Zodra de bladeren weer van de bomen vallen, slaat menig belegger de angst om het hart. Oktober is nu eenmaal de crashmaand bij uitstek.
Amsterdam
'Van september tot begin november kennen beurzen vaak een correctie', zegt technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING Wholesale Banking. 'In de afgelopen tien jaar kwam dit zeven keer voor.' Er worden verschillende redenen genoemd, variërend van minder daglicht tot het einde van de vakantieperiode, maar een fundamentele verklaring is er niet.
Bij beleggers waren tot vorig jaar de oktobercrashes van 1929 en 'Zwarte Maandag' van 1987 het beruchtst. De Amerikaanse aandelenbeurzen zakten in deze paniekmaanden met respectievelijk 20,4% en 23,2% in. Voor de eerste grote oktobercrash moet nog verder in de geschiedenis worden teruggekeken: 13 oktober 1857. Op die dag verloren de koersen in een dag een kwart van hun waarde.
Beleggers zeggen vaak dat een crash als een dief in de nacht en dus onverwacht komt. Maar in de praktijk blijken er vaak een aantal voorvallen plaats te vinden die uiteindelijk leiden tot een climax van paniek: de beurscrash. De oktobercrash van 1857 werd al in augustus ingeleid door het omvallen van Ohio Life Insurance and Trust, een grote financiële speler.
Het omvallen van de levensverzekeraar gaf het vertrouwen in de financiële markten een flinke knauw. Dat vertrouwen kreeg nog een extra opdoffer doordat Britse beleggers kort na dit voorval hun geld weghaalden bij Amerikaanse banken. Voorts klapte de grondprijzenmarkt in de VS ineen. Veel Amerikanen verloren geld doordat zij hadden gespeculeerd op stijgende prijzen op plekken waar treinstations zouden worden gebouwd.
De oktobercrash van 1857 is geen uitzondering. Ook in 1873 en tijdens de bankencrisis van 1907 zakten de beurzen na een reeks van debacles in oktober als een kaartenhuis in elkaar. Overigens waren er wel degelijk oktobermaanden die positief waren (zie grafiek).
Vorig jaar waren er eveneens tekenen aan de wand, al werden die lange tijd genegeerd. De slechte toestand van de Amerikaanse hypotheekobligatiemarkt was al ruim een jaar algemeen bekend en een enkele econoom gaf aan dat de VS wellicht al in een recessie verkeerde. Het omvallen van zakenbank Lehman Brothers opende bij veel beleggers de ogen. Toch duurde het nog enkele weken voordat beleggers in paniek raakten. September vorig jaar zakte de AEX met 6,8%. De echte klap kwam in oktober: de AEX leverde 27,1% in: een historisch verlies.
Technisch analist Van den Akker vreest dit jaar weer een correctie in oktober. 'Ik reken op een daling van zo'n 10 tot 15%.' Daarentegen ziet Michel van der Stee van Van Lanschot Bankiers dit jaar de koersen niet hard dalen. 'Statistieken liegen niet, maar de voorspellende waarde is natuurlijk niet groot.' Volgens Van der Stee nodigt de huidige rentevergoeding niet uit tot sparen. Hij denkt dat een deel van dat geld naar de beurs vloeit. 'Wellicht krijgen we een correctie, maar er is geen enkele reden tot paniek.'
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
