Oktober sterke maand voor olieprijs

Zwarte goud kent sterkste stijging sinds mei dankzij sterke macrocijfers en zwakke Amerikaanse dollar

Amsterdam
Tegenvallende consumentenuitgaven in de Verenigde Staten droegen gisteren bij aan een daling van de olieprjis.

Donderdag vierden de aandelen- en grondstoffenbeurzen nog een feestje op meevallende groeicijfers over de Amerikaanse economie. Die steeg met 3,5% in het derde kwartaal en dat was meer dan waarop werd gerekend. De olieprijs liftte mee op het enthousiasme rond het groeicijfer en maakte die dag een koerssprong van 3,1%.

Doordat de economische cijfers beter waren dan verwacht, had ook de vraag naar olie harder kunnen aantrekken dan eerder geanticipeerd. Maar op vrijdag speculeerden handelaren weer op een daling met als achterliggende gedachte dat de vraag naar olie toch niet voldoende aantrekt om de huidige prijs te rechtvaardigen. De prijs van een vat ruwe Texaanse olie van 159 liter met een levering voor de maand december, stond aan het eind van de handel in Europa op $ 78,14.

Naast het Amerikaanse groeicijfer waren ook de aanvragen voor een eerste werkloosheidsuitkering in de VS donderdag nog een steun voor de markt en olieprijs. De aanvragen daalden naar het laagste niveau in zeven maanden. Het was tevens de grootste afname sinds juli. Het cijfer kan erop duiden dat er een einde komt aan de oplopende werkloosheid in de VS.

'Donderdag vierden we nog het einde van de recessie, maar nu maken we ons alweer zorgen of macro-economische data wel goed genoeg zijn om een verdere prijsstijging te rechtvaardigen', aldus Phil Flynn van PFGBest tegenover persbureau Bloomberg. 'Het lijkt erop dat de rally van donderdag een eenmalige gebeurtenis was en we weer naar de aandelenmarkten kijken om richting te vinden.'

De aandelenmarkten stonden gisteren flink onder druk door een tegenvallend cijfers over de Amerikaanse consumentenbestedingen. Door het cijfer kroop de angst in de markt dat de economie maar langzaam zal groeien. De Amerikaanse groeicijfers over het derde kwartaal werden toch al kritisch tegen het licht gehouden omdat een groot deel van de groei te danken was aan overheidsmaatregelen, zoals de sloopsubsidie en een belastingvoordeel van startende huizenkopers. Zonder deze componenten, zagt het groeicijfer er aanzienlijk minder florissant uit, schreef ook professor Martin Feldstein van de Harvard Universiteit in een e-mail: 'De groei in het derde kwartaal is gestimuleerd door beleidsmaatregelen. Het gevaar van een vertraging van de economie blijft aanwezig en kan wellicht worden gevolgd door een krimp van de economie.' Dat de economie na een stijging vervolgens weer krimpt, wordt een 'double-dip-scenario' genoemd.

Ook Michael Lynch van onderzoeksbureau Strategic Energy & Economic Research vreest een dergelijk scenario. 'De angst is groot dat als de stimuleringsprogramma's uitgewerkt zijn, het einde van het economisch herstel wordt ingeluid.'

Ondanks de daling van de olieprijs vrijdag, was oktober een uitstekende maand voor oliebeleggers. Olie kende de scherpste maandelijkse stijging sinds mei. De prijs is vergeleken met de start van dit jaar met 78% opgelopen.

Voor de aankomende week zijn olieanalisten overwegend negatief gestemd. Van de analisten gepeild door persbureau Bloomberg rekent 44% op een daling, 29% verwacht een stijging en de rest denkt aan een zijwaartse beweging. Vorige week rekende 50% van de analisten op een daling. Bloomberg startte in 2004 met peilen van de verwachtingen. Sindsdien zijn de voorspellingen in 47% van de gevallen correct geweest. 'Ik reken op een verdere rally van de dollar en zwakte op de aandelenmarkten', zegt Peter Beutel, directeur van Cameron Hannover. 'Het ziet er naar uit dat we ons kunnen opmaken voor een flinke correctie van de olieprijs.'

Een stijgende dollar drukt de vraag naar grondstoffen, omdat beleggers bij een dalende dollar grondstoffen gebruiken om zich in te dekken tegen inflatie. Donderdag stond de Amerikaanse munt voor het eerst in twee weken op $ 1,4683 tegenover de euro. Vorige week noteerde de dollar voor het eerst sinds augustus 2008 boven de $ 1,50.

Dalende aandelenmarkten kunnen weer een signaal zijn dat de economie zich maar traag herstelt en dat ook de vraag naar olie minder hard oploopt.

De meningen over de richting van de olieprijs zijn echter verdeeld. 'Als macrocijfers goed zijn dan is er maar richting voor de olieprijs en dat is omhoog', stelt Tamas Varga van PVM Oil Associates in Londen. 'Als de beweging van de afgelopen maand een voorbode is, dan heeft de olieprijs een opwaarts potentieel van zo'n $ 25.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad