Posts tonen met het label Boven de Markt. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Boven de Markt. Alle posts tonen

woensdag 1 juni 2011

Zwarte Zwanen

Het is ongeveer een jaar geleden dat beleggers zich zorgen maakten om een zogeheten dubbele dip. Met name in de Verenigde Staten was men bevreesd voor een scenario waarbij de economie opnieuw in een recessie zou belanden.

De Federal Reserve zorgde met een aanhoudend lage rente - geld lenen is bij een rente van 0,25% zo goed als gratis - en met het opkopen van honderden miljarden aan staatsobligaties dat een krimp van de economie werd vermeden.

De zorgen om een nieuwe recessie mogen verdwenen zijn, maar de zaken die de aandelenmarkten vorig jaar in hun greep hadden spelen nog steeds, zegt Ed Yardeni, voormalig hoofdeconoom van Deutsche Bank. Hij spreekt van 'drie zwarte zwanen' die beleggers in de gaten dienen te houden.

De zorgen om krimp zijn verruild voor die van een (te) langzaam groeiende economie. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een artikel in The Wall Street Journal van dinsdag met de titel: 'Economen stellen de groeiverwachtingen naar beneden bij'. Deze economen zien signalen dat de zwakke groei doorzet.

De tweede zwarte zwaan is China. Vorig jaar speelde een oplopende inflatie voor de economie een belangrijke rol. De Chinese centrale bank reageerde door banken te dwingen een grotere kasreserve aan te houden en verhoogde enkele malen de rente. Een jaar later heeft het land te maken met de ergste droogteperiode sinds 1954.

Experts stellen dat de droogte lang kan aanhouden. De droogte treft 9,1 miljoen hectare akkerland, en voedselprijzen zijn al door het dak gegaan. Nog meer droogte kan leiden tot problemen met de elektriciteitsproductie door een gebrek aan koelwater. Het gebrek aan elektriciteit kan de industriële productie treffen en zo een verdere groei in de weg staan.

Hogere kosten voor energie en voedsel gaan de inflatie verder aanjagen. De Chinese centrale bank zou het monetaire beleid verder kunnen aanscherpen, maar dat zou de vooruitzichten voor de economie weer verslechteren.

De derde zwarte zwaan is dichter bij huis: de Griekse schuldenproblemen. Een jaar geleden moest Griekenland worden gered van een faillissement. Nu nadert een tweede reddingsboei met rasse schreden. Herstructureren, afstempelen of een haircut? Het is de markten niet duidelijk, en daar houden beleggers niet van.

Met zo veel ellende zou je bijna niet meer in aandelen durven stappen. Want zijn er dan geen witte zwanen te bekennen? Zeker wel. De bedrijfswinsten groeien en de winstmarges van bedrijven opgenomen in de S&P 500 zijn voor het zevende kwartaal op rij gestegen naar een record van 9,5%.

Voor beleggers is het kiezen: witte of zwarte zwanen. De notoire pessimist zal altijd donkere wolken of een crisis zien aankomen en zo een stijgende markt missen, terwijl de optimist altijd kansen ziet, ook in slechte tijden, en tegen een enorm verlies kan aanlopen. Beleggen blijft de eeuwige strijd tussen pessimisten en optimisten. Nu instappen of niet? Zet u ook in voor de volgende ronde: wit of zwart? Rien ne va plus!

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 11 mei 2011

Gross' Missers

Pimco, 's werelds grootste obligatiebelegger, moet niets van Amerikaanse staatsobligaties hebben. Enkele maanden terug deed het vlaggenschip, het Total Return Fund (TRF), al zijn 'treasuries' van de hand. Inmiddels zit het fonds, met een beheerd vermogen van $ 240,7 mrd, zelfs 'short'. Dat wil zeggen dat het fonds staatsobligaties verkoopt die het niet in bezit heeft, in de hoop ze op een lagere prijs weer terug te kopen.

Eind maart had Pimco daardoor een negatief percentage (-3%) van zijn vermogen belegd in Amerikaans schuldpapier. De afgelopen maand is dat opgelopen naar -4% om zo te verdienen aan een daling van staatsobligaties.

De 67-jarige Bill Gross, medeoprichter van Pimco, denkt dat vooral een oplopende inflatie een stijgende rente en dus dalende obligatiekoersen zal veroorzaken. Hij verwacht een 'milde bearmarkt' voor obligaties met 'inflatie als ultieme factor'.

De beslissingen van Gross worden door de markten nauwlettend in de gaten gehouden, maar Gross heeft niet altijd de beste timing. Zo kocht zijn fonds in 2008 hypotheekobligaties op, terwijl iedereen ze aan het verkopen was. Gross ging er vermoedelijk van uit dat de Federal Reserve deze giftige leningen zou opkopen. Een vergissing, zo bleek later: de Fed had geen trek om de opkopers van deze obligaties te belonen met een 'gratis' premie van 30%.

Vervolgens stapte Pimco in zogeheten municipal bonds, obligaties van lagere Amerikaanse overheden, net voordat de markt hard in elkaar zakte.

De vraag is of Gross nu wel over de juiste timing beschikt. Zo gaat hij ervan uit dat als de Fed stopt met opkoopprogramma QE2, de rente gaat stijgen, omdat de Fed niet meer als koper in de markt opereert. Dat is op zich geen vreemde theorie. Maar mocht de rente inderdaad hard oplopen, dan is het niet uit te sluiten dat de Fed alsnog een nieuw opkoopprogramma, QE3, aankondigt en de rente weer rap lagere regionen opzoekt.

Dan is er nog Gross' visie op de inflatie. Ofschoon de Fed bij het laatste rentebesluit de inflatieraming naar boven bijstelde - de Fed gaat nu uit van een inflatie van 2,1% tot 2,8% dit jaar - zei Bernanke dat er een tijdelijk effect is van de hoge grondstoffenprijzen. Aangezien de werkloosheid met 9% nog altijd hoog is, ziet hij geen redenen om de rente te verhogen.

Inflatie loopt vooral op als tweederonde-effecten merkbaar worden. Werknemers voelen de stijgende prijzen in hun portemonnee en vragen daarvoor een compensatie in de vorm van een hoger loon. In de VS is daar door de hoge werkloosheid geen sprake van. Sterker nog: doordat de prijzen stijgen maar de lonen niet, gaat het besteedbaar inkomen van Joe Sixpack er juist op achteruit.

Voor een sterk oplopende inflatie dient eerst de arbeidsmarkt aan te trekken. De vorige week gepubliceerde arbeidscijfers wijzen op een lichte verbetering, maar het herstel is lang niet sterk genoeg om de inflatie en de rentes op obligaties te stuwen. Gross' beslissing om short te gaan, lijkt daarom voorbarig. Maar een superbelegger als Gross zal toch niet voor de derde keer scheefzitten?

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 7 mei 2011

Oproep aan het verkeerde adres

De olieprijs is hard gedaald, dus moet de benzineprijs ook hard omlaag, concludeerde de Partij Voor de Vrijheid (PVV) vrijdag. De scherpe daling van de prijs van ruwe olie de afgelopen dagen was voor de partij aanleiding om op te roepen tot een 'fors lagere benzineprijs'.

'Geen uitvluchten, smoezen of andere vage berekeningen meer om de hoge brandstofprijs te handhaven', aldus de PVV. De partij verwacht daarom een mooi weekend voor autorijders 'als men dit nu eerlijk doorberekent'.

De vraag is: wat is dan een eerlijke doorberekening? Daarvoor moet worden gekeken naar de opbouw van de brandstofprijs en die wordt bepaald door vier componenten. Het grootste deel is niet de olieprijs, maar belastingen. Als een liter benzine euro 1,70 kost, dan zijn accijns en btw goed voor circa euro 1 per liter. Kortom, als u veertig liter benzine tankt, vloeit euro 40 naar de schatkist.
Dan zijn er nog de vervoerskosten: van het olieproducerende land naar Nederland en van de raffinaderij naar het tankstation. Als dit allemaal bij elkaar wordt opgeteld, dan blijft er nog zo'n 10 cent marge voor de pomphouder over. In die 10 cent zitten de kosten zoals de huur, vergunningen, elektriciteit en een stukje winst.

Bovendien is ruwe olie geen eindproduct en dient te worden verwerkt. Daardoor komen er nog raffinagekosten bij en sinds enkele jaren ook de kosten voor het bijmengen van biobrandstof.
Ruwe olie is goed voor ongeveer euro 0,55 per liter. Bij een daling van de olieprijs met 10% betekent dit dat de prijs van benzine met 5 cent omlaag zou kunnen. Olie wordt echter niet in euro's maar in dollars afgerekend. De olieprijs daalde deze week hard, maar tegelijkertijd steeg de dollar in waarde en daarmee is een deel van de daling dus gedempt.

Een structurele daling van de olieprijs wordt altijd vertraagd doorgevoerd, aldus Paul van Selms, directeur van consumentencollectief United Consumers. 'Prijzen gaan sneller omhoog dan omlaag. Dat is een economische wetmatigheid.' Volgens Van Selms zit er altijd een vertragingsmechanisme in het verwerken van grondstofprijzen. 'Dat heeft met de voorraden en risicospreiding te maken.'

De PVV-oproep om na deze prijsdaling de benzineprijzen fors te verlagen is gericht aan het verkeerde adres. Wie de grondstoffenmarkten kent, weet dat prijzen fluctueren. Zo denkt Goldman Sachs dat de olieprijs weer snel zal stijgen omdat de vraag blijft toenemen. Olie zal de hoogste stand van dit jaar weer opzoeken en passeren, aldus de bank.

Als de PVV direct iets aan de benzineprijs wil doen, zal zij de accijnzen moeten verlagen. Gezien de bezuinigingen die dit kabinet moet doorvoeren, zal een voorstel daartoe kansloos zijn.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 30 april 2011

China's cadeau is een duurdere yuan

De druk op China om de yuan te laten appreciëren is groot. Het land houdt de munt kunstmatig laag en bevoordeelt zo zijn eigen exportpositie, luidt het oordeel van met name de VS. Publiekelijk zegt het land zich niets aan te trekken van de kritiek, maar in stilte schuift het land wel degelijk op richting de wensen van het Westen.

China heeft altijd toegezegd de munt op te waarderen, maar in een tempo dat het land zelf goed dunkt. De snelheid is de laatste weken opgeschroefd: de yuan klom voor de zevende dag op rij tegenover de Amerikaanse dollar. Vrijdag doorbrak de munt de volgens valutabeleggers magische grens van 6,5 yuan voor $ 1.

Als de yuan in waarde stijgt, betekent het dat 'Peking' daar toestemming voor geeft, want de munt is niet vrij inwisselbaar. De yuan is gekoppeld aan de dollar met een zogeheten referentievoet. Beleggers mogen de yuan verhandelen binnen een marge van 0,5% van de referentievoet, die nu op 6,499 voor $ 1 staat.

Of de opwaardering is toe te schrijven aan westerse druk, valt te betwijfelen, want er zijn voldoende binnenlandse factoren die de centrale bank van gedachten hebben doen veranderen. De Chinese economie toont tekenen van oververhitting, zoals vastgoedprijzen die door het dak gaan en een scherp oplopende inflatie.

Om de overvloed aan geld terug te dringen heeft de centrale bank de rente en reserveverplichtingen voor banken al verschillende keren opgehoogd. De stappen zijn niet effectief genoeg. In maart bedroeg de inflatie 5,4%, de sterkste stijging van de consumentenprijzen in 32 maanden.

Omdat een goedkope munt bij zulke omstandigheden niet helpt, heeft de centrale bank besloten de yuan in te zetten als monetair instrument. 'De ongebruikelijk snelle stijging duidt erop dat de yuan wordt gebruikt om de inflatie te beteugelen', aldus Credit Agricole in een rapport. Met een duurdere yuan wordt de export duurder, waardoor de economie en inflatie worden afgeremd.

Een opvallend gegeven is dat in aanloop naar een topontmoeting tussen China en de VS, de yuan bijna altijd in waarde stijgt. Zo klom de munt in de week voor de ontmoeting tussen presidenten Obama en Hu Jintao in januari met 0,58%. 'Een cadeau om een vriendelijke atmosfeer voor de top te creëren', aldus een valutastrateeg. 'De huidige appreciatie is daarop geen uitzondering.'

De komende weken zal de yuan verder aansterken is de verwachting. De Amerikaanse minister van financiën Tim Geithner en de Chinese vicepremier Wang Qishan treffen elkaar in mei in Washington.

De grootste druk op de Chinezen om de yuan te appreciëren is er dan wel af. Met zo'n cadeautje kan het wel eens een zeer ontspannen top worden.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 20 april 2011

Schuldvraag

De aankondiging van kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P's) dat het hoogste kredietoordeel van de VS in het geding is, leidde maandag tot een verkoopgolf op de aandelenmarkten.

Opvallend genoeg kwamen Amerikaanse staatsobligaties die dag nauwelijks in beweging. Het rendement op een tienjarige staatsobligatie steeg die dag met 2 basispunten naar 3,37%.

Pimco, met $ 1200 mrd in beheer het grootste obligatiefonds ter wereld, zei enkele maanden geleden al geheel uit Amerikaanse staatsobligaties te stappen. Pimco verwacht dat de rente verder gaat stijgen wegens een aantrekkende economie, een oplopende inflatie en omdat het opkoopprogramma van de Federal Reserve, QE2, eind juni eindigt. De Fed wil met dit programma de rente drukken om de economie te stimuleren.

Omdat de rente omgekeerd beweegt aan de koers van een obligatie, betekent dit dat Pimco verwacht dat obligatiekoersen gaan dalen. Pimco heeft op deze verwachting alle Treasuries van de hand gedaan en zit inmiddels 'short'. Dat wil zeggen dat Pimco obligaties heeft verkocht die het niet bezit, in de hoop ze terug te kunnen kopen tegen een lagere prijs. De neerwaarts bijgestelde kredietverwachting reflecteert de verslechterende toestand van de Amerikaanse economie, reageerde Mohamed ElErian, de topman van Pimco op de waarschuwing van S&P's. 'Ook in onze modellen lopen de VS risico de AAA-status te verliezen.'

De verlaagde kredietverwachting van S&P's lokte ook een opmerkelijke tegendraadse reactie uit. Jeffrey Gundlach, directeur en oprichter van vermogensbeheerder DoubleLine Capital, denkt dat staatsobligaties het juist goed gaan doen de komende tijd. Het opkoopprogramma van de Fed loopt af en zonder monetaire stimuleringsmaatregelen zal de groei van de economie 'substantieel verzwakken', verwacht Gundlach. 'Dit is slecht voor aandelen en goed voor obligaties. Het wordt tijd dat de markten een zwakkere economie gaan inprijzen.'

Mocht Washington echt werk maken van het terugdringen van het begrotingstekort, dan wordt de basis voor staatsobligaties juist sterker, stelt Gundlach. Bij een dalend overheidstekort zal de toevoer van staatsobligaties afnemen. Belastingverhogingen en bezuinigingen zijn juist het tegenovergestelde van stimuleringsmaatregelen en remmen de economische groei, waardoor ook de inflatie daalt. Allemaal ingrediënten voor oplopende obligatiekoersen, aldus Gundlach.

De vermogensbeheerder ziet de waarschuwing van S&P's vooral als een effectieve drukmiddel om Amerikaanse politici nu eindelijk knopen te laten doorhakken en te gaan snijden in de overheidsuitgaven en de belastingen te verhogen.

Met de marktreactie van maandag lijkt Gundlach vooralsnog het gelijk aan zijn zijde te hebben. Het is nu afwachten of politici echt de staatsschuld gaan aanpakken. Bezuinigen zal nog wel lukken, maar voordat in de VS belastingverhogingen worden doorgevoerd zal er nog heel wat water door de Washingtonse rivier de Potomac moeten stromen.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 26 maart 2011

Onverwacht vertrek in roerige tijden

Het vertrek van Richard Homburg als topman van vastgoedfonds Homburg Invest was deze week een grote verrassing op het Damrak. Samen met kompaan Richard Stolle gaat hij een nieuw vastgoedbedrijf opzetten.

Beleggers blijven na het opstappen van oprichter, naamgever en grootaandeelhouder Homburg met vragen achter. De onzekerheid omtrent het vertrek is goed terug te zien in het koersverloop deze week. Voor de aankondiging noteerde het aandeel rond de euro 3, in de dagen na het nieuws zakte het hard weg: vrijdag sloot Homburg Invest op euro 2,59, de laagste stand ooit.

Een belegging in Homburg is weinig succesvol gebleken. De aandeelhouder die Homburg Invest langer in handen heeft, kijkt inmiddels tegen een groot verlies aan. De belegger die vijf jaar geleden tegen euro 40 per aandeel instapte, krijgt voor hetzelfde bedrag nu zestien aandelen.

Net als sectorgenoten kreeg Homburg Invest door de kredietcrisis een flinke tik. Terwijl andere vastgoedaandelen herstelden van de klappen, bleef Homburg Invest dalen. Volgens Richard Homburg werd het fonds door beleggers door de grote spreiding niet op waarde geschat.

Daarom kwam de topman medio 2009 met een plan dat dit moest gaan verhelpen. Door het fonds in regio's op te splitsen en de verschillende onderdelen apart naar de beurs te brengen, zou de waarde van de portefeuille beter tot uiting komen. Zo werd het Canadese vastgoed in mei 2010 naar de beurs van Toronto gebracht. Dit leverde euro125 mln op. Het hielp echter niet, het aandeel bleef verder dalen.
Alsof het nog niet genoeg was, kwam Homburg Invest vorig jaar ook nog in aanvaring met toezichthouder AFM. De beurswaakhond verweet het fonds een ondoorzichtige organisatiestructuur en legde daarvoor een last onder dwangsom op.

Met de balans van Homburg Invest wil het ook niet vlotten, die blijft uiterst wankel: aan het einde van het derde kwartaal van 2010 was de solvabiliteit door afwaarderingen geslonken tot beneden een schrikbarende 5%.

Het onverwachte vertrek in roerige tijden doet beleggers het ergste vermoeden. Zij vragen zich of de kapitein een zinkend schip verlaat. Volgens Homburg is 'de tijd rijp voor een nieuw iemand die de strategie naar het volgende niveau kan tillen'. Die opmerking roept vragen op, want als een ervaren vastgoedrot als Homburg het niet lukt om de strategie 'naar een volgende niveau' te tillen, waarom zou dit opvolger Jan Schöningh wel lukken?

Voor Schöningh zit er weinig anders op dan snel naar buiten te treden en de mist rond Homburg te klaren. Beleggers die nog in het fonds zitten, kijken met smart uit naar 31 maart als de jaarcijfers worden voorgelegd. Pas dan zal duidelijk worden hoe solvabel het vastgoedfonds nog is.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 19 maart 2011

De banken zijn back in business

Tweeënhalf jaar geleden lag het overgrote deel van de Amerikaanse banken nog aan het financiële infuus. Na het uitbreken van de kredietcrisis werden er tientallen miljarden dollars in het financiële systeem geïnjecteerd, er kwamen opkoopprogramma's voor giftige obligaties en de rente werd door de Federal Reserve verlaagd naar het historisch lage niveau van 0 tot 0,25%. Het systeem moest worden gered en er werd niet gekeken op een paar miljard meer of minder.

Er is voldoende kritiek over hoe de Amerikaanse overheid en de Fed hebben gehandeld, maar de grootbanken zijn weer boven Jan. Het gaat inmiddels zo goed dat banken weer overgaan tot het verhogen van het dividend en mogelijk ook aandeleninkoopprogramma's aankondigen. JP Morgan gaf gisteren aan het dividend te verhogen. Ook Wells Fargo maakte bekend een hoger dividend uit te keren en voor $ 200 mln aan eigen aandelen in te kopen.

Analist Gerard Cassidy van RBC Capital Markets, op Wall Street gezien als een veteraan, verwacht dat meer banken de komende tijd dit soort aankondigingen gaan doen.

De Federal Reserve maakte vrijdag de details bekend van een nieuwe stresstest voor 19 grote Amerikaanse banken waarbij de banken hun omzet en kapitaalstromen testen in drie verschillende economische scenario's.

De Fed is optimistisch. 'Van enkele firma's verwachten wij dat ze weer beginnen met het uitbetalen van dividend, aandeleninkoopprogramma's aankondigen en leningen van de overheid terug zullen betalen', aldus het Amerikaanse stelsel van centrale banken vrijdag in een verklaring.

Volgens Cassidy gaan alle banken slagen voor deze zogeheten Supervisory Capital Assessment Program, de officiële naam van de stresstest. 'Door geselecteerde banken toe te staan de dividenden te verhogen, laat de Fed zien dat de bankensector een opmerkelijk snelle comeback heeft gemaakt', zegt Cassidy.
Gemiddeld zullen de Amerikaanse banken 20% tot 30% van de winsten over het lopende jaar uitkeren als dividend, verwacht RBC. Door aandeleninkoopprogramma's wordt in totaal 40% van de winst uitgekeerd en dat is goed nieuws voor de aandeelhouders.

Maar er is ook harde kritiek. 'Het slaat echt nergens op dat de banken de dividenden nu al mogen verhogen', vindt Simon Johnson, voormalig economisch adviseur van het IMF. 'Hierdoor mag het eigen vermogen dalen, terwijl de leverage weer toeneemt. In een hoogst instabiele wereld betekent dit impliciet dat banken die "too big to fail" zijn meer subsidie van de belastingbetaler ontvangen als het misgaat.' Hier zit precies de pijn: als het goed gaat, gaat het geld naar de aandeelhouder, bij verlies lapt de belastingbetaler.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

dinsdag 15 maart 2011

Kleine kinderen

Grote landen gedragen zich soms als kleine kinderen. Neem China en de VS. Beide reageren alsof de lerares ze bij zich roept na een ruzie op het schoolplein. Als de juf om een uitleg vraagt, wijzen ze naar elkaar: 'Hij begon!'

De VS wijst naar China als de grote schuldige van de onbalans in de wereldeconomie. China houdt de eigen munt, de yuan, kunstmatig laag en bevoordeelt zo zijn eigen exportpositie, luidt het oordeel van de VS.
China vindt juist de VS de schuldige van alle economische problemen in de wereld. De VS geven meer geld uit dan ze verdienen, hebben enorme schulden en drukken ook nog eens geld bij.

De Chinese premier Wen Jiabao haalde afgelopen weekend weer eens uit naar de VS. Een toevloed aan goedkoop geld veroorzaakt door kwantitatieve verruiming 'van bepaalde landen' is een van de belangrijkste redenen van oplopende prijzen en voedt sociale onrust.

De Chinese overheid is er zich goed van bewust dat oplopende prijzen tot onrust kunnen leiden. Stakingen, rellen en andere demonstraties die door de overheid worden omschreven als 'massale incidenten' zijn het afgelopen jaar gestegen naar 180.000. Dit is een verdubbeling in vergelijking met 2006, becijferde professor Sun Liping van de Tsinghua Universiteit in Peking vorige maand in de Economic Observer.

De Chinese kritiek op het monetaire beleid van de VS is deels terecht. Er zijn meerdere economen die de stelling van Jiabao onderschrijven. Het Amerikaanse geld - 'hot money' - gaat elders op zoek naar rendement, en dat is olie op het vuur van de toch al snel groeiende opkomende markten. Ofschoon de bewering van Jiabao dus houdt snijdt, betekent het nog niet dat China niet naar zichzelf moet kijken.

China's economie is gebaseerd op een goedkope munt en dat heeft effecten. Personeel wordt uitgebuit, leveranciers worden afgeknepen en concurrenten worden uit de markt geprijsd met dumpingpraktijken. Het land mag wel klagen over de schulden van de VS, maar het is China zelf die de VS op de pof van producten voorziet.

Bovendien helpt China zelf de inflatie in de hand door een enorme geldgroei en het alsmaar blijven verstrekken van kredieten waardoor de prijzen van vastgoed steeds verder stijgen. Dit heeft niets te maken met het beleid van de Fed.

De beste manier om de effecten van het monetaire beleid van de Fed tegen te gaan is de yuan flexibel te laten verhandelen. De munt zal dan sterker worden, maar inflatie wordt dan niet meer geïmporteerd.

Een vrij verhandelbare yuan is precies wat de Amerikanen willen. Maar mochten de Chinezen echt daartoe overgaan, dan zijn de VS het jongetje dat huilend op het schoolplein achterblijft. Dan moet de Amerikaanse consument meer betalen voor Chinese producten en importeren de VS inflatie. En naar wie kan dan met de vinger gewezen worden?

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 24 februari 2011

Koreaanse bankrun

Het rommelt in de normaal zo kalme Zuid-Koreaanse bankensector. De financiële toezichthouders doen er alles aan om een heuse bankrun te voorkomen, want Koreanen halen momenteel massaal geld weg bij spaarbanken. Afgelopen vrijdag tot en met maandag haalden Koreanen won 550 mrd (euro 359,6 mln) van 98 verschillende spaarbanken.

Aanleiding voor de run op geld is het ingrijpen van de Koreaanse toezichthouder Financial Services Commission (FSC). Op last van de FSC hebben vorige week al acht spaarbanken hun activiteiten moeten opschorten wegens liquiditeitsproblemen.

De banken hebben last van de blootstelling aan de zwakke Zuid-Koreaanse vastgoedmarkt en daaraan gerelateerde slechte leningen. Deze werden met nog eens vier spaarbanken op een lijst met probleemgevallen geplaatst.

Het opschorten van de activiteiten betekent dat deze banken geen nieuwe leningen mogen aangaan, geen nieuwe deposito's mogen openen en dat klanten (voorlopig) geen geld van deposito's mogen halen. De bank mag slechts enkele zaken voortzetten zoals het innen van betalingen op leningen.

De in problemen verkerende banken moeten in deze periode van de Koreaanse overheid de kaspositie verbeteren door kapitaal op te halen bij de belangrijkste aandeelhouders, te fuseren met andere spaarbanken of zichzelf te verkopen.

Maandag was het de beurt aan de Domin Savings Bank. Bezorgde klanten trokken van vrijdag tot en met maandag won 30,4 mrd (euro19,9 mln) weg. Ter vergelijking: over de periode van 14 januari tot en met 16 februari kwam dit bedrag uit op won 21,4 mrd (euro 13,3 mln).

De Koreaanse autoriteiten probeert ondertussen de bevolking te kalmeren en hebben een aantal maatregelen aangekondigd om de sector te stabiliseren. Zo heeft de FSC aangegeven voor voldoende liquiditeit te zorgen zodat gezonde spaarbanken niet ten onder gaan bij een eventuele bankrun.

De voorzitter van de FSC, Kim Seok-dong, verzekerde dat de overige 105 spaarbanken in een 'gezonde toestand' verkeren. Om zijn woorden kracht bij te zetten stortte hij won 20 mln op de Woole Savings Bank, een van de banken waarvan de afgelopen periode veel geld werd teruggetrokken.

Korea's grootste vier banken hebben aangegeven de spaarbanken te willen kopen om zo de stabiliteit in de financiële sector te herstellen. De overheid wil mogelijk de slechte leningen van spaarbanken overnemen om zo een overname te vergemakkelijken.

Het is logisch dat de Koreaanse overheid zo snel mogelijk het vertrouwen in de bankensector wil herstellen. De spaarbanken maken een klein deel uit van de economie en daarom zouden de problemen niet tot desastreuze gevolgen voor de gehele economie moeten leiden. Maar vertrouwen is alles in de banksector. Houdt het wantrouwen aan en blijven Koreanen geld weghalen, dan kan bij een grote bankrun iedere gezonde bank ten onder gaan.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 19 februari 2011

De theorie van de 'fat finger' is terug

Menig marktvolger krabde zich donderdag even goed achter de oren. Het opmerkelijkste nieuws van die dag was dat de vraag naar krediet bij het noodloket van de Europese Centrale Bank (ECB) woensdag plots was gestegen naar het hoogste niveau sinds juni 2009.

Banken trokken die dag voor euro15,8 mrd aan eendagsgeld bij het noodloket van de ECB. Daarvoor moeten zij een strafrente betalen van 1,75%, 75 basispunten boven de normale beleidsrente van de ECB.

Klopt dit wel, was de vraag die direct in de markt rondzong. Want het bedrag is zo groot en vergelijkbaar met de niveaus na het faillissement van Lehman Brothers in september 2008. Wat is er toch aan de hand? Het afgelopen jaar kwam het bedrag dat bij het dagelijks noodloket van de ECB werd geleend uit op gemiddeld 'slechts' euro 100 mln.

Als een bank euro 15,8 mrd bij het noodloket moet lenen, dan zou dit kunnen betekenen dat een bank ergens in de eurozone in acute problemen verkeert. Normaal zou dergelijk nieuws tot paniek op de markten moeten leiden, maar niets van dit alles.

Het weblog Alphaville van de Britse zakenkrant Financial Times kwam direct met de theorie van de 'fat finger'. Iemand bij de ECB zou in plaats van euro 1,58 mrd, per ongeluk de komma hebben verschoven en er euro 15,8 mrd van hebben gemaakt. Het zijn zaken die gebeuren, maar het lijkt in dit geval vergezocht.

Een logischer verklaring is dat een bank door een verkeerde berekening de wekelijkse tender van de ECB heeft gemist en daardoor plotsklaps moest aankloppen bij het dagelijkse noodloket.

Eerder deze week werd er bij de wekelijkse veiling van de ECB euro 19 mrd minder geleend dan de verwachte vraag van circa euro 160 mrd. Mocht de bank de tender echt hebben gemist dan moet deze bank dagelijks dit bedrag bij het noodloket lenen totdat dit wordt rechtgetrokken bij de veiling van volgende week. Vrijdag werd bekend dat er voor nog eens euro 16 mrd een beroep werd gedaan op het noodloket. Dat betekent dat deze theorie hout snijdt.

De markt zal de ECB-veilingen de komende week nauwlettend in de gaten houden, want kloppen allebei de theorieën niet, dan is het alsnog tijd voor paniek.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 12 februari 2011

Splitsingen leiden tot trendbreuk

De afgelopen jaren moesten bij de herweging van de AEX vooral lege plekken worden opgevuld. De ene na de andere overname veroorzaakte nieuwe gaten in de index. Zo verdwenen de afgelopen jaren namen als ABN Amro, Fortis, Numico, Buhrmann en Hagemeyer uit de AEX.

Er vertrokken zoveel hoofdfondsen dat beursbedrijf NYSE-Euronext in 2008 besloot om naast de normale aanpassing in maart, een extra herziening in september in te voeren om de AEX weer aan te vullen tot 25 fondsen. De reglementen van alle Europese indices van NYSE-Euronext zijn onlangs geharmoniseerd. Hierdoor zijn er nog twee extra herzieningen per jaar.

Bij de herweging die na het slot op 18 maart plaatsvindt, moet er voor het eerst in jaren een fonds wegens een splitsing uit de AEX verdwijnen. De 'schuldige' is staalconcern ArcelorMittal, dat zo'n twee weken geleden de roestvaststaaldivisie Aperam afsplitste. Sindsdien telt de AEX 26 fondsen.

Het was de eerste afsplitsing in de AEX sinds 1998. In de zomer van dat jaar werd PTT gedeeld in KPN en TNT en Vendex splitste in hetzelfde jaar uitzender Vedior af.

Bij de herweging in maart is de effectieve aandelenomzet bepalend voor een notering in de AEX. Simpel gezegd komt het erop neer dat de gemiddelde beurswaarde wordt vermenigvuldigd met de gemiddelde dagomzet over het afgelopen jaar.
Voor bouwer BAM en vastgoedfonds Wereldhave, met respectievelijk een 26ste en 27ste plek, dreigt degradatie naar de Midkap. Voor Midkappers Imtech en Vopak, die nu de 24ste en 25ste plek bezetten, lonkt promotie.

Na de herweging is het goed mogelijk dat de index snel weer meer dan het maximaal toegestane aantal van 25 fondsen telt. Want er staan meer afsplitsingen op stapel. Zo moet ING zijn bank- en verzekeringsactiviteiten splitsen en TNT gaat zijn Post -en Express-activiteiten scheiden.Volgens de nieuwe beursregels worden deze afsplitsingen direct in de AEX opgenomen. Dit kan tijdelijk zijn, want bij de interimherziening kan een fonds weer worden verwijderd.

Er is dit jaar sprake van een trendbreuk. Waar de herziening de afgelopen jaren werd gebruikt om de AEX aan te vullen, wordt het moment nu benut om een ander fonds te laten degraderen.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 10 februari 2011

To QE or not to QE

De sceptici binnen de Federal Reserve laten steeds meer van zich horen. Fed-bestuurders Jeffrey Lacker en Richard Fisher vinden dat voorzitter Ben Bernanke moet stoppen met quantitave easing (QE). In goed Nederlands wordt dit kwantitatieve verruiming genoemd, een mooie term voor het aanzwengelen van de geldpers

In de praktijk betekent dit dat de Fed Amerikaanse staatsobligaties opkoopt om de rente laag te houden met als doel het vertrouwen in de financiële markten te herstellen en economische groei te stimuleren.
De Fed zag na het uitbreken van de kredietcrisis geen andere weg dan QE, omdat de rente al was verlaagd naar een historisch dieptepunt van 0 tot 0,25%. Een negatieve rente is te radicaal, dus moest er een ander middel worden ingezet.

Tijdens de eerste ronde kocht de Fed voor $ 1700 mrd aan staats- en hypotheekobligaties op. Dit programma eindigde maart vorig jaar. In november kondigde de Fed QE2 aan. Goed voor nog eens $ 600 mrd, waarvan de helft nu is besteed. Door dit beleid heeft de Fed inmiddels voor $ 1108 mrd aan staatsobligaties op de balans staan.

Maar het is genoeg geweest, zeggen Lacker en Fisher, bestuurders van de Fed in respectievelijk Richmond en Dallas. Fisher zei dinsdag dat de Fed met QE 'de grens van het toelaatbare' heeft opgezocht en dat hij tegen ieder voorstel voor uitbreiding zal stemmen.

Het doel, groei van de Amerikaanse economie, is tenslotte bereikt. Groeide de economie in de VS afgelopen jaar met 2,9%, dit jaar wordt gerekend op een groei die dicht tegen de 4% aanzit. Daarnaast lijken beleggers het vertrouwen in de markten te hebben herwonnen: de rente loopt langzaam op en ook de aandelenbeurzen stijgen. Een teken dat beleggers weer risico's durven te nemen. In beide opzichten lijkt de Fed dus geslaagd in zijn opzet.

Ondanks de kritische geluiden zijn Lacker en Fisher een minderheid binnen de Fed. De bank heeft zelf aangegeven met regelmaat het beleid, indien nodig, te herzien en de stimuleringsmiddelen aan te passen.
Dit betekent dat bij de geringste hapering of economische tegenslag de Fed het QE-middel kan handhaven. Zo loopt de werkloosheid niet snel genoeg terug. Een lage werkloosheid is naast prijsstabiliteit een van de doelen van de Fed en zou een reden kunnen zijn om met QE door te gaan.

Voor de markten is het daardoor gissen of de Fed doorgaat met QE of niet. Tegelijkertijd geeft het ook zekerheid, want zo lang de discussie over QE aanhoudt, blijft de basisrente op het huidige niveau staan. De markten gaan pas over een hogere rente denken als de Fed geen QE3 aankondigt.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 28 januari 2011

Verzekerd

Beleggers in verzekeraars kennen een voortvarende start van het nieuwe jaar. Aegon is dit jaar al met 19% gestegen en ING, waarvan de verzekeringstak nog altijd niet is afgesplitst, staat zo'n 15% hoger dan bij de start van het nieuwe beursjaar. De absolute winnaar is echter het aan de Midkap genoteerde Delta Lloyd. Met een plus van 21% is het een van de best presterende fondsen op het Amsterdamse Damrak.

Alle levensverzekeraars profiteren momenteel van een oplopende lange rente. Bij een hogere rente krijgen zij meer geld uitgekeerd, terwijl tegelijkertijd verplichtingen omlaag gaan. Dit is goed voor de solvabiliteit van Delta Lloyd; iets waar beleggers zich vorig jaar nog flinke zorgen over maakten.

Van de Nederlandse verzekeraars profiteert Delta Lloyd nog het meest van een oplopende lange rente, omdat het bedrijf de renterisico's minder goed afdekt dan concurrenten. Nu de rente stijgt, blijkt dit een goede zet te zijn geweest.

Maar dat Delta Lloyd de sterkste koersstijging kent van alle verzekeraars, heeft naast de lange rente nog een belangrijke andere reden. Want Delta Lloyd belegt veel meer in aandelen dan andere verzekeraars. De gemiddelde verzekeraar heeft zo'n 6% of minder belegd in aandelen. Bij een sectorgenoot als Aegon ligt dat percentage op slechts 1,5% tot 2%, maar bij Delta Lloyd is dat 12%. Delta Lloyd profiteert dus meer van stijgende aandelenkoersen.

Bovendien blijkt Delta Lloyd ook nog eens een goede neus voor stockpicks te hebben met grote belangen in aandelen als Draka en Crucell, die door een overnamebod vorig jaar sterk zijn gestegen. Ook heeft de verzekeraar een belang van 9,41% in BinckBank, een aandeel dat sinds oktober met ongeveer 30% is opgelopen.

Begin deze maand kregen ook beleggers dit voordeel van Delta Lloyd in de gaten, al waren er uitspraken van hedgefondsmanager David Einhorn voor nodig om het aandeel eindelijk in beweging te krijgen. Het aandeel kon in prijs verdubbelen en dan nog was het goedkoop, zo zei hij in een interview.

Nu heeft Einhorn met een belang van 5% in de verzekeraar duidelijk een eigenbelang bij een oplopende koers van Delta Lloyd, maar hij is niet de enige die positief is over het aandeel. Van de achttien analisten die het aandeel volgen zijn er tien die Delta Lloyd op kopen hebben staan, zes analisten adviseren het aandeel te houden en slechts twee analisten hanteren een verkoopadvies.

Of er nog meer koerswinst voor Delta Lloyd in het verschiet ligt, lijkt redelijk simpel te voorspellen. Hou de beurzen en de lange rente in de gaten en de belegger weet welke richting Delta Lloyd op gaat.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 januari 2011

Sneeuweffect

Schaatsen, sleetje rijden en een witte kerst. December 2010 was een maand waar menigeen plezier aan beleefde. Inmiddels maken macro-economische cijfers duidelijk dat de koude feestmaand ook een negatieve invloed heeft gehad op de economie.

Zo kwam de inflatie voor de gehele eurozone in december uit op 1,9%. Aangezien de Europese Centrale Bank (ECB) zich ten doel heeft gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden, lijkt de ECB nog geen problemen te hebben. ECB-president Jean-Claude Trichet liet al wel doorschemeren de inflatie in de gaten te houden. Het gevolg was dat de markten eerder dan verwacht een renteverhoging zijn gaan inprijzen en de euro na de uitspraken omhoog spoot.

De bestuurders van de Bank of England (BoE) kunnen zich al wel achter de oren gaan krabben, want de geldontwaarding over de laatste maand van het jaar is onverwacht hard opgelopen naar 3,7%. Om de inflatie in toom te houden, zou de centrale bank de rente moeten verhogen. De basisrente staat nog steeds op het historisch lage niveau van 0,5%.

Maar het verhogen van de rente is nu net waar de BoE geen zin in heeft. De Britse economie draait namelijk nog lang niet op volle toeren. De door de Britse regering aangekondigde bezuinigingen drukken op de economie, dus een renteverhoging werkt dan als een extra rem.

De BoE heeft nog geen signalen afgegeven over een mogelijke renteverhoging, maar de markt rekent inmiddels al op een verhoging van de basisrente met 60 basispunten dit jaar.

Analisten van Credit Suisse denken dat door de koude decembermaand de Britse economische groei in het vierde kwartaal tot stilstand is gekomen of zelfs een krimp zal vertonen. De bank wijst op de inkoopmanagersindex, die vorige maand onder de 50 punten dook en dit duidt op een daling van de industriële activiteit. De koude decembermaand leidde ook tot een scherpe daling van de bouwactiviteiten.

Bovendien was de afname van het passagiersvervoer in december net zo sterk als in april, toen de luchthavens gesloten waren wegens de vulkaanuitbarsting in IJsland. Dit betekent dat ook het transportcijfer over december een scherpe daling zal vertonen.

Credit Suisse concludeert geruststellend dat dit een seizoensverschijnsel is en de Britse economie er in wezen niet zo slecht voor staat. De economie had in december vooral last van het 'sneeuweffect'.

Sneeuweffect of niet. De druk op de BoE om de rente te verhogen zal bij deze inflatiecijfers toenemen. Want of de hoge inflatie ook een eenmalig seizoenseffect is, moet nog blijken.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 3 april 2010

Hopen op Homburg

Er zit eindelijk weer eens schot in de koers van vastgoedfonds Homburg Invest. Donderdag schoot het aandeel met ruim 9% omhoog naar euro 5,03. Een slotstand die sinds begin januari niet meer is gezien.

De enige voor de hand liggende verklaring voor de koerssprong zouden de jaarresultaten over 2009 moeten zijn, ware het niet dat deze wat tegenvielen. De in Canadese boekhoudkundige regels gerapporteerde cijfers - Homburg is officieel gevestigd in het Canadese Halifax en heeft naast Amsterdam een notering in Toronto - waren, ondanks enkele optimistische geluiden, niet bepaald om vrolijk van te worden.

Homburg, dat belegt in verschillende soorten vastgoed in Noord-Amerika, Nederland en de Baltische staten, wist in 2009 een 18,7% hoger direct resultaat te behalen. Dit zijn de huuropbrengsten minus kosten. De opbrengsten uit vastgoed lieten een bescheiden groei zien van 2,8%. De bezettingsgraad daalde van 97,1% naar 93%, maar dat is gezien de huidige marktomstandigheden geen schande.

Tegenover deze meevallers staat echter een verlies dat in het afgelopen jaar is opgelopen naar C$ 247,3 mln (euro 180,8 mln), tegen C$ 98,7 mln een jaar eerder. Met name de afschrijvingen op Duits vastgoed van in totaal C$ 231,1 mln drukten fors op het resultaat.

De koersstijging van donderdag ging gepaard met volumes die flink hoger lagen dan op een gemiddelde handelsdag. Over de afgelopen drie maanden bedroeg de dagomzet zo'n 23.000 stuks. Donderdag waren dat er bijna 169.000. Het meest opvallende is dat de koers van Homburg aan het einde van de handelsdag snel opliep. Kort na vijf uur werd een groot pakket verhandeld. De koers volgde daarmee de opwaartse beweging in Canada, waar de koers rond halfvijf opveerde.

Ondanks de stijging van donderdag vindt topman, oprichter en grootaandeelhouder Richard Homburg de huidige koers al langere tijd geen correcte afspiegeling meer van de onderliggende waarde.

Nadat hij vorig jaar een beursexit aankondigde, liet hij dit proefballonnetje weer varen om in januari aan te kondigen het fonds te willen opdelen in vijf verschillende entiteiten, waarvan drie regionale fondsen.

Aankomende week kunnen beleggers rekenen op de details van de eerste afsplitsing: Homburg Canada, dat vervolgens naar de beurs wordt gebracht.

Homburg zei in januari tegen deze krant dat volgens zijn financiële experts alleen Canada al C$ 320 mln waard is. Dat is twee keer zo veel als de beurswaarde die Homburg Invest nu heeft, en waarvan Homburg Canada maar 25%van uitmaakt.

Aankomende week moet blijken of zijn experts gelijk hebben. Mocht dit tegenvallen, dan is Homburg mogelijk weer terug bij af.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 februari 2010

TomGarminTom

Een overname van TomTom door de Amerikaanse concurrent Garmin is logisch, stellen de analisten van SNS Securities. Een opvallende stelling, want in de markt wordt nooit aan deze combinatie gedacht.

Sinds het Finse Nokia en internetgigant Google aankondigden met gratis navigatiesoftware voor smartphones te komen, staat de koers van TomTom onder zware druk. Gisteren sloot het aandeel op euro 5,31. In mei 2005 ging het aandeel voor euro 17,50 naar de beurs. Menig belegger zal het vergeten zijn, maar eind 2007 noteerde TomTom nog boven de euro 50.

Als naar de koers wordt gekeken, denkt de markt blijkbaar dat Google en Nokia met hun plannen een bom onder het businessmodel van TomTom hebben gelegd. Het bedrijf haalt tenslotte 70% van zijn omzet uit de verkoop van zijn navigatiekastjes, de zogeheten PND's.

Mede door de lage koers wordt in de markt druk gespeculeerd over de toekomst van de Nederlandse navigatieproducent. Allerlei namen worden genoemd als partner van TomTom: Samsung, Apple, SonyEricsson en zelfs softwaregigant Microsoft doen de ronde. Garmin? Die naam valt nooit.

Niet vreemd, want bijna iedereen gaat ervan uit dat deze combinatie niet door mededingingsautoriteiten wordt goedgekeurd. Volgens SNS kunnen zij echter niet langer volhouden dat een samengaan voor een concentratie zorgt die nadelig is voor de consument: er zijn nu immers genoeg alternatieven.

TomTom en Garmin zijn naast concurrenten ook aartsvijanden. Met grote regelmaat ruzieden ze over patenten en daagden ze elkaar voor de rechter. Toch hoeft dit geen obstakel te zijn. De geschiedenis leert dat zelfs de grootste vijanden kunnen fuseren. Neem bierbrouwers InBev en Anheuser-Busch, of dichter bij huis maritieme grootheden Smit en Boskalis.

Als puur naar de activiteiten wordt gekeken, passen de bedrijven wel degelijk bij elkaar. Volgens SNS kunnen zij samen circa euro 225 mln per jaar besparen. Mochten de bedrijven gezamenlijk gebruikmaken van de kaarten van Tele Atlas, kunnen de besparingen nog verder oplopen. Ook kan de prijsdaling van de navigatiekastjes worden getemperd omdat niet langer met elkaar hoeft te worden geconcurreerd.

SNS gaat in dit scenario uit van een bod van euro 12 per aandeel. Dit kan Garmin, gezien de ruime kaspositie van $ 1,8 mrd, makkelijk betalen. De bank berekende dat bij een dergelijk bod de oprichters van TomTom worden beloond met euro 650 mln.

Het belangrijkste argument van SNS is dat een combinatie zorgt voor één grote speler die de aandeelhouders groei en stabiliteit kan bezorgen. Mochten beide bedrijven de logica hiervan ook inzien, is dit scenario wellicht niet eens zo speculatief.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 28 januari 2010

Saai maar stabiel

De publicatie van kwartaalcijfers brengt in de meeste gevallen wat beweging in een aandeel. Beleggers verwerken winst- en omzetcijfers, kijken naar de verwachtingen voor de toekomst en nemen andere zaken mee die belangrijk zijn voor de koersontwikkeling.

Wat dat betreft lijkt KPN de uitzondering die de regel bevestigt. Het aandeel zakte dinsdagmorgen na de publicatie van de vierdekwartaalcijfers met 2% weg, maar sloot uiteindelijk met een klein verlies van 0,2%. Ook woensdag kwam het aandeel nauwelijks van zijn plek en sloot het fonds 1% lager op euro 11,82.

Dit beeld komt overeen met de koersbeweging die het aandeel de laatste maanden laat zien. In de zomer van vorig jaar stond het aandeel op een dieptepunt van circa euro 9, waarna het een stijging inzette, met in oktober een voorlopig hoogtepunt van euro 12,50. Sindsdien wordt het aandeel verhandeld in een uiterst minimale bandbreedte van euro 11,50 en euro 12,50.

Aan nieuwsluwte zou het niet moeten liggen: KPN had naast de resultaten voldoende te melden. Zo kondigde het een aandeleninkoopprogramma van euro 1 mrd aan. Dit wordt doorgaans als positief gezien, maar de markt rekende hier al op.

Het vertrek van de Zuid-Afrikaan Stan Miller was voor beleggers en analisten wel een verrassing. De Amerikaanse bank Citigroup noemt het zelfs een tegenvaller omdat hij de afgelopen jaren een belangrijke kracht achter de successen in Duitsland was. Bovendien werd hij gezien als een van de mogelijke opvolgers van Scheepbouwer. De topman maakt over ruim een halfjaar maakt bekend wie de leiding zal overnemen.

De personeelsverschuivingen zou tot bezorgde beleggers kunnen leiden, maar zij denken er mogelijk net zo over als Scheepbouwer: 'Er gaan wel meer mensen weg. Als ik wegga word ik ook opgevolgd', zei hij gisteren in deze krant. Ondanks het vertrek van Miller is Citi positief over het aandeel KPN en wordt het koopadvies en een koersdoel van euro 13,50 gehandhaafd.

Niet alleen Citi, het overgrote deel van de analisten is te spreken over KPN en hanteren overwegend koersdoelen die 10% tot 30% hoger liggen dan de huidige prijs. SNS Securities hanteert een koersdoel van euro 14 en Petercam euro 12,90. Ook Rabo Securities heeft het aandeel op kopen staan en voorziet voor de komende twaalf maanden een stijging naar euro 14,50. Maar ook deze aanbevelingen zet het aandeel niet in beweging.

Toch ligt er een stevige bodem onder de koers dankzij het aandeleninkoopprogramma van euro 1 mrd en een dividendrendement van euro 0,80, bij de huidige koers zo'n 6,5%. KPN mag dan een saai aandeel zijn, maar 'je weet wel wat je gaat krijgen', aldus analist Frank Claassen van Rabo Securities. 'En dat is ook wat waard.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

dinsdag 19 januari 2010

Verdeel en heers

Vastgoedfonds Homburg Invest is een koopje. Tenminste, als we ceo, oprichter en grootaandeelhouder Richard Homburg moeten geloven. 'Het aandeel noteert rond euro 5, terwijl onze vastgoedbezittingen euro 20 per aandeel waard zijn', zei hij maandag in deze krant.

Die berekening is in principe correct. De portefeuille heeft volgens de laatste cijfers een getaxeerde waarde van euro 2,7mrd. Deel dit door het aantal uitstaande aandelen Homburg Invest en je komt uit op circa euro 20, oftewel de intrinsieke waarde per aandeel.

De vraag is: waaróm laten beleggers een korting van 75% liggen? Grotere en bekendere vastgoedfondsen als Corio, Unibail-Rodamco en Wereldhave zetten na de koersdreunen van 2008 het afgelopen jaar een flink herstel in en noteren in sommige gevallen inmiddels bóven hun intrinsieke waarde. Maar Homburg Invest blijft daar ver op achter.

Er zijn mogelijke verklaringen. Zo is de portefeuille van Homburg voor 85% gefinancierd met schuld, waar dit bij sectorgenoten veelal onder de 60% blijft. Hoewel Homburg met langlopende leningen werkt, maakt dit beleggers toch nerveus. Hoe hoger de schuld, denken ze, hoe groter de kans dat er problemen ontstaan met banken en hoe groter de kans dat we bij moeten storten.

Een andere reden kan de diversiteit van de portefeuille van Homburg Invest zijn: het is een bonte verzameling van winkels, kantoren en huizen die ook nog eens verspreid liggen over Canada, de VS, Nederland, Duitsland en de Baltische staten. Dit terwijl andere vastgoedfondsen juist kiezen voor één bepaalde categorie, liefst ook nog in één regio, zoals Unibail-Rodamco en Corio die in Europese winkelcentra beleggen.

Homburg lijkt de reden voor de lage koers ook in deze hoek te zoeken. Hij laat drie nieuwe entiteiten ontspruiten uit zijn fonds, elk met vastgoed dat een regionale focus krijgt en elk met een eigen beursnotering.

De eerste stap is de afsplitsing van Homburg Canada, dat goed is voor een kwart van de portefeuille van Homburg Invest. Dat deel moet bij een beursgang zo'n euro 216 mln opbrengen, ruim het dubbele van de huidige beurswaarde van bijna euro 100 mln voor Homburg Invest in zijn geheel. Het nieuwe fonds zal voor maximaal 50% met schuld gefinancierd zijn.

Als Homburg Canada een feit is, volgen de twee andere fondsen: eentje met vastgoed in Nederland en Duitsland en eentje met vastgoed in Oost-Europa. De verborgen waarde van Homburg Invest moet zo boven tafel komen; volgens Richard Homburg is de som der delen namelijk veel meer waard dan het totaal bij elkaar.

Op de beurs vonkt een sprankje hoop. Homburg Invest won maandag 2,1%.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 12 december 2009

Chip-piek

Het gaat goed met de chipsector. Na een forse daling begin dit jaar, zitten de semiconductors alweer in een periode van sterk herstel.

Volgens een rapport van het Amerikaanse onderzoeks- en adviesbureau Gartner zijn de totale bestedingen dit jaar met 42,6% gedaald, maar wordt deze daling volgend jaar voor een groot deel weer goedgemaakt. Het bureau rekent erop dat de bestedingen voor de gehele branche in 2010 weer met 45,3% toenemen. Gartner voorspelt in alle onderdelen van de semiconductorsector een dubbelcijferige groei. Ook voor de jaren erna voorzien de analisten een toename. Pas in 2013 zakken de bestedingen licht in.

Op de Amsterdamse beurs is het herstel duidelijk terug te zien aan de koersontwikkeling van chipmachinebouwer ASML en toeleverancier ASM International (ASMI). Beide aandelen hebben traditioneel gezien een zeer cyclisch karakter, maar behoren dankzij het herstel in de sector dit jaar tot de pareltjes op het Damrak.

In maart van dit jaar zette ASML een dieptepunt van euro 12 op de borden. Gisteren sloot het aandeel 1,3% hoger op euro 22,29. Daarmee staat ASML bijna op de hoogste stand in de afgelopen vijf jaar. Die piek van euro 25 werd oktober vorig jaar bereikt.

Het aan de Midkap genoteerde ASMI deed het dit jaar nog beter: in maart was het aandeel te koop voor een bodemprijs van euro 5, vrijdag werd het aandeel verhandeld op euro 16,70.

Beleggers zouden het rapport van Gartner kunnen aangrijpen om een aandeel als ASML alsnog aan te schaffen. Ware het niet dat er in de markt al weinig twijfels zijn dat de investeringen in de chipsector een sterk herstel laten zien, aldus Victor Bareño van SNS Securities. Met andere woorden: het rapport van Gartner bevestigt wat de markt al wist. Het sterke herstel in de sector is daarom al in de koersen verwerkt. Daardoor is de waardering van chipfondsen 'dicht bij vorige piekniveaus', stelt Bareño.

Als beleggers dan toch willen kiezen uit een van beide Nederlandse chipfondsen, geeft de analist de voorkeur aan ASMI. Dat fonds heeft hij op 'kopen' staan bij een koersdoel van euro 20. ASMI, dat vooral in het nieuws is doordat het overhoop ligt met opstandige aandeelhouders, bestaat uit twee onderdelen: 'backend', dat verpakkingssystemen maakt, en 'frontend', dat processystemen levert.

Volgens de analist heeft ASMI nog opwaarts potentieel wegens hogere verwachtingen bij back-end-onderdeel ASMPT, waarin ASMI een belang heeft van 53%. Daarnaast heeft ASMI agressieve kostenbesparingen doorgevoerd en productieonderdelen samengevoegd.

Ofschoon een ritje in het verschiet ligt, is het voor beleggers wellicht verstandig om ook hier het 'piekniveau' (een hoogste stand van euro 21 in juli 2008) in de gaten te houden.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 19 november 2009

Rustig Vaarwater

Als rond één fonds voldoende nieuws is om de koers in beweging te krijgen, dan is het wel Boskalis. De baggeraar deed vorige week een bod van euro 1,35 mrd op maritiem dienstverlener Smit. Deze week kwam het bedrijf met een tussentijds handelsbericht waarin het de winstverwachting voor het hele jaar verhoogde naar euro 215 mln.

Toch lijkt het aandeel niet van zijn plek te komen. Nadat de koers sinds juli met circa 80% is opgelopen van euro 15 tot een slot van euro 26,87 gisteren, lijkt het aandeel de afgelopen weken gevangen in een bandbreedte van euro 23,5o tot euro 27.

De terughoudende opstelling van beleggers kan worden toegeschreven aan een emissie van euro 200 mln voor de overname van Smit. Boskalis heeft een marktwaarde euro 2,4 mrd. Analisten vinden het logisch dat beleggers aan de zijlijn blijven: bij een emissie kunnen ze de stukken meestal met korting krijgen. 'Als ik belegger was, zou ik even wachten', zegt Edwin de Jong van SNS Securities.

Na de flinke stijging sinds juli ziet De Jong geen opwaarts potentieel meer voor het aandeel. SNS verwelkomt de overname van Smit vanwege de strategische voordelen die de deal met zich meebrengt. Toch is de meerwaarde die door de fusie wordt gecreëerd niet al te hoog. SNS schat deze op euro 0,50 per aandeel. Ook als de bank de cijfers van Smit meeneemt, komt er geen hoger koersdoel uit de koker, aldus De Jong.

Het advies van SNS wijkt nauwelijks af van het overgrote deel van de andere effectenhuizen, die gemiddeld een koersdoel hanteren dat varieert van euro 24 tot euro 27. Dit komt overeen met de bandbreedte waarin het aandeel momenteel wordt verhandeld. Dit komt niet vaak voor en daarmee lijken analisten op veilig te spelen.

Het rapport van Rabo Securities, toont een andere zienswijze. De bank handhaaft juist het koopadvies en zet het koersdoel op euro 32. De bank, die de cijfers van Smit pro forma meeneemt, komt tot dit doel door een koerswinstverhouding van 14 te hanteren.

Tussen de regels door geeft Rabo een hoger koersdoel af dan euro 32. Door de fusie zijn er voldoende argumenten voor een hogere koerswinstverhouding, denkt de bank. Het fusiebedrijf krijgt een bredere basis en een betere positionering. Met die hogere waardering wacht Rabo echter tot Smit echt is ingelijfd.

De enige kink in de kabel zou het afketsen van de overname van Smit zijn. Maar gezien het feit dat het aandeel Smit al sinds het bod op de biedingskoers van euro 60 per aandeel staat, is er niemand die daarop rekent.

Over de emissie komt pas de komende maanden meer duidelijkheid. Details daarover kan het aandeel weer uit het rustige vaarwater halen, waarin het zich momenteel bevindt.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad