Fed blijft stilzitten tot verkiezingen

Markt en economen verwachten dit jaar geen verandering in rentebeleid van Federal Reserve

Amsterdam
De Federal Reserve blijft gevangen in een spagaat waarbij het moet kiezen tussen de economie en inflatie. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken besloot daarom dinsdagavond de basisrente ongewijzigd op 2% te laten. Uit de toelichting van de Fed kan worden aangenomen dat voorzitter Ben Bernanke en zijn team hier voorlopig geen verandering in zullen brengen.

De Amerikaanse aandelenmarkten maakten dinsdagavond de grootste stijging sinds april mee. De Dow Jones-index pluste bijna 2,9%, evenals de S&P 500. De Nasdaq sloot 2,8% hoger. Maar ondanks de koersstijgingen van dinsdag staat de S&P 500 nog altijd 18% lager dan aan de start van het lopende beursjaar.

Marktpartijen rekenen niet op een renteverhoging op korte termijn. Futures die de kans op een renteverhoging dan wel verlaging aangeven, daalden dinsdag van een kans van 53% naar 45% dat de Fed bij de volgende rentebijeenkomsten in september en oktober de rente zal verhogen.
Een rondgang van persbureau Reuters langs zeventien handelaren die direct met de Fed handelen, zogeheten primary dealers, leverde eenzelfde beeld op: geen van de zeventien verwacht een renteverhoging bij de volgende twee rentebijeenkomsten.

De Fed benadrukte in een toelichting op het besluit de gevaren van een oplopende inflatie: 'Hoewel de risico's van een lagere economische groei aanwezig blijven, zijn de opwaartse risico's van de inflatie eveneens een grote zorg voor het comité.'

Economen denken dat de Fed niet met een renteverhoging zal komen omdat die de werkgelegenheid verder kan verzwakken en de huidige instabiliteit van de financiële markten vergroot.

Uit werkgelegenheidscijfers die vorige week werden gepubliceerd bleek het aantal arbeidsplaatsen in de Verenigde Staten voor de zevende maand op rij gedaald te zijn. De werkloosheid liep in juni op naar 5,7% van de beroepsbevolking, een percentage dat in vier jaar niet meer is gezien. Tegelijkertijd lijkt de bodem van de Amerikaanse huizenmarkt niet in zicht. De huizenprijzen van de twintig grootste steden in de Verenigde Staten zijn in mei met gemiddeld 15,8% gedaald.

De inflatiezorgen die de Federal Reserve uit zijn terecht, want in juni stegen de consumentenprijzen in het sterkste tempo sinds 1991. Op jaarbasis kwam de inflatie uit op 5% voornamelijk door een sterke stijging van de energieprijzen. Sinds 11 juli, toen een vat lichte Texaanse olie een record van $ 147,27 noteerde, is de olieprijs met 19% gedaald.

De Fed heeft dit meegenomen in de toelichting. Waar in juni nog werd gesproken over 'aanhoudende prijsstijgingen' van energie, heeft de Fed het nu over 'eerdere prijsstijgingen'.
'De Fed wil de mensen eraan herinneren dat de zorgen om inflatie oprecht zijn, maar ze hebben niet de intentie om er direct iets aan te doen', zegt voormalig Fed-bestuurder Lyle Gramley tegenover persbureau Bloomberg. Gramley is nu economisch adviseur bij Stanford Group. David Wyss, macro-econoom van kredietbeoordelaar Standard & Poor's, verwacht weinig actie van de Fed. 'Tenzij er iets vreemds gebeurt, verwacht ik voor de presidentsverkiezingen in november geen beweging van de Fed.'

Waar de Europese Centrale Bank (ECB) in juli wegens de opgelopen geldontwaarding de basisrente met 25 basispunten ophoogde naar 4,25%, blijft de Fed dus zitten waar hij zit.
'Uit de toelichting van de Fed zou je kunnen opmaken dat ze zeggen: we voelen ons comfortabel waar we zijn en alles in ogenschouw genomen blijven we langs de zijlijn om te kijken en af te wachten wat er gebeurt' , aldus chef-econoom Stuart Hoffman van PNC Financial Services in Pittsburgh.

De Fed lijkt het gelijk aan zijn zijde te krijgen gaat als het gaat om de oplopende inflatie. De centrale bank rekende erop dat de geldontwaarding zou afnemen bij een vertraging van de economie. Grondstof- en voedselprijzen zijn de laatste weken hard onderuitgegaan op de verwachting dat de wereldeconomie minder hard zal groeien, waardoor de vraag zal worden gedempt.

De centrale bankiers zullen daarom niets doen totdat de economie weer tekenen van herstel vertoont. 'We hebben nu te maken met een kunstmatig lage rentestand' , zegt Allen Sinai, chef-econoom van Decision Economics. 'De patiënt krijgt nu een overdosis om hem overeind te helpen. Zodra de patiënt weer op eigen benen staat, stop je met het toedienen van die overdosis.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad