vrijdag 4 januari 2008

Mikpunt

Wal-Mart voelt al jaren de hete adem van concurrent Target in de nek. Maar voor het eerst in bijna tien jaar gaat het grootste supermarktconcern ter wereld nummer twee Target verslaan als het gaat om de kerstverkopen in de VS. Ofschoon de definitieve omzetcijfers eind volgende week worden voorgelegd, rekenen analisten op Wall Street erop dat Wal-Mart de belangrijkste race van het jaar heeft gewonnen. Een trendbreuk, want al sinds eind jaren negentig troeft Target, de nummer twee retailer van de VS, Wal-Mart af als het gaat om de zogeheten same-store sales in de maand december. Dit cijfer geeft aan hoe de omzet verloopt van de winkels die langer dan een jaar zijn geopend.

Target waarschuwde deze week dat de omzetgroei over december ruim onder de eerder afgegeven verwachting van 3% tot 5% zal uitkomen. In november stegen de same-store sales van Target met een bescheiden 1,1% tegen 1,5% voor Wal-Mart. De laatste begon in oktober al met het afprijzen van duizenden soorten speelgoed. In november startte het met het verlagen van de meest gewilde elektronica van dat jaar. Target koos ervoor geen prijzenoorlog aan te gaan met Wal-Mart, maar lijkt daar nu voor te worden gestraft.

Target ziet niet alleen een deel van zijn klanten bij de concurrent boodschappen doen, ook beleggers laten Target in de steek. Het aandeel leverde het afgelopen jaar ruim 10% in, terwijl Wal-Mart over dezelfde periode circa 5% wist te winnen.

De tegenvallende ontwikkelingen hebben prompt geleid tot een opstandige aandeelhouder: Pershing Square Capital (PSC), een activistisch hedgefonds dat wordt geleid door William Ackman. PSC gaf in juli vorig jaar aan een belang te hebben opgebouwd van 9,6%. Vorige week draaide PSC de duimschroeven nog eens aan door het belang uit te breiden tot 12%. Het hedgefonds praat nu met het bestuur van Target om de koers van het aandeel, dat volgens Ackman is ondergewaardeerd, op te krikken. PSC dringt aan op het inkopen van eigen aandelen en daarnaast wil het hedgefonds dat Target zijn creditcardonderdeel met een waarde van ongeveer $ 7 mrd, van de hand doet. Target stelde beleggers vorige maand echter teleur door het besluit tot verkoop van het onderdeel voorlopig in de ijskast te zetten.

Target let door de druk van aandeelhouders nu te veel op het stuwen van de aandelenkoers, menen analisten. Target moet zich gewoon blijven richten op het verkopen van producten en het verbeteren van de winkelformule. Want de klanten waarderen de service van Target inmiddels op het niveau van doe-het-zelfketen Home Depot. Gezien de slechte naam die Home Depot op dit gebied heeft, is dit verre van een compliment, maar eerder een waarschuwing die het bestuur van Target ter harte moet nemen.

Arnold Tankuş
Download PDF
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 29 december 2007

Roulette op obligatiemarkt

Door de kredietcrisis kenden obligatiefondsen een slecht jaar. Ook het aankomende jaar wordt roerig en er liggen risico’s op de loer. Alleen de oude vertrouwde staatslening is een veilige haven.

Een belegger die spreiding in de portefeuille wil, hoort een deel van zijn vermogen te beleggen in obligatiefondsen. Het is het advies van zowat iedere beleggingsspecialist. Maar vrolijk zijn beleggers niet geworden van de rendementen op obligaties het afgelopen jaar. Door de zich voortslepende kredietcrisis hebben obligatiefondsen een slecht jaar achter de rug. ‘Ook voor volgend jaar verwacht ik niet al te hoge rendementen, maar het alternatief — de aandelenbeurs — ziet er ook niet aantrekkelijk uit’, zegt Edith Siermann, hoofd vastrentende waarden van vermogensbeheerder Robeco.

Aan het begin van dit jaar leek er nog niets aan de hand en doken beleggers nog massaal op risicovolle bedrijfsobligaties met een hoog rendement. In jargon ‘high yields’, ‘junk bonds’ of rommelobligaties genoemd. Met name private equity-partijen maakten gebruik van dit soort leningen om grote overnames te financieren. Door de crisis op de Amerikaanse huizenmarkt en de daaruit voortvloeiende subprime- en kredietcrisis is de plaatsing van dit soort obligaties stukken duurder geworden.

Onstuimig jaar
Het verhaal over het afgelopen jaar is vrij duidelijk, aldus Siermann. ‘Het was voor obligatiebegrippen een onstuimig jaar. Door de kredietcrisis heeft de belegger afstand genomen van bedrijfsobligaties.’ Daarbij hebben ook leningen met een hoge waardering van kredietbeoordelaars ‘flinke klappen’ gekregen.

Siermann heeft niet gemerkt dat klanten door de kredietcrisis zich terugtrekken uit de diverse risicovollere obligatiefondsen die de vermogensbeheerder aanbiedt. ‘Wij merken dat beleggers niet direct reageren op de huidige ontwikkelingen. De meesten zitten voor de langere termijn in dit soort fondsen. Dat is ook het verstandigste.’

Volgens het hoofd vastrentende waarden biedt de huidige zwakte op de markt weer mogelijkheden. ‘Er zijn leningen geraakt door de crisis zonder dat er wat mis is met het bedrijf.’ Vooral bij bedrijfsobligaties van een flink aantal banken en verzekeraars en ABS-leningen met een hoge kredietwaardering, de zogeheten triple A-status, ziet zij kansen. Toch adviseert ze beleggers die nu geen positie hebben de ontwikkelingen rond de kredietcrisis af te wachten. ‘De markt zal ook in het volgende jaar nog omgeven zijn met vele onzekerheden. Er kan echter weer een moment komen dat de spreads weer oplopen en het weer interessant wordt om in te stappen.’

Ook Christiaan Potjer, portefeuillemanager vastrentende waarden van Kempen Capital Management, denkt als eerste aan bedrijfsobligaties in de bancaire wereld. ‘In die sector zijn er nogal wat schokken geweest het afgelopen jaar. Op de korte termijn zullen dit soort bedrijfsobligaties nog de neiging hebben om verder te dalen, maar op de lange termijn valt er zeker wat te verdienen. Wij verwachten namelijk niet dat dit soort bedrijven failliet zal gaan. Beleggers die niet al te zenuwachtig zijn, kunnen hier eens voorzichtig naar kijken.’

Siermann spreekt daarnaast een voorkeur uit voor Amerikaanse staatsleningen, ook bekend als treasuries. ‘De afzwakking van de Amerikaanse economie zal sterker zijn dan die van de Europese, dus dat is gunstiger voor het rendement.’ Over mogelijke valutarisico’s hoeft de belegger in Robecofondsen zich geen zorgen te maken: ‘Buiten de eurozone worden in beleggingsfondsen als Rorento sinds 2006 de valutarisico’s standaard afgedekt.’

Freddy van Mulligen, hoofd onderzoek van beleggingsbeoordelaar Morningstar ziet echter nog genoeg valkuilen voor de belegger, want ‘risico heeft weer een prijs’. Doordat de rendementen op risicovolle obligaties fors zijn gedaald, heeft een grote groep beleggers afstand genomen van dit soort obligatiefondsen, zegt Van Mulligen. ‘Begin dit jaar wilde iedereen dit nog in de portefeuille hebben. Die vraag is nu weg.’ Hij adviseert beleggers om een afwachtende houding aan te nemen, want bedrijfsobligaties kunnen nog een flinke tik naar beneden krijgen: ‘De kredietagentschappen zoals Moody’s en Standard & Poor’s bestuderen op dit moment de situatie van bedrijven en zullen binnenkort met nieuwe beoordelingen komen. Daar kan slecht nieuws bij zitten, waardoor de koersen verder onder druk komen te staan.’

Voor de belegger die zijn zenuwen juist niet in bedwang heeft en op zoek is naar absolute zekerheid, is er maar één oplossing: de oude vertrouwde staatsobligatie. De interesse in het schatkistpapier is door de zorgen om een mogelijke economische teruggang en de kredietcrisis weer toegenomen, zegt Van Mulligen. ‘Je ziet daar precies het omgekeerde beeld van bedrijfsobligaties. Een jaar geleden waren deze fondsen niet aan de man te brengen, maar nu beleggers weer op zoek zijn naar een veilige haven trekt de vraag duidelijk aan.’ Hij adviseert beleggers vooral te kijken naar Europese staatsleningen.

Verschillende vermogensbeheerders bieden beleggingsfondsen aan die zich richten op staatsobligaties. Bij Aegon kunnen beleggers bijvoorbeeld kiezen voor het Aegon Europees Obligatiefonds. De portefeuillemanager van dit fonds, Erik Leseman, wijst op twee grote voordelen van de staatslening: ‘Het is veilig en de markt is liquide.’ Vooral dat laatste is op dit moment een must, want door de kredietcrisis droogde de handel in de markt voor risicovolle bedrijfsobligaties nagenoeg op. De Duitse, Nederlandse en Franse staatsleningen vormen volgens Leseman als het om liquiditeit gaat de kopgroep.

De portefeuillebeheerder van Aegon verwacht dat obligaties met meer risico het in de tweede helft van het volgende jaar beter zullen doen. ‘De economische groei trekt dan aan en de inflatiedruk neemt dan weer toe. Wij zullen tot die tijd inspelen op de korte termijn totdat de draai duidelijk wordt.’

Waar de belegger in ieder geval van af moet blijven is volgens Christiaan Potjer van Kempen heel helder: ‘Obligaties uit de VS waarvan je de structuren niet kunt doorgronden, moet je links laten liggen.’ Maar de belegger moet vooral rust bewaren, is zijn devies. ‘Blijf zitten waar je zit, want er breken voor obligaties nog roerige tijden aan.’

Staatsobligatie
Een staatsobligatie is een lening die wordt uitgegeven door de overheid van een land. Binnen dat land heeft die lening de hoogste kwaliteit, maar tussen landen onderling kan een groot kwaliteitsverschil optreden. Zo heeft een lening van de Staat der Nederlanden de hoogst mogelijke kwaliteit, voor een staatslening van bijvoorbeeld Somalië geldt dat op dit moment in veel mindere mate. De staatsobligatie wordt ook wel schatkistpapier of staatslening genoemd.

High yield-bond
De term voor een hoogrentende, zeer risicovolle obligatie. Ook wel ‘junk bond’ of rommelobligatie genoemd. De obligaties hebben deze bijnaam omdat de kwaliteit beneden de waarderingsstandaard (lager dan BBB) van kredietbeoordelaars Moody’s en Standard & Poor’s ligt. Vanwege het hoge risico wordt vaak een hoge couponrente uitgekeerd. Junk bonds zijn in de jaren zeventig en tachtig groot geworden door Michael Milken. Hij financierde grote bedrijfsovernames met nauwelijks eigen vermogen door de uitgifte van junk bonds.

Kredietwaardering
Een onafhankelijke beoordeling van de kredietwaardigheid van een bedrijf, instelling, overheidsorgaan, land of beleggingsfonds, uitgedrukt in symbolen van AAA (triple A, de rating voor de hoogste kredietwaardigheid) tot en met D. Het gaat hier om de relatieve waarschijnlijkheid dat aan alle verplichtingen zal worden voldaan. ‘Credit ratings’ worden verstrekt door onafhankelijke credit rating-instituten zoals Moody’s en Standard & Poor’s. Deze instituten analyseren niet alleen de huidige kredietwaardigheid van een debiteur, maar geven ook een oordeel over de toekomstige kredietwaardigheid.

Arnold Tankuş
Download PDF
© 2007 Het Financieele Dagblad

donderdag 27 december 2007

Veilig in Vietnam

Vietnam is in trek. De buitenlandse investeringen nemen in een rap tempo toe. Alleen dit jaar verwacht het land in het zuidoosten van Azië dat de overzeese investeringen met 50% toenemen tot $18 mrd. Leningen met een lage rente zijn met 22% gestegen naar $ 5,43 mrd, aldus de Vietnamese minister van planning en investeringen, Vo Hong Phuc, begin deze maand.

Omdat de buitenlandse schuld van de Socialistische Republiek dit jaar daalt naar 22% van het bruto binnenlands product, tegen 31% een jaar eerder verhoogde kredietbeoordelaar Moody’s de waardering van Vietnamees schuldpapier in maart van dit jaar al van ‘stable’ naar ‘positive’.
Het gevolg is dat de Vietnamese staatsobligatie snel toeneemt in populariteit. De vraag naar het schatkistpapier is inmiddels zo groot dat het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank zich inmiddels zorgen beginnen te maken. Vietnam moet een ‘verstandig’ kredietbeleid hanteren.

Wat is het geval? Vietnam bereidt de lancering voor van zijn tweede dollargerelateerde staatsobligatie die begin volgend jaar zal worden geveild. In 2005 was de vraag naar de eerste dollarobligatie zes keer groter dan het aanbod. De verwachting is dat de vraag nu nog vele malen hoger zal zijn. De rendementen zijn ook niet verkeerd. De twee jaar geleden voor $ 750 mln uitgegeven staatsobligatie van 6,875% met een looptijd van 40 jaar noteert 2,07 procentpunt hoger dan het Amerikaanse equivalent. Tegenover de Amerikaanse Treasuries noteert het schatkistpapier zelfs 2,56% hoger.

Het probleem is echter dat Vietnam het geld dat het ophaalt, investeert in staatsbedrijven. Het Vietnamese ministerie van financiën stak de eerste dollarlening in de door de staat gecontroleerde scheepsbouwer Vietnam Shipbuilding Industry Group. De lening, die begin volgend jaar wordt geveild, zal grotendeels gaan naar Vietnam Oil & Gas. Wederom een staatsconcern.

Juist de investeringen door middel van obligaties in staatsbedrijven baren het IMF grote zorgen. Grootschalig in het buitenland lenen om staatsbedrijven te ondersteunen schroeft de buitenlandse schulden weer op en leidt tot inflatiedruk. Bovendien werken staatsbedrijven vaak niet efficiënt.

Het IMF moedigt de regering in Hanoi daarom aan om de leningen te gebruiken voor investeringen in de infrastructuur. Een goede infrastructuur lokt buitenlandse bedrijven naar het land die vervolgens weer in het land zullen investeren. Een betere manier dan de huidige aanpak van de regering van Vietnam, meent het IMF.

De regering in Hanoi is koppig en zet de staatslening door. Een aantrekkelijk rendement lonkt, maar de risico’s die het IMF noemt, moeten wel in het achterhoofd worden gehouden.

Arnold Tankuş
Download PDF
© 2007 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 december 2007

Snijden in chips

Het gaat niet goed met NEC Electronics. De Japanse chipproducent verwacht aan het eind van het lopende boekjaar een operationele marge over te houden van 0%. Daardoor zal het bedrijf voor het derde jaar op rij een verlies rapporteren.

De tegenvallende cijfers zijn duidelijk terug te zien in de koersontwikkeling. Dit jaar verloor het aandeel 27% van zijn waarde. Daarmee deed NEC Electronics het twee keer zo slecht als de Japanse hoofdgraadmeter, de Nikkei, die dit jaar bijna 13% lager noteert. Sinds 2004 is het fonds zelfs 68% minder waard geworden. Hiermee behoort NEC Electronics tot de slechtst presterende van de grootste tien chipmakers ter wereld.

Vroeg of laat staat bij bedrijven die slecht draaien een activistische aandeelhouder op die aandringt op verbeteringen. In het geval van NEC is dat het Amerikaanse Perry Capital. Het hedgefonds, dat vorige maand aangaf een belang te hebben opgebouwd van 6,03%, schreef in februari van dit jaar al een brief aan het bestuur met maatregelen om het bedrijf weer winstgevend te maken.

Blijkbaar gelooft Perry Capital dat een ommekeer te bereiken is, want afgelopen zomer wilde het nog een kwart van de aandelen overnemen voor $ 1,4 mrd van moederconcern NEC Corporation, dat 70% van de aandelen in handen heeft maar dit aanbod afwees.
Perry Capital wil dat het management snijdt in de onderzoekskosten en slecht presterende onderdelen van de hand doet. Het bedrijf moet zich richten op de zogeheten microcontrollerchips die de cruisecontrol in de auto bedienen. NEC heeft in dit segment een marktaandeel van 34% en is daarmee de derde speler van de wereld.

Negen maanden later lijkt bestuursvoorzitter Toshio Nakajima de adviezen ter harte te nemen. ‘We delen de visie van Perry als het gaat om het verbeteren van de winstgevendheid’, aldus de topman.

Het grote snijden kan dus beginnen. Het onderzoeksbudget voor mobiele telefonie wordt met de helft gereduceerd. Er worden geen nieuwe fabrieken meer gebouwd. Van de zes divisies die het bedrijf nu heeft, moeten er drie overblijven. Het concern zit om de tafel met vakbonden om een deel van de 24.000 werknemers vervroegd met pensioen te sturen om zo de arbeidskosten te drukken. Tot slot kondigde NEC aan te gaan samenwerken met sectorgenoot Toshiba en Taiwanese chipproducenten om de productiekosten te verlagen. Door deze maatregelen moet de operationele marge aan het eind van het volgende boekjaar op 5% uitkomen.

Of de maatregelen zullen leiden tot winst, blijft de vraag. Zakenbank JPMorgan Chase denkt van niet. De concurrentie tussen de chipproducenten is zo groot dat ‘zelfs na het snijden in de kosten het worstelen blijft om winstgevend te worden’.

Arnold Tankuş
Download PDF
© 2007 Het Financieele Dagblad

dinsdag 18 december 2007

KPN schrapt drie noteringen

Aandeel vanaf volgend jaar alleen nog verhandelbaar op de beurs van Amsterdam

Amsterdam
KPN maakt een einde aan beursnoteringen in New York, Frankfurt en Londen. Het telecomconcern ziet het schrappen van de noteringen vooral als een kostenbesparende maatregel en wil in het eerste kwartaal van het volgende jaar de drie noteringen ontmantelen. KPN bespaart met de zogeheten delisting circa € 10 mln per jaar.

‘De afschaffing van onze meervoudige beursnoteringen en de bijbehorende complexiteit maakt deel uit van het algemene streven naar een meer eenvoudige en kosteneffectieve bedrijfsvoering’, aldus Marcel Smits, de financieel topman van KPN, in een toelichting op de beslissing.

‘We hebben alle noteringen in één adem bekeken en besloten deze te schrappen. De handel in onze aandelen vindt voor 99% plaats in Amsterdam. Bijna niemand maakt gebruik van de andere noteringen’, zegt woordvoerder Marinus Potman van het telecombedrijf. Bovendien scheelt het schrappen van de notering in New York ‘een hoop gedoe’, aldus de zegsman. ‘We kregen in de VS bijvoorbeeld vragen over onze omzet in Cuba. Op dat soort extra werk zitten we niet te wachten.’

KPN, dat in 1995 een notering in New York kreeg en een jaar later in Londen en Frankfurt, zal door het schrappen van zijn beursnotering in de VS niet langer onder de strenge eisen vallen van beurstoezichthouder Securities and Exchange Commission.

Door de VS te verlaten, hoeft het bedrijf bijvoorbeeld niet meer te voldoen aan de zogeheten Sarbanes Oxley Act. Deze wet eist onder meer dat de bestuursvoorzitter en de financieel topman persoonlijk verantwoordelijk zijn voor de financiële rapportage. Dit was echter geen reden om de VS te verlaten, zegt Smit. ‘De aandacht voor kwaliteitsverbetering van onze interne controleprocedures en risicobeheer om te voldoen aan de eisen van de Amerikaanse Sarbanes Oxley Act heeft ons bedrijf goed gedaan, en deze aandacht zal zeker niet minder worden.’

‘De notering in de VS van KPN stamt nog uit de tijd dat IT en telecom enorm “hot” was. Je hoorde er pas bij als je een notering in de VS had. Dat is nu niet meer nodig’, zegt analist Wing-Yen Choi van Theodoor Gilissen. Choi noemt de stap van KPN ‘begrijpelijk’, want een extra notering kost geld. Zo maakt het bedrijf dubbele boekhoudkundige kosten. KPN moet in de VS nog steeds rapporteren onder de boekhoudkundige US Gaap-regels, terwijl in Nederland IFRS-regels worden toegepast.

KPN staat niet alleen als het gaat om het terugbrengen van het aantal beursnoteringen. Gisteren werd bekend dat de Spaanse sectorgenoot Telefónica de noteringen in Parijs en Frankfurt gaat schrappen. Eerder dit jaar staakten grote Europese ondernemingen als Danone, het Zwitserse uitzendconcern Adecco en luchtvaartbedrijf British Airways hun Amerikaanse noteringen. Ook Nederlandse bedrijven als Arcadis, Besi en Océ verlieten de beurs van New York. Dit wil echter niet zeggen dat alle Nederlandse bedrijven New York de rug zullen toekeren. De handel in aandelen ASML, Philips, Crucell en DSM is goed voor een behoorlijk deel van het totaal. Olieconcern Shell behoort tot de meest verhandelde buitenlandse fondsen in de VS.

Naast de kosten spelen ook de snelle veranderingen op de internationale kapitaalmarkt mee. Op de beurs van New York kunnen beleggers nu nog handelen in zogenoemde American Depository Receipts (ADR’s). Dit zijn certificaten op niet-Amerikaanse aandelen die worden uitgegeven door Amerikaanse banken waarbij de bank de onderliggende stukken bewaart zodat beleggers in de VS toch in buitenlandse aandelen kunnen handelen. Maar ook zij kunnen nu veel gemakkelijker over de grens handelen dan tien jaar geleden. Daardoor is de handel in ADR’s steeds beperkter geworden.

Arnold Tankuş
Download PDF
© 2007 Het Financieele Dagblad

zaterdag 15 december 2007

Hoop op renteverlaging verdampt

Centrale bank kan geldontwaarding alleen verbaal bestrijden en wacht ontwikkelingen kredietcrisis af

Amsterdam
De inflatie in de eurozone blijft oplopen. Gisteren werd bekend dat de inflatie in november in de dertien landen die de euro als munt hanteren is uitgekomen op 3,1%. Sinds mei 2001 was het cijfer niet zo hoog, blijkt uit gegevens van Eurostat, het bureau voor de statistiek van de Europese Unie. In Duitsland bedroeg de inflatie 3,3%. In twaalf jaar was de inflatie in de grootste economie van de eurozone niet zo sterk opgelopen.

Na de publicatie van het macrocijfer zakten de aandelenmarkten weg. De hoop dat de ECB de rente in navolging van de Fed zal verlagen, verdampte volledig. De rendementen op Europese staatsobligaties stegen voor de derde week op rij. De afgelopen handelsweek liep het rendement op de tienjarige Duitse Bund met elf basispunten op tot 4,30%.

In de middag werd bekend dat ook in de VS de inflatie hard is opgelopen. In november stegen de consumentenprijzen, inclusief voeding en energie, op jaarbasis met 4,3%. De centrale bank van de VS, de Federal Reserve, heeft als bijkomend probleem dat het rentewapen wordt ingezet om de economie te stimuleren. Door het gisteren gerapporteerde cijfer lijkt de Fed nu minder mogelijkheden te hebben om de rente nog verder te verlagen.

Een inflatiecijfer van 3,1% is ruim boven de grens die de Europese Centrale Bank (ECB) zich ten doel heeft gesteld. De ECB wil de inflatie onder, maar in ieder geval dicht bij de 2% houden. Vooral de laatste maanden komt dit niveau niet meer in zicht. De stijging van het algemeen prijspeil is volgens Eurostat toe te schrijven aan de kosten voor energie en voedingsmiddelen. De energieprijzen stegen op jaarbasis met 9,7% in november, voedselprijzen met 4,3%.

ECB-president Jean-Claude Trichet zit nu in een lastige situatie. Met de huidige inflatiecijfers zou de bank moeten ingrijpen door de rente te verhogen, maar door de liquiditeitscrisis ziet de bank daarvan af. ‘Een renteverhoging zorgt juist voor extra krapte op de geldmarkt, terwijl de markt al krap is. De ECB kan op dit moment niets anders doen dan deze crisis afwachten. Het enige wat ze kunnen doen is verbaal de inflatie bestrijden en dat gebeurt al sinds de zomer’, zegt macro-econoom Philip Marey van de Rabobank. Vandaar dat de ECB hamert op bijvoorbeeld loonmatiging om de inflatie te beteugelen.

Een lastige boodschap, vindt macro-econoom Nick Kounis van Fortis. ‘Het is nogal wat om aan de werknemers in Europa te vragen de lonen te matigen, terwijl de inflatieverwachtingen van de ECB niet overeenkomen met de werkelijkheid. Je kunt het werknemers niet kwalijk nemen dat ze compensatie willen als hun geld steeds minder waard wordt.’ Een stijging van de lonen zullen werkgevers weer willen doorberekenen in de prijzen. Dit zorgt voor elkaar opdrijvende tarieven voor lonen en prijzen. Hierdoor ontstaat een zichzelf versterkende opwaartse druk op de inflatie.
Het huidige monetaire beleid kan volgens Kounis leiden tot imagoschade voor de ECB als inflatiebestrijder. Sinds de start van de ECB en de euro in 1999 heeft de centrale bank de doelstelling om de inflatie onder de 2% te houden slechts één keer weten te behalen, namelijk in 1999 toen de inflatie uitkwam op 1,1%. In de daarop volgende jaren werd de doelstelling niet gehaald, al bleef het cijfer dicht in de buurt van de 2% liggen.

De ECB verwacht nu in 2009 aan de doelstelling te kunnen voldoen. In dat jaar rekent de bank op een inflatie van 1,8%. ‘Dat is een slecht trackrecord. Dat wil zeggen dat ze al tien jaar achter elkaar hun eigen doelstellingen niet weten te halen’, aldus Kounis. ‘Bovendien leert het verleden dat de ECB de inflatiecijfers altijd te optimistisch inschat. De ECB spreekt met stoere taal over het in toom houden van de inflatie, maar ze handelen er niet naar.’ Ook Marey ziet krassen komen op het imago van de ECB als inflatiebestrijder: ‘De ECB lijkt nu met hun hoofddoelstelling te gaan schipperen.’

Ondanks de oplopende inflatie verwachten beide economen geen rentestap van de centrale bank. Sinds december 2005 heeft de ECB de herfinancieringsrente in acht stappen van 25 basispunten verhoogd van 2% naar het huidige niveau van 4,0%. Zowel Kounis als Marey rekent pas in de tweede helft van het volgende jaar op een renteverhoging. ‘De ECB koopt op dit moment tijd: ze wachten af hoe de economie zich ontwikkelt en wat de effecten zullen zijn van de kredietcrisis’ , aldus Kounis. Marey van de Rabobank spreekt van ‘een zorgelijke ontwikkeling, want er is al veel tijd verloren. Bovendien duurt het altijd enkele maanden voordat een rentestap daadwerkelijk doorwerkt in de reële economie.’

Arnold Tankuş
Download PDF
© 2007 Het Financieele Dagblad