Onze redacteur, zoon van een Turkse gastarbeider, neemt het voor zijn vader op
We geloven graag dat Nederland vroeger een tolerant land was. Vreemdelingen zijn hier in het verleden met open armen verwelkomd. Dat is de houding die Nederland naar buiten toe etaleert. Daar is pas de laatste jaren verandering in gekomen, zo heet het. Uit de verhalen die ik van mijn ouders ken, herken ik weinig van dat beeld.
Als gemengd koppel hadden zij het begin jaren zeventig erg moeilijk. Mijn Nederlandse grootouders vonden 'die buitenlander' niets, een groot deel van de Nijmeegse buurt sprak er schande van, evenals de pastoor van de Christus Koningkerk. Als stel werden ze nagekeken, nagewezen en Nederlandse mannen vroegen mijn moeder wat ze met die 'gastarbeider' moest, of erger. Hij hoorde niet bij 'ons', pikte de Hollandse baantjes in en erger nog, sloeg ook nog eens een Nederlandse vrouw aan de haak.
Mijn vader, Süleyman, is geboren en getogen in Günyüzü, een dorpje op de Anatolische hoogvlakte, zo'n 120 kilometer ten zuidwesten van de Turkse hoofdstad Ankara. Op zoek naar werk en een beter bestaan vertrok hij naar Europa en kwam na wat omzwervingen naar Rotterdam. Zijn oom Osman werkte daar al enkele jaren en nodigde hem uit. Het zou hem bevallen. Het werk lag voor het oprapen en Nederland is een mooi land, waar alles goed is geregeld.
Zijn eerste baan was het schoonschrapen van olietankers. Vies en gevaarlijk werk dat in die tijd werd geregeld door louche koppelbazen. Zwart en onderbetaald, maar wel iedere vrijdag een envelop met guldens. Later werkte hij bij cv-maker Vaillant aan de 'draaibank' om mallen van koper te slijpen. In het slachthuis verwerkte hij varkensvlees, hij verloor er het topje van zijn rechtermiddelvinger. Nederland beviel hem en hij werd verliefd op Maria. Ze trouwden en kregen twee kinderen: mijn zes jaar jongere broer en ik.
Hij stierf enkele maanden na de aanslagen op de Twin Towers aan een slecht hart en weet dus niet hoe de toon van het debat in Nederland is veranderd. Zelf merk ik wel het verschil. Tot tien jaar terug werd mij altijd gevraagd hoe het was om een Turkse vader te hebben. Nu is de eerste vraag vaak of mijn vader een moslim was. Iets waar ik zelf nooit bij heb stilgestaan. Ja, hij geloofde in Allah en de profeet Mohammed al had hij nog nooit een letter in de Koran gelezen. Hij ging twee keer per jaar met het offer- en suikerfeest naar de moskee. Hoe hij moest bidden wist hij niet. Hij deed de rest na, zo biechtte hij me eens op.
Het is veertig jaar later en als Süleyman nog zou leven hoorde hij er nog steeds niet bij. Hij zou nu niet langer gastarbeider worden genoemd, maar moslim, een niet-westerse allochtoon, en als hij nu aan de poorten van Nederland had gestaan was hij afgewezen als kansloze economische immigrant, een gelukszoeker.
Nederland was veertig jaar geleden niet tolerant en is dat nog steeds niet. Dit land is keihard voor iedere nieuwe groep. Het is hard knokken om een eigen plek te veroveren en geaccepteerd te worden. Dat duurt generaties. Ofschoon cijfers Nederland als immigratieland bestempelen, hangt aan de voordeur van Huize Nederland het bordje 'niet welkom'. Als je het geluk hebt gehad al binnen de landsgrenzen te wonen, dien je je aan te passen. Dat is mijn vader vroeger nooit gevraagd. Hij hoefde de taal niet te leren, niets over de geschiedenis of gewoonten van dit land. Hij kwam hier alleen maar werken en zou weer teruggaan.
In Nederland wordt de vreemdeling aangeduid met woorden, en die werken lang door. Neem de term 'niet-westerse allochtoon'. Volgens de officiële definitie ben ik er een omdat mijn vader in Turkije is geboren. De kinderen die ik met mijn Nederlandse vriendin zou krijgen zijn dat nog steeds. Mijn kleinkinderen zouden eindelijk autochtoon zijn. Voor mijn broer, die in Turkije het levenslicht zag, wordt het nog een generatie opgeschoven. Dat betekent in de praktijk dat de kleinkinderen van mijn zesjarige nichtje autochtoon mogen worden genoemd. Ook al heb ik een Nederlands paspoort, het duurt een tijdje voordat je in dit land lid van de club bent.
Het nu gevoerde debat over de multiculturele samenleving gaat niet over mij of mijn broer. We zijn geen straattuig, we zijn geïntegreerd, we spreken goed Nederlands en we zijn niet eens moslim. Maar sinds de islam het centrum van de maatschappelijke en publieke discussie is geworden, gaat het wel over mijn vader. Als wordt gezegd dat 99% van die mensen niets toevoegt, ze uit een achterlijke cultuur komen, het land willen islamiseren en overnemen, dan gaat het ook over hem. Van zijn soort mensen willen we er minder in dit land, en als het even kan moeten ze terug.
In dit land mag en kan alles gezegd. Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Maar de intellectuele discussie daarover wordt gevoerd over de ruggen van mensen zoals Süleyman. Mijn vader is slechts een voorbeeld van de honderdduizenden andere mensen die hier wonen en over wie zo wordt gesproken. Nederland is mijn land, een land met vele voorrechten, maar laten we ophouden te zeggen dat wij een tolerant land zijn. Met een politicus die steun verleent aan onze nieuwe regering en zegt niets te hebben met het bouwen van bruggen, zal dat voorlopig ook wel zo blijven.
Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad
© 2010 Het Financieele Dagblad
Hannity Promises To Expose CNN & NBC News In "EpicFail"
8 jaar geleden
