donderdag 11 november 2010

Lagere kredietstatus voor VS

Chinese kredietbureau Dagong voorziet langdurige recessie en solvabiliteitsprobleem

Amsterdam
De Chinese kredietbeoordelaar Dagong Global Credit Rating heeft hard uitgehaald naar het monetaire beleid van de Federal Reserve. Vanwege 'de verslechterde capaciteit en intentie om de schulden af te lossen' is de kredietstatus van de VS verlaagd van AA naar A+.

Het rapport van Dagong komt overeen met aanhoudende kritiek van China op de Amerikaanse centrale bank. Die besloot vorige week de geldpers aan te zetten door met nieuw geld voor $ 600 mrd aan staatsobligaties op te kopen. Terwijl de VS China beschuldigen van het kunstmatig laag houden van de yuan om de eigen exportpositie te bevoordelen, stelt China dat de VS juist de dollar kunstmatig depreciëren door een tweede ronde van kwantitatieve verruiming. Volgens Dagong stevenen de VS met dit beleid af op 'een langdurige recessie waarbij het steeds moeilijker zal worden om zijn financiële verplichtingen na te komen'.

Het Chinese bureau stelt dat de VS niet uit de problemen komen door een waardedaling van de dollar en voorbijgaan aan de belangen van crediteuren waaronder China. Dit wekt de indruk dat de VS niet de intentie hebben om de schulden te willen afbetalen, stelt een van de grootste kredietbeoordelaar van China.

Dagong, een privaat bedrijf dat nauwe banden heeft met de Chinese overheid, heeft als bedrijfsmotto 'waardeer niets meer dan de waarheid, krediet en onpartijdigheid'. Het bureau genoot nauwelijks bekendheid totdat het afgelopen juli een rapport publiceerde waarin het de kredietwaardigheid van vijftig landen onder de loep nam. Daarbij kwam de kredietstatus van China hoger uit dan die van de VS, Japan, het Verenigd Koninkrijk en andere gevestigde economieën. Nederland heeft bij Dagong een kredietstatus van AA+.

De resultaten verschilden daarmee flink van gevestigde beoordelaars als Standard & Poor's (S & P's) en Moody's die voor de VS de allerhoogste kredietstatus hanteren van AAA. Dagong zegt in zijn analyses te kijken naar het vermogen om welvaart te creëren en vervolgens naar de buffers. Verslechteren deze condities dan gaat de kredietwaardigheid omlaag.

Dagong probeerde eerder dit jaar toegang te krijgen tot de Amerikaanse markt om als concurrent van S &P's, Fitch en Moody's te fungeren, maar de Amerikaanse beurswaakhond SEC stak hier in september een stokje voor omdat het ratingbureau niet zou voldoen aan Amerikaanse federale beursreglementen. Dagong reageerde verbolgen en noemde de beslissing van de SEC 'discriminerend'. Het bureau wil toegang tot deze markt om naar eigen zeggen China's belangen als grootste crediteur te beschermen. China heeft nu voor circa $ 850 mrd aan Amerikaanse staatsobligaties in handen.

In de VS werd de verlaging door sommige media gezien als een 'economische bom'. The Wall Street Journal noemt Dagong 'een obscuur bureau' en het rapport 'bombastisch van toon'. Marktparticipanten zouden zich weinig aantrekken van het rapport. Tegelijkertijd zegt de krant dat de grote kredietbeoordelaars tijdens de kredietcrisis dusdanig slecht hebben gepresteerd dat er een moment kan komen dat beleggers wel rekening gaan houden met andere opinies zoals die van Dagong.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 november 2010

Inflatie komt als boemerang terug

Westen krijgt zelfgecreëerde inflatie in opkomende markten vanzelf weer terug op

Amsterdam
Westerse economieën gaan inflatie importeren. Stijgende lonen en prijzen in opkomende markten, gecombineerd met oplopende grondstofprijzen en het huidige monetaire beleid in het Westen, zijn daarvoor de belangrijkste factoren, stellen enkele analisten.

'Ik denk dat inflatie in aantocht is. We zien het nog niet in onze eigen inflatiecijfers, maar het komt eraan omdat de productiekosten in de opkomende markten snel stijgen', aldus Philippa Malmgren, president of Principalis Asset Management, eerder deze week tegenover de Amerikaanse zakenzender CNBC. De oplopende productiekosten zullen voor een deel worden verwerkt in de prijzen. De consument hier zal daardoor meer moeten betalen en minder geld te besteden hebben.

Vooralsnog is er in de ontwikkelde economieën nog geen sprake van een hoge inflatie. In de eurozone kwam het inflatiecijfer dit jaar op jaarbasis nog niet boven de 1,8% uit. De Europese Centrale Bank heeft zich ten doel gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden en lijkt dus momenteel geen problemen te hebben. In de VS kwam de inflatie in september uit op 1,1%.

Hoe anders zijn de inflatiecijfers in landen als India en China. In India bedraagt de inflatie al twee jaar ruim 10%. In China kwam de inflatie in september op jaarbasis uit op 3,6%, het hoogste niveau in bijna twee jaar. De oplopende prijzen zijn deels toe te schrijven aan stijgende voedselprijzen, waardoor werknemers hogere looneisen stellen. Eerder dit jaar kregen arbeiders in Bangladesh een loonsverhoging van 80% nadat werknemers massaal de straat op waren gegaan. Ook in China zijn de lonen in sommige sectoren na stakingen met soms wel 40% gestegen.

De verwachting is dat de voedselprijzen blijven stijgen. Zo liep de prijs van mais dinsdag op naar de hoogste stand in meer dan twee jaar tijd. Hetzelfde beeld is te zien bij de prijs van koffiebonen. De suikerprijs kwam dinsdag uit op het hoogste niveau sinds 1989 op zorgen dat India de export van suiker zal inperken en een groter deel zal aanwenden voor de binnenlandse markt.

Een andere factor die de prijzen in opkomende markten opstuwt, is het beleid van de Amerikaanse Federal Reserve. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, besloot vorige week de geldpers opnieuw aan te zetten door met nieuw geld voor $ 600 mrd aan staatsobligaties op te kopen.

Het probleem is echter dat dit geld niet in de VS blijft, stelt Hans Redeker, hoofd valuta bij BNP Paribas. 'De Fed creëert nieuwe dollars, maar die willen niet in de VS blijven. In plaats daarvan stroomt het geld naar bijvoorbeeld de vastgoedmarkt in Hongkong. De Fed creëert liquiditeit op de verkeerde plekken.' Deze overvloed aan dollars kan een negatieve impact op de economieën van opkomende markten hebben, omdat het voor inflatiedruk zorgt, aldus Redeker.

Deze geldstroom die momenteel naar de opkomende markten trekt, kan als een boemerang werken, denkt ook Philip Poole van HSBC Global Asset Management. 'Het risico is dat je inflatie eerst exporteert en vervolgens importeert.' Daarnaast zal de oplopende inflatie de centrale banken van de opkomende landen ertoe brengen de rente te verhogen.

De crux is dat een hogere rente tot een extra golf aan geld zal leiden, omdat het rendement op valuta's uit opkomende markten nog hoger wordt en daardoor carrytrades worden uitgelokt. De zeepbellen worden daardoor niet in gevestigde economieën maar daarbuiten opgeblazen. Neem de Indiase beurs, de Sensex. Sinds het dieptepunt in maart 2009 is de waarde verdubbeld.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 3 november 2010

Silver Spike

De zilverprijs is aan een opmars bezig. Het edelmetaal kostte in augustus nog 12.84€ per troy ounce (31,1 gram) en is sindsdien met meer dan een derde opgelopen. Deze week brak zilver voor het eerst sinds 1980 de barrière van 17.84€ Volgens sommige marktvorsers is deze stijging slechts het begin.

Kenners wijzen onder meer op de ratio tussen goud en zilver. In de periode van 1808 tot 2008 bedroeg deze verhouding 1 tot 33. Dit wil zeggen dat voor iedere troy ounce goud er circa 33 troy ounce aan zilver kan worden aangekocht. De huidige correlatie bedraagt geen 33, maar ruim 60. Door een gebrek aan vertrouwen in de economie is de goudprijs de afgelopen jaren hard gestegen, terwijl zilver nauwelijks in beweging kwam. Om de ratio weer te laten zakken naar 33 dient of de goudprijs hard te zakken of zilver moet zeer sterk gaan stijgen.

Een andere factor van de prijsstijging is dat de fysieke voorraad zilver al jaren dalende is. Volgens cijfers van onderzoeksbureau CPM is de voorraad afgenomen van 2,2 mln ounce in 1990 naar minder dan 1 mln ounce nu. In tegenstelling tot goud kent zilver vele industriële toepassingen en wordt het verwerkt in mobiele telefoons, tv- en computerschermen.

Omdat nu gedolven zilver in zijn geheel wordt verbruikt loopt de voorraad niet op. Uit de World Silver Survey 2010 van The Silver Institute blijkt dat in 2009 889 mln ounce werd gewonnen, de vraag was echter even groot. Voor dit jaar wordt slechts een geringe stijging van de productie verwacht.

Los van vraag en aanbod, hangt er een ander heet hangijzer boven de zilvermarkt. De Amerikaanse Commodities Futures Trading Commission (CFTC), die de handel in termijncontracten van grondstoffen bewaakt, is begonnen met een onderzoek naar manipulatie van de zilverprijs door JPMorgan Chase en HSBC.

De twee banken zouden valse orders hebben ingelegd om zo de prijsstelling van het edelmetaal te beïnvloeden. Daarnaast zouden zij grootschalige 'naked short-posities' hebben ingenomen - zilver verkopen zonder het feitelijk te bezitten - en daarmee de zilverprijs bewust laag hebben gehouden.

Sinds de CFTC het onderzoek heeft aangekondigd is de zilverprijs met 8% gestegen. Volgens geruchten in de markt zou JPMorgan Chase zijn shortposities aan het sluiten zijn. Dit heeft een opdrijvend effect.

Of de banken echt schuldig zijn aan manipulatie moet nog blijken. Maar mocht de CFTC concluderen dat de zilverprijs kunstmatig laag is gehouden, dan is een run op zilver niet ondenkbaar. Als partijen daardoor worden gedwongen om naked-shortposities terug te draaien, is een 'silver spike' een zeer realistische mogelijkheid.

woensdag 27 oktober 2010

Tapijtweverij krijgt dankzij hippe vloerkleden Zweeds Ikea als klant

Lichtenvoorde
Spoelen met wol en katoen, weefgetouwen en spinnewielen. Het weven van tapijten doet denken aan donkere fabriekshallen en oude industrie uit andere tijden. Maar niet bij Brink & Campman. De fabriek kenmerkt zich door een fabriekshal met ramen in het plafond en een hypermoderne showroom.

Sjako-Jan Zwarthoff werd in 2001 directeur en eigenaar van de 113 jaar oude tapijtfabriek en bouwde het familiebedrijf om tot een specialist in trendy, hippe vloerkleden en karpetten. 'Ik zag een gat in de markt.' Na negen jaar volgt de beloning: Ikea wordt vaste klant.

Toeleverancier van de Zweedse meubelgigant worden heeft de nodige voeten in aarde. Volgens Zwarthoff kan deze procedure soms wel twee tot drie jaar duren. Nu moet dit in een halfjaar gebeuren en daarom is de 46-jarige Zwollenaar is al enkele maanden druk bezig met de voorbereidingen.

Van Ikea ontving Zwarthoff een lange lijst met in kleine letters allerlei voorschriften waaraan de vloerkleden moeten voldoen, zoals de dikte of lengte van de wol of welke grondstoffen er gebruikt moeten zijn. 'De selectie is nog strenger dan de ISO-keur. Ze zijn zo ongelofelijk precies.' Zodra Brink & Campman aan alle voorwaarden van de Zweden voldoet, gaat de weverij circa 16.000 meter tapijt per maand leveren aan Ikea.

Het bedrijf uit de Achterhoek wist al eerder bekende merken aan zich te binden. Zo levert Brink & Campman de tapijtcollectie voor modeketens als Mexx en Hugo Boss. Speciaal voor de Britse markt is het 'private label' Longbarn ontwikkeld. Het merk is inmiddels goed voor een omzet van euro 1 mln op een totale jaaromzet van euro 12,5 mln. Een overgroot deel, zo'n 80%, is bestemd voor de export naar circa vijftig landen. Het bedrijf werkt daarnaast ook op projectbasis en bekleedde de vloeren van het Catshuis, Paleis Het Loo en de Utrechtse Inktpot.

Zwarthoff, geboren en getogen in Zwolle, heeft geen connecties met de oude eigenaren en werd min of meer per toeval eigenaar van het bedrijf. Nadat hij na zijn opleiding technische bedrijfskunde in Rijswijk als verkoopdirecteur had gewerkt voor onder meer gordijnenproducent Vriesco, werd hij in 2000 door een headhuntersbureau benaderd om Brink & Campman te reorganiseren. 'Een jaar later werd mij gevraagd of ik de hele zaak wilde kopen. Dat heb ik gedaan, met alles erop en eraan, inclusief een flink stuk grond.'

Na vier jaar dacht Zwarthoff zijn bedrijf op de rails te hebben totdat het noodlot in november 2005 toesloeg. Een dik pak sneeuw bleef op de daken van de fabriek liggen, die vervolgens onder de druk bezweken. 'Ik stond er met tranen in mijn ogen naar te kijken. De schade was enorm en liep in de miljoenen. Omdat dit in Nederland nooit gebeurt, was ik niet verzekerd voor een dergelijke schade. Gelukkig heb ik met de tussenpersoon van de verzekeraar een deal kunnen sluiten en hebben mijn buren me toen goed geholpen door het dak te stutten. Mijn personeel heeft bij min tien graden gewoon doorgewerkt.'

Het duurde ruim een jaar voordat het bedrijf de klap te boven kwam. Twee jaar later voelde de tapijtfabriek de effecten van de neergang in zijn sector en vervolgens die van de kredietcrisis. Zwarthoff moest daardoor gebruikmaken van de regeling voor de deeltijd-WW. 'Ik ben daar minister Donner nog steeds dankbaar voor. Ik heb mijn goed geschoolde personeel daardoor kunnen behouden.'

Volgens Zwarthoff zit de economie nog steeds in een dip, maar hij merkt dat de zaken langzaam weer aantrekken en hij werft weer personeel. De nood werd zo hoog dat hij onlangs een advertentie met de tekst 'huisvrouwen gezocht' in de krant zette. Hij kreeg daar veel reacties op die varieerden van 'wat leuk' tot 'dat kun je toch niet maken'. Inmiddels heeft hij tot volle tevredenheid vier herintredende vrouwen in dienst die gemotiveerd waren om het ambacht te leren.

Het ontwerpen van de tapijten en vloerkleden gebeurt deels in Lichtenvoorde. Daarnaast huurt de weverij ook grafisch ontwerpers in om de producten van een trendy karakter te voorzien. Zo werkt Brink & Campman al enkele jaren samen met Gebroeders Sylvestri uit Amsterdam. Ook de eigentijdse catalogussen van Brink & Campman spelen zo veel mogelijk in op consumententrends. Het bedrijf heeft op dat punt het tij weer mee, weet Zwarthoff: 'Vintage en natuurlijke producten zoals wol zijn weer helemaal terug. Daar profiteren we duidelijk van.'

Lang niet alles wordt in Lichtenvoorde geproduceerd. Zo komen handgeknoopte tapijten uit Nepal. Zwarthoff schat dat er zo'n 700 wevers voor hem in dienst zijn. 'Ik zou het inmiddels ook ergens anders kunnen laten maken. Het zal mijn calvinistische inslag zijn, maar ik kan die mensen in een land met zo veel problemen niet zomaar de rug toekeren.'

Een ander deel van de productie wordt uitbesteed aan India, voornamelijk wol, en China voor producten van acrylvezel. Het 'outsourcen' naar opkomende landen wordt echter steeds minder interessant, zegt Zwarthoff, die met grote regelmaat naar de landen afreist. Zo zijn de lonen in India en China de afgelopen vier jaar zo snel gestegen dat het interessant wordt om weer in Nederland te produceren. 'De kosten zijn hier dan wel hoger, maar de lijnen korter en soms is werken met een land als China hoogst frustrerend.' Als voorbeeld wijst hij op het Chinese nieuwjaar. Een ramp, volgens Zwarthoff. 'Na het feest komt een overgroot deel van het personeel gewoon niet meer terug. Ook in een land als India wil niet iedereen nog langer in een fabriek werken.'

De productie voor Ikea vindt wel in Lichtenvoorde plaats. Zwarthoff loopt de lijst met eisen nog eens door en schudt met zijn hoofd. 'Ik kan niet geloven dat het mogelijk is dat in een bouwpakket van Ikea wel eens schroefje ontbreekt.'

Rijke geschiedenis Van handweverij tot tapijtfabriek

De tapijtfabriek Brink & Campman stamt uit een tijd dat de sector aan zijn Nederlandse bloeiperiode begon. Het bedrijf werd in 1897 in Laren opgericht door Johannes Campman en zijn zwager Cornelis van den Brink.

De geschiedenis van het bedrijf gaat verder terug dan de oprichtingsdatum. Cornelis van den Brink, de eerste directeur van de weverij, beschrijft dat hij een nazaat is van Claas Janszoon van den Brink, geboren in 1721. Hij was de eerste uit de familie die stopte met zijn boerenbedrijf en 'een weverij met handweefgetouwen' begon.

Het Gooi, met name de dorpen Hilversum, Naarden en Laren, stond in het midden van de 18de eeuw bekend als een gebied waar veel tapijtweverijen waren gevestigd. Aan het einde van de 19de eeuw werden de kleine weverijen langzaam vervangen door bescheiden fabrieken waar grove wollen doeken en dekens werden geweven, maar ook karpetten van koehaar. In de vorige eeuw verschoof de aandacht naar hoogpolige tapijten als 'smyrna' en 'kasjmier'.

Door een gebrek aan productieruimte opende de weverij in de jaren zestig een extra fabriek in Lichtenvoorde, nu de enige locatie van het bedrijf. In 1993 besloten familie en aandeelhouders de fabrieken te verkopen aan Vescom uit Deurne. Dit bedrijf deed de weverij in 2001 over aan de huidige directeur en eigenaar Sjouke-jan Zwarthoff.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 18 oktober 2010

Online platform slaat brug tussen mkb en investeerders

Kapitaalplaza.nl wil niet-genoteerde mkb-bedrijven toegankelijk maken voor investeerders. Mede-oprichter Quirijn Haak (38), bedrijfseconoom financieringsvraagstukken, heeft grote ambities.


Hoe werkt Kapitaalplaza?

'Kapitaalplaza kan het beste worden omschreven als een LinkedIn dat is gecombineerd met een financieringsplatform. Een voorbeeld: een bedrijf heeft een grote order ontvangen en heeft euro 250.000 nodig om die te kunnen uitvoeren. Beleggers kunnen dit dan financieren. We hanteren voor beleggers een ondergrens van euro 50.000 omdat we we naast bemiddelden particulieren ook institutionele beleggers aantrekken.'

Een bedrijf kan toch naar de bank?

'Twee derde van de Nederlandse mkb-bedrijven zegt de komende jaren te gaan groeien. De banken kunnen dit niet allemaal faciliteren. Ook weten bedrijven sinds de kredietcrisis dat ze naar verschillende financieringsmogelijkheden moeten kijken. Daarnaast laten beleggers flinke rendementen liggen door niet in de eigen economie te beleggen.'

Wat zijn de ambities?

'We willen binnen een tot twee jaar zo'n euro 100 mln tot euro 200 mln aan financieringen hebben uitstaan. Het is de bedoeling te groeien naar euro 1 mrd à euro 2 mrd, maar dat is afhankelijk van de snelheid waarmee institutionele beleggers als pensioenfondsen ons opnemen als onderdeel van de portefeuille. Mede door partners als accountants en adviseurs, steun van Economische Zaken, mkb-organisaties, kunnen we nu starten en geld gaan verdienen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 15 oktober 2010

Nieuwe start voor maker tijdregistratie

Mylaps Sports Timing, producent van tijdregistratiesystemen, heeft besloten Nijmegen te verlaten. De stad vindt dit een verlies, maar volgens directeur Bas van Rens (39) kan het niet anders.

Wat is Mylaps voor een bedrijf?

'Ik omschrijf ons als een soort mini-Apple. Wij leveren alles met betrekking tot de registratie van sporttijden. De tijden die je in beeld ziet bij het schaatsen zoals tijdens de Olympische Spelen of bij Nascar-autoraces, worden door ons geleverd. Voor de gemotoriseerde markt hebben wij een wereldwijd marktaandeel van 95%.'

Waarom vertrekken jullie uit Nijmegen?

'AMB uit Haarlem verzorgde tijden voor de gemotoriseerde markt en ChampionChip uit Nijmegen deed dat voor hardloopwedstrijden. Er waren twee Nederlandse wereldspelers op het gebied van tijdregistratie, dus het was logisch om te fuseren. Dat gebeurde in 2008 en daar is Mylaps uit ontstaan. Wij moesten sowieso weg uit de ruimte in Nijmegen en hebben een royaal hoofdkantoor in Haarlem. Met alle internationale activiteiten is het handig om in de buurt van een luchthaven te zitten.'

Wat zijn de plannen?

'Door de toenemende concurrentie zijn we dit jaar met een geheel nieuwe productlijn gekomen. Die slaat goed aan en we verwachten daar veel van. We hebben veel concurrentie, maar start-ups verdwijnen vaak na een paar jaar weer. Het afgelopen jaar boekten een omzet van circa euro 25 mln en we hebben de ambitie te blijven groeien. Zo hebben we deze week een mooie deal met een grote Nederlandse sportbond gesloten.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 14 oktober 2010

Wijnboer leert van slechte zomer 2010

Door het wisselende zomerweer wordt 2010 een 'moeilijk wijnjaar', stelt Viticonsult, het kenniscentrum voor wijnbouw. Toch hoeft dat geen slechte wijn op te leveren, zegt Freek Verhoeven (64) eigenaar van Wijnhoeve de Colonjes in Groesbeek.

Was 2010 zo'n moeilijk wijnjaar?

'Het is geen gemakkelijk jaar voor de oogst geweest. Door een droge periode werden de schilletjes van de druiven poreuzer. Toen ging het anderhalve maand regenen waardoor de kans dat de druiven gaan rotten groter wordt, met name bij dichte trossen. Vooral de blauwe druif is daar gevoelig voor.'

Wat betekent dat voor de kwaliteit?

'De goede wijnboer weet ook van minder materiaal goede wijn te maken. Kwantitatief leveren we als Nederlandse wijnboer wat in, maar kwalitatief niet. En Nederland doet het goed. Zo hebben wij zelf twee gouden wijnprijzen in Duitsland gewonnen. Maar de Nederlandse wijnsector is lerende en een zomer zoals we dit jaar hebben gehad is een onderdeel van het leerproces.'

Valt er geld met wijn te verdienen?

'Nee. Mijn broer Cees en ik leggen er al negen jaar geld bij. We doen het ook niet voor het geld, we zitten beide in de VUT. De kostprijs van een fles wijn ligt rond euro 8. Een keten als Gall & Gall rekent 1,7 keer de omzet en onze fles ligt voor euro 12,95 in de winkel. Daar houden weinig tot niets aan over. Maar het oogsten met vrijwilligers is hartstikke leuk en ook de Groesbeekse wijnfeesten waren met zo'n 10.000 bezoekers een groot succes.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

dinsdag 12 oktober 2010

Doorstart drukker dankzij oudere broer

De Vlissingse drukkerij De Vey Mestdagh maakt een doorstart dankzij Wim van der Louw (45). Hij wordt nu directeur van het bedrijf dat eerst van zijn broer Martin van der Louw (42) was.

Hoe is de doorstart tot stand gekomen?

'Zelf ben ik al twintig jaar drukker en eigenaar van Drukkerij Van der Louw in Berkel en Rodenrijs. Ik wist al een tijd dat er problemen bij het bedrijf van broer waren. Ineens stond ik voor de keuze: of iets doen of de poorten van het bedrijf gaan dicht. Ik en partner Wijnand van Gessel hebben vervolgens snel besloten om het te doen. Na een tijdelijke doorstart is afgelopen donderdag de definitieve doorstart beklonken.'

Wat is het verschil tussen de drukkerij van u en die van uw broer?

'De economische crisis heeft de grafische industrie ook niet overgeslagen. Daar hebben we beiden last van, maar het verschil tussen mijn bedrijf en dat van mijn broer is dat mijn bedrijf is gefinancierd met eigen geld en dat van hem met geleend geld. Martin blijft wel bij het bedrijf betrokken als orderbegeleider. Wij hebben een prima relatie met elkaar, hij is dan ook blij dat het bedrijf, dat ooit door mijn vader en moeder is opgezet, blijft bestaan.'

Hoe gaat het nu verder?

'Helaas vallen er een aantal gedwongen ontslagen. Van de twaalf werknemers blijven er zeven, en we zijn momenteel nog in onderhandeling met een andere werknemer om die deels weer in dienst te nemen. Ik ben aan deze doorstart begonnen omdat ik toekomst zie voor dit bedrijf. Anders had ik het echt niet gedaan.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 11 oktober 2010

Hockeystick op slot, prijs op zak

Menno Lambalk (23) en Wouter Eelkman Rooda (25), studenten van de opleiding Sport, Management en Ondernemen, wonnen de Rabobank Ondernemersprijs voor de 'Hoody', een slot voor hockeysticks.

Wat houdt de prijs in?

'De prijs wordt ieder jaar uitgereikt aan studenten die een uniek en haalbaar ondernemersidee in de sportsector hebben bedacht. We hebben de prijs gewonnen omdat ons idee volgens de jury innovatief is en we daarnaast samenwerking hebben gezocht met marktpartijen op gebieden waarvan wij zelf een beperkte kennis hebben. Daarnaast hebben we een bedrag van euro 2500 ontvangen.'

Hoe zijn jullie op het idee gekomen?

'Met onze opleiding zijn we in ons derde jaar naar een ondernemingskamp op Texel geweest. Na lang brainstormen kwamen wij op het idee van de Hoody omdat hockeysticks vaak worden gestolen. Met de Hoody kan de stick aan een tas, fiets of display worden bevestigd om diefstal te voorkomen.'

De Hoody moet dit jaar nog op de markt komen. Gaat dat lukken?

'Wij denken van wel. De Hoody is productierijp en het eerste prototype is klaar. Wat we nu nog moeten doen, is een matrijs laten ontwikkelen, maar dat kost algauw zo'n euro7000. Daar komen nog de kosten voor productie, distributie en marketing bovenop. Dus alles bij elkaar gaat het ongeveer euro 20.000 kosten, maar die hebben we nog niet. We hebben nog geen lening of externe financiers, maar we zoeken nu uit hoe we dat willen doen. Als we een investeerder vinden, zal die ook een deel van de opbrengst willen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 9 oktober 2010

Nederland was niet tolerant, is het niet en zal het voorlopig ook niet worden

Onze redacteur, zoon van een Turkse gastarbeider, neemt het voor zijn vader op

We geloven graag dat Nederland vroeger een tolerant land was. Vreemdelingen zijn hier in het verleden met open armen verwelkomd. Dat is de houding die Nederland naar buiten toe etaleert. Daar is pas de laatste jaren verandering in gekomen, zo heet het. Uit de verhalen die ik van mijn ouders ken, herken ik weinig van dat beeld.

Als gemengd koppel hadden zij het begin jaren zeventig erg moeilijk. Mijn Nederlandse grootouders vonden 'die buitenlander' niets, een groot deel van de Nijmeegse buurt sprak er schande van, evenals de pastoor van de Christus Koningkerk. Als stel werden ze nagekeken, nagewezen en Nederlandse mannen vroegen mijn moeder wat ze met die 'gastarbeider' moest, of erger. Hij hoorde niet bij 'ons', pikte de Hollandse baantjes in en erger nog, sloeg ook nog eens een Nederlandse vrouw aan de haak.

Mijn vader, Süleyman, is geboren en getogen in Günyüzü, een dorpje op de Anatolische hoogvlakte, zo'n 120 kilometer ten zuidwesten van de Turkse hoofdstad Ankara. Op zoek naar werk en een beter bestaan vertrok hij naar Europa en kwam na wat omzwervingen naar Rotterdam. Zijn oom Osman werkte daar al enkele jaren en nodigde hem uit. Het zou hem bevallen. Het werk lag voor het oprapen en Nederland is een mooi land, waar alles goed is geregeld.

Zijn eerste baan was het schoonschrapen van olietankers. Vies en gevaarlijk werk dat in die tijd werd geregeld door louche koppelbazen. Zwart en onderbetaald, maar wel iedere vrijdag een envelop met guldens. Later werkte hij bij cv-maker Vaillant aan de 'draaibank' om mallen van koper te slijpen. In het slachthuis verwerkte hij varkensvlees, hij verloor er het topje van zijn rechtermiddelvinger. Nederland beviel hem en hij werd verliefd op Maria. Ze trouwden en kregen twee kinderen: mijn zes jaar jongere broer en ik.

Hij stierf enkele maanden na de aanslagen op de Twin Towers aan een slecht hart en weet dus niet hoe de toon van het debat in Nederland is veranderd. Zelf merk ik wel het verschil. Tot tien jaar terug werd mij altijd gevraagd hoe het was om een Turkse vader te hebben. Nu is de eerste vraag vaak of mijn vader een moslim was. Iets waar ik zelf nooit bij heb stilgestaan. Ja, hij geloofde in Allah en de profeet Mohammed al had hij nog nooit een letter in de Koran gelezen. Hij ging twee keer per jaar met het offer- en suikerfeest naar de moskee. Hoe hij moest bidden wist hij niet. Hij deed de rest na, zo biechtte hij me eens op.

Het is veertig jaar later en als Süleyman nog zou leven hoorde hij er nog steeds niet bij. Hij zou nu niet langer gastarbeider worden genoemd, maar moslim, een niet-westerse allochtoon, en als hij nu aan de poorten van Nederland had gestaan was hij afgewezen als kansloze economische immigrant, een gelukszoeker.

Nederland was veertig jaar geleden niet tolerant en is dat nog steeds niet. Dit land is keihard voor iedere nieuwe groep. Het is hard knokken om een eigen plek te veroveren en geaccepteerd te worden. Dat duurt generaties. Ofschoon cijfers Nederland als immigratieland bestempelen, hangt aan de voordeur van Huize Nederland het bordje 'niet welkom'. Als je het geluk hebt gehad al binnen de landsgrenzen te wonen, dien je je aan te passen. Dat is mijn vader vroeger nooit gevraagd. Hij hoefde de taal niet te leren, niets over de geschiedenis of gewoonten van dit land. Hij kwam hier alleen maar werken en zou weer teruggaan.

In Nederland wordt de vreemdeling aangeduid met woorden, en die werken lang door. Neem de term 'niet-westerse allochtoon'. Volgens de officiële definitie ben ik er een omdat mijn vader in Turkije is geboren. De kinderen die ik met mijn Nederlandse vriendin zou krijgen zijn dat nog steeds. Mijn kleinkinderen zouden eindelijk autochtoon zijn. Voor mijn broer, die in Turkije het levenslicht zag, wordt het nog een generatie opgeschoven. Dat betekent in de praktijk dat de kleinkinderen van mijn zesjarige nichtje autochtoon mogen worden genoemd. Ook al heb ik een Nederlands paspoort, het duurt een tijdje voordat je in dit land lid van de club bent.

Het nu gevoerde debat over de multiculturele samenleving gaat niet over mij of mijn broer. We zijn geen straattuig, we zijn geïntegreerd, we spreken goed Nederlands en we zijn niet eens moslim. Maar sinds de islam het centrum van de maatschappelijke en publieke discussie is geworden, gaat het wel over mijn vader. Als wordt gezegd dat 99% van die mensen niets toevoegt, ze uit een achterlijke cultuur komen, het land willen islamiseren en overnemen, dan gaat het ook over hem. Van zijn soort mensen willen we er minder in dit land, en als het even kan moeten ze terug.

In dit land mag en kan alles gezegd. Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Maar de intellectuele discussie daarover wordt gevoerd over de ruggen van mensen zoals Süleyman. Mijn vader is slechts een voorbeeld van de honderdduizenden andere mensen die hier wonen en over wie zo wordt gesproken. Nederland is mijn land, een land met vele voorrechten, maar laten we ophouden te zeggen dat wij een tolerant land zijn. Met een politicus die steun verleent aan onze nieuwe regering en zegt niets te hebben met het bouwen van bruggen, zal dat voorlopig ook wel zo blijven.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 7 oktober 2010

Silverfit heeft na trage start de vaart erin

Silverfit ontwikkelde een computersysteem dat zieken helpt te revalideren en bejaarden om meer te bewegen. Na een stroeve start zit de vaart er volgens Joris Wiersinga (36) nu goed in.

Wat is Silverfit?

'De Silverfit is vergelijkbaar met de Wii, de spelcomputer van Nintendo: iemand speelt door met bewegingen te reageren op de beelden die hij op het scherm voor zich ziet. Een groot verschil met de Wii is dat de games zo simpel zijn dat ook een bejaarde met computerfobie er toch graag mee speelt. De Wii is vaak te moeilijk.'

De start verliep stroef, hoezo?

'De stroeve start lag niet aan product, maar wat we in ons eerste businessplan hebben onderschat, is dat bij verpleeghuizen, revalidatiecentra en ziekenhuizen er veel tijd overheen gaat voordat ze een beslissing nemen. Van buitenstaanders hoorden we ook dat we erg ongeduldig waren. In november is het twee jaar geleden dat we het hebben geïntroduceerd en inmiddels kennen alle verpleeghuizen in Nederland Silverfit.'

Hoe gaat het nu?

'We zijn gegroeid en hebben nu elf man in dienst. Erzijn overeenkomsten met negen andere landen gesloten waaronder een partij in de VS . Daarnaast zijn we bezig om een verkoopteam in Duitsland op te zetten. Dat moet onze tweede thuismarkt worden. We hebben gesprekken met investeerders gehad om sneller te groeien. Voorlopig kiezen we ervoor om op kleine schaal te laten zien dat we het goed kunnen. De groei is dan wellicht wat langzamer, maar we vinden het belangrijk dat we wel zelf de controle hebben.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 6 oktober 2010

Ziggur beheert online leven na de dood

Wat gebeurt er met je profiel van Facebook of LinkedIn als je dood bent? Ziggur van eigenaar Gerrit Jan Bloem (46) ziet groei in het beheren van je 'digitale nalatenschap'.

Hoe bent u op het idee gekomen?

'Iemand in mijn naaste omgeving, een neef, kwam te overlijden. Na verloop van tijd kreeg ik op zijn naam nog allerlei uitnodigingen via internet. Toen kwam ik erachter dat dit echt een probleem is, en het zit in mijn aard om daar dan een oplossing voor te zoeken.'

Hoe werkt Ziggur?

'Je kunt bij ons je wensen aangeven: wat moet er met de profielen gebeuren? We hebben daarvoor koppelingen met sociale netwerksites als Facebook, LinkedIn en Twitter en we zijn in gesprek met Hyves en Windows Live. Sommige beheerders dragen je gehele mailaccount aan je familie over, maar misschien wil je dat wel helemaal niet. Een belangrijke extra dienst die we per se wilden toevoegen is dat je dit nu ook allemaal notarieel kunt vastleggen.'

Valt hier geld mee te verdienen?

'Na een opstartperiode van een jaar zijn we sinds half september online. Het klinkt wat cru, maar ik voorzie dat dit een groeimarkt is. Eind dit jaar willen we ook met een zakelijke variant komen voor bedrijven om de dienst aan te bieden aan personeel dat wordt aangemoedigd om sociaal te netwerken. Met onze betalende leden zijn we kostendekkend en ik verwacht dat we al voor het einde van dit jaar break-even draaien. Tot nu toe heb ik alles met eigen geld gefinancierd, maar om sneller te kunnen doorgroeien ben ik op zoek naar externe financiers.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 4 oktober 2010

Tickets nu ook met mobieltje te bestellen

Ticketscript van Frans Jonker (33) levert software voor onlineticketverkoop. Deze week werd het Britse Trinity Mobile ingelijfd, om tickets ook via de mobiele telefoon te verkopen.

Wat doet Ticketscript?

'Wij zijn ruim vier jaar geleden begonnen en een van onze concepten was het online verkopen van tickets. Dat liep zo goed, dat we ons er volledig op zijn gaan richten. Er bleek bij consumenten een duidelijke behoefte te bestaan om online tickets te kopen. We zijn begonnen met dance-evenementen in Amsterdam en omgeving. Dat liep als een speer en steeds meer bedrijven meldden zich aan. Nu maken zo'n 1500 evenementenorganisaties gebruik van onze diensten.'

Is Ticketscript winstgevend?

'Ja, dat zijn we al sinds 2009. We hebben alle uitbreidingen naar kantoren in Duitsland, België en Oostenrijk uit eigen middelen gefinancierd en dat blijven we doen om groei realiseren. In onze branche wordt gerekend in de brutoticketomzet en wij verwachten in 2011 een omzet te behalen van euro 70 mln.'

Valt de overname van Trinity Mobile ook onder 'groei realiseren'?

'Het is een overname, maar de investeerders van Trinity Mobile brengen wel 2 mln pond in. Zij zijn een goede aanvulling op onze activiteiten, want wat wij online doen, doen zij mobiel. Ze hebben de technologie in huis en ook al klanten, zoals drie vliegmaatschappijen waarvoor ze zogeheten e-tickets verzorgen. Daarnaast zijn ze ook actief in marketingcampagnes voor de mobiele telefoon.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 30 september 2010

Squla.nl laat kinderen spelenderwijs leren

Met steun van examenopstellers Cito start André Haardt (38) deze week met de uitrol van Squla.nl (spreek uit als 'Skoela'). Een platform waar kinderen door spelletjes te spelen meer met school bezig zijn.

Hoe is Squla ontstaan?

'Uit eigen onderzoek bleek dat ouders met schoolgaande kinderen dringend behoefte hebben aan een methode om kinderen te enthousiasmeren zich extra in te zetten voor school. Kinderen ontspannen zich na school graag met spelletjes. Wij haken daarop in door met games te komen waar ze ook wat van leren.'

Hoe werkt Squla?

'Squla is een spel dat gebruikmaakt van technieken voor onlinegames en sociale media. Het is een leeromgeving die aansluit op gangbare leermethoden op de basisschool en toetsen van Cito. Kinderen kunnen op Squla met elkaar spelen en daar punten mee verdienen, waarmee ze weer prijzen kunnen winnen zoals beltegoed of een bioscoopbon. Ouders kunnen een Squla-rapport krijgen, zodat ze kunnen zien hoe het kind presteert op Squla.'

Cito is partner. Hoe is u dat gelukt?

'Met de resultaten van onze pilots zijn we naar Cito gestapt. Daar spraken we iemand van de directie. Squla bleek goed aan te sluiten bij de eisen om de Cito-testmethode toegankelijker te maken. Ze zijn strategisch partner en dat helpt natuurlijk enorm om scholen te benaderen. We verwachten dit jaar 10.000 leden te hebben en contact met 200 scholen. We denken dat we binnen drie jaar 100.000 leden hebben en hopen dit voorjaar break-even te draaien.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 23 september 2010

Sijthoff ziet toekomst in krant voor kinderen

Mediaondernemer Willem Sijthoff (45) is sinds woensdag mede-eigenaar van de jongerenkranten Kidsweek Junior en 7Days. Oude media voor de jeugd hebben de toekomst, zegt hij.

Hoe bent u in aanraking gekomen met Kidsweek?

'Ik ken de oprichter, Roland Pelle, al een lange tijd. In 2002 kwam hij met zijn plannen langs, maar om verschillende redenen kon ik er toen niet aan meedoen. Wel hebben we altijd contact gehouden. Door de overname van PCM door de Persgroep Nederland werd Kidsweek in de verkoop gedaan en toen kwam het weer op mijn pad. Mijn partner Carl Spaans en ik zijn nu ieder voor 50% eigenaar. Mark Termeer blijft aan als directeur.'

Oude media voor jonge kinderen. Heeft dat wel toekomst?

'Ik zie in mijn omgeving en ook bij mijn eigen kinderen dat ze veel internetten, maar één keer per week een krant toegesneden op de eigen leeftijd, daar hebben ze belangstelling voor. De klassieke aspecten van de oude media, zoals de krant in bed lezen, gelden ook voor kinderen nog steeds. Kidsweek Junior, voor de doelgroep 7 tot en met 12 jaar, heeft een oplage van 60.000. Van 7Days, dat een oudere doelgroep heeft, verschijnen er 40.000. Dat is samen meer dan het FD!'

Wat wordt uw functie?

'Ik ga me vooral bezighouden met de strategie. Het is een vrij overzichtelijk bedrijf met dertig werknemers en is winstgevend. Ik geloof in de huidige opzet, maar op multimediaal gebied kan er nog veel worden verbeterd. Daar gaan we de komende tijd meer richting aan geven.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Uitvinder (77) dubbele toiletknop strijdt nu tegen strakke autogordel

Heerde
Stoppen met werken? De 77-jarige Leo Senft moet er niet aan denken. 'Ik geniet van werken. Het houdt me jong en bovendien, er is nog zo veel te doen.' De komende maanden steekt hij al zijn energie in het in de markt zetten van zijn nieuwste uitvinding: de gordelclip. Een apparaatje dat de druk van de autogordel op borst en schouders wegneemt.

Senft is een serieondernemer Zijn meest toegepaste en bekendste vinding is de spoelingsbegrenzer, bij het grote publiek beter bekend als de dubbele knop op de spoelbak van het toilet. Het idee voor de begrenzer ontstond in Ierland waar Senft een tweede huis heeft. 'Ik vond het zonde om zoveel water te verspillen, ik kreeg daar al vlug schoon genoeg van. Toen ben ik gaan tekenen en zo is de dubbele spoelknop ontstaan: drie liter water bij een kleine boodschap en negen bij een grote.'

Ook de gordelclip heeft zijn bestaan aan waarnemingen van Senft. 'Ik kwam op dit idee omdat ik bijrijders in de auto vaak met de duim de gordel een paar centimeter van zich af zie houden. Sommige kennissen gebruiken een wasknijper of een pen om de gordel minder strak te laten zitten.'

De clip, kleiner dan een pakje sigaretten, is gemaakt van hoogwaardig kunststof en kan op iedere autogordel worden geklemd. De drager krijgt door de gordelclip enkele centimeters speling. De gordel drukt niet langer op het lichaam, maar behoudt wel zijn beschermende werking. Senft: 'Met deze clip heb je geen reden meer om geen autogordel te dragen.'

Senft beschouwt zichzelf als industrieel ontwerper maar in de eerste plaats toch een 'selfmade' ondernemer. Zo behaalde hij zijn lts-, mts-, hts- en winkelierselektrodiploma in de avonduren. Om als jonge jongen die opgroeide in de Amsterdamse Jordaan 'geen klappen te ontvangen' ging hij op judo en stond hij twee keer per week in de boksschool. 'Niet alleen voor het boksen, zo kon ik tenminste ook twee keer per week douchen.' Met boksen en judo is Senft gestopt, maar de 77-jarige Senft staat nog iedere week op het voetbalveld.

Als ondernemer was hij hard voor zichzelf. Vanaf 1968 tot 2006 was Senft eigenaar van drie verlichtingszaken in Amstelveen. 'Ik betaalde nooit een verzekering voor arbeidsongeschiktheid. Als ondernemer kon ik me dat eigenlijk niet veroorloven.' Zo'n vier jaar geleden deed Senft zijn laatse zaak van de hand om zijn tijd en eigen geld - 'enkele tienduizenden euro's' - te steken in de ontwikkeling van de gordelclip, of de gordeldrukontspanner zoals het apparaatje eigenlijk heet.

Na de eerste ontwerpen en een prototype nam hij contact op met VMT Products om de clip te produceren. Het bedrijf uit het Veluwse Heerde ondersteunt de opstart door de matrijzen voor de clip te leveren. In ruil voor deze steun heeft Senft afgesproken dat VMT het enige bedrijf is dat de clip mag produceren. De fabriek heeft inmiddels duizenden gordelclips geproduceerd die dit najaar de weg naar de klant moeten vinden. De clip kost euro 4,95 en ziet er eenvoudig uit, maar, zegt Senft, 'er komt meer techniek bij kijken dan je denkt. Dit maken ze in China echt niet even een-twee-drie na.'

Senft is bij alle processen betrokken, zelfs de handleiding is door hemzelf geschreven, omdat hij zich ergert aan gebruiksaanwijzingen waar hij niets van begrijpt. 'Ik ben nou eenmaal een perfectionist. Dat is soms een vervelende eigenschap.'

Senft weet dat een productintroductie ook zijn tegenslagen kent, zo merkte hij al bij de spoelingsbegrenzer. Met de huidige milieudoelstellingen is de begrenzer een zeer gewenste vinding en bespaart hij volgens Senft alleen in Nederland jaarlijks zo'n 160 miljard liter water. Maar in 1985 dachten de waterbedrijven nog anders over besparing en vreesden zij dat Senfts uitvinding voor een omzetdaling zou zorgen. 'Ze kwamen met verhalen aanzetten dat mijn begrenzer niet deugde en dat bij een spoelbeurt van drie liter de riolering makkelijkzou kunnen verstoppen. Na onderzoek bleek daar helemaal niets van waar te zijn.'

Voor de gordelclip heeft Senft inmiddels gesprekken met de ANWB en verzekeraars achter de rug. Hij ziet in zijn clip het ideale geschenk voor nieuwe leden of klanten. Daarnaast is er 'vergevorderde interesse' vanuit Duitsland en het Verenigd Koninkrijk voor de clip. Alle contacten verlopen via mensen met wie Senft al jarenlang goed contact heeft.

Reclame maken hoeft niet, denkt Senft. Via via, met zijn website en wat media-aandacht denkt hij dat zijn clip voldoende op zal vallen en dat hij de interesse van importeurs uit andere landen kan wekken. 'In veel landen zijn de percentages van autorijders die geen gordel dragen nog vele malen hoger. Er valt nog een wereld te winnen.'

CV Leo Senft

  • Afgestudeerd als elektrotechnicus aan de hts
  • Van 1968 tot 2006 eigenaar van verlichtingszaken in Amstelveen
  • Vindt in 1985 de spoelingsbegrenzer voor het toilet uit
  • Na vier jaar ontwikkelen komt Senft dit jaar met de gordelclip op de markt

Europa telt veel gordelweigeraars

Iedere autorijder weet dat de autogordel bescherming biedt bij een ongeluk. Het dragen van de gordel is daarom al sinds 1992 wettelijk verplicht voor de bestuurder, maar ook voor inzittenden op voor- of achterbank.

Ondanks jarenlange voorlichtingscampagnes van de overheid en Veilig Verkeer Nederland en de politie die streng controleert - een overtreding wordt met euro 90 bekeurd - zijn er nog altijd zo'n 800.000 Nederlanders die de gordel weigeren te dragen, aldus cijfers van de ANWB.

Volgens het Bureau Verkeershandhaving van het Openbaar Ministerie komt dit overeen met circa 5% van de automobilisten. Zou iedere automobilist in Nederland wel een gordel dragen, dan scheelt dat naar schatting vijftien verkeersdoden per jaar.

In Duitsland en Frankrijk ligt het percentage 'gordelweigeraars' eveneens rond de 5%, maar in veel andere Europese landen, zoals België, Italië en Hongarije, rijdt één op de drie bestuurders nog altijd zonder autogordel, blijkt uit cijfers van de Europese Transportveiligheidsraad. Volgens deze instantie zouden er jaarlijks 2400 levens worden gespaard als iedereen een gordel draagt.

Leo Senft hoopt dat zijn gordelclip juist deze weigeraars over de streep zal trekken. Een uitleg van de werking van de gordelclip is te vinden op Senfts website Ontspannenautorijden.nl.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 20 september 2010

Boekenautomaat moet NS-stations veroveren

Even snoep uit de automaat trekken, iedereen doet het wel eens. De oprichters van Van Bomen, Willem van Kralingen en Pieter Kol (beiden 28), zien toekomst in boekenautomaten.

Een boekenautomaat, hoe komen jullie daar op?

'Toen hij nog studeerde reisde mijn compagnon Pieter veel met de trein en kwam daardoor op het idee. Meestal bedenk je op het perron dat je graag nog iets zou willen lezen tijdens een lange rit. Wegens tijdgebrek ga je dan niet meer naar de winkel. Een automaat is dan de ideale oplossing.'

Wat hebben jullie met dit idee gedaan?

'We hebben een plan opgesteld en dat opgestuurd naar Servex, de NS-dochter die de horeca- en retailformules op de NS-stations exploiteert. Ons idee kwam door de selectie heen, wat op zich al bijzonder is. Vervolgens mochten we het plan bij Servex pitchen en hebben we ze weten te overtuigen. Pieter en ik hebben euro 10.000 geïnvesteerd en Servex helpt ons met de pilot die afgelopen vrijdag van start is gegaan met de eerste boekenautomaat op Rotterdam CS. De vierkante meter voor de automaten huren we van Servex.'

Wat zijn de plannen voor de toekomst?

'Als de pilot enigzins succesvol is, willen we het aantal locaties binnen een jaar uitbreiden naar zo'n tachtig tot honderd boekautomaten. We hebben contact met enkele uitgeverijen van boeken, die ons adviseren over de titels en Keesing levert de puzzelboeken. In de automat komen populaire titels zoals van Heleen van Royen of Joost Zwagerman in een prijsklasse van euro 5 tot euro 10.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 16 september 2010

MijnGroep laat talent kinderen visualiseren

Eind vorig jaar nam Vincent van Harte (36) na zeven jaar afstand van het trainingsbureau dat hij na het overlijden van zijn vader in handen kreeg. Nu is hij eigenaar van MijnGroep.nl.

Hoe ben je bij MijnGroep terechtgekomen?

'Ik was 2,5 jaar geleden als minderheidsaandeelhouder betrokken bij een bevlogen opstarter. Na een mooie satrt hadden we een ander idee over de zakelijke en inhoudelijke koers. Hij besloot eruit te stappen en ik heb vervolgens zijn aandeel overgenomen.'

Wat doet MijnGroep?

'Wij helpen kinderen, in samenwerking met scholen, talent, ambities en een toekomstbeeld te ontwikkelen. Zo werken we in lessen en workshops toe naar een droomberoep en dat visualiseren we door er een professionele foto van te maken: een beeld hoe het er later uit kan zien. Dit bundelen we in een boekje dat wordt uitgereikt op een eindmoment, bijvoorbeeld een musical. Dan treedt het kind naar buiten. De vraag "wat is er bijzonder aan dit kind" gaat dan echt leven. Kinderen worden door zo'n project zichtbaar, trotser en je kijkt met optimisme naar de kansen die een kind heeft.'

Is er in het onderwijs wel geld voor dit soort projecten?

'Gelukkig zijn er veel mensen in schoolbesturen en stichtingen zoals Kinderpostzegels die de noodzaak ervan inzien. We waren in het begin wel naïef en optimistisch en dachten dat na een mail de scholen zich vanzelf zouden aanmelden. Via via en door mond-op-mond-reclame zijn we aan de eerste klanten gekomen. Dit jaar hopen meer dan twee ton omzet te behalen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

dinsdag 14 september 2010

Prentenboeken in het digitale tijdperk

Na plannen te hebben gemaakt aan de eigen keukentafel, hebben Carolien Vader (40) en Jonas Nouwen (39) die plek verruild voor een echt kantoor. Begin dit jaar zette het stel uitgeverij David en Goliat op.

Prentenboeken in het digitale tijdperk, is daar een markt voor?

'Wij denken van wel. Ik ben van huis uit bladenmaker en mijn man is internetstrateeg. De achterliggende gedachte is dat opgroeiende kinderen het verschil tussen oude en nieuwe media niet kennen. Een kind zal een iPad of eReader net zo gewoon vinden als een boek. Daarom hebben we naast gewone boeken ons eigen kanaal op YouTube met voorleesfilmpjes en daarnaast willen we zo snel mogelijk een app laten bouwen. De kosten, ongeveer euro 20.000, zijn nu nog te hoog.'

Jullie zijn ruim acht maanden bezig, levert het al geld op?

'Nee, we hebben samen zo'n euro 30.000 geïnvesteerd en hopen dat binnen een jaar of drie terug te verdienen. Dit najaar verschijnen de eerste boeken, er staan zo'n 2500 prentenboeken bij ons in de gang. Veel mensen, zoals de acteurs in de filmpjes of begeleiders bij het drukwerk, hebben nu gratis voor ons gewerkt. Zo werken we eerder binnen een platform of beweging.'

Jullie zijn sinds kort dus ook werkpartners, hoe gaat dat?

'Het heeft als voordeel dat één blik of een half woord al genoeg is om elkaar te begrijpen en je goed van elkaar weet wat je wilt. Tegelijk is het wel eens onpraktisch als je de huwelijkse emoties meeneemt in discussies over het werk.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 13 september 2010

Weduwe nu aan het hoofd twee bedrijven

Drie maanden geleden overleed onverwacht de echtgenoot van Marja Ruigrok (44). De ondernemer en gemeenteraadslid voor de VVD in Amsterdam besloot samen met haar broer het bedrijf van haar man, reclamebureau Headline, over te nemen.

Uw man is onlangs overleden. Waarom heeft u besloten het bedrijf over te nemen?

'Mijn man, Rob Sikkink, is drie maanden geleden onverwacht aan een hartstilstand overleden. Samen met zijn kinderen, behoor ik tot de erfgenamen. Wij waren het erg met elkaar eens dat we het bureau dat hij 13 jaar heeft gerund, niet wilden sluiten. Dat vonden wij ook emotioneel erg belangrijk.'

Dat was vast een moeilijk proces.

'Het was zeker niet makkelijk. Maar we vonden het belangrijk en het leidt ook af. Mijn broer Hans heeft het proces opgepakt en klanten brieven gestuurd en met medewerkers en mogelijke kopers gepraat. Tijdens de gang van zaken werd hij zo enthousiast dat hij besloot om het zelf te doen. Hans houdt zich nu bezig met de dagelijkse gang van zaken en heeft, net als ik, 50% van de aandelen in handen. Ik sta met mijn functie als commissaris meer op een afstand.'

U heeft al een bedrijf met een omzet van euro 2 mln en bent ook gemeenteraadslid. Is dat allemaal te combineren?

'Ik ben de politiek ingegaan om juist daar meer bedrijfsstrategie in te brengen en met veel plezier, bij Headline ben ik alleen op de achtergrond betrokken. Soms denk ik dat een volle agenda het verdriet ook makkelijker doet verwerken.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 11 september 2010

Hockeystick op slot, prijs op zak

Menno Lambalk (23) en Wouter Eelkman Rooda (25), studenten van de opleiding Sport, Management en Ondernemen, wonnen de Rabobank Ondernemersprijs voor de 'Hoody', een slot voor hockeysticks.

Wat houdt de prijs in?

'De prijs wordt ieder jaar uitgereikt aan studenten die een uniek en haalbaar ondernemersidee in de sportsector hebben bedacht. We hebben de prijs gewonnen omdat ons idee volgens de jury innovatief is en we daarnaast samenwerking hebben gezocht met marktpartijen op gebieden waarvan wij zelf een beperkte kennis hebben. Daarnaast hebben we een bedrag van euro 2500 ontvangen.'

Hoe zijn jullie op het idee gekomen?

'Met onze opleiding zijn we in ons derde jaar naar een ondernemingskamp op Texel geweest. Na lang brainstormen kwamen wij op het idee van de Hoody omdat hockeysticks vaak worden gestolen. Met de Hoody kan de stick aan een tas, fiets of display worden bevestigd om diefstal te voorkomen.'

De Hoody moet dit jaar nog op de markt komen. Gaat dat lukken?

'Wij denken van wel. De Hoody is productierijp en het eerste prototype is klaar. Wat we nu nog moeten doen, is een matrijs laten ontwikkelen, maar dat kost algauw zo'n euro7000. Daar komen nog de kosten voor productie, distributie en marketing bovenop. Dus alles bij elkaar gaat het ongeveer euro 20.000 kosten, maar die hebben we nog niet. We hebben nog geen lening of externe financiers, maar we zoeken nu uit hoe we dat willen doen. Als we een investeerder vinden, zal die ook een deel van de opbrengst willen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 6 september 2010

Markt mobiel internet opgeschud met kastje

Tijdens de vakantie in het buitenland even surfen op de mobiel is prijzig. De 'Droam' drukt deze kosten fors. Philip Actor (49) verhuurt het apparaatje sinds drie maanden, en met veel succes.

Hoe werkt de Droam?

'De Droam is een apparaatje zo groot als een half pakje sigaretten. Het kastje vangt UMTS-signalen op en zet deze om in wifi. Op die manier kan iedereen overal waar een mobiel telecomnet aanwezig is met een smartphone of laptop tegen een vaste prijs internetten. Een klant betaalt euro 150 borg, euro 25 huur voor de eerste dag en euro 1 voor 50 megabyte per dag aan dataconsumptie of euro 3 voor 100 megabyte per dag. Binnen de EU bespaart een klant op maandbasis bij een gebruik van 30 megabyte per dag zo euro 1400 tot euro 1800.'

Hoe gaan de zaken?

'Ik ben zo'n drie maanden geleden begonnen en eerlijk gezegd: het is een geldmachine. Ik verkoop iets waar een markt voor is. Ik hoop volgend jaar om deze tijd zo'n 100.000 kastjes per maand te verhuren. Dat betekent een omzet van circa euro 2 mln per maand. Ik ben niet zozeer begonnen om er rijk mee te worden, maar om deze tarieven onder druk te zetten.'

Wat als de tarieven voor internetten fors omlaag gaan?

'Ik denk dat de houdbaarheid van deze oplossing zo'n twee jaar is. De tarieven gaan dalen, maar daarvoor moeten eerst de lokale kosten worden opgeschroefd. Onbeperkt gratis internetten op de mobiel is onhoudbaar. Ik hoop zo groot en lastig te worden dat ik word uitgekocht door een telecombedrijf.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 2 september 2010

NL-Magazines moet 'instituut' worden

De gratis uitgaansmagazines NL10, NL20, NL30 en NL70 hebben sinds vorige week in Remco Duinkerken (42) een nieuwe uitgever. De magazines, met een jaaromzet van circa euro 2 mln, moeten volgens Duinkerken 'een instituut van gratis uitgaansbladen' worden.

Hoe bent u op deze positie terechtgekomen?

'Dat is eigenlijk vrij natuurlijk verlopen. Ik zit al vijf jaar bij Boomerang Creative Media, het moederbedrijf van NL-Magazines. Daar heb ik onder meer het relatiemagazine BarLife opgezet en ben ik commercieel directeur van Boomerang Publishing.'

Een nieuwe uitgever, dat betekent ook een nieuwe aanpak?

'Er gaan al zeer snel zaken veranderen. De belangrijkste zijn verbreding en verdieping. De eerste verbreding is binnenkort al te zien. Half september lanceren we twee nieuwe titels : NL40 in Eindhoven en NL50 in Groningen. We gaan kijken of we het blad ook in andere gemeenten kunnen gaan uitgeven, maar dan moet het financieel wel haalbaar zijn. Een gratis magazine uitgeven is een kwestie van een lange adem hebben. Er moet wel licht te zien zijn aan het eind van de tunnel.'

En hoe zit het met de verdieping?

'We zijn momenteel bezig om de magazines te analyseren: wat moet meer en wat minder? Zo denken we eraan om meer artikelen over mode in onze bladen op te nemen. Ons lezerspubliek gaat veel uit en is ook meer met mode bezig. Uitgaan en mode liggen dicht bij elkaar. Onze droom is dat NL-Magazines een instituut voor gratis uitgaansbladen wordt. Ik ben dan ook een ambitieus type.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 19 juli 2010

Brabantse bonbons van kamelenmelk

Bas Vermeulen (44) maakt al zijn hele leven chocola. In mei lanceerde hij onder de naam Kamelka bonbons van kamelenmelk. Dat trekt nogal wat aandacht.

Bonbons van kamelenmelk. Hoe komt u op zo'n opmerkelijk idee?

'Ik fiets elke dag in de buurt van Den Bosch en zie dan kamelen van een kamelenmelkboer in Cromvoirt. Ik dacht: kan ik daar iets mee doen? Ik heb vervolgens bij de boer melk opgehaald en ben gaan testen. Omdat ik niet zeker wist of ik met de melk aan de slag mocht, ben ik het eerst gaan verpoederen en dat verwerk ik in de bonbons.'

Aandacht genoeg, maar hoe gaat het met de verkoop?

'De bonbon van kamelenmelk is slechts één van onze producten. Ik doe het er echt bij. Voor chocola is de zomer nu eenmaal niet de juiste tijd. Dan daalt de verkoop met zo'n 70 tot 80%. Nu ook. Ik heb inderdaad veel publiciteit gekregen. Binnenkort komt een Duitse tv-ploeg om een item te maken. Door alle aandacht ben ik in contact gekomen met grote cateraars en horecabedrijven. Die nemen direct een kilo of vijf af. Eerlijk gezegd had ik dat ook zo ingeschat. Het verhaal valt op.'

Hoe smaakt een bonbon van kamelenmelk?

'Het is natuurlijk erg lekker! De bonbon heeft de vorm van een kamelenbultje. De bodem heeft een citroensmaak en de vulling is van hazelnoot, maar de chocola is uiteraard van 100% kamelenmelk. Ik verkoop het als streekproduct omdat de melkboer uit Cromvoirt de enige kamelenmelkboer in Europa is. Kamelenmelk is overigens ook erg gezond.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 16 juli 2010

Irrationele droom van een nieuwe YouTube

Eind 2008 zette Tim Heineke (32) de muziekdienst Twones op. De dienst werd echter geen succes en stopte vorige week. Met Shuffler.fm moet het wel gaan lukken.

Wat was Twones en wat ging er mis?

'Twones was een sociaal netwerk dat bijhield welke muziek je afspeelde, zowel op je pc als bijvoorbeeld op YouTube of MySpace. Met een start-up is het altijd de vraag hoe het valt. We hoopten de wereld te veroveren, maar Twones sloeg gewoon niet aan. We hadden enkele tonnen aan financiering en hebben daarom nog aan het concept gesleuteld, maar in de essentie was het gewoon niet goed genoeg.'

Shuffler.fm is het nieuwe project. Wat kan de gebruiker ermee?

'Het is een soort internetradiostation waarmee je van muziekblog naar muziekblog surft. We hebben alle muziekblogs, zo'n 6000, geïndexeerd. De gebruiker kan door die blogs heen "shufflen". Het werkt heel simpel en je hebt geen account nodig en hoeft ook geen applicatie te downloaden. We hopen het eind augustus te lanceren.'

Dat levert nog geen geld op. Hoe blijft de schoorsteen roken?

'We werken met zijn vijven nu als bureau en maken applicaties, vooral voor de muziekindustrie, om rond te komen. We verdienen daar geld mee. Voor Shuffler willen we voorlopig geen financiering, het moet op eigen kracht gaan groeien. We hebben nu eenmaal de irrationele droom om de nieuwe YouTube of MySpace te worden. Gewoon met dit bureau geld verdienen kan altijd nog.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

dinsdag 13 juli 2010

Vlaggenmaker is winnaar van het WK

De Dokkumer Vlaggen Centrale (DVC) heeft ondanks het verlies van Oranje een topweek achter de rug. DVC verkocht in twee dagen 10.000 speciale vlaggen voor de WK-finale. Directeur Robert-Jan Hageman (53) is blij met de aandacht die het heeft opgeleverd.

Zijn de vlaggen nu op?

'Nee, van de 12.500 WK-vlaggen die we hebben geproduceerd, hebben we er nog 2500 op voorraad. We zouden er nog 2500 maken als Nederland kampioen werd, maar helaas. Mensen die een creatief idee hebben om de overgebleven vlaggen een goede bestemming te geven, kunnen ons mailen.'

Wat betekent een dergelijke order voor een bedrijf als DVC?

'Voor één type vlag is 10.000 stuks in zo'n kort tijdsbestek extreem veel. Normaal neemt een klant twintig tot een paar honderd vlaggen af. We hebben gegokt en risico genomen door nog voordat de halve finale was gespeeld te besluiten de vlag te gaan maken. Daarna hebben we dag en nacht doorgewerkt om ze voor zaterdag te leveren. Gelukkig is dat gelukt.'

Dat betekent zeker ook een financieel succes?

'De vlag kostte euro 15 inclusief verzendkosten. Daarmee hielden we het met opzet laagdrempelig en daardoor was de winstmarge niet groot. We hebben er wel veel media-aandacht voor teruggekregen. Jan Mulder heeft ons genoemd, de Canadese tv heeft een item gemaakt en via een Zuid-Afrikaanse relatie hebben we de vlag zondag ook overhandigd aan de bondscoach. Hoewel ik baal van het verlies van Oranje, heeft deze actie ons veel goeds gebracht.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 9 juli 2010

Brabant strijdt met Randstad om buitenlandse ondernemers

Brabant voorziet een tekort aan internationale kenniswerkers. Henk Rosman (49), directeur van de Brabantse Kamer van Koophandel wil met een Engelstalige Startersguide meer talenten uit het buitenland aantrekken.

Hoe is het idee van de Startersguide ontstaan?

'Wij constateren al geruime tijd dat er op de arbeidsmarkt een tekort aan kenniswerkers is. In Brabant zijn er nu zo'n 8000 en we voorzien een jaarlijks tekort van 400 medewerkers. We moeten daarom aan de bak om internationale talenten aan te trekken.'

Wat heeft een internationale ondernemer aan de Startersguide?

'De gids in het Engels is vooral gemaakt om buitenlandse ondernemers op weg te helpen en is gevuld met elementaire kennis zoals: hoe start je een bedrijf op en welke stappen moet je daarvoor nemen? Daarnaast leggen we de Nederlandse wet- en regelgeving uit en geven we antwoord op vragen als: hoe kom je in Nederland aan bedrijfsruimte, hoe schrijf je een bedrijfsplan, hoe kom je aan financiering en waar moet een ondernemer zich registreren.'

Brabant gaat de concurrentie aan met de Randstad?

'De concurrentie tussen grootstedelijke gebieden om toptalenten binnen te halen is zowel nationaal als internationaal. Daarom moeten we ook als Brabant ons mannetje staan omdat wij de "high-tech hotspot" van Nederland zijn en ook willen blijven. Brabant biedt stedelijke ontwikkeling, gecombineerd met goed wonen en dat in een vriendelijke cultuur. Dat zijn de sterke punten van Brabant.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

dinsdag 1 juni 2010

Bedrijven nemen meer tijd voor cijfers

Amsterdam
Aan de trend van AEX-fondsen om steeds sneller de jaarcijfers publiceren is een eind gekomen. In 2010 was de gemiddelde publicatietermijn met 48,8 dagen iets langer dan de 48,6 dagen van vorig jaar, zo becijfert consultant Conquaestor, die jaarlijks publicatiedata voor duizend beursbedrijven onderzoekt.

De laatste jaren zat de vaart er goed in. Nederlandse hoofdfondsen werden steeds sneller in het rapporteren van de jaarresultaten. In 2004 kostte het gemiddeld nog bijna zestig dagen om de jaarcijfers te rapporteren. Dat gold ook voor KPN, maar dit jaar lukte het telecombedrijf dat in 26 dagen.Chipmachinemaker ASML voert de lijst aan. Het Veldhovense bedrijf had dit jaar twintig dagen nodig om de jaarcijfers voor te leggen. Hoewel dat vijf dagen langer is dan in 2009, is ASML het enige Nederlandse fonds dat in de wereldwijde top tien staat.

Die lijst wordt aangevoerd door netwerkbouwer Cisco Systems, die na elf dagen de jaarrapportage publiceert. In het algemeen zijn Amerikaanse bedrijven sneller dan Europese met het publiceren van hun resultaten. Nederlandse bedrijven waren dat gat aan het dichten, maar de vaart is eruit. Door de recessie is de nadruk meer op kwaliteit en betrouwbaarheid komen te liggen, stelt Conquaestor.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Kwaliteit jaarverslag wint het van snelheid

Amsterdam
Door de recessie zijn Nederlandse bedrijven meer waarde gaan hechten aan de betrouwbaarheid en kwaliteit dan aan de snelheid waarmee jaarcijfers worden gerapporteerd. Toch heeft een meerderheid de cijfers eerder gepubliceerd dan een jaar eerder.

Het op tijd rapporteren van betrouwbare jaarcijfers is goed voor het imago van het bedrijf. Een snelle rapportage van de cijfers wordt door beleggers en analisten in verband gebracht met de kwaliteit en de processen van de organisatie. Kan een bedrijf goed en snel de cijfers voorleggen, dan zal het wel een gestroomlijnde organisatie zijn, zo is de achterliggende gedachte.

Consultantsbureau Conquaestor onderzoekt mede om die reden jaarlijks de publicatiedata van 1043 grote beursgenoteerde ondernemingen in Europa (inclusief het Verenigd Koninkrijk) en de VS.

Nederlandse bedrijven met een notering aan de AEX deden er dit jaar iets langer over om de jaarcijfers te rapporteren. 'Snel en betrouwbaar lijkt een tegenstelling, maar daarin schuilt voor bedrijven juist de uitdaging', zegt managing consultant Thomas Ros van Conquaestor. Uit deze ranglijst, de 'Close Cycle 2010', blijkt dat Amerikaanse bedrijven nog altijd veel sneller de cijfers rapporteren dan Europese beursgenoteerde concerns. Doordat het goedgekeurde accountantsverslag bij de Amerikanen weer langer op zich laat wachten, wordt die voorsprong grotendeels weer tenietgedaan.

'De infrastructuur van bedrijven in de VS is beter ingericht op het snel rapporteren van de cijfers omdat ze verplicht zijn ieder kwartaal rapportages te maken die te vergelijken zijn met jaarrekeningen', aldus Ros. Dat Amerikanen vervolgens langer doen over de goedgekeurde accountantsverslagen ligt volgens Ros vooral aan de Sarbanes-Oxley-wet, een wet die deugdelijk ondernemingsbestuur afdwingt. Bestuurders in de VS kunnen daar met terugwerkende kracht op worden afgerekend.

Hoewel Nederlandse bedrijven dit jaar gemiddeld iets langzamer waren met de publicatie van de jaarcijfers over 2009, wist een meerderheid van 15 van de 25 AEX-fondsen de cijfers toch vier dagen eerder te publiceren dan in 2009. Aegon was in absolute zin de winnaar. De verzekeraar kwam mede door extra aandacht te besteden aan de interne processen die de cijfers verwerken, dit jaar vijftien dagen eerder met de jaarcijfers. Toch was het niet genoeg om een plek in de top tien te halen.

Uit het onderzoek blijkt verder dat veel Nederlandse fondsen wachten met het publiceren van de jaarcijfers, ook al hebben ze al de goedkeuring van de accountant. De redenen die bedrijven hiervoor geven lopen nogal uiteen. Zo wil het ene bedrijf vasthouden aan de datum die is gecommuniceerd aan de pers en aandeelhouders en wil de ander niet uit de pas lopen met de concurrentie.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 mei 2010

'Het spel op de beursvloer is fascinerend'

Een Nederlandse film over het harde spel op de beursvloer: met de huidige onrust op de financiële markten kan de timing bijna niet beter. Vanaf vandaag draait 'Win/Win' in de bioscopen.

Amsterdam
De film Win/Win wordt slim gepresenteerd als 'de eerste Nederlandse film over de kredietcrisis'. Debuterend regisseur Jaap van Heusden (30) ontkent ook niet op de huidige crisis te hebben ingespeeld. 'Als je kranten als NRC Handelsblad en Het Financieele Dagblad een beetje bijhield, kon je natuurlijk wel zien dat zich donkere wolken boven de financiële markten samenpakten.'

Een film over de beurshandel komt niet alleen door de crisis. Het liefst wilde Van Heusden als jonge jongen zelf op de beursvloer handelen. 'Ik ben al van jongs af aan gefascineerd door grote getallen en het bijzondere spel van handelaren in de dealingroom.'

Op de middelbare school was de jonge regisseur er nog van overtuigd een opleiding aan Nyenrode te gaan volgen. 'Ivan, de hoofdpersoon, heeft het talent dat ik niet bleek te hebben om op de vloer terecht te komen.'

Om een realistisch beeld van de beursvloer te maken, zocht Van Heusden contact met handelaren en analisten. Het bleek niet makkelijk om toegang tot ze te krijgen. Uiteindelijk lukte het om contact te leggen en werd hij 'undercover' meegenomen naar de Londense City.

Win/Win vertelt het verhaal van de 23-jarige excentrieke en eenzame Ivan. Hij werkt als assistent-analist bij een Amerikaanse bank aan de Amsterdamse Zuidas. Ivan, gespeeld door de Vlaamse acteur Oscar Van Rompay, is een getallenvirtuoos. Omdat hij een neus heeft voor het lezen en doorgronden van financiële statistieken, wordt hij de nieuwe ster op de beursvloer, een winnaar. Hij verdient een fors salaris, heeft een mooi appartement, maar dreigt de grip op zijn eigen leven steeds meer kwijt te raken.

Zelf omschrijft Van Heusden de film als 'een persoonlijke reis en innerlijk avontuur van een bijzonder talent'.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Kosten kredietverzekeringen stijgen

Amsterdam
De kosten van een kredietverzekering op obligaties, de zogeheten credit default swap (cds), zijn na de Duitse restricties in prijs gestegen. Een oplopende cds duidt erop dat beleggers het risico op wanbetaling op de onderliggende obligatie hoger inschatten.

De Markit iTraxx Crossover Index, een mandje van kredietverzekeringen op de vijftig grootste bedrijven van Europa, steeg gisteren met 50 basispunten naar 582. Ieder basispunt staat gelijk aan euro 1000. Dit betekent dat een belegger euro 582.000 aan verzekeringspremie betaalt voor obligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln.

Beleggers gebruiken deze kredietverzekeringen om zich in te dekken tegen eventuele wanbetaling op obligaties. Daarnaast kunnen de derivaten worden ingezet om te speculeren op de kredietwaardigheid van de onderliggende obligatie. Bij een afname van de kredietwaardigheid loopt het risico van de obligatiehouder op en stijgt de prijs van een cds.

Het speculeren met een cds op een daling van de kredietwaardigheid zonder de onderliggende obligaties in het bezit te hebben, het zogeheten naked short selling, is door de Duitse beurswaakhond BaFin, per direct verboden.

Critici vergelijken een dergelijke positie vaak met het bij vijf verzekeringsmaatschappijen een verzekering afsluiten tegen brand op het huis van je buren om het vervolgens zelf in brand te steken. Op de financiële markten betekent dit dat een belegger met een nakedshortpositie er baat bij heeft dat het onderliggende bedrijf of land omvalt. Een dergelijke verzekering kan net zo vaak worden afgesloten als de belegger wil, mits er een tegenpartij gevonden kan worden.

Overigens klinkt dit een stuk simpeler dan het is, want het huis van de buren in brand steken is een stuk makkelijker dan het laten omvallen van een gezond bedrijf of een compleet land.

De cds'en van zwaar met schulden beladen Europese landen, daalden gisteren in eerste instantie, maar de prijzen liepen weer op nadat duidelijk werd dat Duitsland andere Europese landen niet wist te overtuigen om dezelfde maatregelen te nemen. De cds op Griekse staatsobligaties daalde met 0,5 basispunt naar 613,5. Op Portugees staatspapier liep de cds met 4,5 basispunten op naar 276, terwijl de Ierse met 9 basispunten daalde naar 195, aldus cijfers van CMA Datavision.

Voor bedrijfsobligaties hadden de Duitse maatregelen nauwelijks gevolgen. Het extra rendement dat beleggers vragen voor bedrijfsobligaties boven die op staatsobligaties liep slechts met 1 basispunt op naar 172, ofwel 1,72 procentpunt, aldus cijfers van Bank of America Merrill Lynch.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 mei 2010

Risico op 'high yield' wordt overschat

Vermogensbeheerder Threadneedle ziet stabiele rendementen in middenklasse bedrijfsobligaties

Amsterdam
Beleggers overschatten de risico's op zogeheten high-yieldobligaties. Deze bedrijfsobligaties kennen wel relatief meer risico, maar bieden nu een hoog rendement bij een lage kans op wanbetaling. Dat stelt Barrie Whitman van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle: 'Het magische woord is couponrente.'

High yield - letterlijk vertaald hoge rente - zijn bedrijfsobligaties met een kredietstatus die lager is dan BBB en hoger dan de zogenoemde 'junkbonds', die een kredietrating hebben van CCC of lager. De hoogste categorie, bedrijfsobligaties met een BBB-status of hoger, wordt 'investment grade' genoemd.

Juist die laatste groep heeft het afgelopen jaar fors aan populariteit gewonnen. Doordat bedrijven sinds het uitbreken van de kredietcrisis minder afhankelijk van bankfinancieringen wilden of moesten worden, zijn zij de kredietmarkt opgegaan voor (her)financiering. Threadneedle verwacht dat deze vorig jaar ingezette trend blijvend is. Vorig jaar haalden Europese bedrijven voor meer dan euro 300 mrd uit de markt. De koersen van deze obligaties liepen vorig jaar met zo'n 60% op, nadat in 2008 de koersen met een derde waren gedaald.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties staan beleggers in de rij. De renteopslag ligt meerdere procentpunten hoger dan de rentevergoeding op staatsobligaties. Ondanks het ruime aanbod is het grootste deel gemakkelijk geplaatst.

Het verschil tussen de rentevergoeding van de bedrijfsobligaties met een hoge kredietstatus en staatsobligaties - de spread - was begin vorig jaar zo groot dat het een relatief makkelijke beleggingsbeslissing was om deze in de portefeuille op te nemen, zegt Whitman. Inmiddels zijn de spreads dusdanig gedaald dat de rek er wel uit is, denkt de fondsbeheerder: 'We zijn er verbaasd over hoe goed deze obligaties het al hebben gedaan.'

De fondsbeheerder, die in 1987 zijn carrière begon als kredietanalist bij United Bank of Kuwait, ziet in high yield nog wel volop kansen. Beleggers overschatten de risico's, terwijl de kans op wanbetaling door een faillissement in de laatste kwartalen enorm is gedaald. Ook de spreads liggen hoger dan bij investment grades.

In het eerste kwartaal van vorig jaar, toen de kredietcrisis de markten volledig in haar greep had, kwam het aantal faillissementen in de obligatiemarkt wereldwijd uit op 16,9% en in het tweede kwartaal op 13,9%.

In het derde en vierde kwartaal is het aantal 'defaults' fors afgenomen naar respectievelijk 2% en 1,7%. In de eerste drie maanden van het lopende jaar bedroeg het aantal faillissementen slechts 0,2%. Threadneedle voorziet voor geheel 2010 een defaultratio van 2%. De komende jaren kan deze ratio wel weer licht oplopen, maar de vermogensbeheerder rekent er niet op dat de crisisniveaus weer in beeld komen. Doordat de defaultratio laag is, zijn high yields lang niet zo risicovol als de meeste beleggers denken.

Whitman neemt Unitymedia als voorbeeld. Dit pan-Europese kabelbedrijf, met onder meer het in Nederland actieve UPC als dochter, heeft een kredietstatus 'BB' en keert een couponrente uit van ruim 8%. 'Het gaat hier om een bedrijf met een constante kasstroom die ook bij een lage economische groei de schuldenpositie verder kan verlagen', aldus Whitman. Bovendien geeft de couponrente zekerheid. 'Bij een rente van 8% per jaar kun je een tik hebben. Daarnaast geeft het vele malen meer nachtrust dan een aandeel.' Whitman verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan aandelen. Bedrijfsobligaties renderen ook als de economische situatie stabiel is, maar om de koers van een aandeel te laten stijgen, moet een bedrijf een verbetering van zijn winst, bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.

Een ander voorbeeld is het Duitse HeidelbergCement. Vorig jaar kwam het bedrijf in ernstige financieringsproblemen, waardoor het bedrijf de status van junkbond kreeg. Maar na een gang naar de kapitaalmarkt, het verbeteren van de balans en het aflossen van schulden heeft Heidelberg inmiddels weer een BB-status. Whitman verwacht dat de kaspositie van Heidelberg zich blijft verbeteren, zodat het bedrijf binnenkort promoveert naar 'investment grade'.

Volgens Whitman hebben de high yields zich ondanks de onrust op de financiële markten van de afgelopen weken goed staande gehouden. 'Een correctie werd vooral aangegrepen om in te stappen.' Het grootste risico is het terugkeren van risicoaversie. 'Maar dan dalen alle bedrijfsobligaties.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

maandag 17 mei 2010

'Duurzame huisvesting wordt de trend voor de komende vijftien jaar'

Kantoorhuurders willen heldere wetten en regelgeving voor de lange termijn

Amsterdam

Nederlandse kantoorhuurders willen in overgrote meerderheid de werkaccomodatie verduurzamen. De sector is zelfs bereid daarvoor een extra premie bovenop de huur te betalen, maar daar moeten wel heldere wetten en een duidelijk beleid voor de lange termijn tegenover staan. 'Wetten en regels moeten de kantoorsector een zetje geven.'

Crisis of geen crisis, het verduurzamen van de huisvesting staat bij kantoororganisaties hoog op de agenda. De economische crisis speelt het verduurzamen van kantoorhuisvesting zelfs in de kaart. Nu in de operationele kosten moet worden gesneden, is het besparen van energie buitengewoon interessant geworden. Energie beslaat het grootste deel van huurkosten en die kunnen in sommige gevallen met de helft omlaag.

Plannen om te verduurzamen zijn er in overvloed en de intentie is er, maar aan de uitvoering ontbreekt het vooralsnog, concluderen hoofd advies Pim Macke en hoofd onderzoek Ruben Langbroek van vastgoedadviseur Jones Lang LaSalle. Zij peilden het duurzame sentiment bij 163 kantoororganisaties in Nederland.

Uit het onderzoek blijkt dat de wil om te verduurzamen overduidelijk aanwezig is. Van de ondervraagde bedrijven heeft bijna driekwart het onderwerp hoog op de agenda staan. Een forse stijging ten opzichte van twee jaar geleden, toen bij het eerste onderzoek nog maar 38% aangaf hierover na te denken. Nederland heeft hiermee een fikse international achterstand ingelopen en staat nu boven het internationale gemiddelde van 70%.

Dat het onderwerp de laatste jaren zoveel media-aandacht heeft gekregen, heeft zeker geholpen om de bekendheid in de sector te vergroten. Maar er is meer, zeggen Macke en Langbroek. Ofschoon de huidige wet- en regelgeving door de sector als onvoldoende wordt gezien, vervult de overheid al wel een belangrijke voorbeeldfunctie. Langbroek en Macke noemen de Rijks Gebouwen Dienst (RGD) als belangrijkste voorbeeld. De RGD is de grootste kantoorhuurder van Nederland en stelt inmiddels al eisen aan de duurzaamheid van de accommodaties die worden betrokken, zo moeten de te huren accommodaties minimaal een energielabel C hebben. 'Dit is een zeer sterk signaal dat in de markt veel heeft losgemaakt.'

Door de beleidswijziging van de RGD zijn veel verhuurders gaan kijken hoe het aan deze eisen kan voldoen. 'Een klant als de RGD hou je nou eenmaal graag binnenboord of je wil ze juist graag als nieuwe klant binnenhalen. De signaalfunctie die van de RGD uitgaat is vrij groot.'

Ook de roep om meer maatschappelijk verantwoord te ondernemen, is volgens Langbroek en Macke hard tot de kantoorsector doorgedrongen. 'Vanuit het oogpunt van imago naar potentiële aandeelhouders, financiers en klanten, is het onderwerp duurzaamheid steeds belangrijker geworden. Beleggers zijn steeds kritischer geworden over waarin ze investeren.' Ook institutionele beleggers zoals grote pensioenfondsen komt de eis om ook de sector te verduurzamen.

Ondanks alle goede wil worden de duurzame investeringen gemiddeld met zo'n twee tot vijf jaar uitgesteld. Dit komt omdat het verduurzamen van een kantoorhuisvesting praktisch gezien tijd kost, maar ook door de fragiele toestand van de economie en een gebrek aan heldere wetgeving worden plannen vooralsnog doorgeschoven.

De roep om een helder overheidsbeleid is dan ook rationeel te verklaren, zeggen Langbroek en Macke. 'De sector wil duidelijkheid. Zo wordt er momenteel heel erg goed naar de terugverdienmodellen van duurzame investeringen gekeken. We hebben het nier niet over charitatieve instellingen.'

Omdat dit soort investeringen een lange periode beslaan en langer dan een huurcontract mee kunnen, is er behoefte aan beleid voor de lange termijn. 'In het buitenland is dat beleid er al wel. In Nederland zijn er wel subsidies, maar het beleid is toch vrij ad hoc.'

De roep om stringentere maatregelen is zo groot dat 90% van de ondervraagde kantoororganisaties voor het belasten van niet-energiezuinige gebouwen is en een CO2-belasting wil. 'Het is echt niet zo dat ze zichzelf willen straffen. De sector wil daar subsidies en regels voor terug.' Volgens de onderzoekers wil de sector een beleid dat voor minimaal tien jaar vast staat. 'In de kantoorsector zijn contracten met een looptijd van tien jaar een normale zaak.'

Om te laten zien dat er met duurzame renovatie een wereld valt te winnen, laat het adviesbureau in presentaties de vele mogelijkheden zien. Want wie denkt met het plaatsen van dubbel glas lekker duurzaam bezig te zijn, loopt jaren achter. Het beroemde Empire State Building in New York neemt Jones Lang LaSalle als voorbeeld hoe een kantoor grondig verduurzaamd kan worden.

Na de renovatie verbruikt het tachtig jaar oude gebouw nu 38% minder energie en is de uitstoot van CO2 in 15 jaar met 102 ton teruggebracht. De besparing levert jaarlijks $ 4,4 mln op en is in drie jaar weer terug verdiend.

Stevig op de agenda

De wil is er

  • 73% kantoorgebruikers vindt duurzaamheid belangrijk
  • 86% stelt plannen op om duurzame huisvesting te realiseren
  • 83% is bereid tot het betalen van extra premie boven huur
  • 90% wil stimulerende regels en wetgeving
  • 53% wil een wettelijk duurzaamheidscertificaat


Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 14 mei 2010

'De baartjes van 100 gram zijn op'

Te midden van alle onrust in de kapitaalmarkt hamsteren consumenten fysiek goud.

Amsterdam
'De baartjes van 100 gram zijn voorlopig op', zegt Mike van Mastrigt van Goudmarkt in Rotterdam tegen een klant. 'We hebben nog wel baartjes van 2,5, 5, 10 en 20 gram.' Of er ook contant kan worden afgerekend, is de vraag. 'Dat kan, maar houdt u er wel rekening mee dat we boven de euro 15.000 een meldingsverplichting hebben?'

'Zo druk is het dus', zegt Van Mastrigt als hij de telefoon ophangt. Normaal bedraagt zijn weekomzet in goud euro 50.000 tot euro 75.000, de afgelopen weken was dit het dubbele. 'Alleen vanochtend heb ik al anderhalve kilo verkocht.' Een kilo kost momenteel euro 31.800, een recordprijs. 'Het is een gekkenhuis', zegt Van Mastrigt. Zijn opmerking wordt kracht bijgezet door alweer een rinkelende telefoon.

'Vanaf vorige week vrijdag regent het orders', zegt ook Elmer Hogervorst. Hij verkoopt via zijn website goudtekoop.nl goud en zilver. De consument krijgt het goud per koerier thuis bezorgd. 'Door de prijsstijging kunnen we de pakketten van 250 gram niet meer bezorgen, omdat we ze tot maximaal euro 5000 kunnen verzekeren.'

Ook bij de loketten van Deutsche Bank in Rotterdam, waar fysiek goud kan worden gekocht, is het druk. 'De laatste weken is de vraag extreem hoog. We verkopen van alles: munten of baartjes. Het maakt eigelijk niet uit', zegt Anita van Prooijen, senior salestrader bij deze bank, die tot voor kort nog door het leven ging als de Hollandse Bank Unie. 'Mensen maken zich duidelijk zorgen om de Griekse crisis en de euro. Ze willen zekerheid en kopen dus goud.'

Het goud is zo besteld: een telefoontje, het geld overmaken en twee dagen later kan het edelmetaal aan het loket worden opgehaald.

Bij goudleverancier Cookson Drijfhout in Amsterdam zijn ze door de voorraad goud heen. 'Wij hebben altijd baartjes in voorraad, maar nu moeten we wachten. Goud is er genoeg, maar het omsmelten van sloopgoud kost wat tijd', zegt handelaar Bert van Engelenburg. Volgens hem is de trek naar goud al langer aan de gang. 'Met name het afgelopen jaar is de vraag verdrievoudigd.'

Bij Sefeguard International is er eveneens sprake van topdrukte. 'Vorige week verkochten wij in Europa voor euro 35 mln aan goud, vijf keer meer dan in een normale week', aldus mede-eigenaar Guido van Stijn. 'Dat is natuurlijk goed voor ons, maar iedereen springt er nu bovenop en dat is ook niet goed. Wij vinden goud als onderdeel van een portefeuille een prima belegging, maar je moet ook niet al je geld erin stoppen. Ook de goudprijs kan weer dalen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 7 mei 2010

Instapmoment is nog niet in zicht

Marktpartijen overwegend negatief over mogelijk koersherstel na forse dalingen afgelopen dagen

Amsterdam
Door de onrust op de financiële markten is de Amsterdamse AEX terug bij af. De hoofdgraadmeter verspeelde in enkele handelsdagen de winst die tot nu toe dit jaar was opgebouwd. De vraag is of de scherpe koersdalingen aanleiding zijn om nu in aandelen te stappen. Of kan de Griekse schuldencrisis een verdere daling van de aandelenbeurzen veroorzaken?

Donderdag leken de aandelenmarkten in eerste instantie enigszins bij te komen, maar zakten aan het einde van de dag toch weer hard weg. De AEX-index leverde 1,39% in tot een slot van 326,19. Ook andere Europese graadmeters daalden flink.

Koen Bender van Mercurius Vermogensbeheer denkt dat de dalingen van de afgelopen weken voor een instapmoment hebben gezorgd. 'De kwartaalcijfers en ook de vooruitzichten van bedrijven zijn goed of beter dan verwacht. Ook macrocijfers wijzen op een herstel van de economie.'

Bender stelt dat de Griekse crisis negatieve gevolgen kan hebben voor banken, maar andere sectoren zullen minder last hebben van de schuldenproblemen van Griekenland. 'Neem een bouwbedrijf als Heijmans, dat is helemaal niet blootgesteld aan Griekenland. En TNT heeft meer last van de IJslandse aswolk dan van de Griekse problemen.' Toch ziet de vermogensbeheerder wel degelijk risico's. 'De kans bestaat dat een crisis zoals deze het prille economische herstel de kop indrukt.'

Handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital heeft meer twijfels. 'In principe lijkt het een goed instapmoment met bedrijvencijfers die in orde zijn, maar de soevereine staatsschuld heeft in de markt een grote urgentie gekregen. Dat de beurzen de afgelopen dagen met gemiddeld 8% zijn gedaald heeft natuurlijk wel een reden.'

Volgens Leloux hebben de beurzen vanaf maart vorig jaar geanticipeerd op een herstel van de bedrijfswinsten en economie, en hebben daarom al een forse rally achter de rug. In maart vorig jaar bereikte de AEX een dieptepunt van 200 punten, waarna een herstel werd ingezet dat leidde tot een hoogste stand van 358,23, die ruim twee weken geleden - 26 april - op de borden werd gezet.

'Voor ons komt deze daling niet als een verrassing. Wij gingen ervan uit dat deze imposante rally van de AEX zou stokken tussen de 350 en 370 punten', zegt Gert-Jan Geels, handelaar bij Eureffect. Hij wijst erop dat de rally die maart vorig jaar werd ingezet gepaard ging met relatief lage volumes. 'Ik heb niet het idee dat veel particuliere beleggers van deze koersstijging hebben geprofiteerd. Het was geen breed gedragen herstel. Met name de partijen die op een of andere manier bij de beurzen betrokken zijn, zijn blijven handelen.' Bovendien zijn dit vaak ook de partijen die sneller een knoop doorhakken om in of uit aandelen te stappen, zegt Geels.

Daarnaast zijn beleggers de koersverliezen tijdens de kredietcrisis nog niet vergeten. 'Veel mensen zijn toen te lang blijven zitten en dachten dat er wel weer een correctie zou komen. Het motto is nu: "better safe than sorry".'

Geels verwacht niet dat het einde van de koersdalingen in zicht is. 'Ik denk niet dat dit het helemaal was en verwacht nog een tweede dip', zegt de handelaar. 'Het macro-economisch herstel is goed waarneembaar, al zit er een kunstmatige factor in omdat dit deels door overheden is verzorgd.' Net als zijn collega Leloux is Geels van mening dat dit herstel al door de markten was verwerkt.

'Door de problemen rond Griekenland staan de markten weer met beide benen op de grond', aldus Leloux. De handelaar denkt dat Griekenland het 'topje van de ijsberg' is. 'We zijn nu gefocust op Griekenland. In Spanje en Portugal, maar ook in landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, hebben de overheden substantiële tekorten.'

Technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING stelt dat door de koersdalingen van de afgelopen dagen het technische beeld voor de korte termijn 'aanzienlijk is verzwakt'. Volgens de analist is er sprake van een trendbreuk: de stijgende trend is verlaten. 'Ik denk dat we de bodem nog niet hebben gezien. Vermoedelijk veren we ergens in de komende dagen op om vervolgens weer weg te zakken.' Van den Akker denkt dat de AEX de komende tijd kan dalen naar 314, het laagste punt van het jaar, dat in februari werd bereikt.

De technisch analist kijkt ook naar andere indicatoren om het verloop van de beurzen te voorspellen. Zo wijst hij op de VIX-index, een indicator die de beweeglijkheid van de beurs aangeeft. De VIX is de afgelopen dagen juist opgelopen. 'De ervaring leert dat meer en grotere bewegingen op de aandelenmarkten wijzen op een verdere daling van de koersen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 22 april 2010

Cor van Zadelhoff leegt op luide toon zijn agenda

'Ik houd het nog heel lang vol in de vastgoedsector, maar dan alleen als ik zelf mijn tempo kan gaan bepalen'

Amsterdam
Aan het begin van het gesprek rinkelt de telefoon. 'Goedemorgen Mark', buldert Cor van Zadelhoff in de hoorn. 'Ja, het was een geslaagde bijeenkomst. Maar ik heb nu even geen tijd, ik zit midden in een interview.' 'Dat was Mark Rutte', zegt de vastgoedondernemer als hij heeft opgehangen. 'We hadden gisteren bij mij een succesvolle bijeenkomst om centjes op te halen voor de verkiezingscampagne van de VVD.'

Van Zadelhoff is kamervullend. Met zijn bijna twee meter lange gestalte en zijn luide manier van spreken heeft hij een natuurlijk overwicht op zijn omgeving. Hij is gewend zelf de regie in handen te hebben. Natuurlijk mag hij gebeld worden, maar alleen als hem dat uitkomt. En vragen over de vastgoedfraude gebruikt hij vooral om het blazoen van de sector op te poetsen. 'Onlangs vergeleek een jezuïet de sector met de katholieke kerk. Als een paar geestelijken misstappen maken, betekent dat niet dat de hele kerk er pedofiele praktijken op nahoudt.'

Van Zadelhoff ziet zichzelf als iemand van de langdurige en persoonlijke relaties. 'Het gaat niet om het snelle gewin. Als mensen je vertrouwen, komen ze terug met een nieuwe opdracht. Je moet negatief kunnen adviseren over een transactie, ook als er dan niets wordt verdiend.' Hij benadrukt keer op keer het belang van transparantie. Aantijgingen van begin dit jaar in de Volkskrant waarin zijn naam in verband wordt gebracht met verdachte transacties in Amsterdam, noemt hij 'stemmingmakerij'. 'Mijn naam werd misbruikt en de kop van het artikel dekte de lading niet.'

Vandaag wordt Van Zadelhoff 72 jaar en is het moment gekomen om langzaam afstand te nemen. Over een jaar vertrekt hij met zijn zeilschip, een lemsteraak, voor een lange reis door Oost-Europa, een regio waarmee hij een haat-liefdeverhouding heeft. Zo hekelt hij de corruptie. 'Als buitenstaander word je daar vaak niet rechtstreeks mee geconfronteerd, maar ik heb altijd wel het bange vermoeden gehad dat de aannemers die wij inschakelden, ruimte in hun budget inbouwden. Toch ben ik blij dat ik met deze lokale partijen al die prachtige gebouwen heb kunnen restaureren.'

Van Zadelhoff profileert zich tot ongenoegen van een deel van de sector als het geweten van het vastgoed. 'Natuurlijk heb ik vijanden, maar meestal wordt er positief op mij gereageerd. Zo zat ik onlangs naast Ewald Kist, de voormalige bestuursvoorzitter van ING. Hij zei blij te zijn dat hij mij ondanks de vastgoedfraude zonder terughoudendheid gewoon een hand kon blijven geven.'

Van Zadelhoff stopt binnenkort met de meeste van zijn adviseurschappen en commissariaten bij onder meer Damen Shipyards en de Rabo Vastgoedgroep. 'Ik wil meer controle over mijn agenda, dan kan ik het nog heel lang volhouden.'

Toen hij 25 jaar geleden afscheid nam als bestuurder van DTZ en 75% van zijn aandelen verkocht, vertrok Van Zadelhoff 'om afstand te nemen' naar Londen. Daar ging hij zich bezighouden met vastgoedbeleggingen, eerst in de VS en Groot-Brittannië, later ook in Rusland en Oekraïne. 'In Nederland ben ik een belegger voor de lange termijn en heb ik op verzoek ook veel partnerships, zoals met de Maarsen Groep, Vopak en GAK Onroerend Goed. Bij die samenwerkingsverbanden is transparantie een voorwaarde, de betrokkenen mogen geen geheimen hebben voor elkaar.'

Van Zadelhoff spreekt van onthechting, niet van een afscheid. Hij blijft betrokken bij DTZ Zadelhoff dat hij 42 jaar geleden heeft opgericht. 'Ik vind het leuk als ambassadeur een nuttige rol te blijven spelen. Ze kunnen tot mijn dood een beroep op mij doen.' Probleemanalyse en het verzinnen van oplossingen benoemt hij als zijn sterke eigenschappen. 'Als er sprake is van een conflict, is het soms verstandig de strijdende partijen even uit elkaar te halen en vooral de zaak te ontjuridiseren.'

Boerenzoon Van Zadelhoff geeft een voorbeeld uit het dierenrijk. 'Op mijn land hebben we twee rammen. Elke ochtend hetzelfde ritueel, een aanloopje en dan hard met de koppen tegen elkaar. Toen werden ze opgesloten in een hok dat net te klein was om te vechten. Op die manier raakten ze aan elkaar gewend.' Na een tevreden trek aan zijn ochtendsigaar voegt hij met een gulle lach toe : 'Inmiddels zijn het goede vriendjes.'

Van Zadelhoff benadrukt dat hij niet is opgegroeid met een 'silver spoon' in zijn mond. 'Het was geen bittere armoede, maar in ons gezin met acht kinderen moest elke stuiver worden omgedraaid. Daardoor heb ik goed met geld leren omgaan. Nu vind ik het heerlijk dat ik niet meer hoef op te letten bij mijn dagelijkse uitgaven. Geld is niet zo belangrijk, de vrijheid die dat geeft, is dat wel.'

Zijn studie economie aan de Vrije Universiteit kon alleen met een bijbaantje als reisleider. 'Ik heb Amerikanen begeleid bij hun reis door Europa. Het was de kunst ze naar winkels te loodsen waar wij een percentage van de omzet kregen. Deze strategie leverde een mooi bedrag op, op de universiteit was ik de enige die met een auto naar college kwam. Maar mijn klanten deed ik niets tekort, zij bleven de gewone prijs betalen.'

Na een stage bij een veearts - een logische stap gezien zijn achtergrond - en een korte loopbaan bij een veevoederfabriek, vond Van Zadelhoff zijn roeping. 'Toen ik 25 jaar was, ontmoette ik een makelaar die van de gemeente Amsterdam de opdracht had de gronden in de Bijlmermeer te verwerven. Ik zei hem dat hij mij in dienst moest nemen: ik kende alle boeren in die regio omdat ik ze veevoer had verkocht en wist dus wie geld had en wie niet. De volgende dag ben ik naar een drukkerij gegaan en heb ik kaartjes laten maken met daarop de drie rode kruisjes van de gemeente Amsterdam.'

Het valt niet mee om Van Zadelhoff over zijn kinderloze bestaan aan het woord te krijgen. 'De leegte is opgevuld door mijn familie.' Hij wijst naar een foto met 53 van zijn familieleden die is genomen tijdens een vakantie enkele weken terug. Meer wil hij over dit onderwerp niet kwijt. Toch weet iedereen in de sector dat het gebrek aan nageslacht zijn zwakke plek is.

Over de dood zegt Van Zadelhoff nooit na te denken. 'Dood is dood', zegt hij stoïcijns. Voorlopig is er ook geen reden om er over na te denken: 'Mijn overgrootvader werd 74, mijn opa 84 en mijn vader 94. Dus als je die reeks doortrekt zou ik 104 moeten worden.'

Frits Conijn en Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad