donderdag 17 april 2008

Merrill lijdt opnieuw verlies

Wall Street Journal: zakenbank gaat $ 6 tot $ 8 mrd afschrijven door kredietcrisis

Amsterdam
De Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch zal bij de presentatie van de eerstekwartaalcijfers vandaag nog eens $ 6 mrd tot $ 8 mrd af schrijven. Dat meldt The Wall Street Journal (WSJ) woensdag op basis van een anonieme bron.

Door de nieuwe afschrijvingen zal Merrill voor het derde kwartaal op rij verlies noteren, aldus de krant. Daarmee komt het totaal aan afboekingen van de zakenbank sinds de start van de kredietcrisis uit op meer dan $ 30 mrd.

Door de kredietcrisis die is ontstaan in de markt voor risicovolle Amerikaanse hypotheekobligaties hebben banken al tientallen miljarden afgeschreven. De banken zijn hierdoor voorzichtiger geworden met het verstrekken van nieuwe leningen. Dit heeft een negatieve impact op de economie, met name in de VS.

Volgens WSJ gaat Merrill Lynch een kostenbesparingsoperatie voorbereiden. Hierbij zal 10% tot 15% van de arbeidsplaatsen sneuvelen. De bank haalde onlangs voor $ 12,8 mrd aan nieuw kapitaal op, waardoor Merrill Lynch op korte termijn geen extra financiële injecties nodig heeft, aldus WSJ.

Citigroup, de grootste bank van de Verenigde Staten, komt vrijdag met de cijfers over de eerste drie maanden van dit jaar. Analisten rekenen gemiddeld op een verlies van $ 4,75 mrd. In het vierde kwartaal bedroeg het verlies $ 9,8 mrd.

Sectorgenoot JPMorgan kwam gisteren met cijfers en schreef over het eerste kwartaal $ 2,6 mrd af op risicovolle hypotheekobligaties. Het totaal aan afschrijvingen van JPMorgan komt sinds begin vorig jaar uit op circa $ 10 mrd.

De nettowinst van JPMorgan halveerde naar $ 2,37 mrd, terwijl de omzet in de eerste drie maanden van het lopende jaar daalde naar $ 17,9 mrd, tegen $ 19,7 mrd dezelfde periode een jaar eerder. 'Wij verwachten dat de economie aanhoudend zwak zal blijven en dat de kapitaalmarkten onder druk blijven staan', zei topman Jamie Dimon in een toelichting op de cijfers. Ondanks een winstdaling van 50% waren de cijfers beter dan de verwachting van analisten.

JPMorgan nam in maart van dit jaar zakenbank Bear Stearns over toen de bank dreigde om te vallen. In eerste instantie bood JPMorgan $ 2 per aandeel, maar het verhoogde dit later naar $ 10. De bank werd bij de overname van Bear Stearns gesteund door het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve. Volgens topman Dimon zal de overname van Bear Stearns de bank er niet van weerhouden andere overnames te doen. Volgens bronnen zou JPMorgan een bod willen uitbrengen op de Amerikaanse spaarbank Washington Mutual Washington Mutual. Dat bedrijf kreeg vorige week een kapitaalinjectie van $ 7 mrd van een groep investeerders rond de investeringsmaatschappij TPG.

De grootste bank van de Amerikaanse westkust, Wells Fargo & Co, kwam gisteren met verrassend sterke cijfers en zag de winst dalen met 11% naar $ 2 mrd. 'Dit is een bank met een zeer conservatieve kredietcultuur', aldus een analist tegenover persbureau Bloomberg. 'Zij hebben zich niet gestort in allerlei exotische instrumenten die bij andere banken tot zoveel problemen hebben geleid.'

Volgens analist Meredith Whitney van Oppenheimer & Co zullen de grote Amerikaanse banken dit jaar de grootste verliezen boeken in meer dan twintig jaar. Whitney zei vorig jaar dat Citigroup door de vele overnames van de afgelopen jaren niet voldoende middelen had om het huidige dividend te handhaven. Twee maanden later kwam haar voorspelling uit.

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, de Oeso, verwacht dat de afschrijvingen door de kredietcrisis uit zullen komen tussen de $ 350 mrd en $ 420 mrd. Eerder ging de Oeso nog uit van circa $ 300 mrd. Volgens de organisatie was dit cijfer onbetrouwbaar omdat hierbij de marktprijzen van afgelopen september werden gehanteerd.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 22 maart 2008

In ban van Bear Stearns

Een nieuw slachtoffer van de kredietcrisis hield de markten deze week in zijn greep. Met het omvallen van zakenbank Bear Stearns het afgelopen weekend, hielden beleggers hun hart vast.

Menig belegger trok vorige week zijn wenkbrauwen op toen de Amerikaanse kredietbeoordelaar Standard & Poor's (S&P) zei dat het einde van de kredietcrisis in zicht was. S&P gaf aan dat er in totaal maximaal $ 285 mrd wordt afgeschreven en dat het daarna klaar is. Nog geen dag later viel een instituut op Wall Street om: de 85 jaar oude zakenbank Bear Stearns. Door een gedwongen verkoop gaat JP Morgan Chase nu voor een afbraakprijs van circa $ 240 mln met de bank aan de haal. Beleggers vreesden dat meer slachtoffers zouden volgen. Al vlug doken er geruchten in de markt op dat sectorgenoot Lehman Brothers de volgende zou zijn. In Groot-Brittannië ging woensdag het gerucht dat de Britse bank HBOS zou omvallen wegens liquiditeitsproblemen, waarop de koers in elkaar klapte. Het verhaal bleek echter onjuist. De Britse beurswaakhond FSA zegt de bron van dit gerucht achterhaald te hebben en overweegt stappen.

Door het omvallen van Bear Stearns duikelden de koersen op de wereldwijde aandelenmarkten. In Azië daalden de beurzen met meerdere procenten en ook Europa werd niet gespaard. In Amsterdam noteerde de AEX-index maandag een verlies van 3,8% en sloot de graadmeter op 415 punten. Het was de laagste slotstand sinds juni 2006. Vooral de financiële waarden moesten het ontgelden: Fortis, Aegon en ING leverden tussen de 4% en 5% in.

Fed grijpt opnieuw in
Een dag later waren alle blikken gericht op het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve. De markt schatte de situatie dusdanig ernstig in dat het overgrote deel van de partijen rekende op een renteverlaging van 100 basispunten naar 2%. De aandelenmarkten liepen vooruit op deze rentestap en maakten het maandag opgelopen verlies dinsdag deels weer goed. Uiteindelijk besloot de Fed om de rente met 75 basispunten te verlagen naar 2,25%, nog altijd een forse verlaging. Die stap is een logisch gevolg van de stagnerende Amerikaanse economie en de dalende huizenmarkt. Zelfs de baas van de Fed, Ben Bernanke, voelt inmiddels de gevolgen van het instorten van de huizenmarkt in de VS. Zijn 240 m2 grote huis in de buurt van Capitol Hill in Washington DC is vier jaar later waarschijnlijk niets in waarde gestegen. Hij kocht het huis in mei 2004 voor $ 839.000.

Wall Street reageerde euforisch op de nieuwe renteverlaging. De Dow Jones-index won dinsdag ruim 400 punten, de S&P-500 en de Nasdaq wonnen beide rond de 4%. De Europese beurzen wisten echter het voorbeeld van Wall Street niet te volgen.

De nieuwe renteverlaging moet de Amerikaanse economie er weer bovenop helpen, want die staat nagenoeg stil. De organisatie van geïndustrialiseerde landen, de Oeso, liet deze week weten dat de economie in de VS met slechts 0,1% zal groeien in het tweede kwartaal. De Oeso denkt niet dat een recessie aanstaande is, maar de meningen daarover verschillen. Zo zei hoofdeconoom Bruce Kasman van JP Morgan Chase deze week: 'Het heeft er alle schijn van dat we al in een recessie verkeren.'

Banken zorgen voor opluchting
Naast de renteverlaging zorgden cijfers van Amerikaanse zakenbanken voor opluchting. Hoewel Goldman Sachs en Lehman Brothers over het eerste kwartaal van dit jaar flinke winstdalingen lieten zien, waren de cijfers tot opluchting van de markt minder slecht dan verwacht. De voorgelegde resultaten zorgden voor een herstel van de bankaandelen. Aan het einde van de week was in Amsterdam ING met een winst van 4,3% de sterkste stijger, gevolgd door Fortis dat in vier handelsdagen 2,7% wist bij te schrijven. De bank-verzekeraar profiteerde van het nieuws dat de Chinese verzekeraar Ping An voor euro 2,15 mrd een belang van 50% in de divisie vermogensbeheer van Fortis neemt.

Ook in Nederland zijn de gevolgen van de crisis - weliswaar op minder grote schaal - voelbaar. Softwarebedrijf Exact liet weten de gesprekken met investeringsbedrijven die het bedrijf wilden overnemen te hebben afgebroken. De geïnteresseerde partijen zouden een 'gebrek aan liquide middelen' hebben. Het aandeel Exact ging met ruim 10% onderuit.

De grootste verliezer van deze week is biotechbedrijf Pharming. Rhucin, het belangrijkste geneesmiddel van het Leidse bedrijf, kreeg voor de tweede keer geen toestemming van de Europese geneesmiddelenbeoordelaar Emea. Pharming daalde met bijna 25% naar euro 0,88.

Opmerkelijk was het verlies van kantoorhandelaar Corporate Express. De koers van het aandeel zakte deze week onder het bod van sectorgenoot Staples van euro 7,25. Aandeelhouders voeren de druk op het bestuur op. Ze willen dat het bestuur zich niet al te hardnekkig opstelt ten opzichte van Staples. Aandeelhouders zijn bang dat als Staples zich terugtrekt de koers van het aandeel terugvalt tot het niveau van ongeveer euro 4, waarop de koers bewoog voordat Staples een bod uitbracht.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad

Vijf vragen aan: Mary-Therese Barton

Mary-Therese Barton van Pictet is sinds 2005 een van de fondsbeheerder van het Emerging Markets Debt Fund en sinds kort beheerder van het EMD Latijns-Amerika-fonds met een omvang van $ 68 mln. Voor die tijd was ze analist vastrentende obligaties opkomende markten. De 28-jarige Mary-Therese was eerder werkzaam bij kredietbeoordelaar Dun & Bradstreet, waar ze Europese kredietrisico's analyseerde.

1 Waarom beleggen in Latijns-Amerika?
'Ik verwacht dat dit deel van de wereld het de komende jaren beter zal doen dan andere regio's. Ook bij een groeivertraging van de wereldeconomie verwacht ik dat Latijns-Amerika het relatief goed zal doen. De fundamenten onder de economieën van verschillende landen zijn sterk verbeterd. Daarnaast groeit de binnenlandse vraag van landen zoals Brazilië sterk. Dit zal zijn weerslag hebben op lokale munten, die in waarde zullen stijgen. Ook profiteren munten uit de opkomende markten van de zwakte van de Amerikaanse dollar. Latijns-Amerika was in februari binnen de opkomende markten de regio die de beste rendementen heeft laten zien.'

2 Waarom juist obligaties?
'Latijns-Amerika is een regio waar pensioenfondsen groeien. In landen als Mexico en Brazilië hebben pensioenfondsen nu nog een waarde van 8% tot 10% van het binnenlands bruto product. In Nederland is dat 125%, er valt dus nog een wereld te winnen. De Latijns-Amerikaanse pensioenfondsen zullen de komende jaren de natuurlijke kopers zijn van lokale munten en lokale obligaties.'

3 Wat is de laatste wisseling in de portefeuille?
'We hebben winst genomen op de Braziliaanse real omdat de export naar de VS stagneert, en zitten nu long in de munt van Costa Rica, de colón. We speculeren daarnaast op een daling van de Mexicaanse peso en een daling van Mexicaanse lange rente. Dat land exporteert bijna een kwart van zijn goederen naar de VS en zal zeker last krijgen van een terugval van de Amerikaanse economie.'

4 Wat zijn de risico's?
'In Latijns-Amerika zijn de geopolitieke risico's het grootst. Neem bijvoorbeeld de huidige problemen in Colombia en Venezuela.'

5 Wat is de benchmark voor dit fonds?
'Wij proberen de JPMorgan GB-EM Global Latin America index te verslaan.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 20 maart 2008

Ontslagen topmanager Bear Stearns lacht het laatst

De verliezer van vorig jaar is de winnaar van vandaag. Topmanager Warren Spector werd vorig jaar ontslagen bij Bear Stearns, maar hij werd als enige steenrijk van de bank.

Amsterdam
Afgelopen weekeinde was het weekeinde van de Amerikaanse zakenbank Bear Stearns. Nadat bekend was geworden dat de bank door de kredietcrisis niet meer aan zijn betalingsverplichtingen kon voldoen, werd hij gered door JPMorgan Chase. Nou ja, gered... JPMorgan wil amper $ 240 mln betalen voor Bear Stearns. Dat is minder dan waarvoor het decadente hoofdkantoor van Bear Stearns in New York in de boeken staat. Het lachen is ze bij Bear vergaan.

Dat geldt niet voor Warren Spector. Tot midden vorig jaar was hij covoorzitter van de bank en hoofd aandelen- en obligatiehandel. Als zodanig was hij het investeringsgezicht van de bank. Toen in juni twee hedgefondsen van Bear Stearns ten onder gingen, was het gedaan met de 50-jarige Spector. De toenmalige topman James Cayne stuurde zijn leerling en gedoodverfde opvolger weg. Met dit ontslag willen we het vertrouwen in de bank herstellen, luidde destijds de verklaring van Cayne.

Afgelopen weekeinde was zowel Cayne als Spector aanwezig bij een bridgetoernooi in Detroit. Spector bleef ver achter bij zijn oude leermeester. Op een deelnemersveld van 3555 bridgers werd Spector 146ste, tegen Cayne 65ste. Het zal Spector niet hebben kunnen deren. Toen Spector vorig jaar de laan werd uitgestuurd had hij zijn belangen in Bear Stearns al grotendeels verkocht, daartoe gedwongen door een verandering in het beloningsschema, uitgerekend bedacht door Cayne. De verkoop leverde Spector maar liefst $ 382 mln op. Cayne zelf hield zijn stukken aan, die vorig jaar nog $ 1 mrd waard waren. Door de ineenstorting van de zakenbank is dit pakket bij het bod van JPMorgan nog slechts $ 12 mln waard. En van zijn status hoeft Cayne het ook niet meer te hebben. Hij werd op zijn beurt vorig jaar vervangen door de 57-jarige Alan Schwartz.

Het bod van JPMorgan Chase waardeert het aandeel op $ 2. De koers beweegt zich echter iets onder de $ 6. Dat duidt erop dat beleggers rekenen op een hoger bod, mogelijk van een concurrent van JPMorgan. Caynes aandelen zouden dan meer waard worden. Maar in de buurt van de $ 382 mln van de mindere bridger en leerling Spector komt hij nooit meer.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

'Apple praat over onbeperkte toegang tot muziek iTunes'

Amsterdam
Computerfabrikant Apple praat met platenmaatschappijen over een compleet nieuw model voor mediawebwinkel iTunes. Tegen een extra vergoeding krijgt de gebruiker onbeperkt toegang tot iTunes, de muziekbibliotheek van Apple. Dat meldde de Financial Times woensdag op basis van niet nader genoemde bronnen.

Apple zou met dit plan het model van Nokia kopiëren. De Finse maker van mobiele telefoons sloot in december een contract met platenmaatschappij Universal Music Group.
Bij bepaalde modellen van Nokia kunnen gebruikers vanaf de tweede helft van dit jaar een jaar lang gratis muziek downloaden. Nokia noemt de nieuwe dienst 'Comes with music'. Nokia is in gesprek met zo veel mogelijk platenmaatschappijen om gelijksoortige contracten af te sluiten. Het Finse bedrijf wil die contracten rond hebben voordat de eerste 'Comes with music' wordt gelanceerd.

Volgens bronnen rond de onderhandelingen draait het om de vergoeding die het bedrijf wil afstaan aan de muziekuitgevers. Nokia betaalt platenmaatschappij Universal bijna $ 80 per gebruiker. Apple zou niet verder willen gaan dan $ 20.

De Amerikaanse computerfabrikant zou twee mogelijkheden overwegen. Gebruikers van de iPhone kunnen via een abonnement digitale muziek downloaden. Dit is snel te verwezenlijken: klanten met de iPhone betalen dan via de maandelijkse telefoonrekening.

Voor de iPod wordt een extra vergoeding gevraagd, waarna de gebruiker gedurende de levensduur van het apparaat gratis gebruik kan maken van iTunes. Nu betaalt de gebruiker per gedownload nummer een bedrag van $ 0,99. Apple wilde geen commentaar geven op het plan.
Uit marktonderzoeken blijkt dat consumenten wel oren hebben naar onbeperkte toegang tot een muziekbibliotheek. Zij zouden bereid zijn tot $ 100 per persoon extra te betalen voor de levensduur van het apparaat.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

woensdag 19 maart 2008

Staatsfondsen zijn al miljarden kwijt

Investeringen en kapitaalinjecties in Amerikaanse en Europese banken hebben enkel verlies opgeleverd

Amsterdam
De afgelopen dagen zijn er met het omvallen van Bear Stearns miljarden dollars verdampt. Staatsfondsen weten hoe dit voelt, want zij hebben miljarden gestopt in grotendeels Amerikaanse financiële instellingen. Het heeft de fondsen bitter weinig opgeleverd: binnen korte tijd kijken ze tegen grote verliezen aan.

Het einde van die verliezen is volgens zakenbank Merrill Lynch nog niet in zicht. Bear Stearns zal niet het laatste slachtoffer van de kredietcrisis zijn. 'Het omvallen van Bear Stearns kan worden gezien als de eerste in een lange rij', aldus analist Richard Bernstein van Merrill in een rapport.

Ook volgens Jim Rogers, die samen met superbelegger en filantroop George Soros in de jaren zeventig het Quantum Hedge Fund opzette, zullen staatsfondsen die geld stoppen in Amerikaanse banken nog veel geld gaan verliezen. Rogers stelt dat de staatsfondsen te vroeg zijn ingestapt.

Dat de staatsfondsen uit het Midden-Oosten en opkomende economieën te vroeg zijn ingestapt is reeds een feit. Neem het grootste staatsfonds van de wereld, Abu Dhabi Investment Autorities (Adia). In november nam het voor $ 7,5 mrd een belang van 11% in Citigroup. Adia zorgde ervoor dat een deel van de problemen die door miljardenverliezen op de verkoop van risicovolle (subprime) hypotheekobligaties ontstonden, werden verholpen. Het aandeel Citi is de laatste tijd zover weggezakt dat Citi vanaf het huidige niveau met ruim 70% moet stijgen om weer te komen op het niveau waarop Adia in het aandeel stapte.

Een andere verliezer is het Chinese China Investment. Dit staatsfonds gaf de Amerikaanse bank Morgan Stanley eind december een kapitaalinjectie van $ 5 mrd. Sindsdien is de koers van het aandeel met 30% gedaald. Hetzelfde China Investment stapte ook in hedgefonds Blackstone. Vorig jaar mei kocht het een aandeel van 9% voor $ 3 mrd. Inmiddels is het belang met meer dan de helft in waarde gedaald. Een ander staatsfonds, Singapore Investment, kocht in december samen met een anonieme financier uit het Midden-Oosten voor euro 8 mrd een belang in UBS. De koers van UBS is sinds de kapitaalinjectie met ruim 55% gedaald.

Met zulke grote verliezen zullen staatsfondsen steeds minder happig zijn om nog meer dollars in Amerikaanse banken te stoppen. Bovendien neemt de kritiek uit eigen land toe door deze investeringen. Na de waardedaling van het belang in Blackstone zijn Chinese webloggers zich aan het roeren. Zij vragen zich af hoe slim de door de staat aangewezen beheerders van deze fondsen zijn. Op de populaire Chinese website sina.com vraagt een anoniem persoon aan de overheid om voorzichtiger om te springen met de buitenlandse reserves van zijn land, aangezien die 'het product zijn van het zweet en bloed van de Chinese bevolking'.

Er zijn maar weinig instellingen voor wie het omvallen van Bear Stearns met een sisser is afgelopen. De bestuurders van de Chinese zakenbank Citic Securities zijn door het oog van de naald gekropen, want nog geen vijf maanden geleden zou Citic voor een bedrag van $ 1 mrd een belang van 6% kopen in Bear Stearns. James Cayne, toen nog de bestuursvoorzitter van de 85 jaar oude zakenbank, sprak van een 'superdeal' met de Chinezen. De overeenkomst werd echter nooit ondertekend. Anders had Citic 69 keer de prijs moeten betalen die JPMorgan uiteindelijk nodig had om Bear Stearns in te lijven. Aandelen Citic stegen maandagnacht op de beurs van Sjanghai, ondanks dat de Chinese hoofdgraadmeter, de CSI 300, dinsdag naar het laagste punt in acht maanden daalde.

De beurzen herstelden gisteren op de verwachting dat het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve, de rente met een vol procentpunt zou verlagen naar 2%. Een enkele handelaar rekende zelfs op een renteverlaging van 125 basispunten. Uiteindelijk besloot de Fed gisterenavond om de zogeheten 'Fed Fund rate' met 75 basispunten te verlagen naar 2,25%.

Maandag kregen de beurzen zware klappen door de problemen rond de omgevallen zakenbank Bear Stearns. Waar Europese en Aziatische indices meerdere procenten inleverden, viel de schade op Wall Street mee. De Dow Jones-index opende maandag 200 punten lager, maar sloot de dag af met een winst van 0,2%. Die plus was grotendeels toe te schrijven aan JPMorgan, de bank die Bear Stearns overneemt. JPMorgan steeg maandag met ruim 10%. De bank neemt Bear Stearns over door middel van een aandelenruil. Voor ieder aandeel Bear Stearns krijgt de houder 0,05473 aandeel JP Morgan.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad