Banken trekken de kar

Beleggers verwerkten deze week een reeks aan jaarcijfers. Een verdeeld beeld was het gevolg. Goed nieuws kwam uit de bankensector waardoor de AEX-index hoger koerste.

Beleggers keken deze week met hoop en vrees uit naar de publicatie van de jaarresultaten van met name banken en - nog belangrijker - eventuele verwachtingen voor het lopende jaar. 'Het was een enerverende week met veel nieuws en beweging', aldus handelaar Cees Smit van Today's Beheer.

Vooral de rapportage van ING kon rekenen op veel belangstelling. De prangende vraag was hoeveel de bank-verzekeraar zou moeten afschrijven op de Amerikaanse hypotheekportefeuilles. De markt vreesde voor een miljardenafschrijving vanwege de kredietcrisis, maar de afschrijving bleek alleszins mee te vallen. De schade over 2007 bleef voor ING beperkt tot euro 194 mln, waar sommige analisten rekenden op afboekingen tot euro 2 mrd vanwege het pakket van euro 27 mrd aan zogeheten Alt-A-hypotheken, een niveau boven de subprime-hypotheken, die ING in bezit heeft. Naast de afwaardering laat ING via het resultaat euro 751 mln aan waardevermindering van kredietportefeuilles via de balans lopen. 'ING was toch de smaakmaker van de week. Als de cijfers waren tegengevallen, was de beurs zeker door het ijs gezakt. Nu kreeg de index vleugels', stelt Smit. ING, zwaargewicht in de AEX-index, won in een week 11,5%.

De week begon al gunstig voor banken en verzekeraars doordat de Britse regering de in nood verkerende hypotheekbank Northern Rock gaat nationaliseren. De bank kwam vorig jaar als een van de eerste in de problemen door de kredietcrisis. Daarnaast berichtte The Sunday Times afgelopen weekend dat diverse Britse banken met dividendverhogingen komen. Banken zouden hiertoe overgaan om de markt duidelijk te maken dat het grootste deel van de 'subprime-crisis' achter de rug is. Nog meer goed nieuws voor de sector kwam vanuit het Midden-Oosten. Oliestaat Qatar gaat het komende jaar fors investeren in deelnemingen in Europese en Amerikaanse banken. Volgens premier Hamad bin Jasim bin Jaber al-Thani wil zijn land het lopende jaar voor $ 15 mrd aan aandelen in Europese en Amerikaanse banken kopen. Qatar is al begonnen met kopen van aandelen Credit Suisse. Fortis, Aegon en ING boekten op dit nieuws winsten van 4% tot 5% waarmee de Amsterdamse hoofdgraadmeter ruim 2% hoger aan de week begon. De koersstijgingen gingen geheel op eigen kracht, want Wall Street was dicht wegens President's Day.

Staples wil Corporate Express
Vorig jaar verloor de AEX-index enkele grote namen door overnames. Daar zou dit jaar kantoorartikelenhandelaar Corporate Express aan toegevoegd kunnen worden. Het gerucht dat sectorgenoot Staples een bod zou doen hing al langer in de lucht en dinsdag was het dan eindelijk zover. De Amerikaanse concurrent wil euro 2,5 mrd voor het voormalige Buhrmann neerleggen, wat neerkomt op euro 7,25 per aandeel. 'Iedereen zat erbij en keek ernaar', aldus Smit. 'De vrijage van Staples was zo openbaar dat bijna niemand erop rekende dat er ook echt een bod kon komen.' De koers van Corporate Express schoot door het bod met ruim 45% omhoog. Het aandeel is daarmee veruit de sterkste stijger onder de hoofdfondsen deze week. Volgens Smit gaf het bod de beurs vertrouwen.

Heineken en TomTom omlaag
Niet alle cijfers konden rekenen op een warm onthaal. Zo leverde Heineken woensdag 6% in. Beleggers schrokken niet van de winstgroei van 23% over 2007, vooral de vooruitzichten stelden teleur. Weliswaar rekent de bierbrouwer op een verdere stijging van de winst, maar het bedrijf zei te kampen met hogere kosten voor grondstoffen. Door de onzekere ontwikkeling van de economie durfde Heineken geen prognose af te geven over de bierverkoop.
Een dag later was leverancier van navigatiesystemen TomTom de gebeten hond en moest het donderdag een daling van ruim 9% verwerken. 'Beleggers waren bang voor marge-erosie. Alhoewel bestuursvoorzitter Goddijn zei dat hij rekent op een marge van boven de 40% dit jaar, zat de pap toen al in de markt', aldus handelaar Gert-Jan Geels van Eureffect.

Grondstofprijzen blijven stijgen
Een andere tegenvaller is de oplopende prijs voor grondstoffen. Zo sloot de olieprijs deze week even boven de $100. Ook de prijzen voor goud, koper en platina blijven stijgen. Dat dit de economie raakt, blijkt uit diverse inflatiecijfers die op het hoogste niveau in jaren uitkomen. In de VS wordt zelfs het woord stagflatie in de mond genomen, een combinatie van een hoge inflatie bij een in recessie verkerende economie. Stagflatie is sinds de jaren zeventig niet meer gesignaleerd.

Macrocijfers uit de VS wijzen er steeds meer op dat die recessie aanstaande is, maar beleggers negeerden deze feiten deze week, zegt handelaar Smit. 'De focus lag deze week echt bij de bedrijvencijfers. Die telden. Als de cijfers de komende weken blijven meevallen, kan de AEX boven de weerstand van 455 punten uit breken en dat zou een koopsignaal betekenen.'

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad