dinsdag 20 mei 2008

Ieder nadeel...

Voetballend Nederland viert dit jaar vooral feest buiten de Randstad. Eindhoven ging enkele weken geleden al hossend de straat op nadat PSV de vierde landstitel op rij had binnengehaald. Daarmee heeft de club uit Brabant rechtstreeks toegang tot de sportief maar vooral financieel lucratieve Champions League (CL). In Heerenveen en Nijmegen zijn ze blij met het behalen van een ticket voor de Uefa-cup en in Enschede was het groot feest na het behalen van de voorrondes van de CL. Dit ging ten koste van de 'godenzonen' uit Amsterdam. Ajax werd weliswaar tweede in de reguliere competitie, maar moest tegen FC Twente in de play-offs het onderspit delven. Ajax kan zich volgend seizoen richten op de Uefa-cup en de landelijke competitie.

Ajax wist twee seizoenen achter elkaar wel de voorrondes te behalen, maar veel hadden de Amsterdammers er niet aan. De club werd uitgeschakeld door in Europa weinigzeggende clubs als FC Kopenhagen en vorig jaar Slavia Praag. Een blamage, want de Tsjechische club werkt met een begroting van euro 5 mln. Ajax heeft een begroting van circa euro 65 mln.

Op zich is het toernooi om de Uefa-cup leuk om aan deel te nemen, maar in financieel opzicht is het een stuk minder aantrekkelijk dan de CL. Dat is voor de deelnemers een waar miljoenenbal. Zo hield PSV het afgelopen seizoen een bedrag van euro 31,6 mln over aan de CL. Dit was vooral te danken aan Ajax. Doordat de club niet verder kwam dan de voorronde, was PSV de enige Nederlandse deelnemer en kreeg het alle inkomsten over de Nederlandse televisierechten.
Het mislopen van de CL kost Ajax volgens eigen berekeningen circa euro 22 mln. Het gaat hier met name om de premies van de Uefa. Daarnaast zijn er factoren die niet volledig te berekenen zijn, zoals spelers die minder waard worden doordat ze niet op het hoogste Europese niveau spelen.

Het overbekende 'ieder nadeel heeft zijn voordeel' van Johan Cruijff zou wel eens van toepassing kunnen zijn op Ajax. De commissie onder leiding van voorzitter Uri Coronel adviseerde de club weer van de beurs te halen. Naarmate Ajax slechter presteert, daalt de waarde van het aandeel. Gisteren leverde het aandeel Ajax 2% in en sloot op euro 7,50. Het aandeel is dit jaar al met 8,5% gedaald.

Hoewel er nog geen plannen zijn, wordt de mogelijkheid om de beursnotering te schrappen steeds concreter. Sinds zondag kan het plan van Coronel worden doorgezet, nu een nieuwe raad van commissarissen onder zijn leiding is aangetreden met Joop Krant in de functie van commissaris voor financiële zaken. De voormalige directievoorzitter van Kempen & Co is ook financieel adviseur en zou dit klusje goed kunnen klaren. Het gaat Ajax sowieso minder kosten dan de opbrengst van de beursgang in 1998, toen euro 54 mln werd opgehaald. Met de slotkoers van gisteren zijn de 3,92 miljoen vrij verhandelbare aandelen nog euro 29,4 mln waard.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 17 mei 2008

Garantie graag

Beleggen met vangnet

Banken richten zich met garantieproducten op de particuliere belegger. Door een gegarandeerde uitkering van de inleg is het populair en het aantal aanbieders wordt steeds talrijker.

Garantieproducten zijn er in soorten en maten. Een beleggingsconstructie kan worden opgezet rond een index, een mandje aandelen van een bepaalde sector, maar ook een gestructureerd product op één aandeel behoort tot de mogelijkheden.

'Een gestructureerd product is een combinatie van twee of meer financiële producten', legt Arnold Jensema van ING Wholesale Banking uit. Hij ontwikkelt samen met Marcel Pronk gestructureerde producten, of structured products zoals het in jargon heet. In de meeste gevallen is een garantieproduct een combinatie van een obligatie plus een optieconstructie. Het grootste deel van de inleg gaat in veilige obligaties. De rente-inkomsten tijdens de looptijd zorgen ervoor dat de inleg van de hoofdsom aan het eind van de looptijd is gegarandeerd. Met het restant van de inleg worden optieconstructies opgezet. Deze moeten voor het extra rendement zorgen. 'Op dit moment is het maken van dit soort producten in vergelijking met een jaar terug duurder geworden, want de optiepremies liggen door de turbulentie op de aandelenbeurzen een stuk hoger', zegt Jensema.

De eerste garantieproducten ontstonden in de jaren negentig onder de naam clickfondsen en kennen hun oorsprong in Frankrijk. 'Beleggen met kapitaalgarantie, daar is het mee begonnen', legt Jensema uit. De naam clickfonds kreeg echter een negatieve lading door Operatie Clickfonds, toen een van de grootste beursfraudes met beschuldigingen over witwaspraktijken en handel met voorkennis uit de Nederlandse financiële geschiedenis aan het licht kwam.

Sinds die tijd is er veel veranderd, zeggen Jensema en Pronk. Met name als het gaat over de informatievoorziening naar beleggers toe. 'Vroeger werd er duidelijk aangegeven welke kansen de belegger had, maar werden de risico's onder de mat geschoven', zegt Jensema. Dit is echter in een snel tempo veranderd, stellen de ontwikkelaars van ING. 'De klant is steeds beter in staat zelf een goede afweging te maken. Door internet is de kwaliteit van informatie met stappen vooruitgegaan.' Maar hoewel de belegger zelf goed kan nagaan welk product geschikt is voor zijn portefeuille, komen garantieproducten voor circa 80% via een adviseur bij de klant terecht.

Verschillen met beleggingsfonds
Volgens Jensema en Pronk heeft een gestructureerd product een aantal voordelen ten opzichte van een beleggingsfonds. Het kan snel worden opgezet en vervolgens ook binnen korte tijd - soms slechts twee weken - naar de markt. Ter vergelijking: om een beleggingsfonds te introduceren kunnen er zes maanden verstrijken. Daarnaast is een beleggingsfonds aan wijzigingen onderhevig. Een garantieproduct is daarentegen een kant-en-klaar product en de belegger moet op elk moment kunnen zien waar hij aan toe is. 'Het product moet een heldere uitbetalingsformule hebben die de belegger zelf op een papiertje kan uitrekenen', aldus Jensema. Een belegger betaalt bij een garantieproduct alleen de opstartkosten en niet zoals bij een beleggingsfonds extra kosten voor het team dat een beleggingsfonds blijft volgen. Bovendien hoeft met een garantieproduct een minder groot bedrag uit de markt te worden gehaald. 'Wij mikken op minimaal euro 10 mln, maar soms is een product zo populair dat we euro 100 mln aan inleg hebben.'

'De markt voor garantieproducten groeit erg sterk, zelfs in een markt die erg volatiel is', zegt Thomas See, hoofd strategie structured products bij Schroders. 'De mensen zien de markten sterk bewegen en zijn zich er goed van bewust dat aandelen ook flink kunnen dalen. Dat verklaart voor een deel het succes van deze produc- ten: mensen willen graag zekerheid.' See verwacht dat deze markt zal blijven groeien met als bijkomend voordeel steeds lagere kosten voor de belegger. 'De markt voor financiële producten waarmee garantieproducten worden gemaakt is door de sterke vraag steeds beter toegankelijk geworden. Steeds meer grootbanken introduceren dergelijke producten, de concurrentie neemt toe en dat drukt de prijs.'

Exotische producten
Was een garantiefonds ooit een simpel product met de AEX-index als onderliggende waarde, door de toenemende vraag worden de producten steeds exotischer van aard. Na de Amsterdamse index werden er garantieproducten ontwikkeld op de Europese graadmeter, de Eurostoxx 50, daarna volgden opkomende economieën zoals producten die de Turkse beurs volgen. Overigens hebben beleggers maar weinig trek in producten die rekenen op een daling van de markt, zegt Jensema. 'We kunnen ze met gemak opzetten, er is alleen weinig tot geen vraag naar. Beleggers zijn toch liever actief in een opgaande of zijwaarts bewegende markt dan in een dalende markt.'

Inspelen op herstel
Door de turbulentie op de aandelenmarkten dit jaar spelen nieuwe producten in op het herstel van sectoren die door de kredietcrisis harde klappen hebben gekregen. Zo heeft ING sinds kort een garantieproduct dat inspeelt op het herstel van banken en bouwers in de Verenigde Staten, die door de kredietcrisis fors in waarde zijn gedaald. Een trend die wordt herkend door See van Schroders. 'Ook de particuliere belegger leest de krant en weet dat grote banken als UBS, Citi en Merrill Lynch flink in waarde zijn gedaald. Er zijn nog steeds risico's, maar die kun je met een garantieproduct deels afdekken.

De particulier moet desondanks opletten waarin hij wil beleggen, waarschuwt See. 'Let op de looptijd en de flexibiliteit van het product. Tussendoor uitstappen kan een ander resultaat opleveren dan de eindtijd van het product af te wachten. Probeer daarnaast het product te begrijpen. Kijk naar de formule, daar moet je je als belegger wel lekker bij voelen.'

Garantieproduct

Een garantieproduct of gestructureerd product is een combinatie van minimaal twee financiële producten. In de meeste gevallen wordt een groot deel van de inleg belegd in obligaties die tijdens de looptijd oprenten tot de ingelegde hoofdsom. Hierdoor ontstaat de garantie dat de inleg weer wordt uitgekeerd. Met het restant van de inleg worden optieconstructies opgezet die voor het extra rendement, of een jaarlijkse uitkering moeten zorgen.

In Nederland werd in 2007 voor circa euro 7 mrd aan gestructureerde producten uitgegeven. Dit is inclusief een hefboomproduct als de Turbo van ABN Amro. Volgens schattingen van de Autoriteit Financiële Markten heeft een op de drie beleggers in Nederland een gestructureerd product in de portefeuille. In Nederland geven ABN Amro, Rabo, Robeco en ING 80% van de gestructureerde producten uit.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

Sterke week voor Aziatische beurzen

Japanse Nikkei-index is terug op het hoogste niveau van het jaar, maar prognoses wisselen sterk

Amsterdam
De Aziatische beurzen hebben de gehele week hogere koersen op de borden gezet. Vrijdag waren de winsten voornamelijk te danken aan speculaties dat China meer geld zal steken in mijnbouw- en grondstofbedrijven, nadat donderdag geruchten in de markt op waren gedoken dat het Chinese staatsbedrijf Chinalco een belang aan het opbouwen is in mijnbouwconcern BHP Billiton. In Australië steeg het aandeel van het Australisch-Britse concern naar recordhoogte op berichten in een Australische krant dat de Chinezen een belang tot 9% zouden willen opbouwen.

Uitzondering in Azië is de beurs van Vietnam. Deze daalde voor de tiende handelsdag op rij. Een daling van dit formaat is in het Aziatische land in vier jaar niet meer gezien. Beleggers maken zich zorgen dat de maatregelen van de Vietnamese overheid om de inflatie te beteugelen de bedrijfswinsten zullen uithollen. De inflatie staat op het hoogste niveau in zestien jaar.

De Japanse aandelenbeurs wist zich niet op te trekken aan sterker dan verwachte cijfers over de Japanse economie. De hoofdgraadmeter, de Nikkei, wist deze week vier dagen achtereen hoger te sluiten. De laatste handelssessie van de week werd echter afgesloten met een klein verlies van 0,2%. Door de rally van deze week noteert de Nikkei met 14.219 punten op het hoogste punt van het lopende beursjaar.

De economie in Japan groeide in het eerste kwartaal van dit jaar met 3,3% op jaarbasis en met 0,8% vergeleken met het laatste kwartaal van 2007. Analisten rekenden gemiddeld op een groei van 2,5% op jaarbasis en 0,6% op kwartaalbasis. Hogere consumentenbestedingen, mede dankzij het schrikkeljaar, en een sterke export stuwden de groei. Volgens Mitsubishi UFJ Research zorgde de extra dag in februari voor ongeveer de helft van de stijging van de consumentenbestedingen. Het cijfer is daardoor enigszins vertekend.

De export naar de Verenigde Staten nam af, maar dit werd gecompenseerd door een sterke vraag vanuit China en andere opkomende economieën.

Ondanks de sterker dan verwachte groeicijfers waarschuwen analisten voor afzwakkende groei in het tweede kwartaal. Japanse ondernemers zijn voorzichtig en terughoudend met investeringen door de zorgen over de situatie van de wereldeconomie door de kredietcrisis. Ook de Japanse minister van financiën, Fukushiro Nukaga, maakt zich zorgen om de investeringen van het Japanse bedrijfsleven. Deze daalden het afgelopen kwartaal met 0,9%.

Macro-econoom Peter de Bruin van Fortis rekent erop dat de twee aankomende kwartalen zwak zullen zijn, maar in het vierde kwartaal en in 2009 moet de groei weer uitkomen op de trend van 1,5%.

Volgens De Bruin wordt Japan vooral geraakt door de oplopende grondstoffen- en voedselprijzen. 'Het grootste risico voor Japan is de oplopende inflatie. Voor een land dat al jaren te maken heeft met deflatie of stagnerende prijzen is dat een grotere omslag dan voor een economie die dat gewend is.' De afgelopen maand kende Japan een inflatie van 1,2%, het hoogste inflatiecijfer in tien jaar.

Dat de Nikkei weer is gestegen naar de oude niveaus verklaart de econoom door het wereldwijde beurssentiment. 'Je zag de Nikkei ook hard meedalen met de wereldwijde beurzen, terwijl de macrocijfers er goed bij bleven liggen.' Daarnaast speelt een weer dalende yen Japanse aandelen in de kaart. De aandelen werden begin dit jaar hard geraakt door een duurdere yen, waardoor bedrijven vrezen voor de export. De yen zette in maart het hoogste niveau in twaalf jaar neer tegenover een dollar van yen 95,76. Gisteren noteerde de yen aan het eind van de handelsdag rond de yen104,40 voor een dollar.

Vanuit het bedrijfsleven komen wisselende geluiden over de verwachtingen voor het komende jaar. Zo verwacht de topman van Matsushita, Fumio Ohtsubo, dat door de Olympische Spelen de vraag naar Panasonic-tv's - Panasonic is het belangrijkste merk van Matsushita - vanuit Rusland en het Midden-Oosten sterk zal zijn en voor een winstgroei van 10% zal zorgen dit jaar. Sony daarentegen voorziet voor de divisie elektronica een lagere winst.

Goed nieuws was er gisteren van Mizuho Financial Group, de in balanstotaal tweede bank van Japan, en Kajima, de grootste aannemer van het land. Beide aandelen klommen nadat de bedrijven hadden aangegeven een hogere winst te verwachten dit jaar. Dit is tegen de trend van veel andere concerns in, want volgens cijfers van Bloomberg hebben Japanse bedrijven het afgelopen kwartaal een gemiddelde winstdaling laten zien van 18%. Het persbureau vergeleek cijfers van bijna 1800 bedrijven.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

vrijdag 16 mei 2008

Nieuw jasje voor oud fonds

Abseilers kwamen eraan te pas om een nieuw duurzaam beleggingsfonds van Delta Lloyd in de schijnwerpers te zetten. Nieuw is het fonds niet, wel de naam.

Amsterdam
Om de vier klassieke thema's van het duurzame beleggingsfonds - water, lucht, aarde en vuur - te benadrukken laat Delta Lloyd Asset Management vier bergbeklimmers van zijn dertig verdiepingen tellende hoofdkantoor in Amsterdam abseilen. Het spektakel trekt de nodige aandacht van het kantoorpersoneel in de omliggende gebouwen, want de abseilers zijn voorzien van vier verschillende soorten rookpotten.

De van veraf zichtbare rook zorgt voor enige hilariteit onder de genodigden. Zijn die rookpotten wel duurzaam, is de vraag die rondzoemt. Dat weten de portefeuillebeheerders van Delta Lloyd ook niet te vertellen. 'Wellicht zijn er wat bomen voor aangeplant', grapt Ad Schellen, hoofd portefeuillebeheer van het Water & Climate Fund.

Dat duurzaam beleggen in is blijkt uit de afsluiting van Schellens presentatie: een foto van hem in gezelschap van klimaatveranderingsgoeroe en Nobelprijswinnaar Al Gore. De aanwezige pers en gasten krijgen allen de dvd A convenient truth, een woordgrapje op de film van Al Gore die klimaatverandering op de wereldagenda zette in An unconvenient truth.

Nieuw is het fonds overigens niet. Het gaat hier om het al elf jaar oude Ohra Milieu Technologiefonds, dat een omvang heeft van ongeveer euro 55 mln. De vermogensbeheerder heeft het fonds opgezet met een nieuw jasje. De portefeuille komt exact overeen met het Ohra-fonds, en ook de beheerders zijn dezelfde. De fondsen blijven als twee aparte merken bestaan.
Een bestaand beleggingsfonds van een nieuwe naam voorzien blijkt lonend te zijn. Uit een onderzoek van professor Raghavendra Rau van de Amerikaanse universiteit van West Lafayette blijkt dat door de naam te veranderen in iets wat op dat moment een rage is, de instroom met gemiddeld 28% toeneemt.

'De nieuwe naam is vooral om nieuwe markten en klanten aan te boren in België en Duitsland', zegt Dirk-Jan Derksen, een van de portefeuillebeheerders van het fonds. Onder de naam Ohra wordt het fonds alleen in Nederland aangeboden. Met het label van Delta Lloyd hoopt men nieuwe klanten aan te boren in deze landen.

Nieuw jasje
Ohra Milieu Technologiefonds en Water & Climate Fund zijn exact hetzelfde
Nieuwe naam lonend
Door de naam te veranderen in iets wat een rage is, neemt de instroom met gemiddeld 28% toe

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 15 mei 2008

Greed is good

Multimiljardair Carl Icahn is opgedoken in de overnamestrijd rond internetbedrijf Yahoo. Volgens de tv-zender CNBC zou Icahn minimaal 50 miljoen aandelen Yahoo hebben gekocht, overeenkomend met een belang van circa 3,5% met een waarde van $ 1,3 mrd.

Icahn, de nummer 46 op de lijst van rijke mensen van Forbes met een geschat vermogen van $ 14 mrd, is het best te vergelijken met Gordon Gekko, de hoofdrolspeler in de film Wall Street. Sommigen beweren dat Icahn model stond voor Gekko, die in de film wordt vertolkt door Michael Douglas. Gekko is een keiharde zakenman die over lijken gaat om zo veel mogelijk geld te verdienen. 'Greed is good', zegt Gekko in zijn beroemde speech voor aandeelhouders. 'Hebzucht is goed' is ook een van de lijfspreuken van de 72-jarige Icahn.

Icahn staat net als Gekko bekend als een keiharde en meedogenloze zakenman. De winsten voor Icahn gingen vaak ten koste van arbeidsplaatsen door de strenge herstructureringen die bedrijven van hem moesten uitvoeren. Icahn kocht bedrijven op, dwong bestuurders tot het verbeteren van resultaten, verving of onstloeg bestuurders, stuurde aan op het opsplitsen van bedrijven of tot het inkopen van eigen aandelen. Icahn bemoeide zich op die wijze onder meer met General Motors, Time Warner en Motorola.

Daarnaast blijkt Icahn ook een vooruitziende blik te hebben. In 1999 voorzag hij het uiteenspatten van de interneteconomie en ging 'short' op deze sector, waardoor zijn vermogen nog eens flink aandikte.

Het is dus niet vreemd dat beleggers in spanning afwachten wat Icahn wil doen met zijn belang in Yahoo.

Softwaregigant Microsoft trok vorige week een gecombineerd bod in cash en aandelen van circa $33 per aandeel in nadat de directie van Yahoo het bod onder de maat vond. Bestuursvoorzitter Jerry Yang wilde een verhoging zien tot minimaal $ 37. 'Greed is good', moet Yang hebben gedacht. Volgens veel Yahoo-beleggers was het net iets te veel hebzucht. Deze beleggers zijn nu boos op de directie, want na het terugtrekken van het bod, duikelde de koers naar net boven de $ 20. Met het instappen van Icahn is er weer hoop. Beleggers verwelkomden dinsdag de zet van Icahn met een koerssprong van 5,2%.

Het zingt rond dat Icahn nieuwe bestuurders wil nomineren tijdens de aandeelhoudersvergadering deze zomer. De nieuwe bestuurders zouden ervoor moeten zorgen dat een overname door Microsoft alsnog lukt. Ook wordt gespeculeerd dat Icahn zelf zal optreden als bemiddelaar in nieuwe overnamegesprekken. Wat Icahn ook gaat doen, beleggers zullen de hebzucht van Icahn in het achterhoofd houden en willen meeliften. Gezien de geschiedenis van Icahn niet zo'n gekke gedachte.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

vrijdag 9 mei 2008

Essent gaat energietarief verhogen

Amsterdam
Energiebedrijf Essent gaat per 1 juli de tarieven voor gas en stroom verhogen, als gevolg van de sterk gestegen prijzen van grondstoffen als gas, kolen en olie. Dat heeft een woordvoerder van Essent desgevraagd bevestigd.
Zoals altijd zal het bedrijf rond 1 juli de nieuwe tarieven bekendmaken. 'Het is nu nog te vroeg om in detail te treden, maar de prijzen zullen hoger zijn dan de huidige tarieven', aldus de woordvoerder.

De elektriciteitsprijs op de professionele, Nederlandse markt is dit jaar met 18% opgelopen. De prijs van dagcontracten noteerde gisteren euro 107,25 per megawattuur. De prijs van contracten voor de levering van energie in 2009 steeg voor de vierde dag op rij naar een record: euro 76,50 per megawattuur.

Een woordvoerder van Nuon kan nog niet aangeven of de huidige stijging van de elektriciteitsprijzen merkbaar zal zijn voor de consument. 'Daar is het te vroeg voor. Het berekenen van de tarieven duurt ongeveer een maand. Pas begin juni hebben we een idee en dan zullen we dit communiceren aan onze consumenten.'

Branchegenoot Eneco laat weten dat de contracten voor dit jaar niet zullen veranderen voor consumenten met een vast contract. Voor andere afnemers kan Eneco per 1 juli de tarieven verhogen. Maar of het de hogere elektriciteitsprijs net als Essent doorberekent aan de consument, kan de woordvoerder nog niet zeggen.

Fluctuaties in de elektriciteitsprijs zijn niet ongebruikelijk. Vorig jaar steeg de prijs van elektriciteit in dezelfde periode met meer dan 10%, maar aan het eind van 2007 stabiliseerde de prijs. Duidelijk is echter wel dat gesproken kan worden over een structurele prijsstijging.
De hoge elektriciteitsprijs had nog hoger kunnen liggen. Woordvoerder Jelle Wils van Tennet, de Nederlandse beheerder van het hoogspanningsnet, stelt dat de prijs zonder de nieuwe NorNed-kabel nog harder zou zijn opgelopen. Maandag nam Tennet de kabel in gebruik, 's werelds langste onderzeese elektriciteitskabel. De NorNed-kabel moet leiden tot lagere en stabielere energieprijzen.

Karen Eshuis en Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad