gegaan naar partners', legt Dündar, die opgroeide in Duitsland, de expansieplannen uit.
Het idee om een haarverminderingscrème in de markt te zetten, kreeg hij door zijn voorliefde voor de medicinale werking van planten, zegt Dündar. Hij kwam daar in zijn puberteit mee in aanraking omdat hij veel last had van puistjes. De in de winkel verkrijgbare producten hadden geen effect. 'Ik vond een heel simpel natuurlijk recept waarmee binnen drie weken mijn puistjes grotendeels weg waren.' Het bleek later de basis te zijn voor de ontwikkeling van Bioxet.
Bioxet is een crème waarmee ongewenste haargroei permanent verdwijnt of waarvan haren dunner worden, doordat het de haarwortel aanpakt. Het is dus geen ontharingscrème, benadrukt Dündar. 'Het is niet zo dat het haar 100% verdwijnt, maar 80% tot 90% is na acht tot tien maanden verdwenen en komt niet meer terug.' Volgens Luc Knispel, directeur van importeur en distributeur Lichtwer Pharma, dat Bioxet in de Benelux in de markt zet, is daarmee direct het enige nadeel van het product benoemd: 'Na die tijd moeten nieuwe groepen consumenten worden aangeboord.' Lichtwer distribueert Bioxet sinds de zomer van vorig jaar en rekent dit jaar in Nederland op de verkoop van circa 250.000 verpakkingen, goed voor circa euro 3 mln à euro 4 mln omzet.
Van de tweehonderd werknemers die DermaCos in dienst heeft, wordt 15% ingezet voor onderzoek. Zijn personeel moet verplicht, net als Dündar zelf, iedere maand één boek over zijn of haar vakgebied lezen. 'Ik betaal het boek, want kennis is belangrijk.'
De haarverminderingscrème bestaat voor een groot deel uit planten en bloemen die alleen in Turkije groeien. In een tijd dat de consument een hang heeft naar natuurlijke producten en winkels als Body Shop en Lush populair zijn, zijn de meeste ontharingscrèmes nog steeds op chemische basis. 'Andere cosmeticabedrijven verdrinken in chemische oplossingen', zegt Dündar. Zijn bedrijf wil alleen met natuurlijke producten naar de markt.
Volgens de Nederlandse Cosmetica Vereniging (NCV) is een crème zoals Bioxet een nieuw product voor de Nederlandse markt. 'Er zijn allerlei soorten ontharingscrèmes en er wordt al jaren geharst en geëpileerd, een product op plantaardige basis is er niet', aldus Ronald van Welie, directeur technische zaken van NCV.
Het volgende product van DermaCos staat al op stapel. Ditmaal wordt de kalende manlijke bevolking bediend met een middel dat haaruitval tegengaat. Dündar is optimistisch na de testresultaten: '80% kreeg weer nieuw haar en bij 90% was de haaruitval weg.'
Haar verwijderen
Zeven op de tien Nederlandse vrouwen ontharen 94 keer per jaar
Wereldwijd
500 miljoen vrouwen ontharen, 400 miljoen met een scheermesje
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op maandag, april 28, 2008 0 reacties
Labels: Entrepreneur, Turkije
zaterdag 8 december 2007
Achtbaan aan de Bosporus
De belegger die de afgelopen jaren Turkije in zijn portefeuille had, heeft goed geboerd. Beleggingsfondsen in het land laten dit jaar rendementen zien van 35% of meer. Stalen zenuwen zijn vereist. De Turkse beurs is een achtbaan.
‘Soms weten klanten niet eens dat ze in Turkije beleggen’, zegt directeur Jeroen Vetter van SNS Fundcoach. De meeste Oost-Europa- of Balkanfondsen investeren namelijk ook voor een groot deel in Turkije. Samen met Rusland is het land, inmiddels de 18de economie van de wereld, de grootste markt in deze regio.
Van Vetters klanten ‘die de wereld als hun speelveld zien’, belegt een groot deel in de verschillende Turkse fondsen die Fundcoach aanbiedt. Maar de enorme populariteit die de fondsen bij de introductie in 2005 kenden, is afgenomen. In het voorjaar van 2006 kreeg de Turkse munt, de lira klappen, en gingen de beurzen hard onderuit. ‘Als je dan op 100 instapt en het wordt 50, dan is dat natuurlijk niet leuk.’ Maar het ging daarna net zo hard weer omhoog. ‘Chinese toestanden met procenten winst per dag. Met als groot verschil dat de waarderingen in China te hard zijn opgelopen en de Turkse beurs nog steeds goedkoop is. Van alle opkomende markten is Turkije de goedkoopste van de wereld.’
Door de wereldwijde kredietcrisis kreeg vorige maand ook de Turkse hoofdgraadmeter, de ISE National 100, net als andere beurzen een flinke tik te verwerken. Daarbovenop speelt de dreigende inval van Turkije in Noord-Irak om de Koerdische verzetsbeweging PKK aan te pakken. Dit zorgt voor druk op de Turkse munt, de lira, en op de aandelenmarkt. De meeste beleggingsfondsen kenden in november om die redenen een negatief rendement van circa 10%. Naast de beweeglijkheid van de beurs zijn geopolitieke ontwikkelingen een van de risico’s die beleggers in hun achterhoofd moeten houden. ‘Ze moeten de bereidheid hebben om voor een langere termijn de achtbaan in te gaan’, zegt Vetter.
De Warren Buffett-methode van kopen en houden is volgens Vetter daarbij de beste houding: ‘Kopen en er een jaar of tien niet naar kijken. Een fonds als East Capital Turkish Fund laat dat aan zijn klanten weten. Dat fonds raakt niet in paniek als de markt zakt en blijft bij zijn langetermijnstrategie. Ook als de fondsmanagers boze klanten aan de lijn krijgen die een verlies hebben moeten incasseren.’
Het komt erop neer, aldus de directeur van Fundcoach, dat een belegger niet om Turkije heen kan: een sterke economische ontwikkeling, een markt van 70 miljoen mensen en een jonge, goed opgeleide bevolking. Een land waar bovendien een goede mentaliteit heerst. ‘Op mijn laatste bezoek merkte ik dat er een spirit heerst die in westerse landen lijkt af te kalven. De mensen willen er vooruit, de weg is omhoog en dat zie je terug in de bereidheid om er wat van te maken.’
Meest volatiele beurs ter wereld
‘De Turkse beurs is de meest volatiele ter wereld’, weet ook Eli Koen. Hij is beheerder van het Fortis L Fund Equity Turkey dat in het voorjaar van 2005 werd geïntroduceerd en sindsdien een rendement behaalde van ruim 200% en de afgelopen twaalf maanden ruim 50%. De beweeglijkheid van de markt verklaart Koen door het vele buitenlandse geld dat is toegestroomd de afgelopen drie à vier jaar. ‘De vrij verhandelbare aandelen zijn voor driekwart in buitenlandse handen. Daar zitten hedgefondsen bij die zich snel terugtrekken als er geld nodig is.’
Een andere reden voor de onrustige beurs is de nog smalle basis aan institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars in het land zelf. Daarnaast hebben de Turken nog niet op grote schaal de weg naar de beurs gevonden. Daar komt echter snel verandering in verwacht Koen.
Voor de lange termijn
Evenals Vetter adviseert ook de fondsbeheerder van Fortis de lange termijn voor ogen te houden, want de economische ontwikkeling ligt vol met obstakels. ‘De groei die Turkije nu doormaakt zal niet in een rechte lijn omhoog gaan, er zullen correcties volgen.’ Maar het optimisme overheerst bij Fortis: ‘Een groot deel van de Turkse consumentenmarkt is nog niet gepenetreerd; er liggen daar nog zoveel kansen.’
Dat de regering van premier Erdogan en zijn AKpartij dit jaar met een sterk mandaat is herkozen, is volgens Koen erg belangrijk. De huidige regering is een belangrijke aanjager van de economische veranderingen tot nu toe. Doordat begin deze eeuw in Turkije de kiesdrempel werd verhoogd naar 10%, kwam er een einde aan decennia van onstabiele coalitieregeringen die over het algemeen bestonden uit partijen die niets met elkaar gemeen hadden. Besluiten werden door de politieke tegenstellingen of niet genomen of vooruitgeschoven.
Het eerste kabinet-Erdogan kwam in 2002 aan het bewind en pakte meteen het door het Internationaal Monetair Fonds (IMF) geëiste hervormingspakket bij de hand. De torenhoge staatsschuld, een inflatie die soms 70% per jaar bedroeg en het instabiele banksysteem moesten aangepakt worden, om te voorkomen dat er weer een economische crisis zoals in 2001 kon plaatsvinden. Het IMF en de Wereldbank schoten Turkije met miljarden dollars te hulp. Als tegenprestatie beloofde Turkije de grondvesten van de economie te verbeteren: de banksector moest drastisch worden hervormd en een groot deel van de bedrijven geprivatiseerd. Een geluk bij een ongeluk was dat Turkije, als enige overwegend islamitisch Navo-lid, na de aanslagen van 11 september 2001 extra steun kreeg.
Erdogans AKpartij nam een reeks hervormingswetten aan. Een voorbeeld is de wet voor buitenlandse investeringen, die het investeringsklimaat voor buitenlanders sterk verbeterde. Daarnaast was er veel aandacht voor verdere herstructurering van de bancaire sector.
‘Het is een marktvriendelijke hervormingsgezinde regering die actie onderneemt’, zegt Koen. De achterstand op de gevestigde economieën in West-Europa is weliswaar nog altijd groot en een lidmaatschap van de Europese Unie nog minstens tien tot vijftien jaar weg, maar daar moet de belegger zich niet op blindstaren, zegt Koen. ‘De weg er naartoe, die is interessant. De economische integratie van Turkije gaat gewoon door, waarschijnlijk sneller dan de politieke integratie.’
Hervormer
In het voorjaar van 2001 kreeg Kemal Dervis de opdracht om als staatsminister voor de economie de economische hervormingen door te voeren die werden ondersteund door het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Dervis werkte 24 jaar voor de Wereldbank waarvan de laatste vijf jaar als vicepresident. Op last van het IMF werd de bancaire sector geherstructureerd. Daarnaast werd een start gemaakt met de privatisering van staatsbedrijven zoals de energiesector. Vanaf de tweede helft van 2003 heeft de Turkse regering van Erdogan en flink aantal wetten aangenomen om de economie te hervormen. Zo kwam er een wet op de buitenlandse investeringen, waardoor het investeringsklimaat voor buitenlanders sterk verbeterde. Begin vorig jaar werd Dervis directeur van VN-ontwikkelingsorganisatie UNDP en voorzitter van de UN Development Group.
Turkse financials
De laatste jaren hebben veel buitenlandse partijen geïnvesteerd in de de Turkse financiële sector. Ook Nederlandse banken zien in Turkije een belangrijke groeimarkt. In 2005 nam bank-verzekeraar Fortis voor bijna € 1 mrd Disbank over, toen de zesde bank van het land. In hetzelfde jaar deed de Rabobank een poging om de Sekerbank in te lijven, maar die overname ketste af door een juridische strijd over de overnameprijs. Dit jaar sloeg ook ING toe op de Turkse markt: het lijfde voor € 1,6 mrd de Turkse Oyak-bank in. Ook in de portefeuille van Eli Koen van het Fortis Turkije-fonds wegen banken en verzekeraars met bijna 44% het zwaarst.
Vrouw aan de leiding
De Sabanci Group is een van de machtigste concerns van Turkije. Het conglomeraat is actief in elf landen, heeft circa 65 bedrijven en bijna 47.000 werknemers in dienst. Het grootste onderdeel van Sabanci is de Akbank. Maar Sabanci zit ook in katoen, plastic, autobanden, synthetische vezels, cement en elektronica en toerisme. Sinds 2004 wordt Sabanci geleid door Güler Sabanci. In Turkije heeft zij de status van een ster en door het Amerikaanse Forbes wordt zij gezien als de machtigste vrouw van het land. Sabanci kwam vorige maand nog in het nieuws doordat Wavin, fabrikant van kunststof leidingsystemen, de Turkse branchegenoot Pilsa Plastic overnam van Sabanci voor € 55 mln.
Arnold Tankuş
Download PDF
© 2007 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op zaterdag, december 08, 2007 0 reacties
