Vol gas beleggen met putopties

Spelen met putopties kan verliezen op portefeuille beperken of extra rendement opleveren

Voor de speculant is de optie het ultieme middel om een gokje op de beurs te wagen. Het is simpel: met een call speculeren op stijging en met een put mikken op een daling. De afgelopen twee handelsweken had vooral dat laatste uitkomst kunnen bieden. Het is de favoriet van de 'beren' die verwachten dat de markten gaan dalen en die 'met een put zit je goed' als lijfspreuk hanteren. Maar ook optimistische beleggers, de 'stieren', kunnen met een putoptie uit de voeten. Ter bescherming, maar ook om te profiteren van een stijging om op die manier het rendement te versnellen. 'Veel hangt af van de horizon die de belegger hanteert. Het moet een onderdeel zijn van een strategie', zegt technisch analist Edward Loef van Theodoor Gilissen.

Hoe heeft dit uitgepakt in de praktijk? Neem Fortis. Beleggers in dit aandeel hebben tot nu een slecht jaar. Het aandeel is sinds januari, toen het nog rond de euro 32 noteerde, met bijna 50% gedaald naar een koers van circa euro 18. In echt geld leverden honderd aandelen van de bank-verzekeraar dit jaar een verlies op van circa euro 1200 - exclusief de uitkering van dividend. Tenzij de belegger ter dekking een put had gekocht op het koersniveau van begin dit jaar. Elke euro verlies voor het aandeel Fortis, is een waardestijging voor de put van euro 100. Een optieserie hanteert een onderliggende waarde van honderd aandelen. Minus de premie die is betaald voor de aanschaf, had de belegger op die manier een groot deel van zijn verlies kunnen beperken. Had het aandeel Fortis het gehele jaar rond hetzelfde koersniveau geschommeld of was het aandeel verder gestegen, dan was de put verloren geld. Voor menig aandelenbelegger is het inbouwen van een stuk zekerheid deze premie ongetwijfeld waard.

Nu Fortis zo hard is afgestraft is het verkopen van een put, ook wel schrijven genoemd, wellicht een goed moment. Hiermee wordt de verplichting aangegaan om aandelen tegen een vooraf vastgestelde koers en tijd af te nemen. De verkoper of schrijver krijgt voor deze positie een premie op zijn rekening gestort. Omdat bij het schrijven van een put een verplichting wordt aangegaan, moet de belegger de onderliggende waarde in bezit hebben. In het geval van Fortis moet bij het schrijven van een optie met een uitoefenprijs van euro 18 de onderliggende waarde - in dit geval euro 1800 - in het bezit zijn. Een belegger moet de aandelen tegen de afgesproken koers kunnen afnemen. Stijgt het aandeel tot boven de uitoefenprijs, dan komen de aandelen niet in uw bezit, maar is de premie verdiend. Daarnaast wordt rente ontvangen over de euro 1800 die op de rekening staat. Het trucje kan na het aflopen van de optieserie nogmaals worden toegepast.

Het schrijven van een putoptie gaat wel gepaard met risico's. 'Onze analist omarmt het aandeel, maar als technisch analist heb ik het aandeel door diverse steunniveaus zien zakken', zegt Loef. Analisten wijzen bij Fortis op een dividendrendement die boven de 5% ligt, en een koerswinstverhouding van ongeveer 5,5 als redenen om het aandeel te kopen. Loef kijkt enkel naar de koersbewegingen. Hij zag afgelopen september euro 20 als een belangrijk steunniveau voor Fortis. Op deze koers werd besloten om puts te schrijven om te profiteren van een herstel. Weliswaar maakte het aandeel een ritje van euro 20 naar euro 24, maar Fortis zakte in de weken erna verder tot onder dat niveau. 'Op papier zaten we even goed', zegt Loef.

Een ander voorbeeld waarbij het schrijven van een put verlies had opgeleverd, is het aandeel Randstad. Begin dit jaar noteerde het aandeel rond de euro 50 om in de loop van het jaar door te stijgen tot boven de euro 60. In juli reageerden beleggers geschrokken op een afvlakkende omzetgroei waarop het aandeel fors werd afgestraft. Wie toen rekende op herstel en een put schreef, kwam bedrogen uit. Het aandeel daalde verder en inmiddels noteert Randstad circa euro 31. Een troost: de belegger die de aandelen kocht, heeft nog meer verlies want die heeft geen premie ontvangen voor het schrijven van de put. De belegger die begin dit jaar puts met een uitoefenprijs van euro 50 kocht, heeft hier de eerste zes maanden van het jaar weinig plezier aan beleefd, inmiddels heeft deze put een intrinsieke waarde van bijna euro 19.

Voor degene die gelooft in een herstel van een aandeel is het kopen van een call de simpelste en minst risicovolle strategie. De call kan waardeloos aflopen als het aandeel niet binnen de looptijd van de optie de beoogde stijging maakt, maar meer dan de ingelegde premie kan niet worden verloren. Een simpele strategie die de Duitse automaker Porsche toepaste nadat het een bod op sectorgenoot Volkswagen had uitgebracht. Van de winst voor belasting over de eerste helft van dit jaar van euro 5,86 mrd, was euro 3,6 mrd verkregen door winst op callopties Volkswagen. Het bedrijf verdiende dus drie keer zo veel met het handelen in opties als met het produceren van auto's. Na het bod van Porsche steeg Volkswagen van euro 40 naar euro 140. Gisteren werd een slot genoteerd van euro 170. Een dergelijke koersontwikkeling is de droom van iedere belegger. Met winstmarges van deze grootte kan een luxe sportwagen worden gekocht, een Porsche bijvoorbeeld.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
Download PDF
(c) 2007 Het Financieele Dagblad