donderdag 24 februari 2011

Nasdaq op zoek naar partner voor overname van NYSE Euronext

Beursbedrijf kijkt naar creatieve oplossingen om bod Deutsche Börse te overtreffen

Amsterdam
Het Amerikaanse beursbedrijf Nasdaq OMX zou een bod overwegen op sectorgenoot NYSE Euronext. Dat melden diverse media op basis van anonieme bronnen. Het nieuws komt ruim een week na de aankondiging van de fusie tussen beursbedrijven NYSE Euronext en Deutsche Börse.

Nasdaq zou grondstoffenbeurs Intercontinental Exchange (ICE) en Chicago Mercantile Exchange (CME), de grootste derivatenmarkt in de wereld, hebben gepeild voor een eventueel gezamenlijk bod op NYSE Euronext.

Eerder deze maand maakten NYSE Euronext, eigenaar van de Amsterdamse beurs, en Deutsche Börse bekend te willen fuseren. Daarmee ontstaat een beursbedrijf met een jaarlijks handelsvolume van meer dan $ 20 mrd. De fusie moet nog worden goedgekeurd door toezichthouders.

Beurshandelaren verwachten echter dat het bod van Deutsche Börse, dat daarmee een belang van 60% in de combinatie krijgt, nog zal worden overboden.

Er worden door bronnen diverse scenario's genoemd waar Nasdaq aan zou werken. Zo zou grondstoffenbeurs ICE meer openstaan voor onderhandelingen met Nasdaq dan CME. Een overeenkomst zou nog verre van realiteit zijn, meldt The Wall Street Journal.

Mocht een gezamenlijk bod op NYSE Euronext slagen, dan krijgt Nasdaq met de inlijving van NYSE een dominante positie in de VS. ICE zou in dat geval de lucratieve Europese derivatenhandel in bezit krijgen. Het is echter onduidelijk of ICE bij een dergelijke deal net zo veel profiteert als Nasdaq, stellen de bronnen.

Als complicerende factor van een gezamenlijk bod wordt de opsplitsing van NYSE Euronext genoemd. Die zou circa $ 337 mln gaan kosten. Daarnaast kan een gecombineerd bod met ICE op NYSE moeilijkheden opleveren bij het vaststellen van de voorwaarden en structuur van het bod. Nasdaq is volgens de bronnen zich bewust van deze factoren en zoekt naar oplossingen.

Mocht de overname van NYSE Euronext door Nasdaq op niets uitdraaien, dan overweegt de Amerikaanse technologiebeurs zich te richten op de eigenaar van optiebeurs Chicago Board Options Exchange (CBOE). Die beurs zou openstaan voor een mogelijke overname. Andere bronnen maken zich zorgen dat de koers van het aandeel Nasdaq te laag is om een dure overname te doen.

Een andere mogelijkheid die Nasdaq zou overwegen is dat het zichzelf verkoopt aan ICE. Ook dat is niet vanzelfsprekend. De twee grootste beursbedrijven in de VS na NYSE - ICE en CME - hebben tot nu toe weinig interesse getoond in de extreem competitieve markt met lage marges waarin Nasdaq zich begeeft.

Er vindt momenteel een consolidatieslag plaats in de beurswereld. Door sterke concurrentie in de aandelenhandel staan de winsten onder druk. Beurzen zoeken daarom schaalgrootte en ze willen diversifiëren. Eerder deze maand werd bekend dat de London Stock Exchange de TMX-beurs in Toronto overneemt. Deze overname moet nog worden goedgekeurd door autoriteiten in Canada.


Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 19 februari 2011

De theorie van de 'fat finger' is terug

Menig marktvolger krabde zich donderdag even goed achter de oren. Het opmerkelijkste nieuws van die dag was dat de vraag naar krediet bij het noodloket van de Europese Centrale Bank (ECB) woensdag plots was gestegen naar het hoogste niveau sinds juni 2009.

Banken trokken die dag voor euro15,8 mrd aan eendagsgeld bij het noodloket van de ECB. Daarvoor moeten zij een strafrente betalen van 1,75%, 75 basispunten boven de normale beleidsrente van de ECB.

Klopt dit wel, was de vraag die direct in de markt rondzong. Want het bedrag is zo groot en vergelijkbaar met de niveaus na het faillissement van Lehman Brothers in september 2008. Wat is er toch aan de hand? Het afgelopen jaar kwam het bedrag dat bij het dagelijks noodloket van de ECB werd geleend uit op gemiddeld 'slechts' euro 100 mln.

Als een bank euro 15,8 mrd bij het noodloket moet lenen, dan zou dit kunnen betekenen dat een bank ergens in de eurozone in acute problemen verkeert. Normaal zou dergelijk nieuws tot paniek op de markten moeten leiden, maar niets van dit alles.

Het weblog Alphaville van de Britse zakenkrant Financial Times kwam direct met de theorie van de 'fat finger'. Iemand bij de ECB zou in plaats van euro 1,58 mrd, per ongeluk de komma hebben verschoven en er euro 15,8 mrd van hebben gemaakt. Het zijn zaken die gebeuren, maar het lijkt in dit geval vergezocht.

Een logischer verklaring is dat een bank door een verkeerde berekening de wekelijkse tender van de ECB heeft gemist en daardoor plotsklaps moest aankloppen bij het dagelijkse noodloket.

Eerder deze week werd er bij de wekelijkse veiling van de ECB euro 19 mrd minder geleend dan de verwachte vraag van circa euro 160 mrd. Mocht de bank de tender echt hebben gemist dan moet deze bank dagelijks dit bedrag bij het noodloket lenen totdat dit wordt rechtgetrokken bij de veiling van volgende week. Vrijdag werd bekend dat er voor nog eens euro 16 mrd een beroep werd gedaan op het noodloket. Dat betekent dat deze theorie hout snijdt.

De markt zal de ECB-veilingen de komende week nauwlettend in de gaten houden, want kloppen allebei de theorieën niet, dan is het alsnog tijd voor paniek.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

woensdag 16 februari 2011

Tweedracht Europese obligatiemarkt

Rente sterke eurolanden stijgt door aantrekkende economie, maar in perifere landen door wantrouwen
Amsterdam
De obligatiemarkt in de eurozone verkeert in een tweespalt. Terwijl in sterke eurolanden de rente stijgt wegens een aantrekkende economie, loopt in de perifere landen de rente op door wantrouwen.

De Europese obligatiemarkten geven daarom een vertekend beeld van de economische realiteit. De oplopende verschillen tussen de korte en lange rente duiden normaal gesproken op een stijgende inflatie, een toenemend optimisme over de economische groei en de verwachting dat de centrale bank de rente gaat verhogen.

Maar de stijgende rente in de perifere landen rente duidt momenteel juist op wantrouwen, stellen diverse obligatiespecialisten. Het is voor beleggers een uitdaging om dit onderscheid te maken.

'De huidige rentecurve wordt bepaald door kredietfactoren', aldus Steven Major, hoofd obligaties van HSBC tegenover persbureau Bloomberg. 'De afgelopen twintig jaar was de rentecurve een betrouwbare indicator voor groei of recessie.' Maar door de angst of landen nog wel aan hun verplichtingen kunnen voldoen, is het beeld vertroebeld, zegt Major. 'Het is daarom nu niet relevant om over groei of inflatie te praten.'

De rentecurve, ook wel de yield curve genoemd, geeft de relatie tussen rente en looptijd weer. Normaal gesproken is de rente op kortlopende leningen lager dan op langer lopende schulden.

Terwijl in Duitsland, Nederland en in mindere mate Frankrijk, de rente oploopt wegens optimistische verwachtingen over de economie en een aantrekkende inflatie, stijgt in landen als Portugal, Ierland en Griekenland de rente omdat banken door de schuldencrisis nauwelijks bereid zijn om geld uit te lenen en een grotere risicoopslag verlangen. Daarnaast maken beleggers zich zorgen of ze de schulden terug kunnen betalen.

'Als je alleen naar de ontwikkeling van de Duitse economie kijkt, zou je moeten rekenen op een renteverhoging van de Europese Centrale Bank', zegt een obligatiestrateeg die anoniem wenst te blijven. De Duitse economie groeide het afgelopen jaar met 3,6%, de sterkste groei sinds de Duitse hereniging in 1990. 'Maar landen als Griekenland, Portugal, Ierland en ook Spanje, zitten daar echt niet op te wachten.'

Het verschil tussen de rente op een Duitse staatsobligatie met een looptijd van twee jaar en de tienjarige Duitse Bund is dit jaar opgelopen naar 190 basispunten. Over de afgelopen vijf jaar was dit verschil gemiddeld 99 basispunten.

De Portugese economie liet in het laatste kwartaal van 2010 een krimp van 0,3% zien. In Portugal is de spread tussen de twee- en tienjarige obligatie gestegen naar 291 basispunten. Ook in Spanje is de spread opgelopen: van 200 basispunten begin dit jaar naar 212 nu. De meest uitzonderlijke situatie is sinds eind januari te zien in Griekenland waar de spread nu invers is. Dat wil zeggen dat de rente op de tweejarige staatslening (12,9%) hoger is dan die op de tienjarige (11,5%). Het verschil bedraagt zo'n 140 basispunten.

Normaal gesproken anticipeert de obligatiemarkt in een dergelijke situatie op een recessie, maar in het geval van Griekenland dekken obligatiehouders zich alvast in tegen een herstructurering.

'Het is duidelijk dat de markt daarop rekent. Griekse obligaties worden nu verhandeld op de prijs en niet op de rente', zegt een obligatiestrateeg. Hij schat dat Griekse obligaties nu op 60% van de originele waarde worden verhandeld 'wat de rente ook is'.

Ook Major van HSBC rekent op herstructureringen. 'Als Griekenland die route gaat bewandelen, is het waarschijnlijk dat de terugbetaling van kortlopende schulden wordt uitgesteld. Daarom worden tweejarige obligaties verkocht. Deze zijn het meest kwetsbaar.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

zaterdag 12 februari 2011

Splitsingen leiden tot trendbreuk

De afgelopen jaren moesten bij de herweging van de AEX vooral lege plekken worden opgevuld. De ene na de andere overname veroorzaakte nieuwe gaten in de index. Zo verdwenen de afgelopen jaren namen als ABN Amro, Fortis, Numico, Buhrmann en Hagemeyer uit de AEX.

Er vertrokken zoveel hoofdfondsen dat beursbedrijf NYSE-Euronext in 2008 besloot om naast de normale aanpassing in maart, een extra herziening in september in te voeren om de AEX weer aan te vullen tot 25 fondsen. De reglementen van alle Europese indices van NYSE-Euronext zijn onlangs geharmoniseerd. Hierdoor zijn er nog twee extra herzieningen per jaar.

Bij de herweging die na het slot op 18 maart plaatsvindt, moet er voor het eerst in jaren een fonds wegens een splitsing uit de AEX verdwijnen. De 'schuldige' is staalconcern ArcelorMittal, dat zo'n twee weken geleden de roestvaststaaldivisie Aperam afsplitste. Sindsdien telt de AEX 26 fondsen.

Het was de eerste afsplitsing in de AEX sinds 1998. In de zomer van dat jaar werd PTT gedeeld in KPN en TNT en Vendex splitste in hetzelfde jaar uitzender Vedior af.

Bij de herweging in maart is de effectieve aandelenomzet bepalend voor een notering in de AEX. Simpel gezegd komt het erop neer dat de gemiddelde beurswaarde wordt vermenigvuldigd met de gemiddelde dagomzet over het afgelopen jaar.
Voor bouwer BAM en vastgoedfonds Wereldhave, met respectievelijk een 26ste en 27ste plek, dreigt degradatie naar de Midkap. Voor Midkappers Imtech en Vopak, die nu de 24ste en 25ste plek bezetten, lonkt promotie.

Na de herweging is het goed mogelijk dat de index snel weer meer dan het maximaal toegestane aantal van 25 fondsen telt. Want er staan meer afsplitsingen op stapel. Zo moet ING zijn bank- en verzekeringsactiviteiten splitsen en TNT gaat zijn Post -en Express-activiteiten scheiden.Volgens de nieuwe beursregels worden deze afsplitsingen direct in de AEX opgenomen. Dit kan tijdelijk zijn, want bij de interimherziening kan een fonds weer worden verwijderd.

Er is dit jaar sprake van een trendbreuk. Waar de herziening de afgelopen jaren werd gebruikt om de AEX aan te vullen, wordt het moment nu benut om een ander fonds te laten degraderen.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

vrijdag 11 februari 2011

Bos ontfermt zich over financiële educatie jongeren

Voormalig minister van Financiën Wouter Bos daalt af van de bankmiljarden naar de kinderspaarpot.

Amsterdam
Wouter Bos verliet de politiek om meer tijd aan zijn gezin te besteden. Nu gaat de voormalige minister van Financiën zich ook richten op andermans kinderen. Bos gaat ze leren met geld om te gaan.

Hij wordt namens KPMG, waar hij in september vorig jaar aan de slag ging, medebestuurder van de Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB). Dat is een organisatie die de 'financiële zelfredzaamheid' van jongeren tussen de 12 en 25 jaar wil verbeteren.

De voormalig minister hoeft zijn werk voor WWJB niet mee naar huis te nemen. Zijn eigen twee kinderen zijn 'gelukkig' nog te jong voor financiële educatie en vallen nog niet in de doelgroep. 'Voorlopig kosten ze alleen maar een heleboel geld', zegt Bos.

Een voormalig minister van Financiën weet uiteraard veel van geld, moeten ze bij de stichting WWJB gedacht hebben. Zelf was Bos in zijn ministertijd een 'big spender'. Tijdens de kredietcrisis stak hij miljarden in probleembanken. Noodzakelijk beleid om erger te voorkomen, maar wel een bron van veel extra schuld. Jongeren hebben ook te maken met schulden, weet Bos. 'Door onverantwoord leengedrag kun je al op jonge leeftijd behoorlijk in de knoei komen.'

Bos ziet het als zijn belangrijkste taak om zijn netwerk in te zetten om nog meer partijen voor de stichting te winnen. 'Het moet een breedgedragen collectief worden met allerlei partijen die iets van geld weten.'

De stichting WWJB heeft het eerste jaar benut om onderzoek te doen naar wat jongeren willen weten over geld en hoe hun kennis is. De resultaten van het onderzoek worden volgende maand gepresenteerd. Dit zal ook de eerste keer zijn dat Bos als nieuwe bestuurder acte de présence zal geven, want het moet nog beginnen. 'Het is allemaal nog heel pril hoor.'

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad

donderdag 10 februari 2011

To QE or not to QE

De sceptici binnen de Federal Reserve laten steeds meer van zich horen. Fed-bestuurders Jeffrey Lacker en Richard Fisher vinden dat voorzitter Ben Bernanke moet stoppen met quantitave easing (QE). In goed Nederlands wordt dit kwantitatieve verruiming genoemd, een mooie term voor het aanzwengelen van de geldpers

In de praktijk betekent dit dat de Fed Amerikaanse staatsobligaties opkoopt om de rente laag te houden met als doel het vertrouwen in de financiële markten te herstellen en economische groei te stimuleren.
De Fed zag na het uitbreken van de kredietcrisis geen andere weg dan QE, omdat de rente al was verlaagd naar een historisch dieptepunt van 0 tot 0,25%. Een negatieve rente is te radicaal, dus moest er een ander middel worden ingezet.

Tijdens de eerste ronde kocht de Fed voor $ 1700 mrd aan staats- en hypotheekobligaties op. Dit programma eindigde maart vorig jaar. In november kondigde de Fed QE2 aan. Goed voor nog eens $ 600 mrd, waarvan de helft nu is besteed. Door dit beleid heeft de Fed inmiddels voor $ 1108 mrd aan staatsobligaties op de balans staan.

Maar het is genoeg geweest, zeggen Lacker en Fisher, bestuurders van de Fed in respectievelijk Richmond en Dallas. Fisher zei dinsdag dat de Fed met QE 'de grens van het toelaatbare' heeft opgezocht en dat hij tegen ieder voorstel voor uitbreiding zal stemmen.

Het doel, groei van de Amerikaanse economie, is tenslotte bereikt. Groeide de economie in de VS afgelopen jaar met 2,9%, dit jaar wordt gerekend op een groei die dicht tegen de 4% aanzit. Daarnaast lijken beleggers het vertrouwen in de markten te hebben herwonnen: de rente loopt langzaam op en ook de aandelenbeurzen stijgen. Een teken dat beleggers weer risico's durven te nemen. In beide opzichten lijkt de Fed dus geslaagd in zijn opzet.

Ondanks de kritische geluiden zijn Lacker en Fisher een minderheid binnen de Fed. De bank heeft zelf aangegeven met regelmaat het beleid, indien nodig, te herzien en de stimuleringsmiddelen aan te passen.
Dit betekent dat bij de geringste hapering of economische tegenslag de Fed het QE-middel kan handhaven. Zo loopt de werkloosheid niet snel genoeg terug. Een lage werkloosheid is naast prijsstabiliteit een van de doelen van de Fed en zou een reden kunnen zijn om met QE door te gaan.

Voor de markten is het daardoor gissen of de Fed doorgaat met QE of niet. Tegelijkertijd geeft het ook zekerheid, want zo lang de discussie over QE aanhoudt, blijft de basisrente op het huidige niveau staan. De markten gaan pas over een hogere rente denken als de Fed geen QE3 aankondigt.

Arnold Tankuş
© 2011 Het Financieele Dagblad