In ban van Bear Stearns

Een nieuw slachtoffer van de kredietcrisis hield de markten deze week in zijn greep. Met het omvallen van zakenbank Bear Stearns het afgelopen weekend, hielden beleggers hun hart vast.

Menig belegger trok vorige week zijn wenkbrauwen op toen de Amerikaanse kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P) zei dat het einde van de kredietcrisis in zicht was. S&P gaf aan dat er in totaal maximaal $ 285 mrd wordt afgeschreven en dat het daarna klaar is. Nog geen dag later viel een instituut op Wall Street om: de 85 jaar oude zakenbank Bear Stearns. Door een gedwongen verkoop gaat JP Morgan Chase nu voor een afbraakprijs van circa $ 240 mln met de bank aan de haal. Beleggers vreesden dat meer slachtoffers zouden volgen. Al vlug doken er geruchten in de markt op dat sectorgenoot Lehman Brothers de volgende zou zijn. In Groot-Brittannië ging woensdag het gerucht dat de Britse bank HBOS zou omvallen wegens liquiditeitsproblemen, waarop de koers in elkaar klapte. Het verhaal bleek echter onjuist. De Britse beurswaakhond FSA zegt de bron van dit gerucht achterhaald te hebben en overweegt stappen.

Door het omvallen van Bear Stearns duikelden de koersen op de wereldwijde aandelenmarkten. In Azië daalden de beurzen met meerdere procenten en ook Europa werd niet gespaard. In Amsterdam noteerde de AEX-index maandag een verlies van 3,8% en sloot de graadmeter op 415 punten. Het was de laagste slotstand sinds juni 2006. Vooral de financiële waarden moesten het ontgelden: Fortis, Aegon en ING leverden tussen de 4% en 5% in.

Fed grijpt opnieuw in
Een dag later waren alle blikken gericht op het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve. De markt schatte de situatie dusdanig ernstig in dat het overgrote deel van de partijen rekende op een renteverlaging van 100 basispunten naar 2%. De aandelenmarkten liepen vooruit op deze rentestap en maakten het maandag opgelopen verlies dinsdag deels weer goed. Uiteindelijk besloot de Fed om de rente met 75 basispunten te verlagen naar 2,25%, nog altijd een forse verlaging. Die stap is een logisch gevolg van de stagnerende Amerikaanse economie en de dalende huizenmarkt. Zelfs de baas van de Fed, Ben Bernanke, voelt inmiddels de gevolgen van het instorten van de huizenmarkt in de VS. Zijn 240 m2 grote huis in de buurt van Capitol Hill in Washington DC is vier jaar later waarschijnlijk niets in waarde gestegen. Hij kocht het huis in mei 2004 voor $ 839.000.

Wall Street reageerde euforisch op de nieuwe renteverlaging. De Dow Jones-index won dinsdag ruim 400 punten, de S&P-500 en de Nasdaq wonnen beide rond de 4%. De Europese beurzen wisten echter het voorbeeld van Wall Street niet te volgen.

De nieuwe renteverlaging moet de Amerikaanse economie er weer bovenop helpen, want die staat nagenoeg stil. De organisatie van geïndustrialiseerde landen, de Oeso, liet deze week weten dat de economie in de VS met slechts 0,1% zal groeien in het tweede kwartaal. De Oeso denkt niet dat een recessie aanstaande is, maar de meningen daarover verschillen. Zo zei hoofdeconoom Bruce Kasman van JP Morgan Chase deze week: 'Het heeft er alle schijn van dat we al in een recessie verkeren.'

Banken zorgen voor opluchting
Naast de renteverlaging zorgden cijfers van Amerikaanse zakenbanken voor opluchting. Hoewel Goldman Sachs en Lehman Brothers over het eerste kwartaal van dit jaar flinke winstdalingen lieten zien, waren de cijfers tot opluchting van de markt minder slecht dan verwacht. De voorgelegde resultaten zorgden voor een herstel van de bankaandelen. Aan het einde van de week was in Amsterdam ING met een winst van 4,3% de sterkste stijger, gevolgd door Fortis dat in vier handelsdagen 2,7% wist bij te schrijven. De bank-verzekeraar profiteerde van het nieuws dat de Chinese verzekeraar Ping An voor euro 2,15 mrd een belang van 50% in de divisie vermogensbeheer van Fortis neemt.

Ook in Nederland zijn de gevolgen van de crisis - weliswaar op minder grote schaal - voelbaar. Softwarebedrijf Exact liet weten de gesprekken met investeringsbedrijven die het bedrijf wilden overnemen te hebben afgebroken. De geïnteresseerde partijen zouden een 'gebrek aan liquide middelen' hebben. Het aandeel Exact ging met ruim 10% onderuit.

De grootste verliezer van deze week is biotechbedrijf Pharming. Rhucin, het belangrijkste geneesmiddel van het Leidse bedrijf, kreeg voor de tweede keer geen toestemming van de Europese geneesmiddelenbeoordelaar Emea. Pharming daalde met bijna 25% naar euro 0,88.

Opmerkelijk was het verlies van kantoorhandelaar Corporate Express. De koers van het aandeel zakte deze week onder het bod van sectorgenoot Staples van euro 7,25. Aandeelhouders voeren de druk op het bestuur op. Ze willen dat het bestuur zich niet al te hardnekkig opstelt ten opzichte van Staples. Aandeelhouders zijn bang dat als Staples zich terugtrekt de koers van het aandeel terugvalt tot het niveau van ongeveer euro 4, waarop de koers bewoog voordat Staples een bod uitbracht.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad