Prijzen van olie en gas bewegen heftig wegens angst voor sterkste orkaan sinds Katrina
Amsterdam
De tropische storm Gustav bepaalt op dit moment de richting van de olieprijs. De vrees is dat Gustav de krachtigste orkaan zal worden sinds Katrina eind augustus 2005 de Golf van Mexico aandeed en vervolgens voor een grote verwoesting van de stad New Orleans zorgde.
Volgens het Amerikaanse National Hurricane Center zal Gustav de komende dagen aan kracht winnen. Van een tropische storm verandert Gustav in een orkaan om maandag de kust van de zuidelijke staat Louisiana te bereiken. Volgens een berekening tv-zender CNBC zal de olieproductie met 1,2 miljoen vaten per dag worden verminderd mocht Gustav de Amerikaanse kust in de Golf van Mexico raken. Weerstation Weather Insight schatte de kans dat dit gaat gebeuren gisteren in op 70 tot 75%.
Oliemaatschappijen die actief zijn in de Golf van Mexico zijn al bezig met het evacueren van personeel. Shell verplaatst al zijn medewerkers, sectorgenoot BP evacueert 400 personeelsleden van de olieplatforms in de Golf. Oliereus Exxon meldt op zijn website dat het medewerkers uit voorzorg zal evacueren van boorplatforms en raffinaderijen aan de kust. De Amerikaanse kustlijn aan de Golf is van Texas tot Louisiana verantwoordelijk voor 42% van de totale raffinagecapaciteit van de Verenigde Staten. De olie-industrie in de Golf van Mexico is goed voor 26% van de olie en 12% van het gas voor de Amerikaanse markt.
Tijdens en na orkaan Katrina in 2005 steeg de prijs van olie en gas naar recordhoogtes. De olieuitvoer vanuit de Golf lag nagenoeg helemaal stil en bijna een vijfde van de raffinagecapaciteit was buiten bedrijf.
In de staat Louisiana wordt op het ergste gerekend. 'Ik verwacht dat de effecten van de orkaan de capaciteiten van Louisiana zullen overtreffen', aldus gouverneur Bobby Jindal van de staat in een brief aan president George W. Bush. 'Federale hulp is nodig om levens te redden, eigendommen en de volksgezondheid te beschermen.'
De prijs kan door de orkaan fors oplopen, verwachten sommige marktpartijen. 'Als de olievoorraad op een hoog niveau was, dan zou de impact van een orkaan niet zo groot zijn', zegt John Hall, directeur van consultantsbureau John Hall Associates uit Londen tegenover persbureau Bloomberg. 'Dit is echter niet het geval. De voorraad van Oeso-landen moet nog verder worden opgebouwd en die van de VS zelf is laag.'
Als Gustav is uitgeraasd, is de volgende orkaan alweer in aantocht. Hanna is nu nog een tropische storm op ruime afstand van de Golf, maar kan binnen vijf dagen de VS bereiken, aldus de National Hurricane Center.
De olieprijs liep gisteren tijdens de handelsdag op tot boven de $ 119. De prijs viel echter scherp nadat het Internationaal Energie Agentschap (IEA) bekendmaakte dat het zo nodig zijn strategische reserves zal aanspreken om het weggevallen aanbod aan te vullen. De olieprijs viel zo'n $ 4 tot rond de $ 115 per vat. Na orkaan Katrina sprak het IEA zijn strategische voorraden daadwerkelijk aan om het aanbod op de oliemarkt aan te vullen.
De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs verlaagde gisteren de verwachting voor de vraag naar olie fors. Waar het eerder uitging van een groei van 1,3 miljoen vaten per dag voor 2009, denkt Goldman nu dat de vraag met 700.000 tot 800.000 vaten per dag zal toenemen.
Dezelfde bank zegt dat in Azië de raffinagekosten de komende jaren gaan dalen. De bank schrijft dit toe aan een sterke stijging van de capaciteit de komende jaren. De winst op het verwerken van olie zal dalen naar $ 6 per vat in 2009 en $ 5,50 in 2010. Op dit moment is de marge $ 9 per vat.
Binnen twee jaar zal de raffinagecapaciteit met ongeveer 2,5 miljoen vaten per dag toenemen. Tegelijkertijd neemt de wereldwijde vraag naar olie in dezelfde periode minder hard toe. In het vierde kwartaal van dit jaar komt een raffinaderij van Reliance Petroleum in India in gebruik. Twee raffinaderijen van PetroChina zullen in de tweede helft van dit jaar operationeel worden. In juni werd een raffinaderij geopend van China Petroleum. Hierdoor zal alleen dit jaar de raffinagecapaciteit met circa 1,3 miljoen varen per dag toenemen. De timing is volgens analisten van Goldman Sachs uitermate slecht 'nu de vooruitzichten voor de olievraag verzwakken'.
Aandelen van de Chinese raffinaderij Cnooc stegen donderdag op de beurs van Hongkong naar het hoogste niveau in meer dan een maand. Het concern rapporteerde over de eerste helft van het jaar een recordwinst van $ 4 mrd, een stijging van 89%. De cijfers waren veel beter dan de consensus in de markt.
Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad
