zaterdag 29 januari 2011

'Particulier volgt blind de adviezen in Business Class'

Een klein aandeel dat op maandag hard stijgt. 'Daar zit vast Geert Schaaij achter.'

Beurshandelaren spreken met regelmaat over het 'Schaaij-effect'. Als op maandagochtend in een klein aandeel een onverklaarbare stijging is te zien, is het vast op zondagmorgen door publicist Geert Schaaij getipt bij Business Class. Daar hoeven ze het tv-programma van Harry Mens niet eens voor te hebben gezien.

Veel handelaren willen niet met naam reageren op de tips van Schaaij. 'Voor je het weet heb je een rechtszaak aan je broek hangen', zegt de een. 'Ik wil niet met het programma geassocieerd worden', zegt een ander. 'Ik ben vaak uitgenodigd, maar ik ga er niet zitten.'

Corné van Zeijl, fondsmanager van het SNS Nederlands Aandelenfonds, wil wél reageren en weet zo enkele voorbeelden op te noemen: 'Wessanen, VastNed en Ordina stegen vorig jaar na een koopadvies in Business Class. Iedereen is natuurlijk vrij om adviezen te geven, maar je moet als belegger goed beseffen dat men moet betalen om in het programma te zitten.'

Geert Schaaij is eigenaar en oprichter van Beursgenoten. Voor euro419 per jaar kunnen beleggers lid worden van zijn nieuwsbrief waarin 'de pareltjes van de beurs' worden getipt. In 2006 deed de Autoriteit Financiële Markten aangifte tegen Schaaij, toen nog directeur van International Assets. De toezichthouder vermoedde dat meer dan eens het verbod op handel met voorkennis werd overtreden. Pas vorig jaar kwam er een einde aan deze kwestie en werd er voor euro 20.000 geschikt.

Koen Bender van Mercurius Vermogensbeheer ziet een patroon in de tips van Schaaij. 'Het gaat om fondsen waarin weinig wordt gehandeld met een koers onder euro 5. Op woensdag krijgen klanten van Schaaij een nieuwsbrief waarin hij aangeeft welk aandeel hij zondag bij Mens gaat behandelen. Op de dealingrooms komen die dag van alle kanten kooporders binnen. Op zondag geeft Schaaij zijn tips, waarna Piet Particulier op maandag ook instapt.'

Jasper Jansen en Marien van den Heuvel van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) deden onderzoek naar de tips van Schaaij. Zij stellen dat er inderdaad sprake is van een Schaaij-effect. 'Met name SNS en Wessanen waren vorig jaar fondsen waarbij de stijging opmerkelijk was, terwijl er helemaal geen nieuwe informatie beschikbaar was.'

Volgens de VEB gaan op maandag twee op de drie keer aandelen die Schaaij heeft getipt omhoog. 'Er zijn maar een paar honderd particulieren nodig om een klein fonds hoger te zetten. Schaaij tipt wel eens Shell, maar daar is zo veel handel in dat het geen effect heeft.' De VEB wijst er ook op dat Mens enkele weken later alleen de tips opnoemt zijn gestegen. 'Schaaij tipt zo'n zeven fondsen, over de vijf die niets deden, heeft Mens het niet meer.'

Schaaij zelf vindt het Schaaij-effect te veel eer. 'Daarmee zou ik de enige particuliere belegger zijn die zo veel invloed heeft. Wel zit ik al 25 jaar in het vak en versla ik in Nederland al tien jaar de markt. Dat is geen toevalstreffer.' Schaaij zegt niet te betalen voor zijn praatje bij Mens, maar wel voor de spotjes rond het programma. 'Ik ben ook geen vermogensbeheerder, maar met mijn nieuwsbrief ben ik een mediabedrijf - net als Het Financieele Dagblad.'

De VEB vindt dat beleggers moeten uitkijken voor zogeheten goeroes. 'Doe je eigen huiswerk en ga niet blind af op tips', adviseert de lobbyclub.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 28 januari 2011

Verzekerd

Beleggers in verzekeraars kennen een voortvarende start van het nieuwe jaar. Aegon is dit jaar al met 19% gestegen en ING, waarvan de verzekeringstak nog altijd niet is afgesplitst, staat zo'n 15% hoger dan bij de start van het nieuwe beursjaar. De absolute winnaar is echter het aan de Midkap genoteerde Delta Lloyd. Met een plus van 21% is het een van de best presterende fondsen op het Amsterdamse Damrak.

Alle levensverzekeraars profiteren momenteel van een oplopende lange rente. Bij een hogere rente krijgen zij meer geld uitgekeerd, terwijl tegelijkertijd verplichtingen omlaag gaan. Dit is goed voor de solvabiliteit van Delta Lloyd; iets waar beleggers zich vorig jaar nog flinke zorgen over maakten.

Van de Nederlandse verzekeraars profiteert Delta Lloyd nog het meest van een oplopende lange rente, omdat het bedrijf de renterisico's minder goed afdekt dan concurrenten. Nu de rente stijgt, blijkt dit een goede zet te zijn geweest.

Maar dat Delta Lloyd de sterkste koersstijging kent van alle verzekeraars, heeft naast de lange rente nog een belangrijke andere reden. Want Delta Lloyd belegt veel meer in aandelen dan andere verzekeraars. De gemiddelde verzekeraar heeft zo'n 6% of minder belegd in aandelen. Bij een sectorgenoot als Aegon ligt dat percentage op slechts 1,5% tot 2%, maar bij Delta Lloyd is dat 12%. Delta Lloyd profiteert dus meer van stijgende aandelenkoersen.

Bovendien blijkt Delta Lloyd ook nog eens een goede neus voor stockpicks te hebben met grote belangen in aandelen als Draka en Crucell, die door een overnamebod vorig jaar sterk zijn gestegen. Ook heeft de verzekeraar een belang van 9,41% in BinckBank, een aandeel dat sinds oktober met ongeveer 30% is opgelopen.

Begin deze maand kregen ook beleggers dit voordeel van Delta Lloyd in de gaten, al waren er uitspraken van hedgefondsmanager David Einhorn voor nodig om het aandeel eindelijk in beweging te krijgen. Het aandeel kon in prijs verdubbelen en dan nog was het goedkoop, zo zei hij in een interview.

Nu heeft Einhorn met een belang van 5% in de verzekeraar duidelijk een eigenbelang bij een oplopende koers van Delta Lloyd, maar hij is niet de enige die positief is over het aandeel. Van de achttien analisten die het aandeel volgen zijn er tien die Delta Lloyd op kopen hebben staan, zes analisten adviseren het aandeel te houden en slechts twee analisten hanteren een verkoopadvies.

Of er nog meer koerswinst voor Delta Lloyd in het verschiet ligt, lijkt redelijk simpel te voorspellen. Hou de beurzen en de lange rente in de gaten en de belegger weet welke richting Delta Lloyd op gaat.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 22 januari 2011

Midweekse correctie richt geen schade aan

Halverwege de handelsweek leek de AEX een scherpe daling in te zetten, maar de correctie was van korte duur.

De Amsterdamse AEX, maar ook veel andere beurzen, zijn al sinds november aan een rally bezig. De koersen gaan niet hard omhoog, maar in kleine stapjes. Sommige beleggers menen dat het tijd is voor een 'gezonde correctie'. Beleggers die een groot deel van de stijging hebben gemist, kunnen dan alsnog instappen.

'Volgens mij zijn er vooral partijen die hopen op een correctie. Een geval van de wens is de vader van de gedachte', denkt Leen den Hollander, vermogensbeheerder van Trade Wind Capital. 'Er zijn maar weinig mensen die nu afscheid nemen van aandelen en ik zie weinig bereidheid tot verkopen.'

Machteloos

Toch vond ook Den Hollander, uitgeroepen tot de beste Nederlandse vermogensbeheerder van 2010, de scherpe koersdaling van afgelopen woensdag opmerkelijk.

De markt stond die dag machteloos toen de cijfers uit de financiële sector in de VS slechter waren dan verwacht. De winst van zakenbank Goldman Sachs halveerde in het vierde kwartaal en ook de resultaten van Wells Fargo bleven iets achter bij de taxaties van analisten. Daarbij waren ook de cijfers over de Amerikaanse woningbouw ook licht tegenvallend. De AEX, die in de ochtend nog solide boven de 360 punten bivakkeerde, zakte binnen korte tijd met 3 tot 4 punten. Den Hollander: 'Het was verrassend om te zien hoe hard sommige namen in elkaar zakten.'

Het meest opvallend was de scherpe koersdaling van ASML. De chipmachinemaker kwam voorbeurs met cijfers over het vierde kwartaal en was daarmee het eerste Nederlandse fonds dat de boeken opende. De cijfers waren beter dan verwacht maar na in de ochtend al lager te hebben gestaan werd ASML 's middags afgestraft en werd het de grootste daler van de AEX: -6,8%. Den Hollander: 'Het aandeel was in aanloop naar de cijfers al fors opgelopen. Het is een cliché, maar bij ASML was het een typisch geval van het bezit van de zaak, is het einde van het vermaak.' De AEX sloot woensdag uiteindelijk 1,6% lager op 357,96 punten. Dit was het grootste verlies sinds maandag 29 november.

China

Waren het woensdag nog de Amerikanen die huishielden op het Damrak, donderdag was de beurt aan de Chinezen. De economische grootmacht boekte een dubbelcijferige groei waardoor beleggers bang zijn dat de Chinese overheid gaat ingrijpen met renteverhogingen om de oververhitting van de economie tegen te gaan. Analisten van verschillende zakenbanken deelden donderdag hun angst voor een te harde landing van de Chinese economie.

Het waren donderdag vooral de olieaandelen zoals toeleverancier voor de olie-industrie SBM Offshore en bodemonderzoeker Fugro die een flinke tik kregen. Beide fondsen gingen onderuit in de AEX. Ze daalden met respectievelijk 4,9% en 4,1%, en waren daarmee de grootste verliezers. Een implosie van groeieconomie China zal de olievraag temperen, was de achterliggende gedachte van beleggers. En wat slecht is voor de olieprijs, is slecht voor de olieproducenten en is ook slecht voor SBM en Fugro.

Optie-expiratie
De scherpe koersdalingen leidden tot wat extra vuurwerk op de eerste optie-expiratie van het nieuwe jaar. De optiebeurs is gebaat bij een bewegelijke beurs. Bij grote bewegingen wordt er meer gehandeld. Op vrijdag maakte de AEX de verliezen van de twee eerdere handelsdagen bijna geheel weer goed en steeg de index met 1,38% naar 361,05 punten.

Dit keer waren er geen zorgen om de VS of China, maar opgewektheid dankzij Duitsland. Het vertrouwen in de economie klom de afgelopen maand naar de hoogste stand in twintig jaar. Enkele dagen eerder verhoogde de Duitse regering de groeiprognose voor het lopende jaar tot 2,3%. Eerder ging ze nog uit van een economische groei van 1,8%. Vorig jaar groeide de Duitse economie met 3,6%, de snelste groei sinds de eenwording in 1991. Het land was daarmee de aanjager van het economisch herstel in Europa.

Opvallend was volgens Den Hollander het herstel van financiële fondsen als Aegon, ING en Delta Lloyd. 'Beleggers zijn toch weer minder somber geworden over de perifere landen in de eurozone. Het nieuws is verhuisd van pagina 1 naar pagina 5, maar dit kan zomaar weer omslaan.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 21 januari 2011

Een paar woelige dagen geven optiehandel toch wat vuurwerk

De afgelopen weken zat er maar weinig beweging in de AEX. De eerste optie-expiratie van het jaar, die vandaag plaatsvindt, leek dood te bloeden. Maar de recente koersdalingen zorgen weer voor een beetje vuurwerk.

In de week dat maandopties aflopen, zijn het met name particuliere beleggers die geneigd zijn een gokje te wagen. De prijs van een optie wordt bepaald door de prijsontwikkeling van de onderliggende waarde en de looptijd. Doordat de laatste factor vlak voor de aflooptijd (expiratie) nauwelijks meer van invloed is, kan voor weinig geld een optie worden gekocht die bij een scherpe koersbeweging ineens geld waard kan worden.
'Doordat je vlak voor de expiratie kan profiteren van een maximale hefboom, zuigt dat gokkers naar de markt', aldus Rob Staalstra, oprichter van communicatiedienst voor beleggers Ilinqu en voormalig optiehandelaar.

Neem de put 'AEX januari 2011' met een uitoefenprijs ('strike') van 360 punten. Woensdagochtend bij een stand van 363 punten moest een kleine premie worden betaald vanwege de looptijd van nog maar twee dagen. De optie had geen intrinsieke waarde, maar dat veranderde snel toen de Amsterdamse hoofdgraadmeter in de middag met enkele punten zakte naar 357. Ineens werd deze serie wel geld waard. Voor de call waarmee wordt gespeculeerd op een stijging met dezelfde uitoefenprijs geldt het tegenovergestelde.

Omdat bij AEX-opties er sprake is van een cash-settlement, betekent dat de koper van de put geld op zijn rekening krijgt bijgeschreven, tenzij de belegger besluit de put nog voor de expiratie weer te verkopen. Stel dat de AEX vandaag op precies 355 punten wordt gesettled, dan is de putoptie met een 'strike' van 360 vijf AEX-punten waard. De onderliggende waardevan een AEX-optie is honderd, dus de bezitter krijgt euro 500 op zijn rekening bijgeschreven. Tegenover de winnaar, staat uiteraard ook een verliezer, want de verkoper van de put heeft pech: die ziet hetzelfde bedrag van zijn rekening afgeschreven worden. De bezitter van de call 360 heeft eveneens pech, die is de premie hij voor de call heeft betaald in zijn geheel kwijt.

'Bij een scherpe beweging, of dat nu naar beneden of naar boven is, worden ook de handelaren die vaak als tegenpartij voor particulieren dienen, geforceerd te handelen', legt Staalstra uit. 'Als zo'n serie eerst een dubbeltje kost, doen beleggers niets en normaal gesproken zou de optie waardeloos aflopen. Als dezelfde serie geld waard wordt, dan wordt zo'n positie toch gesloten en moet de tegenpartij dit weer gaan afdekken. Dit lokt automatisch nieuwe handel uit', aldus Staalstra.

'Beweging is altijd goed voor de optiebeurs', zegt optiehandelaar Mark Meinen van Klinkenberg Traders. 'Hoe groter de beweging, hoe beter.' Het betekent hoe dan ook meer handel voor de marketmakers die de posities afdekken. In de praktijk betekent dit dat als een belegger 10 callopties koopt, de marketmaker 5 AEX-futures met een onderliggende waarde van 200 verkoopt, zodat zijn risico volledig is afgedekt.

Veel beleggers denken nog altijd dat marketmakers op de dag van expiratie de koersen naar hun hand kunnen zetten zodat er een stand op de borden komt die in hun voordeel is. 'Onzin', zegt Meinen. 'Heel vroeger kon dat misschien nog, maar nu allang niet meer. Wel zie je in de dertig minuten voordat de settlement wordt bepaald dat er rond een bepaald niveau wordt gehandeld.' Door mandjes met aandelen of juist de zwaarwegende fondsen in de AEX te kopen of te verkopen, zou je de markt kunnen sturen. 'Dat kunnen alleen de heel grote jongens, maar als Wall Street fors lager opent, kun je in Amsterdam die daling echt niet tegenhouden.'

Staalstra noemt het sturen van de AEX door marketmakers een 'broodje aap'. Marketmakers hebben daar geen belang bij, zegt hij. 'De AEX heeft een vaste correlatie met de Duitse DAX en de Eurostoxx. Als die maar een beetje afwijkt, komen partijen die werken met algoritmes eraan te pas. Die zorgen voor arbitrage waardoor het verschil binnen de kortste keren is weggewerkt.' Om de AEX te sturen zouden alle beurzen wereldwijd moeten worden gemanipuleerd. Een onmogelijke klus.
Marketmakers hebben vooral baat bij veel handel. 'Ze moeten de markt zo aantrekkelijk mogelijk maken door voor veel liquiditeit te zorgen zodat ze een scherpe bied en laat kunnen afgeven. Op die manier verdienen ze honderd keer een cent. Dat is veel beter dan tien keer een dubbeltje.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 januari 2011

'Beleidsmakers bepalen de markten'

Centrale banken gaan door met huidige beleid totdat bedrijven en consument het stokje overnemen
De centrale banken van deze wereld zijn sinds het uitbreken van de kredietcrisis bezig met een uniek economisch experiment. 'Aan de oppervlakte lijkt het of er sprake is van een normaal economisch herstel, maar als je dieper graaft, zie je dat de beleidsmakers de markten bepalen', stelt Jim Cielinski, hoofd vastrentende waarden van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle.

Cielinski, die tot vorig jaar bij zakenbank Goldman Sachs de functie van hoofd hoogwaardige bedrijfsobligaties bekleedde was woensdag in Amsterdam voor een kennismakingsgesprek met pers en klanten. Hij verwacht dat er drie onderwerpen zijn die in 2011 de markten bepalen: hoe gaat de eurozone de schuldencrisis oplossen, hoe gaan opkomende markten om met een hoge inflatie en een oververhitting van de economie, en hoe blijven Japan en de VS wegkomen met een torenhoge staatsschuld.

'Het zijn alle drie beleidsissues. Het probleem met beleidsmakers is dat het moeilijk te voorspellen is wat zij gaan doen. Daarin schuilt een enorm risico, want de belangrijkste centrale banken van deze wereld hebben de neiging om of te veel of juist te weinig te doen.'

De Amerikaan legt uit dat de centrale banken met de huidige maatregelen - een overvloed aan liquiditeit en een lage rente - het vertrouwen willen vergroten om zo het economisch herstel proberen aan te zwengelen tot het moment dat bedrijven en consumenten het stokje weer overnemen. 'Voorlopig lijkt het erop dat dit lukt.'

Bedrijven moeten zoveel vertrouwen krijgen dat ze weer geld lenen voor investeringen en werknemers aannemen waardoor uiteindelijk ook de consument vertrouwen krijgt. Een groot deel van de liquiditeit die door de centrale banken is gecreëerd, vloeit echter niet naar de economie, maar naar de kapitaalmarkten. Cielinski: 'Fed-voorzitter Ben Bernanke heeft dit toegegeven. Hij wil met zijn beleid de aandelenmarkten hoger hebben, zodat het vertrouwen in de economie terugkeert. De aandelenmarkten geven daarom een vertekend beeld van de werkelijke economische situatie.'

De kans dat beleidsmakers fouten maken is het grootst in de eurozone, verwacht Cielinski. 'Hier ligt vooral een politiek probleem, want de oplossing is eigenlijk heel makkelijk: koop de schulden op van in problemen verkerende landen en zorg voor veel liquiditeit. De Amerikaan gelooft niet dat er zogeheten 'eurobonds' worden ingevoerd, een obligatie voor de gehele eurozone. 'Dat is hetzelfde als een cheque uitschrijven voor de komende dertig jaar. Dat gaat niet gebeuren.'

Toch verwacht Cielinski niet dat de eurozone uit elkaar valt. Mocht de schuldencrisis niet worden opgelost, dan komen Europese banken in problemen. Die (nogmaals) redden is vele malen duurder dan bijvoorbeeld het vergroten van het Europees noodfonds. 'Er is geen politicus die nogmaals banken wil redden. Dan koers je rechtstreeks op een verkiezingsnederlaag af', zegt Cielinski.

Duitsland heeft baat bij het huidige ECB-beleid dat volgens hem vooral is afgestemd op dat land en minder op de armere landen. 'Duitsland profiteert van een euro die het land goedkoop maakt, maar voor de perifere landen is de euro nog altijd te duur. De eurozone is een monetaire unie en dit betekent de facto dat geld van rijke landen naar armere landen vloeit.'

De markt heeft echter overal een trucje voor, weet de vermogensbeheerder. 'De markten maken Duitsland nu sterker, zodat ze over een paar jaar de herstructureringen van landen als Griekenland en Ierland makkelijk kunnen opvangen. De logica vereist dat er een oplossing komt. Meestal gebeurt dat dan ook.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 januari 2011

Sneeuweffect

Schaatsen, sleetje rijden en een witte kerst. December 2010 was een maand waar menigeen plezier aan beleefde. Inmiddels maken macro-economische cijfers duidelijk dat de koude feestmaand ook een negatieve invloed heeft gehad op de economie.

Zo kwam de inflatie voor de gehele eurozone in december uit op 1,9%. Aangezien de Europese Centrale Bank (ECB) zich ten doel heeft gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden, lijkt de ECB nog geen problemen te hebben. ECB-president Jean-Claude Trichet liet al wel doorschemeren de inflatie in de gaten te houden. Het gevolg was dat de markten eerder dan verwacht een renteverhoging zijn gaan inprijzen en de euro na de uitspraken omhoog spoot.

De bestuurders van de Bank of England (BoE) kunnen zich al wel achter de oren gaan krabben, want de geldontwaarding over de laatste maand van het jaar is onverwacht hard opgelopen naar 3,7%. Om de inflatie in toom te houden, zou de centrale bank de rente moeten verhogen. De basisrente staat nog steeds op het historisch lage niveau van 0,5%.

Maar het verhogen van de rente is nu net waar de BoE geen zin in heeft. De Britse economie draait namelijk nog lang niet op volle toeren. De door de Britse regering aangekondigde bezuinigingen drukken op de economie, dus een renteverhoging werkt dan als een extra rem.

De BoE heeft nog geen signalen afgegeven over een mogelijke renteverhoging, maar de markt rekent inmiddels al op een verhoging van de basisrente met 60 basispunten dit jaar.

Analisten van Credit Suisse denken dat door de koude decembermaand de Britse economische groei in het vierde kwartaal tot stilstand is gekomen of zelfs een krimp zal vertonen. De bank wijst op de inkoopmanagersindex, die vorige maand onder de 50 punten dook en dit duidt op een daling van de industriële activiteit. De koude decembermaand leidde ook tot een scherpe daling van de bouwactiviteiten.

Bovendien was de afname van het passagiersvervoer in december net zo sterk als in april, toen de luchthavens gesloten waren wegens de vulkaanuitbarsting in IJsland. Dit betekent dat ook het transportcijfer over december een scherpe daling zal vertonen.

Credit Suisse concludeert geruststellend dat dit een seizoensverschijnsel is en de Britse economie er in wezen niet zo slecht voor staat. De economie had in december vooral last van het 'sneeuweffect'.

Sneeuweffect of niet. De druk op de BoE om de rente te verhogen zal bij deze inflatiecijfers toenemen. Want of de hoge inflatie ook een eenmalig seizoenseffect is, moet nog blijken.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 15 januari 2011

Euro sterker na scherpe woorden over inflatie

De euro heeft de sterkste week in meer dan twee jaar achter de rug. Valutahandelaren speculeren op een eerder dan verwachte renteverhoging nu de Europese Centrale Bank (ECB) waarschuwt voor een oplopende inflatie.

De Europese eenheidsmunt klom de afgelopen week tegenover de zestien belangrijkste handelspartners van de eurozone. De sterkste winst werd donderdag geboekt nadat ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet gezegd had een renteverhoging niet uit te sluiten om de inflatie in toom te houden.

Vrijdag waarschuwde ook de Duitse ECB-bestuurder Axel Weber dat de inflatieverwachtingen kunnen stijgen. Hij zei dat de inflatieverwachtingen voor de middellange termijn 'die er momenteel gebalanceerd uitzien, mogelijk kunnen oplopen'. De ECB heeft zich ten doel gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden.

De uitlatingen van de ECB waren voor de Amerikaanse bank Citigroup voldoende om de verwachtingen voor een renteverhoging naar voren te halen. Waar de bank eerder rekende op een renteverhoging in het eerste kwartaal van 2012, denkt Citi nu dat dit in de tweede helft van dit jaar staat te gebeuren. Weber noemt de huidige basisrente, die op een historisch laag niveau van 1% staat, 'nog altijd naar behoren' omdat de inflatie vooral wordt gestuwd door hogere energieprijzen. Desondanks moet de prijsontwikkeling 'nauwlettend in de gaten worden gehouden', aldus Weber.

De oplopende geldontwaarding werd vrijdag bevestigd door Duitse inflatiecijfers. In december kwam de inflatie op jaarbasis uit op 1,9%, tegen 1,6% een maand eerder. Het was de sterkste stijging van de consumentenprijzen sinds oktober 2008. Het waren met name de hogere energiekosten die het inflatiecijfer stuwden. 'Het koude weer heeft hier zeker een rol in gespeeld', zegt ook Gebhard Stadler, econoom van de Bayerische Landesbank tegenover persbureau Bloomberg. 'Dit effect verdwijnt vanaf maart weer uit de cijfers', aldus de econoom.

De euro steeg donderdag met 1,8% tegenover de dollar naar een top van $ 1,3450, om vrijdag tijdens de Aziatische handel weer terug te zakken naar $1,3343. Aan het einde van de handel in Europa kostte een euro $ 1,3358.

Volgens valutastrateeg Chris Turner van ING was er sprake van een 'short squeeze'. Door de onverwacht sterke stijging van de munt moesten handelaren snel hun posities draaien en dit leidde tot extra vraag. Daarnaast zijn er nog andere redenen die de euro steun gaven: ingrepen van de ECB op de obligatiemarkt, succesvolle obligatieveilingen en Duitsland, dat het verzet tegen uitbreiding van het Europese steunfonds heeft opgegeven. Turner wijst erop dat hierdoor de premies van kredietverzekeringen, credit default swaps, op verschillende Europese staatsobligaties daalden. De premies daalden met zo'n 10 tot 15 basispunten. Dit betekent dat een verzekering op vijfjarige staatsobligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln, euro 10.000 tot euro 15.000 minder kost.

Turner verwacht dat de stijging van de euro kan aanhouden als er begin volgende week meer positieve berichten over het Europese noodfonds naar buiten komen in aanloop naar de bijeenkomst van de Europese ministers van financiën. De euro zou op korte termijn verder kunnen oplopen, denkt Turner.
Citigroup rekende eerder op een eerste renteverhoging in het eerste kwartaal van 2012, nu in de tweede helft van dit jaar.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 14 januari 2011

Verzekeraar AIG bijna klaar voor reprivatisering

De Amerikaanse verzekeraar AIG wordt klaargestoomd voor een herplaatsing van een deel van de aandelen die grotendeels in handen zijn van de overheid. Hiermee neemt het concern een grote stap richting volledige reprivatisering.

De VS pompten sinds het uitbreken van de kredietcrisis in september 2008 $ 182,3 mrd in AIG. Het verzekeringsconcern werd destijds overeind gehouden omdat het omvallen van AIG zou kunnen leiden tot een wereldwijde systeemcrisis.

Donderdag zijn enkele zakenbanken op uitnodiging van het ministerie van financiën bij elkaar gekomen om te kijken wie de herplaatsing van AIG mag begeleiden. Dit meldt persbureau Reuters op basis van verschillende bronnen. Een herplaatsing van aandelen AIG moet in mei plaatsvinden.

Bronnen stellen dat de zakenbank die de plaatsing mag begeleiden kan rekenen op een provisie van maximaal 0,75% van het te plaatsen bedrag. Dit komt overeen met het percentage bij de herplaatsing van General Motors vorig jaar.

'We moeten nadenken over de behoefte om kapitaal op te halen en de liquiditeit te verbeteren', aldus topman Robert Benmosche. Hij gaf geen tijdspad voor een herplaatsing, maar zei wel 'er zo snel mogelijk' klaar voor te willen zijn. Volgens persbureau Reuters zouden AIG en het ministerie van financiën zo'n $ 3 mrd aan aandelen willen herplaatsen.

AIG, voor de kredietcrisis de grootste verzekeraar ter wereld, heeft onder leiding van Benmosche een flink deel van de activiteiten afgestoten om de overheidssteun terug te betalen. Zo werd het Amerikaanse levensverzekeringenonderdeel US Life verkocht aan Metlife voor $ 16,2 mrd en werd er $ 20,5 mrd opgehaald bij de beursgang van een meerderheidsbelang in verzekeraar AIA Group uit Hongkong.

Deze week bereikte AIG overeenstemming over een van de laatste onderdelen die moesten worden afgestoten. Het Taiwanese levensverzekeringenonderdeel Nan Shan wordt voor $ 2,16 mrd verkocht aan een combinatie van enkele Taiwanese bedrijven.

Nu het afstoten van onderdelen is afgerond, zet AIG een nieuwe stap naar onafhankelijkheid. Volgende week geeft AIG warrants uit aan bestaande aandeelhouders die recht geven om voor $ 45 per stuk nieuwe aandelen te kopen. Een aandeel AIG kost nu circa $ 58. Na de transactie hebben de private aandeelhouders 7,9% van de aandelen AIG in handen. De Amerikaanse overheid bezit de resterende 92,1%.

De VS maken winst bij de verkoop van AIG als de aandelen boven de $ 29 staan. Door de uitgifte van de warrants is de verwachting dat het aandeel de komende weken zakt naar een koers van circa $ 45. Op die koers zou dat nog altijd een winst van $ 27 mrd betekenen.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 12 januari 2011

Rapport moet kritiek op Goldman smoren

De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs heeft dinsdag een rapport gepubliceerd waarin de bank zegt meer inzicht te willen geven in hoe zij haar geld verdient.

De zakenbank probeert met het 63 pagina's tellende document waarin 39 adviezen zijn opgenomen om de cijferrapportage aan te passen, de aanhoudende kritiek op de bank te smoren.
Goldman zegt dat het voor het eerst in zijn 142-jarige bestaan inzicht openheid te geven in de handels- en beleggingsresultaten.

Een van de resultaten van het rapport is dat de divisie 'trading and principal investments', goed voor 84% van de winst, wordt gesplitst. Een nieuwe divisie, 'institutional client services', zal in de toekomst de omzet en de winst voor belasting rapporteren over de handel in obligaties, valuta's en aandelen voor derden. De divisie 'investing and lending' laat zien hoe Goldman verdient met beleggingen uit eigen middelen.

Goldman beperkt daarnaast de macht van de handelsdesk, de laatste jaren gezien als een van de belangrijkste krachten binnen het bedrijf. Handelaren van deze desk worden ervan beschuldigd de meest giftige beleggingen te hebben gecreëerd, zoals de collateralized debt obligation Abacus 2007-AC1, een verpakte hypotheekobligatie. Deze belegging was voor beurswaakhond SEC aanleiding Goldman te beschuldigen van fraude. In juli schikte de bank de zaak voor $ 550 mln.

Goldman informeerde beleggers in de zaak-Abacus niet dat het een hedgefonds toestemming had gegeven tegen de belegging te speculeren. De bank gaf later toe 'een fout' te hebben gemaakt. Na de schikking begon de bank met het opstellen van het rapport met nieuwe richtlijnen.

In het rapport heeft Goldman nu een procedure opgenomen dat de bank geen misbruik van zijn klanten maakt, ook niet als dat per ongeluk mocht gebeuren.

Sinds het uitbarsten van de kredietcrisis zijn in de Amerikaanse media herhaaldelijk vragen gerezen over Goldman's financiële macht en motieven. De bank kwam in tegenstelling tot concurrenten ongeschonden door de kredietcrisis en maakte zelfs winst door op een daling van Amerikaanse hypotheekobligaties te speculeren.
Een deel van de Goldman-bestuurders zag meer transparantie niet zitten omdat concurrenten als J.P. Morgan daar baat bij zouden hebben. Zij waren echter verrast door de resultaten van een klantenonderzoek waaruit bleek dat een overgroot deel boos is op de bank en aangaf Goldman Sachs niet langer te vertrouwen.

Naast een nieuwe wijze om de cijfers te rapporteren gaat het in de toekomst ook een versimpelde balans rapporteren. Ook wil Goldman Sachs meer details gaan verstrekken over operationele en kredietrisico's.
Critici menen dat de nieuwe wijze van rapporteren nog altijd niet voldoende inzicht geeft. Volgens corporate-governance-experts zou Lloyd Blankfein, de topman van Goldman, moeten opstappen of op zijn minst zijn taken als bestuursvoorzitter moeten neerleggen. Maar over de toekomst van Blankfein wordt in het rapport niets gezegd. Goldman zelf zegt dat beleggers en klanten nog altijd achter Blankfein staan.

Blankfein kreeg een storm van kritiek over zich heen nadat hij in een interview gezegd had dat hij bij Goldman Sachs was om 'Gods werk' te doen. Bestuurders van Goldman denken nu dat de nieuwe richtlijnen het imago van de bank bij zowel klanten als het Amerikaanse publiek zullen verbeteren.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad