Amsterdamse beurs verliest aan glans door onvoldoende aanwas

Welk bedrijf wil er nog naar de beurs? Grote namen verdwijnen uit Amsterdam, terwijl de oogst aan nieuwe noteringen de laatste jaren karig is. Handelaren spreken al met lede ogen over de 'AE-Niks'.

Gezocht: bedrijf met beursambities. Want het Nederlandse bedrijfsleven weet de weg naar de aandelenbeurs maar moeilijk te vinden. Het ene na het andere fonds - hetzij door een overname, hetzij door een buyout - verdwijnt van de Amsterdamse beurs. Tegelijkertijd vertoont het aantal nieuwe noteringen op de aandelenmarkt al enkele jaren een dalende trend. Amsterdam loopt daarmee achter bij het aantal beursintroducties dat in Londen, Parijs en ook Brussel plaatsvond. De vraag is waarom, want een gang naar de beurs staat toch garant voor toegang tot kapitaal, naamsbekendheid, groei en status?

Euronext is actief bezig nieuwe noteringen naar de markt te halen. Volgend jaar moet het aantal nieuwe noteringen weer toenemen. Het beursbedrijf zegt 'in gesprek te zijn met enkele kandidaten' die in 2008 naar de markt moeten komen. Een belofte die de directeur van Euronext Amsterdam, Joost van der Does de Willebois, vorig jaar overigens ook deed.

Het lopende jaar wordt vooral gekenmerkt door bedrijven die de beurs niet haalden. Zo stelde de Haagse bank NIBC een beursgang wegens de crisis op de Amerikaanse hypotheekmarkt tot twee keer toe uit, om kort daarna door het IJslandse Kaupthing voor euro 3 mrd te worden ingelijfd. In september zag technologiebedrijf ICTRoom af van een gang naar Alternext omdat 'de urgentie was verdwenen'. De voorgenomen beursgang van databeveiliger Safeboot ging niet door omdat het Amerikaanse softwarebedrijf McAfee vorige maand $ 350 mln in contanten neerlegde. Nog een beursgegadigde, internetretailer Coolblue, kwam begin deze week in handen van Dexcom.

Wellicht wegen de nadelen van een aandelennotering zwaarder dan de voordelen. Want ga er als bedrijf maar aan staan. Een toezichthouder die over de rug meekijkt, uit het niets opduikende activistische aandeelhouders die veranderingen eisen waar een directie niet op zit te wachten en beschermingsconstructies die steeds verder worden afgebroken. Daarnaast levert een beursnotering ook nog eens de nodige rompslomp op en wordt een bedrijf al vlug aangesproken op de beloningen van zijn bestuurders. Het is een optelsom waar niet ieder bedrijf op zit te wachten.

Dan zijn er nog de bedrijven die wel naar de beurs gaan, maar Amsterdam links laten liggen. Direct Wonen en 2Waytraffic zochten hun heil aan de Alternative Investments Market van de Londen Stock Exchange.

De vraag is dus waarom Amsterdam aan glans heeft verloren. 'Weinig beursintroducties van de laatste jaren zijn echt gelukt. Alleen TomTom en AMG zijn een succes te noemen. bijna alle andere fondsen noteren onder de emissieprijs. Dat zorgt voor terughoudendheid', zegt Gert-Jan Geels, handelaar bij Eureffect. Daar bovenop was de sfeer rond enkele beursintroducties hard, aldus Geels. 'Rond TomTom ontstond het verhaal van cashen door het bestuur en bij Wavin waren de verhalen van een te risicovolle financiering. Amsterdam is hard toe aan een beursgang die weer bewondering oogst.'

Een verklaring voor het gebrek aan aanwas ligt bij de bedrijven zelf. Daar is sprake van terughoudendheid. Neem Royal Haskoning. Het bedrijf lijkt een ideale kandidaat voor een notering in Amsterdam. Het ingenieursbedrijf heeft elf divisies, 72 kantoren en 3600 medewerkers in 26 verschillende landen in dienst. Voor het Nijmeegse bedrijf is een gang naar de beurs echter geen optie. 'Wij willen geen handelswaar worden van beleggers die een andere, kortetermijndoelstelling hebben, terwijl we zelf een langetermijnstrategie van continuïteit nastreven', zegt Jan Bout, voorzitter van de raad van bestuur van Haskoning.

Een beursgang om werkkapitaal uit de markt te halen om door te groeien is niet nodig. 'Tot nog toe kunnen we onze groei uit eigen middelen financieren.' Zelfs bij een overname is een aandelenemissie niet de eerste keus. 'Zeg nooit nooit, maar we denken dan eerder aan de bank of private equity.'

Ook opleidings- en detacheringsbedrijf Welten ziet een beursintroductie niet zitten. 'Wij hebben niet het gevoel dat een beursgang ons verder brengt', zegt Jan Breukers, financieel directeur van het bedrijf uit Vessem. Welten heeft duizend personeelsleden en verwacht dit jaar een omzet van euro 70 mln en een winst van euro 7 mln te behalen. 'Een beursnotering vergroot wellicht de publiciteit, maar de voorwaarden zoals verslaglegging en het bekendmaken van je doelstellingen wegen voor ons in het nadeel.' Net als Haskoning geeft Welten de voorkeur aan private equity als het gaat om de toegang tot marktkapitaal.

Wat rest zijn namen die de gemiddelde Nederlander weinig zeggen. SNS Reaal en Spyker zijn nog bekend bij het grote publiek, maar wie kent de Israëlische investeringsmaatschappij Kardan? Andere nieuwe noteringen van de laatste jaren zijn vooral te vinden in de biotechsector met fondsen als Galapagos, Octoplus, OncoMethylome Science en afgelopen zomer nog AMT. De sector is innovatief maar voor menigeen moeilijk te doorgronden. Daarnaast kwamen private equityfondsen - KKR, Apollo en Carlyle - naar de beurs.

Toch is er hoop, denkt Deloitte. Het accountantsbureau vroeg bedrijven in de Fast 50, de vijftig snelst groeiende technologiebedrijven van Nederland, naar hun beursplannen. Bijna 30% overweegt een beursintroductie. Deloitte verwacht daarom dat het aantal beursintroducties volgend jaar weer zal toenemen. Dit komt mede doordat private equity moeilijker aan financiering komt en de rente oploopt. Bedrijven zullen dan eerder aan een beursgang denken, stelt Deloitte. Nieuw talent is hard nodig 'want anders verandert de AEX in de AE-Niks', weet een beurshandelaar in Amsterdam.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. tankus@fd.nl
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad