Zwarte Zwanen

Het is ongeveer een jaar geleden dat beleggers zich zorgen maakten om een zogeheten dubbele dip. Met name in de Verenigde Staten was men bevreesd voor een scenario waarbij de economie opnieuw in een recessie zou belanden.

De Federal Reserve zorgde met een aanhoudend lage rente - geld lenen is bij een rente van 0,25% zo goed als gratis - en met het opkopen van honderden miljarden aan staatsobligaties dat een krimp van de economie werd vermeden.

De zorgen om een nieuwe recessie mogen verdwenen zijn, maar de zaken die de aandelenmarkten vorig jaar in hun greep hadden spelen nog steeds, zegt Ed Yardeni, voormalig hoofdeconoom van Deutsche Bank. Hij spreekt van 'drie zwarte zwanen' die beleggers in de gaten dienen te houden.

De zorgen om krimp zijn verruild voor die van een (te) langzaam groeiende economie. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een artikel in The Wall Street Journal van dinsdag met de titel: 'Economen stellen de groeiverwachtingen naar beneden bij'. Deze economen zien signalen dat de zwakke groei doorzet.

De tweede zwarte zwaan is China. Vorig jaar speelde een oplopende inflatie voor de economie een belangrijke rol. De Chinese centrale bank reageerde door banken te dwingen een grotere kasreserve aan te houden en verhoogde enkele malen de rente. Een jaar later heeft het land te maken met de ergste droogteperiode sinds 1954.

Experts stellen dat de droogte lang kan aanhouden. De droogte treft 9,1 miljoen hectare akkerland, en voedselprijzen zijn al door het dak gegaan. Nog meer droogte kan leiden tot problemen met de elektriciteitsproductie door een gebrek aan koelwater. Het gebrek aan elektriciteit kan de industriële productie treffen en zo een verdere groei in de weg staan.

Hogere kosten voor energie en voedsel gaan de inflatie verder aanjagen. De Chinese centrale bank zou het monetaire beleid verder kunnen aanscherpen, maar dat zou de vooruitzichten voor de economie weer verslechteren.

De derde zwarte zwaan is dichter bij huis: de Griekse schuldenproblemen. Een jaar geleden moest Griekenland worden gered van een faillissement. Nu nadert een tweede reddingsboei met rasse schreden. Herstructureren, afstempelen of een haircut? Het is de markten niet duidelijk, en daar houden beleggers niet van.

Met zo veel ellende zou je bijna niet meer in aandelen durven stappen. Want zijn er dan geen witte zwanen te bekennen? Zeker wel. De bedrijfswinsten groeien en de winstmarges van bedrijven opgenomen in de S&P 500 zijn voor het zevende kwartaal op rij gestegen naar een record van 9,5%.

Voor beleggers is het kiezen: witte of zwarte zwanen. De notoire pessimist zal altijd donkere wolken of een crisis zien aankomen en zo een stijgende markt missen, terwijl de optimist altijd kansen ziet, ook in slechte tijden, en tegen een enorm verlies kan aanlopen. Beleggen blijft de eeuwige strijd tussen pessimisten en optimisten. Nu instappen of niet? Zet u ook in voor de volgende ronde: wit of zwart? Rien ne va plus!

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad