zaterdag 22 maart 2008

In ban van Bear Stearns

Een nieuw slachtoffer van de kredietcrisis hield de markten deze week in zijn greep. Met het omvallen van zakenbank Bear Stearns het afgelopen weekend, hielden beleggers hun hart vast.

Menig belegger trok vorige week zijn wenkbrauwen op toen de Amerikaanse kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P) zei dat het einde van de kredietcrisis in zicht was. S&P gaf aan dat er in totaal maximaal $ 285 mrd wordt afgeschreven en dat het daarna klaar is. Nog geen dag later viel een instituut op Wall Street om: de 85 jaar oude zakenbank Bear Stearns. Door een gedwongen verkoop gaat JP Morgan Chase nu voor een afbraakprijs van circa $ 240 mln met de bank aan de haal. Beleggers vreesden dat meer slachtoffers zouden volgen. Al vlug doken er geruchten in de markt op dat sectorgenoot Lehman Brothers de volgende zou zijn. In Groot-Brittannië ging woensdag het gerucht dat de Britse bank HBOS zou omvallen wegens liquiditeitsproblemen, waarop de koers in elkaar klapte. Het verhaal bleek echter onjuist. De Britse beurswaakhond FSA zegt de bron van dit gerucht achterhaald te hebben en overweegt stappen.

Door het omvallen van Bear Stearns duikelden de koersen op de wereldwijde aandelenmarkten. In Azië daalden de beurzen met meerdere procenten en ook Europa werd niet gespaard. In Amsterdam noteerde de AEX-index maandag een verlies van 3,8% en sloot de graadmeter op 415 punten. Het was de laagste slotstand sinds juni 2006. Vooral de financiële waarden moesten het ontgelden: Fortis, Aegon en ING leverden tussen de 4% en 5% in.

Fed grijpt opnieuw in
Een dag later waren alle blikken gericht op het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve. De markt schatte de situatie dusdanig ernstig in dat het overgrote deel van de partijen rekende op een renteverlaging van 100 basispunten naar 2%. De aandelenmarkten liepen vooruit op deze rentestap en maakten het maandag opgelopen verlies dinsdag deels weer goed. Uiteindelijk besloot de Fed om de rente met 75 basispunten te verlagen naar 2,25%, nog altijd een forse verlaging. Die stap is een logisch gevolg van de stagnerende Amerikaanse economie en de dalende huizenmarkt. Zelfs de baas van de Fed, Ben Bernanke, voelt inmiddels de gevolgen van het instorten van de huizenmarkt in de VS. Zijn 240 m2 grote huis in de buurt van Capitol Hill in Washington DC is vier jaar later waarschijnlijk niets in waarde gestegen. Hij kocht het huis in mei 2004 voor $ 839.000.

Wall Street reageerde euforisch op de nieuwe renteverlaging. De Dow Jones-index won dinsdag ruim 400 punten, de S&P-500 en de Nasdaq wonnen beide rond de 4%. De Europese beurzen wisten echter het voorbeeld van Wall Street niet te volgen.

De nieuwe renteverlaging moet de Amerikaanse economie er weer bovenop helpen, want die staat nagenoeg stil. De organisatie van geïndustrialiseerde landen, de Oeso, liet deze week weten dat de economie in de VS met slechts 0,1% zal groeien in het tweede kwartaal. De Oeso denkt niet dat een recessie aanstaande is, maar de meningen daarover verschillen. Zo zei hoofdeconoom Bruce Kasman van JP Morgan Chase deze week: 'Het heeft er alle schijn van dat we al in een recessie verkeren.'

Banken zorgen voor opluchting
Naast de renteverlaging zorgden cijfers van Amerikaanse zakenbanken voor opluchting. Hoewel Goldman Sachs en Lehman Brothers over het eerste kwartaal van dit jaar flinke winstdalingen lieten zien, waren de cijfers tot opluchting van de markt minder slecht dan verwacht. De voorgelegde resultaten zorgden voor een herstel van de bankaandelen. Aan het einde van de week was in Amsterdam ING met een winst van 4,3% de sterkste stijger, gevolgd door Fortis dat in vier handelsdagen 2,7% wist bij te schrijven. De bank-verzekeraar profiteerde van het nieuws dat de Chinese verzekeraar Ping An voor euro 2,15 mrd een belang van 50% in de divisie vermogensbeheer van Fortis neemt.

Ook in Nederland zijn de gevolgen van de crisis - weliswaar op minder grote schaal - voelbaar. Softwarebedrijf Exact liet weten de gesprekken met investeringsbedrijven die het bedrijf wilden overnemen te hebben afgebroken. De geïnteresseerde partijen zouden een 'gebrek aan liquide middelen' hebben. Het aandeel Exact ging met ruim 10% onderuit.

De grootste verliezer van deze week is biotechbedrijf Pharming. Rhucin, het belangrijkste geneesmiddel van het Leidse bedrijf, kreeg voor de tweede keer geen toestemming van de Europese geneesmiddelenbeoordelaar Emea. Pharming daalde met bijna 25% naar euro 0,88.

Opmerkelijk was het verlies van kantoorhandelaar Corporate Express. De koers van het aandeel zakte deze week onder het bod van sectorgenoot Staples van euro 7,25. Aandeelhouders voeren de druk op het bestuur op. Ze willen dat het bestuur zich niet al te hardnekkig opstelt ten opzichte van Staples. Aandeelhouders zijn bang dat als Staples zich terugtrekt de koers van het aandeel terugvalt tot het niveau van ongeveer euro 4, waarop de koers bewoog voordat Staples een bod uitbracht.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad

Vijf vragen aan: Mary-Therese Barton

Mary-Therese Barton van Pictet is sinds 2005 een van de fondsbeheerder van het Emerging Markets Debt Fund en sinds kort beheerder van het EMD Latijns-Amerika-fonds met een omvang van $ 68 mln. Voor die tijd was ze analist vastrentende obligaties opkomende markten. De 28-jarige Mary-Therese was eerder werkzaam bij kredietbeoordelaar Dun & Bradstreet, waar ze Europese kredietrisico's analyseerde.

1 Waarom beleggen in Latijns-Amerika?
'Ik verwacht dat dit deel van de wereld het de komende jaren beter zal doen dan andere regio's. Ook bij een groeivertraging van de wereldeconomie verwacht ik dat Latijns-Amerika het relatief goed zal doen. De fundamenten onder de economieën van verschillende landen zijn sterk verbeterd. Daarnaast groeit de binnenlandse vraag van landen zoals Brazilië sterk. Dit zal zijn weerslag hebben op lokale munten, die in waarde zullen stijgen. Ook profiteren munten uit de opkomende markten van de zwakte van de Amerikaanse dollar. Latijns-Amerika was in februari binnen de opkomende markten de regio die de beste rendementen heeft laten zien.'

2 Waarom juist obligaties?
'Latijns-Amerika is een regio waar pensioenfondsen groeien. In landen als Mexico en Brazilië hebben pensioenfondsen nu nog een waarde van 8% tot 10% van het binnenlands bruto product. In Nederland is dat 125%, er valt dus nog een wereld te winnen. De Latijns-Amerikaanse pensioenfondsen zullen de komende jaren de natuurlijke kopers zijn van lokale munten en lokale obligaties.'

3 Wat is de laatste wisseling in de portefeuille?
'We hebben winst genomen op de Braziliaanse real omdat de export naar de VS stagneert, en zitten nu long in de munt van Costa Rica, de colón. We speculeren daarnaast op een daling van de Mexicaanse peso en een daling van Mexicaanse lange rente. Dat land exporteert bijna een kwart van zijn goederen naar de VS en zal zeker last krijgen van een terugval van de Amerikaanse economie.'

4 Wat zijn de risico's?
'In Latijns-Amerika zijn de geopolitieke risico's het grootst. Neem bijvoorbeeld de huidige problemen in Colombia en Venezuela.'

5 Wat is de benchmark voor dit fonds?
'Wij proberen de JPMorgan GB-EM Global Latin America index te verslaan.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 maart 2008

Ontslagen topmanager Bear Stearns lacht het laatst

De verliezer van vorig jaar is de winnaar van vandaag. Topmanager Warren Spector werd vorig jaar ontslagen bij Bear Stearns, maar hij werd als enige steenrijk van de bank.

Amsterdam
Afgelopen weekeinde was het weekeinde van de Amerikaanse zakenbank Bear Stearns. Nadat bekend was geworden dat de bank door de kredietcrisis niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kon voldoen, werd hij gered door JPMorgan Chase. Nou ja, gered... JPMorgan wil amper $ 240 mln betalen voor Bear Stearns. Dat is minder dan waarvoor het decadente hoofdkantoor van Bear Stearns in New York in de boeken staat. Het lachen is ze bij Bear vergaan.

Dat geldt niet voor Warren Spector. Tot midden vorig jaar was hij covoorzitter van de bank en hoofd aandelen- en obligatiehandel. Als zodanig was hij het investeringsgezicht van de bank. Toen in juni twee hedgefondsen van Bear Stearns ten onder gingen, was het gedaan met de 50-jarige Spector. De toenmalige topman James Cayne stuurde zijn leerling en gedoodverfde opvolger weg. Met dit ontslag willen we het vertrouwen in de bank herstellen, luidde destijds de verklaring van Cayne.

Afgelopen weekeinde was zowel Cayne als Spector aanwezig bij een bridgetoernooi in Detroit. Spector bleef ver achter bij zijn oude leermeester. Op een deelnemersveld van 3555 bridgers werd Spector 146ste, tegen Cayne 65ste. Het zal Spector niet hebben kunnen deren. Toen Spector vorig jaar de laan werd uitgestuurd had hij zijn belangen in Bear Stearns al grotendeels verkocht, daartoe gedwongen door een verandering in het beloningsschema, uitgerekend bedacht door Cayne. De verkoop leverde Spector maar liefst $ 382 mln op. Cayne zelf hield zijn stukken aan, die vorig jaar nog $ 1 mrd waard waren. Door de ineenstorting van de zakenbank is dit pakket bij het bod van JPMorgan nog slechts $ 12 mln waard. En van zijn status hoeft Cayne het ook niet meer te hebben. Hij werd op zijn beurt vorig jaar vervangen door de 57-jarige Alan Schwartz.

Het bod van JPMorgan Chase waardeert het aandeel op $ 2. De koers beweegt zich echter iets onder de $ 6. Dat duidt erop dat beleggers rekenen op een hoger bod, mogelijk van een concurrent van JPMorgan. Caynes aandelen zouden dan meer waard worden. Maar in de buurt van de $ 382 mln van de mindere bridger en leerling Spector komt hij nooit meer.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

'Apple praat over onbeperkte toegang tot muziek iTunes'

Amsterdam
Computerfabrikant Apple praat met platenmaatschappijen over een compleet nieuw model voor mediawebwinkel iTunes. Tegen een extra vergoeding krijgt de gebruiker onbeperkt toegang tot iTunes, de muziekbibliotheek van Apple. Dat meldde de Financial Times woensdag op basis van niet nader genoemde bronnen.

Apple zou met dit plan het model van Nokia kopiëren. De Finse maker van mobiele telefoons sloot in december een contract met platenmaatschappij Universal Music Group.
Bij bepaalde modellen van Nokia kunnen gebruikers vanaf de tweede helft van dit jaar een jaar lang gratis muziek downloaden. Nokia noemt de nieuwe dienst 'Comes with music'. Nokia is in gesprek met zo veel mogelijk platenmaatschappijen om gelijksoortige contracten af te sluiten. Het Finse bedrijf wil die contracten rond hebben voordat de eerste 'Comes with music' wordt gelanceerd.

Volgens bronnen rond de onderhandelingen draait het om de vergoeding die het bedrijf wil afstaan aan de muziekuitgevers. Nokia betaalt platenmaatschappij Universal bijna $ 80 per gebruiker. Apple zou niet verder willen gaan dan $ 20.

De Amerikaanse computerfabrikant zou twee mogelijkheden overwegen. Gebruikers van de iPhone kunnen via een abonnement digitale muziek downloaden. Dit is snel te verwezenlijken: klanten met de iPhone betalen dan via de maandelijkse telefoonrekening.

Voor de iPod wordt een extra vergoeding gevraagd, waarna de gebruiker gedurende de levensduur van het apparaat gratis gebruik kan maken van iTunes. Nu betaalt de gebruiker per gedownload nummer een bedrag van $ 0,99. Apple wilde geen commentaar geven op het plan.
Uit marktonderzoeken blijkt dat consumenten wel oren hebben naar onbeperkte toegang tot een muziekbibliotheek. Zij zouden bereid zijn tot $ 100 per persoon extra te betalen voor de levensduur van het apparaat.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 maart 2008

Staatsfondsen zijn al miljarden kwijt

Investeringen en kapitaalinjecties in Amerikaanse en Europese banken hebben enkel verlies opgeleverd

Amsterdam
De afgelopen dagen zijn er met het omvallen van Bear Stearns miljarden dollars verdampt. Staatsfondsen weten hoe dit voelt, want zij hebben miljarden gestopt in grotendeels Amerikaanse financiële instellingen. Het heeft de fondsen bitter weinig opgeleverd: binnen korte tijd kijken ze tegen grote verliezen aan.

Het einde van die verliezen is volgens zakenbank Merrill Lynch nog niet in zicht. Bear Stearns zal niet het laatste slachtoffer van de kredietcrisis zijn. 'Het omvallen van Bear Stearns kan worden gezien als de eerste in een lange rij', aldus analist Richard Bernstein van Merrill in een rapport.

Ook volgens Jim Rogers, die samen met superbelegger en filantroop George Soros in de jaren zeventig het Quantum Hedge Fund opzette, zullen staatsfondsen die geld stoppen in Amerikaanse banken nog veel geld gaan verliezen. Rogers stelt dat de staatsfondsen te vroeg zijn ingestapt.

Dat de staatsfondsen uit het Midden-Oosten en opkomende economieën te vroeg zijn ingestapt is reeds een feit. Neem het grootste staatsfonds van de wereld, Abu Dhabi Investment Autorities (Adia). In november nam het voor $ 7,5 mrd een belang van 11% in Citigroup. Adia zorgde ervoor dat een deel van de problemen die door miljardenverliezen op de verkoop van risicovolle (subprime) hypotheekobligaties ontstonden, werden verholpen. Het aandeel Citi is de laatste tijd zover weggezakt dat Citi vanaf het huidige niveau met ruim 70% moet stijgen om weer te komen op het niveau waarop Adia in het aandeel stapte.

Een andere verliezer is het Chinese China Investment. Dit staatsfonds gaf de Amerikaanse bank Morgan Stanley eind december een kapitaalinjectie van $ 5 mrd. Sindsdien is de koers van het aandeel met 30% gedaald. Hetzelfde China Investment stapte ook in hedgefonds Blackstone. Vorig jaar mei kocht het een aandeel van 9% voor $ 3 mrd. Inmiddels is het belang met meer dan de helft in waarde gedaald. Een ander staatsfonds, Singapore Investment, kocht in december samen met een anonieme financier uit het Midden-Oosten voor euro 8 mrd een belang in UBS. De koers van UBS is sinds de kapitaalinjectie met ruim 55% gedaald.

Met zulke grote verliezen zullen staatsfondsen steeds minder happig zijn om nog meer dollars in Amerikaanse banken te stoppen. Bovendien neemt de kritiek uit eigen land toe door deze investeringen. Na de waardedaling van het belang in Blackstone zijn Chinese webloggers zich aan het roeren. Zij vragen zich af hoe slim de door de staat aangewezen beheerders van deze fondsen zijn. Op de populaire Chinese website sina.com vraagt een anoniem persoon aan de overheid om voorzichtiger om te springen met de buitenlandse reserves van zijn land, aangezien die 'het product zijn van het zweet en bloed van de Chinese bevolking'.

Er zijn maar weinig instellingen voor wie het omvallen van Bear Stearns met een sisser is afgelopen. De bestuurders van de Chinese zakenbank Citic Securities zijn door het oog van de naald gekropen, want nog geen vijf maanden geleden zou Citic voor een bedrag van $ 1 mrd een belang van 6% kopen in Bear Stearns. James Cayne, toen nog de bestuursvoorzitter van de 85 jaar oude zakenbank, sprak van een 'superdeal' met de Chinezen. De overeenkomst werd echter nooit ondertekend. Anders had Citic 69 keer de prijs moeten betalen die JPMorgan uiteindelijk nodig had om Bear Stearns in te lijven. Aandelen Citic stegen maandagnacht op de beurs van Sjanghai, ondanks dat de Chinese hoofdgraadmeter, de CSI 300, dinsdag naar het laagste punt in acht maanden daalde.

De beurzen herstelden gisteren op de verwachting dat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, de rente met een vol procentpunt zou verlagen naar 2%. Een enkele handelaar rekende zelfs op een renteverlaging van 125 basispunten. Uiteindelijk besloot de Fed gisterenavond om de zogeheten 'Fed Fund rate' met 75 basispunten te verlagen naar 2,25%.

Maandag kregen de beurzen zware klappen door de problemen rond de omgevallen zakenbank Bear Stearns. Waar Europese en Aziatische indices meerdere procenten inleverden, viel de schade op Wall Street mee. De Dow Jones-index opende maandag 200 punten lager, maar sloot de dag af met een winst van 0,2%. Die plus was grotendeels toe te schrijven aan JPMorgan, de bank die Bear Stearns overneemt. JPMorgan steeg maandag met ruim 10%. De bank neemt Bear Stearns over door middel van een aandelenruil. Voor ieder aandeel Bear Stearns krijgt de houder 0,05473 aandeel JP Morgan.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 18 maart 2008

Advies van Thaise premier: 'Eet kip tegen de inflatie'

Samak Sundaravej, de Thaise premier, adviseert landgenoten geen varkensvlees maar kip te kopen om de inflatie in toom te houden.

Amsterdam
Thailand heeft te maken met een sterk oplopende inflatie. In februari steeg de geldontwaarding in het Aziatische land naar het hoogste niveau in twintig maanden. Een van de aanjagers van de inflatie is de sterk gestegen prijs van varkensvlees.

'Mocht varkensvlees u te duur zijn geworden, eet dan gewoon een tijdje kip', adviseert premier Samak nu. Vreemd is het advies van de voormalige presentator van een wekelijks kookprogramma niet. Want de prijs van varkensvlees is in Thailand in een jaar tijd met 63% gestegen. De 72-jarige Samak werd in januari premier van Thailand nadat zijn partij, de Peoples Power Party, in december de parlementsverkiezingen had gewonnen.

Een deel van de sterke prijsstijging van voedsel, en dus ook van varkensvlees, is te verklaren door het extreme winterweer begin dit jaar in China. Het vasteland van China had begin dit jaar zwaar te lijden onder zware winterstormen, de sterkste in meer dan vijftig jaar.

Volgens de Chinese overheid zijn door het extreme weer sinds de start van het jaar mogelijk 874.000 varkens gestorven. China is als grootste varkensvleesverbruiker van de wereld fors meer varkensvlees gaan importeren, onder meer uit het nabijgelegen Thailand. De gemiddelde Thai voelt dit direct in zijn portemonnee. Door de importdrift van de Chinezen is varkensvlees in Thailand twee keer zo duur geworden als kippenvlees.

De prijsstijging van varkensvlees lijkt het consumentenvertrouwen in Thailand nauwelijks aan te tasten, want die staat op het hoogste niveau in een jaar. Het hoge vertrouwen is mede toe te schrijven aan het feit dat het door staatsgrepen geteisterde land sinds begin dit jaar weer een democratisch gekozen regering heeft.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

Topman Bear Stearns wilde eerst bridgen

In vier dagen tijd werd het lot van de ooit zo stoere Amerikaanse zakenbank Bear Sterns bezegeld.

Amsterdam
Kort na de lunch afgelopen donderdag schoof bestuurder James 'Jimmy' Cayne van Bear Stearns aan bij het North America Bridge Championship. Van één tot vier uur die middag ging de mobiele telefoon van de 74-jarige bridger constant over. Cayne, tot januari bestuursvoorzitter van Bear Stearns, wenste echter niet gestoord te worden.

Een paar honderd kilometer verderop zat de nieuwe topman, Alan Schwartz, de laatste cijfers te bekijken. Hij schrok zich wild. Op woensdag verklaarde Schwartz nog voor de Amerikaanse tv dat zijn bank voldoende geld had. Op donderdag moest hij een spoedbijeenkomst organiseren omdat hedgefondsen, banken en handelaren miljoenen dollars hadden opgevraagd. Het totaalbedrag was meer dan de bank in kas had.

Schwartz wist dat de 85-jarige bank zonder een financiële injectie ten onder zou gaan. Hij belde zijn adviseur Gary Parr en financiers op Wall Street die de bank snel van geld konden voorzien. Parr belde als eerste de bestuursvoorzitter van JPMorgan, Jamie Dimon, die op dat moment zijn 52ste verjaardag vierde in een Grieks restaurant.

Daarnaast werden ook president George Bush en Chris Cox, de voorzitter van beurswaakhond SEC, ingelicht. De gouverneur van de New York Federal Reserve, Tim Geithner en de voorzitter van de Fed, Ben Bernanke, kregen een meer gedetailleerde toelichting. De bestuurders kwamen vervolgens bij elkaar en werkten een plan uit.

Slechts drie dagen eerder had de Fed ruim $ 200 mrd aan krediet beschikbaar gesteld, maar Bear Stearns kon hier niets mee omdat het geld pas per 27 maart beschikbaar zou komen.
Vrijdagmorgen kwam het plan om Bear te voorzien van een noodkrediet. Bear mocht niet omvallen vanwege de connectie met andere markten die op dat moment toch al in een fragiele staat waren, was de verklaring.

Afgelopen weekend werd een plan in elkaar getimmerd waarbij JPMorgan, gesteund door de Fed, Bear Stearns overneemt voor $ 2 per aandeel of $ 236 mln.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

maandag 17 maart 2008

Hyves-boek sluit hoofdstuk af

Eva Kol schrijft eerste boek over digitaal vriendennetwerk en 'fenomeen' Hyves

Amsterdam
Ze hoefde maar vier pagina's in te leveren om uitgever Kosmos over te halen een boek over Hyves uit te brengen. Schrijfster Eva Kol noemt het boek 'een reisgids over het multimediale platform Hyves'.

Met de uitgave van Hyves - dat het formaat heeft van een stedengids - zegt Kol 'een hoofdstuk' uit haar leven af te sluiten. Want Kol kent het bedrijf van binnenuit en was er vanaf het begin bij betrokken.

De 26-jarige Kol, die in Amsterdam Communicatie- en Informatiewetenschappen en Nieuwe Media studeerde, kwam door haar studie in de zomer van 2004 terecht bij het digitale vriendennetwerk. De site was toen nog niet meer dan een idee. Als stagiair begon ze met de marketing voor Hyves. Een groot woord, want het betekende vooral mensen bekend maken met de netwerksite. Of zoals Hyves-oprichter Raymond Spanjar het omschrijft: 'Eva bedelde om nieuwe leden.'

Ze zette haar familie in om Hyves onder de aandacht te brengen. Zo was vader Kol een van de eerste oprichters van een Hyves-community, een groep hyvers met dezelfde interesse. Hij zette als psycholoog de psychologie-hyve op.

Voor softwareontwerpers was Kol een gewild proefkonijn om nieuwe toepassingen te testen. Bij een van die nieuwe features gaf Kol een negatief advies dat niet werd opgevolgd. Hyves had dat beter wel kunnen doen want het werd de grootste affaire in de jonge geschiedenis van het internetbedrijf.

In de zomer van 2006 besloot Hyves een zogeheten 'Gold membership' in te voeren. Tegen betaling kregen leden de beschikking over extra toepassingen. Het belangrijkste extraatje waren de statistieken waarmee de gebruiker kon zien wie zijn of haar pagina had bezocht. Op het moment dat Hyves de toepassing live online zette, bleek iedereen te kunnen zien wie de weken ervoor op het profiel van de gebruiker had gekeken. Dit schoot bij veel hyvers in het verkeerde keelgat, want juist het anoniem bekijken van profielen wordt door de meeste gebruikers gezien als een van de charmes van het hyven: lekker stiekem gluren bij een ander. Hyves werd overspoeld met reacties zoals: 'Mijn ex weet nu dat ik zijn pagina heb bekeken.' De toepassing werd snel aangepast, maar het was de grootste blunder van het Amsterdamse bedrijf, aldus Kol.

Kol beschrijft niet alleen de dieptepunten van Hyves, maar ook hoogtepunten. Zo opende de ene na de andere politicus een Hyves-profiel in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar . Premier Jan-Peter Balkenende beschikt over ruim 95.000 Hyves-vrienden en vicepremier Wouter Bos is minder populair, maar heeft nog altijd ruim 36.000 'vrienden'.

Het lijkt een inkopper om een boek te schrijven over een medium dat binnen enkele jaren bijna zes miljoen gebruikers aan zich heeft weten te binden. De site is inmiddels zo bekend dat ook werkgevers de profielen van sollicitanten bekijken, maar ook de politie en zelfs de Belastingdienst hebben Hyves ontdekt om achter geheimen te komen. In het boek geeft Kol een voorbeeld van een werknemer die door een opmerking op een profiel te plaatsen - 'krabbelen' in Hyves-termen - werd ontslagen.

Toch kwam het idee om een geschiedschrijving over Hyves te maken niet van Kol zelf, maar van haar studiebegeleider. 'Hij vond Hyves, de verhalen en de onderzoeken die ik had gedaan, leuk en zei: daar moet je iets mee doen.' Vervolgens schreef Kol binnen vier maanden het boek af. 'Het verhaal zat al in mijn hoofd en bovendien hyvede ik beroepsmatig.'

Hoewel ze voor Hyves heeft gewerkt, benadrukt ze geen woordvoerder van het bedrijf te zijn. 'Ik wilde op een onbevooroordeelde en wetenschappelijke wijze over Hyves schrijven. Ik heb met oprichter Raymond Spanjar zaken doorgenomen, maar ik wilde niet met een kritiekloos boek komen.'

Ofschoon Kol Hyves een verrijking van haar vriendschappen vindt, heeft ze wel degelijk kritiek. 'Hyves heeft nergens tijd voor. Zo zouden ze eigenlijk kinderen moeten voorlichten over privacy. Iemand van acht jaar zet veel meer op internet dan goed is.' Toch hoeven ouders volgens Kol 'niet paranoïde' te worden. Het boek lijkt haar uitermate geschikt voor ouders van kinderen die op Hyves zitten, maar geen idee hebben wat zij daar uitspoken.

Kol vindt het belangrijk dat de geschiedenis van Hyves nu in boekvorm is vastgelegd. 'Het is voor Nederlandse internetbegrippen een fenomeen. Wie weet wordt het binnenkort overgenomen of is het succes binnen enkele jaren weer voorbij.' Hyves is, net als Startpagina en Marktplaats, binnen een paar jaar uitgegroeid tot een van de best bezochte sites van Nederland .

Voor Kol is Hyves definitief verleden tijd. Niet dat ze het digitale vriendennetwerk gaat verlaten. Nu het boek in de schappen ligt en Kol is afgestudeerd, gaat ze op reis. Eerst naar Nepal en vervolgens naar Mexico om werk te verrichten voor de Stichting Guadalupe, waarvan ze bestuurslid is. Deze stichting, met uiteraard een eigen Hyves-community, zet zich in voor twee Mexicaanse kindertehuizen. Als ze in juni weer terug is, moet ze op zoek naar een fulltimebaan, want die heeft ze nog niet. 'Schrijven lijkt me leuk, maar nooit meer over Hyves. Het liefst als redacteur bij een uitgeverij.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

vrijdag 14 maart 2008

'Crisis vraagt om topoverleg'

Zonder ingrijpen acht Threadneedle-econoom kans op diepe recessie in VS groot

Amsterdam
De omvang van de kredietcrisis is dusdanig groot dat op wereldwijde schaal moet worden ingegrepen. Dat stelt Quentin Fitzsimmons, macro-econoom van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle. Hij denkt aan een G7-conferentie waarin wereldleiders met een plan van aanpak komen. Daarnaast moeten centrale banken meer gezamenlijk optreden.

De Britse econoom acht een kans op een diepe recessie in de VS 'erg groot'. Voor dit jaar rekent hij op een groei in de VS van 1% en voor de jaren 2009 en 2010 ziet de econoom geen herstel. Fritzsimmons verwacht daarnaast een verdere daling van de huizenprijzen in de VS, mede omdat er nog steeds een flink aantal woningen wordt gebouwd. Om de huidige huizenvoorraad weg te werken is zo'n achttien maanden nodig. 'Er zat zo veel optimisme in de markt dat de bouwbedrijven personeel hebben aangehouden en door zijn gegaan met bouwen.' Dit zal zijn weerslag hebben op de arbeidsmarkt, aldus de econoom. Het werkloosheidspercentage in de VS zal oplopen van 4,8% nu naar 6% binnen enkele jaren.

Andere economen zien de noodzaak tot een topoverleg over de kredietcrisis niet. 'Een G7 of G10 over de kredietcrisis lijkt me een tikkeltje overdreven', zegt Han de Jong, econoom van ABN Amro. 'Bovendien ondermijnt dit andere vormen van samenwerking die er al zijn. De centrale banken werken sowieso al steeds meer samen. Dat is al sinds de aanslagen van 11 september het geval.'

Ook econoom Lex Hoogduin van Robeco vindt een topoverleg om de kredietcrisis te bezweren onnodig: 'Ik zou niet weten wat ze zouden moeten afspreken. Bovendien komt er dan politieke druk op de Europese Centrale Bank en dat moet je niet willen.' Hoogduin stelt dat de verschillen tussen de centrale bank van de VS en Europa te groot zijn. 'De ECB moet op de ingeslagen weg doorgaan.'

Fitzsimmons stelt dat de problemen veel groter zijn dan nu wordt gedacht en dat het overgrote deel van zijn collega's in een ontkenningsfase zit. 'Als politici en vertegenwoordigers van centrale banken zich zorgen maken, dan moet je oppassen', aldus Fritzsimmons. Hij wijst op Duitse toezichthouders en politici die al eerder spraken van de grootste financiële crisis sinds de jaren dertig. Nog geen twee weken geleden zei Nout Wellink, president van de Nederlandsche Bank, dat de financiële wereld 'voor een grotere uitdaging staat dan na de aanslagen van 11 september 2001'.

'Ook de bereidheid van Amerikaanse politici om stimuleringsmaatregelen snel erdoorheen te krijgen, is een teken aan de wand', aldus Fitzsimmons. De Amerikaanse overheid kwam in januari met een stimuleringspakket dat de economie voor een recessie moet behoeden.

Een meerderheid van de economen gaat niet uit van een dergelijk negatief scenario. Zo zegt econoom Joost Beaumont van Fortis in de VS een 'korte en heftige groeivertraging' te verwachten die tot het midden van dit jaar zal aanhouden. 'De financieringsvoorwaarden worden gunstiger en een lage dollar is goed voor de export. Daardoor zal de consumptie langzaam weer aantrekken', verwacht Beaumont. Econoom Hoogduin van Robeco noemt een diepe recessie in de VS 'voorbarig'.

De Jong kan zich wel vinden in de mening van Fitzsimmons. 'Dat is zeker niet voorbarig. De kans op een recessie in de VS is zeker aanwezig. De vraag is alleen: hoe lang gaat het duren en hoe diep zal die recessie zijn?', aldus de ABN Amro-econoom.

De vraag is waarom econoom Fritzsimmons veel somberder is dan zijn collega's. 'Zij hebben de geschiedenis aan hun kant. De Amerikaanse consument zal wel weer gaan spenderen, is de gedachte. Zo is het tenslotte altijd geweest: als ze één dollar op zak hebben, willen ze anderhalve dollar uitgeven.' De ontkenning van een mogelijke recessie is bovendien een generatieprobleem, denkt hij. 'Een gemiddelde handelaar is 28 jaar. Die generatie weet niet eens wat een recessie is. Toch zijn de risicofactoren voor het eerst in een generatie enorm hoog.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 8 maart 2008

Faillissement Carlyle lijkt onafwendbaar

'Moederbedrijf kan fonds redden'

Amsterdam
Het omvallen van Carlyle Capital Corporation (CCC) lijkt nabij. Het aan de Amsterdamse beurs genoteerde speculatieve beleggingsfonds waarschuwde vrijdag dat de liquiditeiten snel uitgeput raken en het kapitaal verzwakt.

Het fonds zelf zegt alle opties open te houden, maar marktkenners verwachten een snel einde. 'De mogelijkheden voor Carlyle Capital zijn miniem', zegt Jeroen van den Broek, rentestrateeg van ING Wholesale Banking. Volgens hem kan alleen de Amerikaanse moeder, investeringsmaatschappij Carlyle Group, CCC redden door bij te springen. 'Zelfs als Carlyle bijspringt is het de vraag of dit voldoende is. De markt beweegt voor CCC in de verkeerde richting. De kans is zeer groot dat binnen enkele uren tot dagen de banken opnieuw bijstortingen vragen. Het is eigenlijk niet meer bij te houden', zegt Van den Broek.

De Autoriteit Financiële Markten legde gisteren de handel in het aandeel CCC de hele dag stil. Donderdag sloot het aandeel na het nieuws 60% lager op euro 5.

Carlyle Capital belegt met veel geleend geld in Amerikaanse hypotheekleningen van Freddie Mac en Fannie Mae. Het gaat om een portfolio van $ 21,7 mrd. Het eigen vermogen bedraagt niet meer dan $ 770 mln. De beleggingen, zogeheten mortgage-backed securities, zijn de afgelopen dagen volgens CCC 'snel en hard' in waarde gedaald. Het fonds dacht vorige week nog over voldoende middelen te beschikken. Deze week kreeg CCC echter van zeven van de dertien banken te horen dat er geld moet worden bijgestort. Aan die eis kan CCC niet voldoen.
ING is een van de dertien huisbanken die samen $ 21 mrd aan CCC hebben geleend. Een woordvoerder wilde vrijdag niet zeggen hoe groot het deel van ING is. ABN Amro geeft aan niet in CCC te hebben belegd. De andere grootbanken waren niet bereikbaar voor commentaar.

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) zegt niet verrast te zijn door de ontwikkelingen bij CCC. 'Dit is typisch een fonds dat in de hoek zit waar de klappen vallen', aldus VEB-voorzitter Jan-Maarten Slagter. Volgens Slagter heeft het moederbedrijf Carlyle de 'morele verantwoordelijkheid' om CCC overeind te houden. 'Dat het moederbedrijf geen geld meer wil lenen zegt veel over het vertrouwen', aldus Slagter.

*Video over 'kredietmores'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

Duurzaamheid De hype Voorbij

Het scala aan duurzame beleggingsfondsen groeit en de vraag naar dit soort producten trekt ieder jaar aan. Niet alleen de particuliere belegger wil steeds meer duurzaam, ook voor de institutionele belegger is het niet meer weg te denken.

Als ik duurzaam beleg, red ik dan de wereld? Het is een vraag die Jaap van den Ende, manager duurzaam beleggen van ING Bank Nederland, regelmatig van zijn klanten krijgt. 'Mijn antwoord is dan: nee, maar wel voor een deel. Klanten kunnen nu eenmaal niet in één nacht groen worden. Dat gaat in kleine stapjes. Dat is ook wat ik klanten probeer voor te houden.'

Op de vraag of ING niet meelift op de hype van duurzaamheid, wrijft Van den Ende zich in zijn handen, want die misvatting wil hij maar wat graag uit de wereld helpen. 'Wij bieden al sinds 1999 het ING Duurzaam Rendement Fonds aan en jaarlijks lichten wij meer dan 2000 bedrijven door op duurzaamheid. Bovendien passen wij die criteria niet alleen toe op de bedrijven die in aanmerking komen voor onze beleggingsportefeuilles, wij gebruiken deze informatie ook in ons eigen bedrijf.'

Voor het doorlichten van bedrijven heeft ING Bank twaalf hoofdthema's opgesteld. 'Wij hebben daarin de grootste gemene deler van de wens van de klant ondergebracht. We merken dat de aandacht voor thema's verschuift. Het begon met de normen en waarden van bedrijven, maar de laatste jaren heeft de consument meer oog voor het milieu en ontbossing gekregen. Na de film van Al Gore met het beeld van Amersfoort aan zee, is deze focus duidelijk toegenomen', aldus Van den Ende. Hij doelt op de Amerikaanse documentairefilm An Inconvenient Truth van voormalig vicepresident Al Gore over de opwarming van de aarde. De film - bewierookt en bekritiseerd - heeft bij veel mensen bijgedragen aan het klimaatbewustzijn in de wereld.

Duurzaam is meer dan klimaat
'Eigenlijk is duurzaamheid een containerbegrip', zegt Jeroen Jansen, directeur van ASN Bank. 'Natuurlijk zijn wij blij met de aandacht die Al Gore met zijn film heeft veroorzaakt. Aan de andere kant wordt duurzaamheid daardoor de laatste tijd vrij eenzijdig belicht. Hoe relevant het milieu ook is.' Jansen benadrukt dat bij ASN Bank de mensenrechten een zeer belangrijke rol spelen in beleggingsbeslissingen. 'Je moet dan bijvoorbeeld denken aan arbeidsomstandigheden, het recht op vergaderen, het recht op een vakbond. Eigenlijk alle rechten die zijn vastgelegd in de universele verklaring van de rechten van de mens.' Daarnaast eisen klanten dat er niet wordt belegd in de wapenindustrie. 'Daar is geen discussie over. Wij maken geen onderscheid tussen conventionele wapens of clusterbommen. Wapens komen er gewoon niet niet in.' Dit verschilt met de aanpak van ING Bank. Controversiële wapens zijn altijd uitgesloten, maar als het om andere wapens gaat hanteert ING Bank een grens van 5%. Komen de activiteiten van een bedrijf in de wapenindustrie boven de 5% uit, dan komt een bedrijf niet door de 'screening'.

ING Bank benadrukt eveneens dat duurzaam beleggen meer is dan klimaatverandering. 'Arbeidsomstandigheden en kinderarbeid zijn belangrijke thema's', zegt Van den Ende. 'We kijken dus heel goed of bedrijven oog hebben voor maatschappelijke zaken en sociale kwesties en hoe ze dat geregeld hebben.' Op verzoek licht de bank portefeuilles van particuliere klanten, verenigingen en stichtingen door. 'Het is een extra filter naast het standaard beleggingsproces.' De wens van de klant blijft centraal staan en dus is duurzaamheid ook een kwestie van maatwerk, zegt Van den Ende: 'Sommige klanten willen op ethische gronden geen bedrijf dat alcohol of sigaretten produceert, terwijl wij bijvoorbeeld Heineken vanwege hun vooruitstrevende aanpak van aids in Afrika en de manier waarop ze omgaan met grondstoffen een duurzaam bedrijf vinden. Het is dan aan de klant om die keus te maken.'

Spectaculaire groei
Van den Ende ziet een sterk toenemende vraag naar duurzame beleggingsproducten. Hij spreekt van een groei op jaarbasis van 15% tot 20%. Ook Jansen van ASN zegt een 'spectaculaire groei' te zien van het aantal consumenten dat duurzaam wil beleggen of sparen. 'We krijgen er jaarlijks zo'n 40.000 tot 60.000 klanten bij.' Bovendien gaat het volgens Jansen om zeer betrokken klanten. 'Op onze aandeelhoudersvergaderingen zitten vaak duizend mensen of meer. Ze willen voornamelijk weten welke stappen er zijn gezet en hoe je tot een bepaald besluit bent gekomen. Het benoemen waar je staat is belangrijk. Er is een groeiende behoefte aan duidelijkheid.'
Niet alleen de particuliere belegger belegt steeds vaker duurzaam. Ook institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars gaan over tot een duurzame beleggingsportefeuille. 'Duurzaamheid is de hype allang voorbij', aldus Erik Breen, hoofd Corporate Governance en Sustainability bij vermogensbeheerder Robeco. 'Dat komt omdat de onderliggende trends blijvend zijn. Het is nu eenmaal een feit dat ons water steeds schaarser wordt.' Bij het Zwitserse Sustainable Asset Management (SAM), de duurzame beleggingstak waar Robeco eind 2006 een meerderheidsbelang in kocht, is de groei van duurzame beleggingsproducten vorig jaar met maar liefst 125% toegenomen. De instroom van geld voor de diverse duurzame beleggingen steeg bij SAM van ZFr 4,3 mrd in 2006 naar ZFr 8,3 mrd (euro 5,3 mrd) in 2007. In 2006 bedroeg de groei nog 62%.

De institutionele belegger kan niet achterblijven, want de consument vraagt erom, aldus Breen. 'Er is een sterkere roep om meer verantwoording. De consument heeft steeds meer informatie tot zijn beschikking, is steeds mondiger en ook kritischer geworden.' Alhoewel institutionele beleggers met een 'zakelijke bril' naar duurzaamheid kijken, wordt de vraag naar meer verantwoording herkend, stelt Breen.

Nederland loopt voorop
Ofschoon alle partijen vinden dat er op het gebied van duurzaamheid nog een wereld valt te winnen - geen enkel bedrijf is 100% duurzaam - doen Nederlandse bedrijven het lang niet slecht. Van den Ende, Jansen en Breen noemen alle drie chemieconcern DSM als een goed voorbeeld van een duurzaam bedrijf. 'Dat is toch een bedrijf met een hoge milieudruk. Desondanks pakt DSM de zaken beleidsmatig buitengewoon goed aan. Binnen en buiten het concern wordt daar ook goed over gecommuniceerd', aldus Jansen van ASN. Breen wijst met een voorbeeld daarnaast op Akzo: 'Dat bedrijf heeft een verf voor schepen ontwikkeld waardoor de groei van algen vermindert. Ook zorgt de verf voor minder wrijving waardoor een schip 6% minder energie verbruikt.' ING-manager Van den Ende is zeer gecharmeerd van de duurzame instelling van elektronicaconcern Philips. 'Een zeer vooruitstrevend bedrijf als het gaat om groen beleid ook ten aanzien van het personeel. Ook op het gebied van arbeidsomstandigheden loopt het bedrijf voorop.'


Duurzame fondsen
ING Duurzaam Rendement Fonds
Naast het in 1999 geïntroduceerde ING Duurzaam Rendement Fonds, biedt ING sinds eind januari de ING Liric Duurzaam Top 50 aan. De Liric is een garantieproduct waarbij de belegger na acht jaar kan rekenen op een 100% uitkering van zijn inleg en profiteert van eventuele koersstijgingen. De ING Liric duurzaam Top 50 richt zich op vijftig ondernemingen wereldwijd die duurzaam opereren en volgens ING de beste rendementkansen bieden.
ASN Aandelenfonds
De ASN Bank heeft sinds 1993 het ASN Aandelenfonds en dat is naar eigen zeggen het grootste 'duurzame' aandelenfonds in Nederland. Het fonds belegt wereldwijd in aandelen van beursgenoteerde bedrijven die voldoen aan sociale, maatschappelijke en milieucriteria. ASN heeft met het fonds twee doelen: het bevorderen van duurzaamheid van de samenleving en vooruitzicht op hoog rendement.
SAM Sustainable Water Fund
Het SAM Sustainable Water Fund dat wordt aangeboden door Robeco belegt wereldwijd in technologieën, producten en diensten zoals waterdistributie, waterbeheer, waterzuivering, wateranalyse en irrigatie. Volgens Robeco is het fonds bedoeld voor de belegger die overtuigd is van de potentie van de watermarkt op de lange termijn.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 6 maart 2008

Belgen stappen in gasbeurs

Gasnetbeheerder Fluxys neemt belang in Nederlandse energie- en gasbeurs APX

Amsterdam
De Belgische gasnetbeheerder Fluxys heeft een belang genomen in de Brits-Nederlandse gas- en energiebeurs APX. Daarmee wordt Fluxys - vergelijkbaar met de Nederlandse Gasunie - de eerste buitenlandse aandeelhouder van APX. Door het belang van Fluxys heeft APX nu een tweede infrastructuurspeler op de gasmarkt als aandeelhouder, naast de Gasunie .

Ofschoon Fluxys een bescheiden belang van 2,68% overneemt, is dit volgens bestuursvoorzitter Bert den Ouden van APX slechts het begin en vooral een symbolisch gebaar. 'Het is voor het eerst dat we met Fluxys een buitenlandse aandeelhouder krijgen. Er gaan er meer volgen. Met deze stap van Fluxys willen we onze internationale profiel en ambities onderstrepen.' Het is de verwachting dat de Belgen het belang in de loop van de tijd verder zullen uitbreiden. Daar staat voorlopig nog geen bestuursfunctie voor Fluxys tegenover. 'Zij worden net als de andere aandeelhouders geïnformeerd.'

Plannen om APX naar de aandelenbeurs te brengen zijn er vooralsnog niet, zegt Den Ouden. 'Wij willen partneraandeelhouders voor de lange termijn die onze strategie ondersteunen en de markt verbeteren. Dat wil zeggen dat ze moeten geloven in een liquide en transparante Europese energie- en gasmarkt.'

Hoewel op de lange termijn een beursgang niet wordt uitgesloten, is dat volgens Den Ouden nog een paar stappen te ver: 'In die fase zitten we nog niet. Eerst moet de Europese gasmarkt doorzichtig worden.' APX ziet het bevorderen van een efficiënte, transparante en liquide energiemarkt in Noordwest-Europa als kerntaak.

Het Belgische Fluxys neemt de aandelen over van Tennet, de Nederlandse beheerder van het hoogspanningsnet. Tennet houdt na de verkoop een belang van 71,82% in APX. Dit belang zal steeds verder worden afgebouwd, zegt directeur Mel Kroon van Tennet. 'Het is niet ondenkbaar dat we het belang op termijn terugbrengen naar het niveau van de Gasunie.' De Nederlandse Gasunie nam begin 2006 een belang van 25,5% in APX. Tennet is volledig eigendom van de Nederlandse Staat.

Fluxys was via dochterbedrijf Huberator aandeelhouder van de joint venture APX Gas Zeebrugge. Deze in 2005 opgerichte gasbeurs was voor 42% in handen van Fluxys. Dit belang is nu overgenomen door APX, dat nu de volledige eigenaar is van Gas Zeebrugge.

De bedrijven maken niet bekend welk bedrag met de transactie is gemoeid. Volgens APX staan de twee transacties los van elkaar, al kunnen de bedragen wel tegen elkaar worden weggestreept.

Belgen doen mee
Belangen in APX

  • Tennet Holding
    Houdt belang van 71,82%
  • Gasunie
    Kocht in 2005 belang van 25,5%
  • Fluxys
    Neemt een belang van 2,68%

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

woensdag 5 maart 2008

Bikinibonus

De bikini moet van Hennes & Mauritz (H&M) weer de in omzet grootste kledingretailer van Europa maken. De Zweedse kledinggigant verloor deze koppositie in 2006 aan het Spaanse Inditex. Die keten breidde in een snel tempo de Zara-, Berksha- en Massimo Dutti-winkels uit.

Maar de Spanjaarden hebben last van tegenwind. Over het vierde kwartaal rapporteerde Inditex de kleinste winststijging in jaren. De Spaanse consument hield de hand op de knip nadat vorig jaar een eind kwam aan de vastgoedhausse die een decennium lang aanhield. Inditex haalt 40% van zijn omzet uit Spanje. Het aandeel Inditex noteerde in september een hoogste stand van euro 54, maar is sindsdien in een dalende trend terechtgekomen. Gisteren sloot Inditex op euro 32,85. In ruim zes maanden is de koers met circa 40% gedaald.

Het aandeel H&M kent een gelijksoortig koersverloop, alleen is het verlies minder groot. Noteerde H&M in september nog op ZKr 420, gisteren werd een slotkoers van ZKr 333 genoteerd. Daarmee bedraagt het koersverlies over de afgelopen zes maanden ongeveer 20%.

Diverse analisten stellen dat H&M de koppositie op Inditex kan heroveren door meer kleding online te gaan verkopen. De Zweedse keten begon vorig jaar met webwinkels in Duitsland en Oostenrijk. En met succes. Met name tienermeisjes en jonge vrouwen blijken gretige onlineshoppers. Daarbij is vooral de collectie bikini's van euro 10 per stuk een succesnummer. 'H&M begint in te lopen op Inditex en de groeiende webverkoop is een van de redenen', aldus analist Anne Critchlow van Société Générale. Zij noemt H&M een typisch voorzichtig Scandinavisch bedrijf: 'Het stimuleerde de onlineverkopen en het toetreden tot opkomende markten nauwelijks, maar dat is aan het veranderen.'

Momenteel zijn de onlineverkopen van H&M goed voor 1,5% van de totale omzet. Dat percentage zal volgens een schatting van Dresdner Kleinwort over vier jaar 5% zijn en uitkomen op circa ZKr 7 mrd (euro 724 mln). 'H&M weet grote stijliconen aan zich te binden en dit op een goede manier te vertalen naar onlineverkopen', aldus een analist van Kaupthing. Zo werd de speciaal voor H&M ontworpen collectie van de bekende modeontwerper Roberto Cavalli voor 80% via internet verkocht.

Een stijgend aantal internetverkopen moet niet alleen H&M weer een Europese koppositie bezorgen. De analisten stellen dat ook het aandeel omhoog kan. Volgens cijfers van Bloomberg hanteren analisten gemiddeld een koersdoel van ZKr 381,5. Dat zou betekenen dat een koerswinst in het verschiet ligt van circa 15%.

Nu de eerste zonnestralen langzaam de winter verdrijven, zullen de bikiniverkopen zeker aantrekken. Mogelijk geldt dat ook voor de koers van H&M.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 4 maart 2008

Markt rekent op forse rentestap Fed

Door reeks negatieve macrocijfers uit VS wordt nieuwe renteverlaging van 75 basispunten verwacht

Amsterdam
De markt schat de kans op een nieuwe renteverlaging in de VS groot in. De Fed fund-futures, een indicator die aangeeft hoe groot de markt de kans op een renteverhoging of -verlaging inschat, wijzen momenteel op een kans van 72% dat de Federal Reserve bij de volgende rentebijeenkomst de basisrente met 75 basispunten gaat verlagen naar 2,25%. Een week geleden was de schatting nog slechts 2%. Sinds september vorig jaar heeft het Amerikaanse stelsel van centrale banken de rente al met 225 basispunten verlaagd van 5,25% naar 3% nu.

Vorige week zeiden bestuurders van de Federal Reserve, waaronder voorzitter Ben Bernanke, klaar te staan om in te grijpen als het dat nodig acht. Daarbij gaven zij aan dat de groei van de economie belangrijker wordt gevonden dan de oplopende inflatie. Met renteverlagingen wil de Fed de Amerikaanse economie er weer bovenop helpen.

Vrijdag werd al een reeks aan negatieve macrocijfers uit de VS gerapporteerd. Gisteren kwam daar nog meer slecht nieuws overheen. De inkoopmanagersindex voor de Amerikaanse verwerkende industrie, de ISM-index, is in februari gedaald nar 48,3 punten tegen 50,7 in januari. Alhoewel het cijfer licht boven de verwachting van economen was - zij gingen uit van een daling tot 48 punten - wijst een stand onder de vijftig punten op een krimp van de sector. Pas als het cijfer in de buurt komt van de 41 duidt dat op een recessie, aldus economen.

Daarnaast werden maandag de bouwuitgaven over de eerste maand van het jaar bekendgemaakt. Deze daalden in januari met 1,7%, terwijl economen rekenden op een minder harde daling van 0,7%. Bovendien werd het cijfer over december bijgesteld. Over die maand werd eerder een daling van 1,1% gerapporteerd, maar de uitgaven blijken met 1,3% nog iets scherper te zijn afgenomen.

De vrees voor een mogelijke recessie in de VS - sommige economen menen dat de Amerikaanse economie reeds in een recessie zit - gecombineerd met mogelijke nieuwe renteverlagingen, blijft de Amerikaanse dollar onder druk zetten. Tegenover een mandje van zes belangrijke valuta zette de Amerikaanse munt maandag een nieuw dieptepunt neer. Het gewogen gemiddelde van de zes belangrijke munteenheden wordt gemeten in de zogeheten US Dollar Index. Deze graadmeter daalde gisteren naar 73,44, de laagste stand sinds de index in 1973 van start ging. 'De dollar zit in een vrije val tegenover iedere grote valuta en die van de opkomende markten', stelt Jan Loeys van zakenbank JPMorgan in een rapport aan zijn klanten. 'De rente in de VS blijft de achilleshiel van de Amerikaanse munt.'

Volgens een rapport van een technisch analist van sectorgenoot Goldman Sachs kan de dollar tegenover de euro dalen tot een niveau van $ 1,57. Vorige week brak de koers door de weerstand van $ 1,4955 en daardoor kan de munt verder dalen, aldus de analist. Een weerstand is een niveau waarop verkoopdruk ontstaat. 'Nu de psychologische grens van $ 1,50 is doorbroken is het volgende doel de $ 1,5620', aldus het rapport van de Amerikaanse zakenbank.

Door een dalende dollar en een aantrekkende inflatie vluchten steeds meer beleggers in edelmetalen zoals goud. Dat de goudprijs door de psychologische barrière van $ 1000 stijgt, lijkt slechts een kwestie van tijd, stellen diverse marktpartijen. 'De dollar is zwak en er zijn zorgen om de Amerikaanse economie en de kredietcrisis. Tegelijkertijd blijven de prijzen van grondstoffen de pan uit rijzen', aldus grondstoffenhandelaar Ron Schouten van de Hollandsche Bank-Unie tegen persbureau Bloomberg. 'Sommige beleggers hebben het vertrouwen in het financiële systeem verloren. Goud wordt gezien als een veilige haven in onzekere tijden.' De grens van $ 1000 komt steeds dichterbij. Maandag liep de goudprijs op naar een record van $ 992 per ounce. Ook de zilverprijs ging omhoog en brak voor het eerst sinds 1980 door de grens van $ 20. De olieprijs zette eveneens een nieuwe 'all-time high' op de borden: de aprilfuture voor een vat lichte Texaanse olie steeg naar $ 103,75.

In Azië begonnen de beurzen de week lager op zorgen dat de economische problemen in de VS de export zal raken. In Japan werd dit effect versterkt doordat de Japanse yen tegenover de Amerikaanse dollar op het hoogste punt in drie jaar noteerde. Door een oplopende yen wordt de Japanse export geraakt. De Nikkei-index verloor in Tokio 4,5%. Ook andere Aziatische beurzen daalden. Zo verloor in Zuid Korea de Kospi-index 2,3% en in Hongkong leverde de Hang Seng-index 3,1% in.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 1 maart 2008

Tumult rond de dollar

Een nieuw dieptepunt voor de dollar en stijgende grondstofprijzen kleurden de week. Macrocijfers wijzen op een oplopende inflatie en bedrijven zijn voorzichtig over de toekomst.

Was de pijngrens volgens economen op $ 1,45 per euro al bereikt, deze week zakte de dollar door de psychologische grens van $ 1,50 om in de loop van de week de $ 1,52 per euro aan te tikken. Directe aanleiding waren uitlatingen van bestuurders van de Federal Reserve. Vicevoorzitter Donald Kohn van het Amerikaanse stelsel van centrale banken liet dinsdag weten dat een vertragende economische groei een grotere bedreiging vormt dan inflatie, en zijn baas Ben Bernanke zei een dag later hetzelfde.

De Fed staat klaar om in te grijpen en dat betekent dat de rente waarschijnlijk verder wordt verlaagd, hoewel de inflatie blijft oplopen. De term stagflatie lijkt daarmee terug te keren op de economische agenda, iets wat sinds de jaren zeventig niet meer is waargenomen. Stagflatie is een combinatie van een oplopende inflatie bij een slecht draaiende economie. 'Een eng woord', zegt handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers. 'De woorden van Bernanke bevestigden de fragiele toestand van de Amerikaanse economie.' Ook de Europese inflatiecijfers baren zorgen. Aan het eind van de week werd bekend dat de geldontwaarding in de eurozone op jaarbasis is opgelopen naar 3,2%, 1,2 procentpunt boven de doelstelling van de Europese Centrale Bank.

Een direct gevolg van de dalende dollar waren stijgende prijzen voor grond- en voedingsstoffen. De olieprijs zette deze week een record van $ 103 op de borden. Ook de goudprijs bereikte de hoogste stand ooit. Bij andere metalen werden niveaus bereikt die in jaren niet meer zijn gezien. Voedingsmiddelen zoals tarwe, suiker, maïs, sojabonen, cacao, koffie en palmolie noteren eveneens op recordhoogten.

Afschrijvingen kredietcrisis
Ondanks een daling van de markten aan het einde van de week zegt handelaar Zwaneveld dat de markten er goed bij bleven liggen. 'De cijfers die zijn gerapporteerd vielen door de bank genomen mee, maar de macrocijfers die deze week verschenen, geven weinig reden om enthousiast op de beurs te worden. Ik verwacht een verdere daling, want ook de effecten van de kredietcrisis zijn nog lang niet voorbij.'

De cijfers van ABN Amro waren daarvan een goed voorbeeld. De kredietcrisis kostte de opgekochte bank $ 1,56 mrd. Vrijdag werd bekend dat 's werelds grootste verzekeraar American International Group (AIG) door de crisis het grootste kwartaalverlies in zijn 89-jarige geschiedenis heeft geleden. AIG heeft meer dan $11 mrd afgeschreven op kredietderivaten, producten waarmee obligatiehouders zichzelf kunnen indekken tegen verliezen.
Banken en verzekeraars daalden op het nieuws met meerdere procenten. Aan het begin van de handelsweek waren het juist deze aandelen die de beurzen hoger zetten. Beleggers waren opgelucht dat kredietbeoordelaar Standard & Poor's de allerhoogste kredietstatus, de zogeheten triple A-status, voor obligatieverzekeraars MBIA en Ambac intact liet. Ondanks de opluchting vragen veel marktpartijen zich af hoe het mogelijk is dat de triple A-status is behouden. Tenslotte is de waarde van de obligatieportefeuilles van deze verzekeraars fors gedaald. Handelaar Zwaneveld heeft ook twijfels en grijpt ter vergelijking terug naar een nummer van de Nederlandse band Het Goede Doel en noemt de kredietstatus van de obligatieverzekeraars 'een pakketje schroot met een dun laagje chroom'.

Cijferregen
Te midden van het tumult rond de dollar, grondstofprijzen en macrocijfers kwam een flink aantal bedrijven met de jaarresultaten. Bedrijven die zich voorzichtig uitlieten over het lopende jaar werden daarbij afgestraft. 'Dat mag toch geen verrassing zijn?', aldus Zwaneveld. 'Ik zou mijn wenkbrauwen fronsen als ze wel optimistisch waren.' Uitgeversconcern Wolters Kluwer kwam met tegenvallende vooruitzichten en behoorde met een verlies van 10% tot de sterkste dalers van de week. Daarentegen werd in de Midkap voedingsmiddelenbedrijf CSM beloond met een koerssprong van ruim 10%, na gunstige jaarcijfers. Automatiseerder Logica - de toevoeging CMG werd deze week geschrapt - verwacht dat de omzetgroei over dit jaar op hetzelfde niveau uit zal komen als afgelopen jaar. Het aandeel daalde 8,8% en kost inmiddels euro 1,23. Voormalig beurslieveling en industrieel concern Aalberts daalde ook na de cijfers. Op weekbasis noteerde het aandeel echter onveranderd.

Opvallend fenomeen volgens Zwaneveld is het oplopen van de koersen in aanloop naar de publicatie van de cijfers. 'Die bewegingen worden steeds heftiger. Vroeger werd er gehandeld op de feiten, nu wordt er gespeculeerd.'

De meest raadselachtige beweging komt deze week op naam van automaker Spyker. Het aandeel maakte een koerssprong van circa 50% zonder dat enig nieuws viel te bespeuren. 'Wat de oorzaak van de stijging is, is totaal in nevelen gehuld', aldus een verbaasde Zwaneveld.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad