zaterdag 4 juli 2009

Aandeel opkomende markten stijgt snel

Beleggers zoeken rendement in landen die de economische recessie het snelst te boven lijken te komen

Amsterdam
Het aandeel van de opkomende landen in de mondiale aandelenhandel is dit jaar naar een niet eerder gezien niveau gestegen.

Beleggers zoeken steeds meer rendement in landen die de wereldwijde economische recessie het snelst te boven lijken te komen, zoals Brazilië, China, Rusland en Indonesië.

De 22 markten die van indexleverancier Morgan Stanley Capital International (MSCI) het predicaat 'opkomend' hebben gekregen, zijn inmiddels goed voor 24% van de wereldwijde marktkapitalisatie. Aan het begin van dit jaar lag dat percentage nog op 18%.

De MSCI Emerging Markets Index is dit jaar met 35% opgelopen, terwijl de MSCI World Index voor ontwikkelde landen nog geen 3% heeft weten toe te voegen. Vanaf het dieptepunt van de markt begin maart zijn de koersen in de opkomende landen met gemiddeld 51% gestegen.

'Iedereen probeert op die trein te springen', zegt fondsbeheerder Nicholas Field van Schroders in Londen tegenover persbureau Bloomberg. 'Er zijn veel projecten in die opkomende landen waar ik momenteel heel wat meer kan verdienen dan in het Westen.'

Volgens onderzoeksbureau EPFR Global uit Cambridge, Massachusetts hebben de opkomende aandelenmarkten in het afgelopen tweede kwartaal $26,5 mrd aan kapitaal zien toestromen. Daarmee is het vorige record van $22,4 mrd in het laatste kwartaal van 2007 gebroken.

Op 29 oktober van dat jaar bereikte de MSCI Emerging Markets Index een piek van 1338,5 punten. Vervolgens daalde de graadmeter met 66%. De MSCI World Index speelde zo'n 59% kwijt. Een deel van de extra winst van de opkomende landen moet dan ook worden gezien als een inhaalslag.

Volgens het IMF groeien de ontwikkelingslanden dit jaar gemiddeld met 1,6% en met 4,0% in 2010. De ontwikkelde landen krimpen dit jaar met 3,8% en blijven volgend jaar op de nullijn liggen.

'Er is zeker waarde te vinden in de ontwikkelde markten, maar het is toch minder aantrekkelijk dan in de opkomende markten, waar de groeivooruitzichten simpelweg veel rooskleuriger zijn', zei investeringsstrateeg Rob Lutts van Cabot Money Management tegen de Wall Street Journal.

Opvallend is dat de koersstijgingen zich niet beperken tot Latijns- Amerika en het Verre Oosten. Ook in Oost-Europa worden mooie winsten genoteerd. Terwijl in Amerika en Azië weer gesproken wordt over ontkoppeling, gaat Oost-Europa gebukt onder hoge schulden en forse tekorten op de lopende rekening. Maar ondanks dat ligt het in de lijn der verwachtingen dat de economische activiteit in die regio relatief hoog zal zijn vergeleken met de VS en West-Europa, zeggen analisten.

In China zijn de aandelenmarkt dit jaar met bijna 70% opgelopen. Daarmee behoort de Shanghai Composite Index (SCI) tot een van de best presterende beurzen van de wereld. Deze week sloot de SCI voor de derde week op rij hoger en won het 5%. Vrijdag waren met name energieproducenten in trek op signalen dat de vraag naar energie in China een sterk herstel laat zien. Volgens de China Securities Journal steeg de energieproductie in juni voor het eerst sinds oktober vorig jaar.

De 23 energiefondsen genoteerd aan de CSI 300 zijn dit jaar in waarde verdubbeld en daarmee is het de op een na best presterende sector. In tegenstelling tot de westerse aandelenmarkten, zijn de financiële waarden in China de best presterende aandelen.

De Chinese aandelenmarkten profiteerden deze week van cijfers uit de industriële sector. De industriële productie steeg de afgelopen maand voor de vierde maand op rij. 'De Chinese binnenlandse vraag ziet er sterk uit en dit maakt de zwakkere vraag uit het buitenland goed', zegt Zheng Tuo, portefeuillebeheerder bij Schroder Fund Management in Sjanghai. 'Er is nog steeds ruimte voor hogere koersen', verwacht Tuo.

De Chinese binnenlandse vraag kreeg dit jaar sterke steun door stimuleringspakketten van de centrale Chinese overheid van in totaal $ 585 mrd.

Door de sterke winsten op de Chinese aandelenmarkten is ook de koers-winstverhouding sterk opgelopen. Deze verhouding wordt berekend door de huidige koers van het aandeel te delen door de winst per aandeel en geeft een indicatie hoe duur de aandelen zijn. Deze verhouding bedraagt volgens berekeningen van Bloomberg nu circa 31. Alleen in maart 2008 lag de koers-winstverhouding nog hoger.

Ter vergelijking: de koers-winstverhouding van de Nederlandse hoofdgraadmeter AEX bedraagt momenteel circa 10.

Marcel de Boer en Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 3 juli 2009

Oliekoorts

Olie wordt steeds populairder bij institutionele beleggers. De beleggingen in het zwarte goud zijn met name de laatste maanden fors opgeschroefd, aldus de Amerikaanse website Marketwatch. Zij baseren zich op cijfers van de Commodity Futures Trading Commission (CFTC). Deze Amerikaanse beurswaakhond let specifiek op de handel in de grondstoffenmarkten. Grote beleggers, waaronder pensioenfondsen, hadden eind juni voor circa 600 miljoen vaten aan olie in bezit. Dit is 30% meer dan aan het einde van van het afgelopen jaar.

Neem het Californische pensioenfonds CalPERS. Het grootste publieke pensioenfonds van de VS heeft inmiddels voor $ 600 mln belegd in derivaten die de S&P GSCI volgen, een populaire grondstoffenindex.

Aangezien pensioenfondsen de olie niet daadwerkelijk geleverd willen hebben, kopen zij geen futures maar derivaten. Deze handel gaat via grote partijen als JPMorgan Chase en Goldman Sachs. Zij kopen ter afdekking op de derivaten futures in olie- of andere grondstofmarkten.

Hoeveel grote beleggers exact in olie hebben belegd, is nauwelijks zichtbaar omdat de contracten onzichtbaar, ofwel Over The Counter (OTC) worden verhandeld. De banken dienen de CFTC wel te melden hoeveel futurecontracten zij hebben uitstaan. De CFTC zegt om die reden niet meer dan een ruwe schatting te kunnen geven. Onderliggend zouden institutionele beleggers meer grondstoffen in bezit kunnen hebben.

Dat vooral institutionele beleggers in grondstoffen beleggen, is een opvallende verschuiving, want de afgelopen jaren waren het vooral hedgefondsen die in grondstoffen zoals olie speculeerden. Een groot deel van deze fondsen is tijdens de kredietcrisis uit deze markt verdwenen. Door de crisis hadden zij behoefte aan contanten en werden olieposities - al dan niet gedwongen - van de hand gedaan. Nu blijken indexbeleggers in dit gat te stappen en hun geld liever in grondstoffen dan in aandelen te steken.

De nieuwe categorie grondstoffenbeleggers krijgt niet van iedereen een warm onthaal. Op deze manier stuwen zij de prijzen in een markt waar ze geen invloed op zouden moeten hebben, stellen deskundigen. In tegenstelling tot hedgefondsen die regelmatig van positie verwisselen, houden grote beleggers de beleggingen vast voor de lange termijn. Juist deze 'buy-and-hold-strategie' heeft een prijsopdrijvend effect.

Mocht de olieprijs dit jaar verder oplopen en de benzineprijs aan de pomp stijgt mee, dan kan dus met een vingertje naar de pensioenfondsen worden gewezen. Maar niet getreurd: dat wat u nu te veel betaalt aan de pomp, wordt later deels goedgemaakt door uw pensioenfonds.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 27 juni 2009

RBS mikt met hefboombeleggen op ervaren klant

Amsterdam
Royal Bank of Scotland (RBS) heeft een stap gezet op de Nederlandse markt voor particuliere beleggers. Sinds deze week kan bij de bank een rekening worden geopend waarmee kan worden gehandeld in zogeheten 'contracts for difference' (cfd).

Dat is een manier van beleggen waarmee met geleend geld kan worden ingespeeld op bewegingen in de markt.

Volgens RBS in Amsterdam, dat ook de 'turbo' van het voormalige ABN Amro Markets voortzet, speelt de bank in op de vraag van met name de ervaren particuliere belegger. 'Klanten willen vooral langer beleggen dan de openingstijden in Amsterdam. Via ons kunnen ze doorhandelen op cfd's in goud en op indices in de VS. Ook kan men voor- en nabeurs handelen op de AEX', zegt Jean-Paul van Oudheusden van RBS.

Beleggers kunnen via deze rekening alleen handelen in cfd's en niet in individuele aandelen, opties of obligaties. Een cfd is een contract tussen de belegger en de bank. De prijs van een cfd beweegt een-op-een mee met de prijs van de onderliggende waarde, al dan niet vermenigvuldigd met een constante hefboom.

De winst zit in het verschil tussen de aankoop- en verkoop en dat wordt direct contant verrekend. Doordat de cfd gebruik maakt van een hefboom, kan de winst, maar ook het verlies, versneld oplopen. De cfd is met name voor de dagelijks actieve belegger bedoeld. Met het instrument kan de belegger snel in- en uit de markt stappen.

RBS is een nieuwkomer op de markt voor cfd's. De markt wordt momenteel gedomineerd door het Britse CMC Markets, IG Markets en het Deense Saxo Bank.

RBS vraagt aan zijn klanten geen transactiekosten of bewaarloon. Daarmee lijkt het de cfd-markt te willen openbreken. Toch zegt Van Oudheusden geen specifieke doelstelling te hebben voor het aantal klanten dat RBS wil binnenhalen. Het handelssysteem wordt al gebruikt in Groot-Brittannië en Duitsland. 'Het was een kwestie van aansluiten en alle termen in het Nederlands vertalen. Dat laatste was nog het meeste werk', aldus Van Oudheusden.

De bank verdient aan de financiering van de transacties want, net als bij de turbo, wordt er met geleend geld belegd. De rentevergoeding bedraagt momenteel 2%. Bij het sluiten van de positie wordt de rente direct afgerekend.

RBS benadrukt dat niet iedereen zomaar een rekening kan openen. Voordat de rekening wordt toegekend, moet de potentiële klant eerst een vragenformulier invullen. Daaruit moet blijken of de klant inderdaad voldoende ervaring heeft om actief te worden op de cfd-markt. Van Oudheusden: 'Iemand die de test niet haalt, krijgt van ons echt geen rekening.'

RBS in cfd-markt

Wat is een cfd?

Een 'contract for difference', kortweg cfd, is ontstaan in het Verenigd Koninkrijk. Net als met een turbo creëert de belegger met geleend geld een hefboom. De karakteristieken zoals het 'stop loss-niveau' zijn onderhandelbaar. De kosten van het product zitten hem in het verschil tussen de debet- en creditrente die de belegger betaalt en ontvangt.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 26 juni 2009

Als de zon schijnt

'Als ie boven aan de hemel staat is 't net of alles beter gaat. Alles ziet er anders uit als de zon schijnt', zong André van Duin ooit. De boodschap is helder: mensen krijgen een beter humeur van een zonnige dag.

Handelaren blijken op dat punt ook gevoelig te zijn, want op zonnige dagen stijgen de beurskoersen net iets harder, concluderen onderzoekers van de Ohio State University.

Bij een zonovergoten beursdag ligt het rendement 0,088% hoger dan op een bewolkte dag. Dat lijkt weinig, maar op jaarbasis gaat het om een plus van maar liefst 24,8%. Ter vergelijking: gemiddeld hebben de aandelenmarkten in de VS over de afgelopen jaren een rendement van 12-14% geboekt.

Voor de studie zetten de onderzoekers de dagelijkse koersuitslagen van 1982 tot en met 1997 van de 26 belangrijkste aandelenmarkten in de wereld op een rij. Van iedere handelsdag over deze periode van zestien jaar werd het percentage bewolking vergeleken met de koersontwikkeling.

Als de prestaties van iedere stad apart worden bekeken, blijkt in 18 van de 25 steden de beurs bij een zonnige dag hogere koersen op de borden te zetten. Als alle resultaten van de 25 steden wordt gecombineerd, laten de resultaten een nog betere zonscorrelatie zien.

Het weer in de stad waar de beurs staat, speelt volgens de onderzoekers wel een belangrijke rol. Meestal zitten de grote institutionele beleggers zoals pensioenfondsen en banken in dezelfde stad als de beurs.

Ofschoon het effect van nog geen 9 basispunten klein is, mogen beleggers deze factor niet negeren, meent onderzoeker David Hirshleifer. 'Onze resultaten wijzen erop dat een belegger winst kan maken op het weer, al word je er niet rijk van. Maar als je een optimaal evenwicht tussen risico en rendement wilt, dan moet je het weer meenemen in je beleggingsstrategie.'

Er zijn solide psychologische redenen waarom een zonnige dag invloed op de prijsvorming heeft. Zo kan een zonnige dag voor een goed gehumeurde handelaar zorgen, al zal hij dit zelf niet toeschrijven aan de zon, maar aan andere factoren zoals economische ontwikkelingen of gunstig bedrijfsnieuws.

Andere onderzoeken wijzen erop dat mensen die goed gemutst zijn, minder kritisch oordelen. Dit kan ervoor zorgen dat een handelaar positieve signalen ziet, die hij op een bewolkte dag niet ziet.

De komende week voorspellen de weerdeskundigen zomers weer. Dit zou dus een steun voor de AEX moeten zijn. Gisteren leverde de graadmeter ondanks de zonovergoten dag 0,2% in. Het moet bij dit weer een troost zijn dat de index bij een bewolkte dag nog harder was gedaald.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

'Liever tulpenbollen dan treasuries'

Victor Sperandeo, op Wall Street bekend als 'Trader Vic', was in Amsterdam om zijn fonds toe te lichten. 'Het is een handelsmarkt: erin en eruit.'

Amsterdam
Beleg niet in Amerikaanse staatsobligaties, stap af van de aloude strategie van kopen en houden en diversifieer je portefeuille. Het zijn de drie belangrijkste tips van Victor Sperandeo, alias Trader Vic, een graag geziene gast bij tv-zender CNBC De beleggingsadviseur zit al 40 jaar in het vak en werkte in het verleden samen met zakenman en filantroop George Soros.

Sperandeo was in Amsterdam omdat beleggers via Royal Bank of Scotland sinds gisteren in zijn Diversified Trends Index kunnen stappen. Dit fonds handelt met een speciaal model in grondstoffen en futures. Op deze wijze weet hij de markt op lange termijn bijna altijd te verslaan, stelt hij. Het fonds speculeert zowel op stijging (long) als op daling (short). Alleen in olie worden geen shortposities ingenomen. 'Er hoeft maar iets te gebeuren en de prijs gaat door het dak en je verspeelt al je geld.'

Trader Vic vergelijkt het lopende beursjaar met die van 1937. Ofschoon velen teruggrijpen naar de crash van 1929, vindt hij dit een betere vergelijking. In 1937 zat de beurs voor het laatst in een depressie. Ook zetten de aandelenmarkten dat jaar een bodem neer na de aankondiging van enorme stimuleringspakketten om vervolgens een flinke rally in te zetten.

'Deze pakketten zijn eigenlijk een soort inflatoire kick', zegt Sperandeo. 'Daarmee kan deflatie op de korte termijn worden vermeden, al komt inflatie op de langere termijn terug. Politieke leiders doen dit omdat ze weten dat het electoraat inflatie wel pikt en deflatie niet. Overheden geven je een zak met geld, maar dit gaat wel ten koste van de koopkracht op de lange termijn.' Hij verwacht dat de Federal Reserve doorgaat met het drukken van geld totdat er inflatie is en de economie weer groeit.

Optimistisch over de aandelenmarkten is Sperandeo niet. 'Dit is een bearmarktrally. Ik verwacht dat de beurzen na een correctie de komende maanden, in het vierde kwartaal weer omhooggaan. Volgend jaar verwacht ik weinig van de markten.' Hij rekent erop dat de huidige consensus een groei in de VS van 0,75% voor 2010 te hoog is.

Volgens Sperandeo houden de economen in hun modellen rekening met de korte rente. Dat werkt nu niet, want de economie zit nog steeds in een periode waarin schulden worden teruggebracht - deleveraging - en de banken geen geld willen lenen. Hij rekent voor 2010 op een groei 'die hooguit vlak is' en dit negatief zal uitpakken voor de beurzen.

Het is daarom belangrijk voor beleggers om kort op de bal te zitten. 'Het is een handelsmarkt: erin en eruit. In Amerikaanse obligaties handelen is prima, maar ga er niet voor "buy-and-hold" in. Jullie tulpenbollen zijn een betere investering dan treasuries.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

dinsdag 23 juni 2009

Relatieve rust

De rust is terug gekeerd bij de Amerikaanse zakenbanken Goldman Sachs en Morgan Stanley. Tenminste, als we de kredietmarkten mogen geloven.

Het verschil tussen de renteopslag van obligaties van beide banken bovenop die van Amerikaanse Treasuries, de 'spread', is de laatste weken in een rap tempo gedaald naar het laagste niveau sinds het omvallen van Lehman Brothers in september vorig jaar. De gedaalde spreads geven aan dat de markt denkt dat de risico's zijn afgenomen.

Twee dagen na het omvallen van Lehman Brothers bedroeg de spread op de 5,95%-Goldman Sachs-obligatie met een looptijd tot 2018, 632 basispunten bovenop een Treasury met een vergelijkbare looptijd. Bij Morgan Stanley was de risicopremie zelfs nog hoger en stond de spread op maar liefst 800 basispunten. Dit betekent dat het de banken meer dan 10% kostte om geld te lenen.

Voor beide bedrijven waren het spreads waar ze nooit eerder mee te maken hadden. Als een bank als Goldman voor vijf jaar tegen een percentage van 10% moet lenen, moet hij wel erg veel omzet genereren om de kosten te dekken.

De forse stijging van de rentekosten legde een bom onder het verdienmodel: deze banken zijn sterk afhankelijk van krediet en dus gebaat bij lage spreads. Inmiddels zijn de spreads teruggelopen naar 295 voor Goldman en 325 voor Morgan Stanley.

Binnen een week na de val van Lehman ruilden beide banken de status van zakenbank in voor die van een gewone bank. Op die manier konden ze obligaties uitgeven die waren gegarandeerd door de staat. Dit was vele malen goedkoper dan de prijs die in de markt moest worden betaald. Goldman Sachs gaf voor $ 30 mrd aan dergelijke leningen uit. Morgan Stanley haalde zo $ 25 mrd uit de markt.

Beide banken behoorden tot de tien banken die de overheidssteun, die zij in oktober ontvingen, mochten terugbetalen. Vorige week stortten ze ieder $ 10 mrd terug in de staatskas. Dat deden ze graag, want hierdoor vallen ze niet langer onder allerlei overheidsrestricties voor de banksector.

Zo snel mogelijk terug naar vroeger, lijkt het adagium van de banken. Want zolang de markt op een 'normale' wijze functioneert, is er weinig aan de hand. Sterker nog, dan verdienen ze heel veel geld aan hun kredieten.

De laatste maanden kent de obligatiemarkt een rally waardoor de effectieve rente zakt. Dat is gunstig voor banken. Maar die stemming kan zomaar weer omslaan. De spreads lopen dan weer op, met alle gevolgen van dien

Dan rest nog de vraag hoeveel bankobligaties de markt aankan. Als de vraag inzakt, moeten banken daar een hogere rentevergoeding tegenover stellen. En dan zijn ze weer terug bij af.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad