'Nederlandse bedrijven missen ambitie'

Euronext hoopt de leegloop op de Amsterdamse beurs te stoppen met buitenlandse bedrijven.

Amsterdam
Sinds Joost van der Does de Willebois (48) drie jaar geleden aantrad als directeur van de Amsterdamse beurs, is de AEX-index met 50% gestegen. Het volume van verhandelde aandelen is meer dan verdubbeld en de optiehandel is zelfs nog harder gestegen.

Tegelijkertijd is het aantal genoteerde bedrijven terug op het niveau van tien jaar geleden. Sinds 2004 hebben 25 ondernemingen Euronext Amsterdam de rug toegekeerd - hetzij uit eigen beweging, hetzij omdat ze zijn overgenomen.

De aanwas is beperkt en bovendien eenzijdig. De afgelopen tijd hebben naast een bank en een buizenfabrikant vooral geldverslindende biotechnologiefondsen en ingewikkelde private equity-bedrijven de weg naar het Damrak gevonden. Het helpt ook niet dat de beurs van Londen Nederlandse bedrijven zoals Direct Wonen en 2Waytraffic voor de neus van Euronext wegkaapt.

In de beleving van menig belegger verschraalt hierdoor het aanbod. Een kleine groep grote beursfondsen bepaalt de kleur van de Amsterdamse beurs.

V: Wat is het probleem?
'Er komen wel buitenlandse bedrijven bij. Waarmee Amsterdam achterloopt, is het aantal Nederlandse bedrijven dat naar de beurs gaat.'

V: Waarom laten Nederlandse bedrijven het afweten?
'Er is een aantal redenen. Ten eerste is een privatiseringsgolf aan Nederland voorbij gegaan. Kijk naar Frankrijk. Daar zijn Gaz de France, Électricité de France en de luchthaven Aeroports de Paris naar de beurs gegaan. De Nederlandse nutsbedrijven en Schiphol zijn dat niet. Die beursgangen zitten dus nog in het vat.'

'Ten tweede heeft de Amsterdamse beurs veel last gehad van bedrijvenopkopers. Die hebben de afgelopen jaren geprofiteerd van goedkoop kapitaal en het feit dat Nederlandse bedrijven conservatief waren gefinancierd. Zo heeft NXP, de voormalige chipdivisie van Philips, gekozen voor de private equity-route, terwijl dat bedrijf ook prima op de beurs had kunnen blijven. Maar vroeg of laat komen veel van de opgekochte bedrijven terug naar de beurs.'

'Je kunt je verder afvragen wat de groeiambities zijn van het Nederlandse bedrijfsleven. Als je echt wilt groeien, tot de wereldtop wilt behoren, dan is een beursgang onontbeerlijk. Die groei krijg je niet via een bedrijfskrediet en evenmin via private equity. Kijk naar TomTom. TomTom heeft zijn definitieve doorbraak weten te realiseren na de beursgang in 2005. Maar waar zijn de groeiambities van de andere Nederlandse bedrijven?'

V: Durven de bedrijven niet?
'De aandacht is in Nederland te veel gevestigd op de aandeelhouder en wat hij allemaal met je kan doen. Er wordt te weinig uitgegaan van het feit dat een aandeel het overnamemiddel bij uitstek is. Als je een beursnotering hebt en een goede waardering, is het dé methode om te groeien. Een beursnotering wordt tegenwoordig gezien als een middel om overgenomen te worden, niet als middel om zelf overnames te doen.'

V: Hoe dit op te lossen?
'Er moet een cultuuromslag komen. En die gaat er ook komen. Nederlandse bedrijven zijn conservatiever dan hun Angelsaksische tegenspelers. Je mag in Nederland niet falen. In Angelsaksische landen wel. Maar ik denk dat de vermondialisering van de financiële wereld zo snel gaat, dat die Angelsaksische cultuur ook naar Nederland komt.'

V: Hoe zien de groeiambities van Euronext Amsterdam eruit?
'Hoog. Maar de groei zal in de eerste plaats vooral uit het buitenland komen. We zijn in Amsterdam druk bezig met de zogeheten "fast track". Dat is een procedure waarmee buitenlandse bedrijven snel een tweede notering kunnen krijgen. Je begrijpt natuurlijk dat ook de andere Euronext-beurzen daarin zijn geïnteresseerd, maar vooralsnog heeft alleen Nederland deze regeling.'

'Wij verwachten dat een behoorlijk aantal Amerikaanse bedrijven voor een tweede notering naar Amsterdam zal komen.'

V: Hoeveel?
'Ik laat me niet zo gauw vastpinnen op een getal, maar er zit een behoorlijk aantal introducties in de pijplijn. De eerste zullen snel komen, al hangt het ook af van het beursklimaat.'Om wat voor bedrijven gaat het?'Het gaat om Amerikaanse of bijvoorbeeld Indiase bedrijven met een notering op de New York Stock Exchange. De bedrijven hebben al gauw een beurswaarde van enkele miljarden euro's. Geen kleine bedrijven dus. Als zo'n bedrijf een tweede notering neemt in Amsterdam kun je rekenen op 10 tot 15% van de beurshandel van de eerste notering.'

Volgens Van der Does heeft de Amsterdamse beurs de laatste jaren 'er alles aan gedaan' om nieuwe bedrijven aan te trekken. Dat heeft bij startersbeurs Alternext in ieder geval niet geleid tot het gewenste resultaat. Een jaar geleden sprak Van der Does de verwachting uit dat er nu tien bedrijven op zouden staan. Het zijn er twee geworden, waarvan Reesink al een notering op het Damrak had.

V: Alternext heeft niet gebracht wat u ervan had verwacht.
'De laatste zes maanden heeft het beursklimaat niet geholpen. Maar twee is een matig resultaat. Het valt mij ook tegen. Maar ik gooi Alternext niet weg. Er is in Nederland veel potentie onder de familiebedrijven. Alternext moet in staat zijn dat soort bedrijven aan te trekken. Het getal tien heb ik nog steeds in gedachten. Ik heb daar alleen wat meer tijd voor nodig.'

V: Hoeveel tijd?
'Ik heb mij een jaar geleden laten verleiden met de doelstelling van tien. Dat doe ik nu niet meer. Het beursklimaat speelt ook een belangrijke rol.'

V: Het Damrak telt nu zo'n 130 fondsen. Komen de 200 van eind jaren negentig ooit terug?
'Het hangt ervan af hoe je de regels stelt. En hoe snel de cultuuromslag komt. Maar ik denk dat we nooit meer op 200 zullen uitkomen. Er is internationaal een consolidatieslag gaande. Het aantal beursnoteringen zie je überhaupt teruglopen. Euronext als geheel had vier jaar geleden 1500 bedrijven in notering. Nu zijn dat er nog ongeveer 1200.'

Gijs den Brinker en Arnold Tankuş
Download PDF
(c) 2007 Het Financieele Dagblad