zaterdag 15 januari 2011

Euro sterker na scherpe woorden over inflatie

De euro heeft de sterkste week in meer dan twee jaar achter de rug. Valutahandelaren speculeren op een eerder dan verwachte renteverhoging nu de Europese Centrale Bank (ECB) waarschuwt voor een oplopende inflatie.

De Europese eenheidsmunt klom de afgelopen week tegenover de zestien belangrijkste handelspartners van de eurozone. De sterkste winst werd donderdag geboekt nadat ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet gezegd had een renteverhoging niet uit te sluiten om de inflatie in toom te houden.

Vrijdag waarschuwde ook de Duitse ECB-bestuurder Axel Weber dat de inflatieverwachtingen kunnen stijgen. Hij zei dat de inflatieverwachtingen voor de middellange termijn 'die er momenteel gebalanceerd uitzien, mogelijk kunnen oplopen'. De ECB heeft zich ten doel gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden.

De uitlatingen van de ECB waren voor de Amerikaanse bank Citigroup voldoende om de verwachtingen voor een renteverhoging naar voren te halen. Waar de bank eerder rekende op een renteverhoging in het eerste kwartaal van 2012, denkt Citi nu dat dit in de tweede helft van dit jaar staat te gebeuren. Weber noemt de huidige basisrente, die op een historisch laag niveau van 1% staat, 'nog altijd naar behoren' omdat de inflatie vooral wordt gestuwd door hogere energieprijzen. Desondanks moet de prijsontwikkeling 'nauwlettend in de gaten worden gehouden', aldus Weber.

De oplopende geldontwaarding werd vrijdag bevestigd door Duitse inflatiecijfers. In december kwam de inflatie op jaarbasis uit op 1,9%, tegen 1,6% een maand eerder. Het was de sterkste stijging van de consumentenprijzen sinds oktober 2008. Het waren met name de hogere energiekosten die het inflatiecijfer stuwden. 'Het koude weer heeft hier zeker een rol in gespeeld', zegt ook Gebhard Stadler, econoom van de Bayerische Landesbank tegenover persbureau Bloomberg. 'Dit effect verdwijnt vanaf maart weer uit de cijfers', aldus de econoom.

De euro steeg donderdag met 1,8% tegenover de dollar naar een top van $ 1,3450, om vrijdag tijdens de Aziatische handel weer terug te zakken naar $1,3343. Aan het einde van de handel in Europa kostte een euro $ 1,3358.

Volgens valutastrateeg Chris Turner van ING was er sprake van een 'short squeeze'. Door de onverwacht sterke stijging van de munt moesten handelaren snel hun posities draaien en dit leidde tot extra vraag. Daarnaast zijn er nog andere redenen die de euro steun gaven: ingrepen van de ECB op de obligatiemarkt, succesvolle obligatieveilingen en Duitsland, dat het verzet tegen uitbreiding van het Europese steunfonds heeft opgegeven. Turner wijst erop dat hierdoor de premies van kredietverzekeringen, credit default swaps, op verschillende Europese staatsobligaties daalden. De premies daalden met zo'n 10 tot 15 basispunten. Dit betekent dat een verzekering op vijfjarige staatsobligaties met een onderliggende waarde van euro 10 mln, euro 10.000 tot euro 15.000 minder kost.

Turner verwacht dat de stijging van de euro kan aanhouden als er begin volgende week meer positieve berichten over het Europese noodfonds naar buiten komen in aanloop naar de bijeenkomst van de Europese ministers van financiën. De euro zou op korte termijn verder kunnen oplopen, denkt Turner.
Citigroup rekende eerder op een eerste renteverhoging in het eerste kwartaal van 2012, nu in de tweede helft van dit jaar.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 14 januari 2011

Verzekeraar AIG bijna klaar voor reprivatisering

De Amerikaanse verzekeraar AIG wordt klaargestoomd voor een herplaatsing van een deel van de aandelen die grotendeels in handen zijn van de overheid. Hiermee neemt het concern een grote stap richting volledige reprivatisering.

De VS pompten sinds het uitbreken van de kredietcrisis in september 2008 $ 182,3 mrd in AIG. Het verzekeringsconcern werd destijds overeind gehouden omdat het omvallen van AIG zou kunnen leiden tot een wereldwijde systeemcrisis.

Donderdag zijn enkele zakenbanken op uitnodiging van het ministerie van financiën bij elkaar gekomen om te kijken wie de herplaatsing van AIG mag begeleiden. Dit meldt persbureau Reuters op basis van verschillende bronnen. Een herplaatsing van aandelen AIG moet in mei plaatsvinden.

Bronnen stellen dat de zakenbank die de plaatsing mag begeleiden kan rekenen op een provisie van maximaal 0,75% van het te plaatsen bedrag. Dit komt overeen met het percentage bij de herplaatsing van General Motors vorig jaar.

'We moeten nadenken over de behoefte om kapitaal op te halen en de liquiditeit te verbeteren', aldus topman Robert Benmosche. Hij gaf geen tijdspad voor een herplaatsing, maar zei wel 'er zo snel mogelijk' klaar voor te willen zijn. Volgens persbureau Reuters zouden AIG en het ministerie van financiën zo'n $ 3 mrd aan aandelen willen herplaatsen.

AIG, voor de kredietcrisis de grootste verzekeraar ter wereld, heeft onder leiding van Benmosche een flink deel van de activiteiten afgestoten om de overheidssteun terug te betalen. Zo werd het Amerikaanse levensverzekeringenonderdeel US Life verkocht aan Metlife voor $ 16,2 mrd en werd er $ 20,5 mrd opgehaald bij de beursgang van een meerderheidsbelang in verzekeraar AIA Group uit Hongkong.

Deze week bereikte AIG overeenstemming over een van de laatste onderdelen die moesten worden afgestoten. Het Taiwanese levensverzekeringenonderdeel Nan Shan wordt voor $ 2,16 mrd verkocht aan een combinatie van enkele Taiwanese bedrijven.

Nu het afstoten van onderdelen is afgerond, zet AIG een nieuwe stap naar onafhankelijkheid. Volgende week geeft AIG warrants uit aan bestaande aandeelhouders die recht geven om voor $ 45 per stuk nieuwe aandelen te kopen. Een aandeel AIG kost nu circa $ 58. Na de transactie hebben de private aandeelhouders 7,9% van de aandelen AIG in handen. De Amerikaanse overheid bezit de resterende 92,1%.

De VS maken winst bij de verkoop van AIG als de aandelen boven de $ 29 staan. Door de uitgifte van de warrants is de verwachting dat het aandeel de komende weken zakt naar een koers van circa $ 45. Op die koers zou dat nog altijd een winst van $ 27 mrd betekenen.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 12 januari 2011

Rapport moet kritiek op Goldman smoren

De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs heeft dinsdag een rapport gepubliceerd waarin de bank zegt meer inzicht te willen geven in hoe zij haar geld verdient.

De zakenbank probeert met het 63 pagina's tellende document waarin 39 adviezen zijn opgenomen om de cijferrapportage aan te passen, de aanhoudende kritiek op de bank te smoren.
Goldman zegt dat het voor het eerst in zijn 142-jarige bestaan inzicht openheid te geven in de handels- en beleggingsresultaten.

Een van de resultaten van het rapport is dat de divisie 'trading and principal investments', goed voor 84% van de winst, wordt gesplitst. Een nieuwe divisie, 'institutional client services', zal in de toekomst de omzet en de winst voor belasting rapporteren over de handel in obligaties, valuta's en aandelen voor derden. De divisie 'investing and lending' laat zien hoe Goldman verdient met beleggingen uit eigen middelen.

Goldman beperkt daarnaast de macht van de handelsdesk, de laatste jaren gezien als een van de belangrijkste krachten binnen het bedrijf. Handelaren van deze desk worden ervan beschuldigd de meest giftige beleggingen te hebben gecreëerd, zoals de collateralized debt obligation Abacus 2007-AC1, een verpakte hypotheekobligatie. Deze belegging was voor beurswaakhond SEC aanleiding Goldman te beschuldigen van fraude. In juli schikte de bank de zaak voor $ 550 mln.

Goldman informeerde beleggers in de zaak-Abacus niet dat het een hedgefonds toestemming had gegeven tegen de belegging te speculeren. De bank gaf later toe 'een fout' te hebben gemaakt. Na de schikking begon de bank met het opstellen van het rapport met nieuwe richtlijnen.

In het rapport heeft Goldman nu een procedure opgenomen dat de bank geen misbruik van zijn klanten maakt, ook niet als dat per ongeluk mocht gebeuren.

Sinds het uitbarsten van de kredietcrisis zijn in de Amerikaanse media herhaaldelijk vragen gerezen over Goldman's financiële macht en motieven. De bank kwam in tegenstelling tot concurrenten ongeschonden door de kredietcrisis en maakte zelfs winst door op een daling van Amerikaanse hypotheekobligaties te speculeren.
Een deel van de Goldman-bestuurders zag meer transparantie niet zitten omdat concurrenten als J.P. Morgan daar baat bij zouden hebben. Zij waren echter verrast door de resultaten van een klantenonderzoek waaruit bleek dat een overgroot deel boos is op de bank en aangaf Goldman Sachs niet langer te vertrouwen.

Naast een nieuwe wijze om de cijfers te rapporteren gaat het in de toekomst ook een versimpelde balans rapporteren. Ook wil Goldman Sachs meer details gaan verstrekken over operationele en kredietrisico's.
Critici menen dat de nieuwe wijze van rapporteren nog altijd niet voldoende inzicht geeft. Volgens corporate-governance-experts zou Lloyd Blankfein, de topman van Goldman, moeten opstappen of op zijn minst zijn taken als bestuursvoorzitter moeten neerleggen. Maar over de toekomst van Blankfein wordt in het rapport niets gezegd. Goldman zelf zegt dat beleggers en klanten nog altijd achter Blankfein staan.

Blankfein kreeg een storm van kritiek over zich heen nadat hij in een interview gezegd had dat hij bij Goldman Sachs was om 'Gods werk' te doen. Bestuurders van Goldman denken nu dat de nieuwe richtlijnen het imago van de bank bij zowel klanten als het Amerikaanse publiek zullen verbeteren.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 11 november 2010

Lagere kredietstatus voor VS

Chinese kredietbureau Dagong voorziet langdurige recessie en solvabiliteitsprobleem

Amsterdam
De Chinese kredietbeoordelaar Dagong Global Credit Rating heeft hard uitgehaald naar het monetaire beleid van de Federal Reserve. Vanwege 'de verslechterde capaciteit en intentie om de schulden af te lossen' is de kredietstatus van de VS verlaagd van AA naar A+.

Het rapport van Dagong komt overeen met aanhoudende kritiek van China op de Amerikaanse centrale bank. Die besloot vorige week de geldpers aan te zetten door met nieuw geld voor $ 600 mrd aan staatsobligaties op te kopen. Terwijl de VS China beschuldigen van het kunstmatig laag houden van de yuan om de eigen exportpositie te bevoordelen, stelt China dat de VS juist de dollar kunstmatig depreciëren door een tweede ronde van kwantitatieve verruiming. Volgens Dagong stevenen de VS met dit beleid af op 'een langdurige recessie waarbij het steeds moeilijker zal worden om zijn financiële verplichtingen na te komen'.

Het Chinese bureau stelt dat de VS niet uit de problemen komen door een waardedaling van de dollar en voorbijgaan aan de belangen van crediteuren waaronder China. Dit wekt de indruk dat de VS niet de intentie hebben om de schulden te willen afbetalen, stelt een van de grootste kredietbeoordelaar van China.

Dagong, een privaat bedrijf dat nauwe banden heeft met de Chinese overheid, heeft als bedrijfsmotto 'waardeer niets meer dan de waarheid, krediet en onpartijdigheid'. Het bureau genoot nauwelijks bekendheid totdat het afgelopen juli een rapport publiceerde waarin het de kredietwaardigheid van vijftig landen onder de loep nam. Daarbij kwam de kredietstatus van China hoger uit dan die van de VS, Japan, het Verenigd Koninkrijk en andere gevestigde economieën. Nederland heeft bij Dagong een kredietstatus van AA+.

De resultaten verschilden daarmee flink van gevestigde beoordelaars als Standard & Poor's (S & P's) en Moody's die voor de VS de allerhoogste kredietstatus hanteren van AAA. Dagong zegt in zijn analyses te kijken naar het vermogen om welvaart te creëren en vervolgens naar de buffers. Verslechteren deze condities dan gaat de kredietwaardigheid omlaag.

Dagong probeerde eerder dit jaar toegang te krijgen tot de Amerikaanse markt om als concurrent van S &P's, Fitch en Moody's te fungeren, maar de Amerikaanse beurswaakhond SEC stak hier in september een stokje voor omdat het ratingbureau niet zou voldoen aan Amerikaanse federale beursreglementen. Dagong reageerde verbolgen en noemde de beslissing van de SEC 'discriminerend'. Het bureau wil toegang tot deze markt om naar eigen zeggen China's belangen als grootste crediteur te beschermen. China heeft nu voor circa $ 850 mrd aan Amerikaanse staatsobligaties in handen.

In de VS werd de verlaging door sommige media gezien als een 'economische bom'. The Wall Street Journal noemt Dagong 'een obscuur bureau' en het rapport 'bombastisch van toon'. Marktparticipanten zouden zich weinig aantrekken van het rapport. Tegelijkertijd zegt de krant dat de grote kredietbeoordelaars tijdens de kredietcrisis dusdanig slecht hebben gepresteerd dat er een moment kan komen dat beleggers wel rekening gaan houden met andere opinies zoals die van Dagong.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 november 2010

Inflatie komt als boemerang terug

Westen krijgt zelfgecreëerde inflatie in opkomende markten vanzelf weer terug op

Amsterdam
Westerse economieën gaan inflatie importeren. Stijgende lonen en prijzen in opkomende markten, gecombineerd met oplopende grondstofprijzen en het huidige monetaire beleid in het Westen, zijn daarvoor de belangrijkste factoren, stellen enkele analisten.

'Ik denk dat inflatie in aantocht is. We zien het nog niet in onze eigen inflatiecijfers, maar het komt eraan omdat de productiekosten in de opkomende markten snel stijgen', aldus Philippa Malmgren, president of Principalis Asset Management, eerder deze week tegenover de Amerikaanse zakenzender CNBC. De oplopende productiekosten zullen voor een deel worden verwerkt in de prijzen. De consument hier zal daardoor meer moeten betalen en minder geld te besteden hebben.

Vooralsnog is er in de ontwikkelde economieën nog geen sprake van een hoge inflatie. In de eurozone kwam het inflatiecijfer dit jaar op jaarbasis nog niet boven de 1,8% uit. De Europese Centrale Bank heeft zich ten doel gesteld de inflatie rond of onder de 2% te houden en lijkt dus momenteel geen problemen te hebben. In de VS kwam de inflatie in september uit op 1,1%.

Hoe anders zijn de inflatiecijfers in landen als India en China. In India bedraagt de inflatie al twee jaar ruim 10%. In China kwam de inflatie in september op jaarbasis uit op 3,6%, het hoogste niveau in bijna twee jaar. De oplopende prijzen zijn deels toe te schrijven aan stijgende voedselprijzen, waardoor werknemers hogere looneisen stellen. Eerder dit jaar kregen arbeiders in Bangladesh een loonsverhoging van 80% nadat werknemers massaal de straat op waren gegaan. Ook in China zijn de lonen in sommige sectoren na stakingen met soms wel 40% gestegen.

De verwachting is dat de voedselprijzen blijven stijgen. Zo liep de prijs van mais dinsdag op naar de hoogste stand in meer dan twee jaar tijd. Hetzelfde beeld is te zien bij de prijs van koffiebonen. De suikerprijs kwam dinsdag uit op het hoogste niveau sinds 1989 op zorgen dat India de export van suiker zal inperken en een groter deel zal aanwenden voor de binnenlandse markt.

Een andere factor die de prijzen in opkomende markten opstuwt, is het beleid van de Amerikaanse Federal Reserve. Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Fed, besloot vorige week de geldpers opnieuw aan te zetten door met nieuw geld voor $ 600 mrd aan staatsobligaties op te kopen.

Het probleem is echter dat dit geld niet in de VS blijft, stelt Hans Redeker, hoofd valuta bij BNP Paribas. 'De Fed creëert nieuwe dollars, maar die willen niet in de VS blijven. In plaats daarvan stroomt het geld naar bijvoorbeeld de vastgoedmarkt in Hongkong. De Fed creëert liquiditeit op de verkeerde plekken.' Deze overvloed aan dollars kan een negatieve impact op de economieën van opkomende markten hebben, omdat het voor inflatiedruk zorgt, aldus Redeker.

Deze geldstroom die momenteel naar de opkomende markten trekt, kan als een boemerang werken, denkt ook Philip Poole van HSBC Global Asset Management. 'Het risico is dat je inflatie eerst exporteert en vervolgens importeert.' Daarnaast zal de oplopende inflatie de centrale banken van de opkomende landen ertoe brengen de rente te verhogen.

De crux is dat een hogere rente tot een extra golf aan geld zal leiden, omdat het rendement op valuta's uit opkomende markten nog hoger wordt en daardoor carrytrades worden uitgelokt. De zeepbellen worden daardoor niet in gevestigde economieën maar daarbuiten opgeblazen. Neem de Indiase beurs, de Sensex. Sinds het dieptepunt in maart 2009 is de waarde verdubbeld.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 3 november 2010

Silver Spike

De zilverprijs is aan een opmars bezig. Het edelmetaal kostte in augustus nog 12.84€ per troy ounce (31,1 gram) en is sindsdien met meer dan een derde opgelopen. Deze week brak zilver voor het eerst sinds 1980 de barrière van 17.84€ Volgens sommige marktvorsers is deze stijging slechts het begin.

Kenners wijzen onder meer op de ratio tussen goud en zilver. In de periode van 1808 tot 2008 bedroeg deze verhouding 1 tot 33. Dit wil zeggen dat voor iedere troy ounce goud er circa 33 troy ounce aan zilver kan worden aangekocht. De huidige correlatie bedraagt geen 33, maar ruim 60. Door een gebrek aan vertrouwen in de economie is de goudprijs de afgelopen jaren hard gestegen, terwijl zilver nauwelijks in beweging kwam. Om de ratio weer te laten zakken naar 33 dient of de goudprijs hard te zakken of zilver moet zeer sterk gaan stijgen.

Een andere factor van de prijsstijging is dat de fysieke voorraad zilver al jaren dalende is. Volgens cijfers van onderzoeksbureau CPM is de voorraad afgenomen van 2,2 mln ounce in 1990 naar minder dan 1 mln ounce nu. In tegenstelling tot goud kent zilver vele industriële toepassingen en wordt het verwerkt in mobiele telefoons, tv- en computerschermen.

Omdat nu gedolven zilver in zijn geheel wordt verbruikt loopt de voorraad niet op. Uit de World Silver Survey 2010 van The Silver Institute blijkt dat in 2009 889 mln ounce werd gewonnen, de vraag was echter even groot. Voor dit jaar wordt slechts een geringe stijging van de productie verwacht.

Los van vraag en aanbod, hangt er een ander heet hangijzer boven de zilvermarkt. De Amerikaanse Commodities Futures Trading Commission (CFTC), die de handel in termijncontracten van grondstoffen bewaakt, is begonnen met een onderzoek naar manipulatie van de zilverprijs door JPMorgan Chase en HSBC.

De twee banken zouden valse orders hebben ingelegd om zo de prijsstelling van het edelmetaal te beïnvloeden. Daarnaast zouden zij grootschalige 'naked short-posities' hebben ingenomen - zilver verkopen zonder het feitelijk te bezitten - en daarmee de zilverprijs bewust laag hebben gehouden.

Sinds de CFTC het onderzoek heeft aangekondigd is de zilverprijs met 8% gestegen. Volgens geruchten in de markt zou JPMorgan Chase zijn shortposities aan het sluiten zijn. Dit heeft een opdrijvend effect.

Of de banken echt schuldig zijn aan manipulatie moet nog blijken. Maar mocht de CFTC concluderen dat de zilverprijs kunstmatig laag is gehouden, dan is een run op zilver niet ondenkbaar. Als partijen daardoor worden gedwongen om naked-shortposities terug te draaien, is een 'silver spike' een zeer realistische mogelijkheid.