Na de 'crunch' in de markt voor hypotheekkredieten, dient de volgende kredietcrisis zich alweer aan. Nu zijn de creditcardleningen aan de beurt, zegt analist Meredith Whitney.
De waarschuwende woorden van Whitney worden uiterst serieus genomen. Zij was eind oktober 2007 de eerste en enige bankanalist die zei dat er voor miljarden aan afschrijvingen op handen waren voor de Amerikaanse bank Citigroup.
Grote zakenbanken maakten destijds gehakt van haar voorspelling. Whitney was een doemdenker en haar voorspellingen zwaar overdreven. Inmiddels weet iedereen wel beter.
Niet voor het eerst wijst Whitney op een klap in de markt van creditcards. Vorig jaar schreef ze een rapport waarin ze waarschuwde voor toenemende wanbetalingen op creditcards.
Nog geen zes maanden geleden verwachtte ze dat voor minstens $ 2000 mrd aan kredietfaciliteit eind 2010 uit het systeem is gewist. Maar, zegt zij nu: dat scenario was te optimistisch. Alleen al in het vierde kwartaal van 2008 werd het kredietplafond met $ 500 mrd verlaagd. In een artikel in de Wall Street Journal zegt zij nu te rekenen op een daling van de kredietlimiet met $ 2000 mrd dit jaar. In 2010 zal de daling al $ 2700 mrd zijn. Daarmee zou zo'n 57% van de huidige $ 5000 mrd aan faciliteiten zijn verdwenen.
Het grootste deel van de Amerikanen zit nog lang niet aan zijn kredietplafond. Eind 2008 was 17% van dit krediet opgenomen. Door de slechte economische omstandigheden loopt dit percentage echter snel op.
De kredieten zijn de afgelopen jaren verstrekt op basis van zogeheten 'FICO-cijfers', een soort BKR-systeem. Maar die cijfers waren onbetrouwbaar en gaven een te optimistisch beeld. Bovendien zijn de leningen verstrekt in een periode waarin het werkloosheidspercentage in de VS nog onder de 6% lag. Dit is de afgelopen maanden snel opgelopen naar 8,1%. Hierdoor komen steeds meer consumenten in de financiële problemen.
De afgelopen 15 tot 20 jaar is de Amerikaanse consument zo aan zijn creditcard gehecht geraakt dat hij niet meer zonder kan. Van de Amerikanen schuift 90% jaarlijks zijn creditcardschulden door, 45% doet dit maandelijks. Mochten de creditcardmaatschappijen de leeneisen verhogen, dan krijgt het toch al aangetaste consumentenvertrouwen weer een tik.
De afgelopen 15 jaar is te makkelijk is geleend. Hier komt verandering in en dat is niet te voorkomen. Maar dat consumenten met een goede staat van dienst de toegang tot krediet wordt ontzegd, is wel te voorkomen. Het is daarom tijd voor collectieve actie, want nog altijd zijn de consumentenbestedingen goed voor tweederde van de economie, zegt Whitney.
De waarschuwingen van Whitney worden ditmaal vast ter harte genomen. Rest de vraag of haar advies ook wordt opgevolgd.
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
