Garantie graag

Beleggen met vangnet

Banken richten zich met garantieproducten op de particuliere belegger. Door een gegarandeerde uitkering van de inleg is het populair en het aantal aanbieders wordt steeds talrijker.

Garantieproducten zijn er in soorten en maten. Een beleggingsconstructie kan worden opgezet rond een index, een mandje aandelen van een bepaalde sector, maar ook een gestructureerd product op één aandeel behoort tot de mogelijkheden.

'Een gestructureerd product is een combinatie van twee of meer financiële producten', legt Arnold Jensema van ING Wholesale Banking uit. Hij ontwikkelt samen met Marcel Pronk gestructureerde producten, of structured products zoals het in jargon heet. In de meeste gevallen is een garantieproduct een combinatie van een obligatie plus een optieconstructie. Het grootste deel van de inleg gaat in veilige obligaties. De rente-inkomsten tijdens de looptijd zorgen ervoor dat de inleg van de hoofdsom aan het eind van de looptijd is gegarandeerd. Met het restant van de inleg worden optieconstructies opgezet. Deze moeten voor het extra rendement zorgen. 'Op dit moment is het maken van dit soort producten in vergelijking met een jaar terug duurder geworden, want de optiepremies liggen door de turbulentie op de aandelenbeurzen een stuk hoger', zegt Jensema.

De eerste garantieproducten ontstonden in de jaren negentig onder de naam clickfondsen en kennen hun oorsprong in Frankrijk. 'Beleggen met kapitaalgarantie, daar is het mee begonnen', legt Jensema uit. De naam clickfonds kreeg echter een negatieve lading door Operatie Clickfonds, toen een van de grootste beursfraudes met beschuldigingen over witwaspraktijken en handel met voorkennis uit de Nederlandse financiële geschiedenis aan het licht kwam.

Sinds die tijd is er veel veranderd, zeggen Jensema en Pronk. Met name als het gaat over de informatievoorziening naar beleggers toe. 'Vroeger werd er duidelijk aangegeven welke kansen de belegger had, maar werden de risico's onder de mat geschoven', zegt Jensema. Dit is echter in een snel tempo veranderd, stellen de ontwikkelaars van ING. 'De klant is steeds beter in staat zelf een goede afweging te maken. Door internet is de kwaliteit van informatie met stappen vooruitgegaan.' Maar hoewel de belegger zelf goed kan nagaan welk product geschikt is voor zijn portefeuille, komen garantieproducten voor circa 80% via een adviseur bij de klant terecht.

Verschillen met beleggingsfonds
Volgens Jensema en Pronk heeft een gestructureerd product een aantal voordelen ten opzichte van een beleggingsfonds. Het kan snel worden opgezet en vervolgens ook binnen korte tijd - soms slechts twee weken - naar de markt. Ter vergelijking: om een beleggingsfonds te introduceren kunnen er zes maanden verstrijken. Daarnaast is een beleggingsfonds aan wijzigingen onderhevig. Een garantieproduct is daarentegen een kant-en-klaar product en de belegger moet op elk moment kunnen zien waar hij aan toe is. 'Het product moet een heldere uitbetalingsformule hebben die de belegger zelf op een papiertje kan uitrekenen', aldus Jensema. Een belegger betaalt bij een garantieproduct alleen de opstartkosten en niet zoals bij een beleggingsfonds extra kosten voor het team dat een beleggingsfonds blijft volgen. Bovendien hoeft met een garantieproduct een minder groot bedrag uit de markt te worden gehaald. 'Wij mikken op minimaal euro 10 mln, maar soms is een product zo populair dat we euro 100 mln aan inleg hebben.'

'De markt voor garantieproducten groeit erg sterk, zelfs in een markt die erg volatiel is', zegt Thomas See, hoofd strategie structured products bij Schroders. 'De mensen zien de markten sterk bewegen en zijn zich er goed van bewust dat aandelen ook flink kunnen dalen. Dat verklaart voor een deel het succes van deze produc- ten: mensen willen graag zekerheid.' See verwacht dat deze markt zal blijven groeien met als bijkomend voordeel steeds lagere kosten voor de belegger. 'De markt voor financiële producten waarmee garantieproducten worden gemaakt is door de sterke vraag steeds beter toegankelijk geworden. Steeds meer grootbanken introduceren dergelijke producten, de concurrentie neemt toe en dat drukt de prijs.'

Exotische producten
Was een garantiefonds ooit een simpel product met de AEX-index als onderliggende waarde, door de toenemende vraag worden de producten steeds exotischer van aard. Na de Amsterdamse index werden er garantieproducten ontwikkeld op de Europese graadmeter, de Eurostoxx 50, daarna volgden opkomende economieën zoals producten die de Turkse beurs volgen. Overigens hebben beleggers maar weinig trek in producten die rekenen op een daling van de markt, zegt Jensema. 'We kunnen ze met gemak opzetten, er is alleen weinig tot geen vraag naar. Beleggers zijn toch liever actief in een opgaande of zijwaarts bewegende markt dan in een dalende markt.'

Inspelen op herstel
Door de turbulentie op de aandelenmarkten dit jaar spelen nieuwe producten in op het herstel van sectoren die door de kredietcrisis harde klappen hebben gekregen. Zo heeft ING sinds kort een garantieproduct dat inspeelt op het herstel van banken en bouwers in de Verenigde Staten, die door de kredietcrisis fors in waarde zijn gedaald. Een trend die wordt herkend door See van Schroders. 'Ook de particuliere belegger leest de krant en weet dat grote banken als UBS, Citi en Merrill Lynch flink in waarde zijn gedaald. Er zijn nog steeds risico's, maar die kun je met een garantieproduct deels afdekken.

De particulier moet desondanks opletten waarin hij wil beleggen, waarschuwt See. 'Let op de looptijd en de flexibiliteit van het product. Tussendoor uitstappen kan een ander resultaat opleveren dan de eindtijd van het product af te wachten. Probeer daarnaast het product te begrijpen. Kijk naar de formule, daar moet je je als belegger wel lekker bij voelen.'

Garantieproduct

Een garantieproduct of gestructureerd product is een combinatie van minimaal twee financiële producten. In de meeste gevallen wordt een groot deel van de inleg belegd in obligaties die tijdens de looptijd oprenten tot de ingelegde hoofdsom. Hierdoor ontstaat de garantie dat de inleg weer wordt uitgekeerd. Met het restant van de inleg worden optieconstructies opgezet die voor het extra rendement, of een jaarlijkse uitkering moeten zorgen.

In Nederland werd in 2007 voor circa euro 7 mrd aan gestructureerde producten uitgegeven. Dit is inclusief een hefboomproduct als de Turbo van ABN Amro. Volgens schattingen van de Autoriteit Financiële Markten heeft een op de drie beleggers in Nederland een gestructureerd product in de portefeuille. In Nederland geven ABN Amro, Rabo, Robeco en ING 80% van de gestructureerde producten uit.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad