Staatsfondsen zijn al miljarden kwijt

Investeringen en kapitaalinjecties in Amerikaanse en Europese banken hebben enkel verlies opgeleverd

Amsterdam
De afgelopen dagen zijn er met het omvallen van Bear Stearns miljarden dollars verdampt. Staatsfondsen weten hoe dit voelt, want zij hebben miljarden gestopt in grotendeels Amerikaanse financiële instellingen. Het heeft de fondsen bitter weinig opgeleverd: binnen korte tijd kijken ze tegen grote verliezen aan.

Het einde van die verliezen is volgens zakenbank Merrill Lynch nog niet in zicht. Bear Stearns zal niet het laatste slachtoffer van de kredietcrisis zijn. 'Het omvallen van Bear Stearns kan worden gezien als de eerste in een lange rij', aldus analist Richard Bernstein van Merrill in een rapport.

Ook volgens Jim Rogers, die samen met superbelegger en filantroop George Soros in de jaren zeventig het Quantum Hedge Fund opzette, zullen staatsfondsen die geld stoppen in Amerikaanse banken nog veel geld gaan verliezen. Rogers stelt dat de staatsfondsen te vroeg zijn ingestapt.

Dat de staatsfondsen uit het Midden-Oosten en opkomende economieën te vroeg zijn ingestapt is reeds een feit. Neem het grootste staatsfonds van de wereld, Abu Dhabi Investment Autorities (Adia). In november nam het voor $ 7,5 mrd een belang van 11% in Citigroup. Adia zorgde ervoor dat een deel van de problemen die door miljardenverliezen op de verkoop van risicovolle (subprime) hypotheekobligaties ontstonden, werden verholpen. Het aandeel Citi is de laatste tijd zover weggezakt dat Citi vanaf het huidige niveau met ruim 70% moet stijgen om weer te komen op het niveau waarop Adia in het aandeel stapte.

Een andere verliezer is het Chinese China Investment. Dit staatsfonds gaf de Amerikaanse bank Morgan Stanley eind december een kapitaalinjectie van $ 5 mrd. Sindsdien is de koers van het aandeel met 30% gedaald. Hetzelfde China Investment stapte ook in hedgefonds Blackstone. Vorig jaar mei kocht het een aandeel van 9% voor $ 3 mrd. Inmiddels is het belang met meer dan de helft in waarde gedaald. Een ander staatsfonds, Singapore Investment, kocht in december samen met een anonieme financier uit het Midden-Oosten voor euro 8 mrd een belang in UBS. De koers van UBS is sinds de kapitaalinjectie met ruim 55% gedaald.

Met zulke grote verliezen zullen staatsfondsen steeds minder happig zijn om nog meer dollars in Amerikaanse banken te stoppen. Bovendien neemt de kritiek uit eigen land toe door deze investeringen. Na de waardedaling van het belang in Blackstone zijn Chinese webloggers zich aan het roeren. Zij vragen zich af hoe slim de door de staat aangewezen beheerders van deze fondsen zijn. Op de populaire Chinese website sina.com vraagt een anoniem persoon aan de overheid om voorzichtiger om te springen met de buitenlandse reserves van zijn land, aangezien die 'het product zijn van het zweet en bloed van de Chinese bevolking'.

Er zijn maar weinig instellingen voor wie het omvallen van Bear Stearns met een sisser is afgelopen. De bestuurders van de Chinese zakenbank Citic Securities zijn door het oog van de naald gekropen, want nog geen vijf maanden geleden zou Citic voor een bedrag van $ 1 mrd een belang van 6% kopen in Bear Stearns. James Cayne, toen nog de bestuursvoorzitter van de 85 jaar oude zakenbank, sprak van een 'superdeal' met de Chinezen. De overeenkomst werd echter nooit ondertekend. Anders had Citic 69 keer de prijs moeten betalen die JPMorgan uiteindelijk nodig had om Bear Stearns in te lijven. Aandelen Citic stegen maandagnacht op de beurs van Sjanghai, ondanks dat de Chinese hoofdgraadmeter, de CSI 300, dinsdag naar het laagste punt in acht maanden daalde.

De beurzen herstelden gisteren op de verwachting dat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, de rente met een vol procentpunt zou verlagen naar 2%. Een enkele handelaar rekende zelfs op een renteverlaging van 125 basispunten. Uiteindelijk besloot de Fed gisterenavond om de zogeheten 'Fed Fund rate' met 75 basispunten te verlagen naar 2,25%.

Maandag kregen de beurzen zware klappen door de problemen rond de omgevallen zakenbank Bear Stearns. Waar Europese en Aziatische indices meerdere procenten inleverden, viel de schade op Wall Street mee. De Dow Jones-index opende maandag 200 punten lager, maar sloot de dag af met een winst van 0,2%. Die plus was grotendeels toe te schrijven aan JPMorgan, de bank die Bear Stearns overneemt. JPMorgan steeg maandag met ruim 10%. De bank neemt Bear Stearns over door middel van een aandelenruil. Voor ieder aandeel Bear Stearns krijgt de houder 0,05473 aandeel JP Morgan.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad