IMF en Wereldbank zien toenemende risico's van luchtbel in Aziatische aandelen- en vastgoedprijzen
Amsterdam
Door de lage rente en de enorme toevloed aan liquiditeit, dreigt een nieuwe bubbel in de Aziatische vastgoed-, aandelen- en geldmarkten te ontstaan. Hiervoor waarschuwen deze week zowel de Wereldbank als het Internationaal Monetair Fonds (IMF).
Aandelen- en grondstoffenprijzen stegen gisteren, terwijl de dollar en yen daalden op de verwachting dat de Amerikaanse rente gelijk blijft op het huidige niveau van 0 tot 0,25% en de Federal Reserve de uitspraak 'voor een langere periode' handhaaft in een toelichting op het rentebesluit. De Fed kwam gisterenavond met dat rentebesluit. De Europese en Britse centrale bank volgen vandaag.
De Wereldbank maakt zich in 'toenemende mate zorgen' over het feit dat de miljarden dollars die het afgelopen jaar in de markt zijn gepompt, zorgen voor bubbels in de prijzen van aandelen in Azië en van vastgoed in landen als China, Hongkong, Singapore en Vietnam.
Het IMF ziet 'risico's dat de vastgoedprijzen in Hongkong momenteel niet worden gedreven door de 'natuurlijke werking van vraag en aanbod', maar door de enorme toestroom aan kapitaal. 'We staan aan het begin van een nieuwe en buitensporige stijging van aandelen-, grondstof- en vastgoedprijzen', aldus Simon Johnson, voormalig chef-econoom van het IMF tegenover de Wall Street Journal.
Diverse grondstoffenprijzen zijn dit jaar al fors opgelopen. Zo kost een vat ruwe olie circa 80% meer dan begin dit jaar. De goudprijs is met bijna 45% gestegen en bereikte deze week een recordstand. De prijs van koper is dit jaar met de helft gestegen.
De resultaten van de lage rentestand zijn het duidelijkst zichtbaar in Azië omdat de economieën daar het snelst herstellen. In Hongkong lopen de prijzen van vastgoed in het hoogste segment momenteel hard op. Voor een luxe-appartement wordt voor een gemiddelde vierkante meter al vlug $ 9000 betaald. In Singapore zijn de huizen in het derde kwartaal 15,8% duurder geworden, de sterkste stijging in 28 jaar.
Wat daarnaast meespeelt zijn zogeheten 'carry trades' in de Amerikaanse dollars. Een carry trade houdt in dat dollars worden geleend en vervolgens worden omgewisseld in buitenlandse valuta's met een hogere rentevergoeding, zoals de Australische dollar. De Australische munt is dit jaar met 35% opgelopen tegenover de Amerikaanse.
Valutahandelaren speculeren erop dat de Australische centrale bank het monetaire beleid verder zal verkrappen. Afgelopen dinsdag verhoogde de bank de basisrente met 0,25%. Het was de tweede renteverhoging in twee maanden tijd. De centrale banken van Zuid-Korea en India hebben signalen afgegeven waaruit opgemaakt kan worden dat ook daar de rente binnen enkele maanden wordt verhoogd.
Deze week voorspelde een Australische onderzoeksbureau dat de huizen binnen twaalf jaar in prijs gaan verdubbelen. 'Deze wonderbaarlijke voorspelling wijst erop dat je een huis moet kopen zodra je het kunt betalen. Want met lang wachten kan je droom wel eens onbereikbaar worden', schreef de Australische krant de Herald Sun in een reactie.
Aziatische aandelen schieten eveneens omhoog door carry trades. Beleggers lenen dollars en zetten dit weg op de Aziatische markten in de hoop op een beter rendement. Die hoop is vooralsnog terecht, want de Chinese beurs staat ruim 70% hoger dan aan het begin van het jaar. De Braziliaanse Bovespa is 100% gestegen en de aandelenmarkt van Indonesië met bijna 103%. Ter vergelijking: de Amerikaanse Dow Jones-index staat sinds de start van het jaar 11% hoger. Tot nu toe stroomde er dit jaar $ 53 mrd in fondsen die beleggen in opkomende markten, aldus cijfers van EPFR Global. Wereldwijd is de waarde van de gezamenlijke aandelenmarkten sinds het dieptepunt op 9 maart met $ 17.000 mrd opgelopen.
De ervaring leert echter dat buitenlandse beleggers ook in rap tempo het geld weghalen, als er iets misgaat. Recente voorbeelden hiervan zijn de Azië-crisis in 1997 en de kredietcrisis vorig jaar.
De Wereldbank kwam gisteren met een rapport waarin het de verwachting voor de Oost-Aziatische economie heeft verhoogd. De bank gezeteld in Washington, rekent op- een groei van 6,7%, tegen een verwachting van 5,3% in april. De groei kan accelereren naar mogelijk 7,8% in 2010.
De Wereldbank denkt dat de opkomende markten deze groei kunnen vasthouden als men zich minder richt op export en blijft vasthouden aan het stimuleren van de binnenlandse markt zoals het afgelopen jaar is gebeurd.
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
