zaterdag 28 november 2009

Dubai verstoort de rust

Beleggers maakten zich op voor een rustig jaareinde, totdat onheilspellende berichten uit Dubai de markten opschudden.

De richting voor de beurzen leek voor menig belegger duidelijk. De derdekwartaalcijfers zijn gerapporteerd, dus de markten gaan rustig op weg naar het einde van het jaar. Menigeen rekende op een zijwaartse beweging, en sommigen hoopten stiekem nog op een traditionele eindejaarsrally. Maar het voortkabbelende sentiment werd donderdag ruw verstoord door het verzoek van Dubai World, een staatsbedrijf in handen van het Arabische emiraat Dubai, om aflossing van schulden uit te stellen. Wereldwijd zakten aandelenmarkten hard weg.

'Alles stond deze week in het teken van Dubai', zegt handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital. 'Dubai begon woensdag al te spelen en toen vroeg iedereen zich nog af wat er eigenlijk aan de hand was. Pas op donderdag drongen de implicaties tot de markt door en was er sprake van een heuse selloff.'

Thanksgiving

De Europese beurzen moesten het bovendien stellen zonder richting vanuit de Verenigde Staten, want de markten waren daar gesloten wegens de nationale feestdag Thanksgiving. Veel handelaren in de VS hebben dan vrij, waardoor de handel een stuk rustiger is dan normaal te doen gebruikelijk. Hierdoor waren de volumes relatief laag en kon de neerwaartse beweging sterk doorzetten. Bij lage omzetten is de kans op grote uitschieters - naar beneden of naar boven - veel groter dan bij hoge volumes.

'Je kunt rustig zeggen dat dit een aparte gebeurtenis was, want in eerste instantie denk je: wat hebben wij nou met Dubai te maken? Maar het is een vertrouwenskwestie en roept direct vragen op als wat is het besmettingsgevaar, wie krijgt er nog geld van deze partij? En dan blijken de financials toch weer heel kwetsbaar.' Verschillende bedrijven, zoals Aegon en ING waren er snel bij om via persberichten te verklaren dat zij geen blootstelling hebben aan Dubai World. Het hielp echter weinig: de aandelen werden toch van de hand gedaan.

Maar het waren niet alleen de financiële waarden. Ook een aandeel als Nutreco verloor donderdag 6%, terwijl de diervoederproducent geen enkele connectie met Dubai heeft.

Volgens Leloux drong het tot veel marktpartijen door dat ook een land als Dubai $ 80 mrd heeft geleend. 'Velen dachten dat zij dit allemaal financierden met oliegeld.'

Markt houdt zich staande

Ondanks het negatieve sentiment, vindt Leloux dat de markten zich goed staande hielden. Als voorbeeld wijst de handelaar op verzekeraar Aegon dat op vrijdag bij opening hard wegzakte, maar na enkele uren handel alweer een plus stond. Leloux: 'Bepaalde partijen sloegen groot in. Er zijn ook beleggers die op een dip zaten te wachten om alsnog in te stappen.'

De handelaar denkt dat beleggers zich dit jaar niet rijk hoeven te rekenen en er geen traditionele eindejaarsrally in zit. 'Voor veel marktpartijen is het jaar al gespeeld. Het is uiteraard een kerstcadeau die we onszelf toewensen, maar ik zie het niet gebeuren.' Leloux rekent de komende maanden juist op een zijwaartse beweging. 'Neem Philips, zij zeggen dat het ergste achter de rug is, maar zij zien nog geen langdurige en duurzame winstgroei.' De omzetten van bedrijven nemen nog niet toe en dus moet het weer van kostenbesparingen komen en je kunt nou eenmaal niet eeuwig in de kosten blijven snijden, aldus Leloux.

Positieve start

Voordat Dubai een rol van betekenis kreeg op de beurzen, begonnen de markten nog enthousiast aan de nieuwe handelsweek. De AEX, de belangrijkste graadmeter van de Amsterdamse beurs, sloot maandag 2,3% hoger op 317 punten. Ook dinsdag en woensdag waren positieve handelsdagen.

Beleggers keken vrijdag uit naar de details van de reeds aangekondigde claimemissie van ING. De emissie werd afgelopen woensdag goedgekeurd door de aandeelhouders. De bank wil euro 7,5 mrd ophalen om op die manier de staatssteun die het concern door de kredietcrisis nodig had, terug te betalen. De emissieprijs bedraagt euro 4,24 per nieuw aandeel en geeft daarmee een een korting van 52% vergeleken met de slotstand van euro 8,92 op donderdag. Handelaar Leloux vindt de korting op de aandelen hoger dan waar hij op had gerekend, maar het aantal nieuwe aandelen dat wordt uitgegeven juist aan de hoge kant. 'Ik neem aan dat de begeleidende banken eerst een rondje hebben gedaan en weten dat ze de aandelen kwijt kunnen.'

Over tot de orde van de dag

Dat beleggers soms kort van memorie zijn, bleek vrijdag. De AEX zakte bij opening hard weg tot net boven de 300 punten. Maar toen de futures op Wall Street aangaven dat in New York de schade mee zou vallen, kropen de beurzen snel weer uit het dal. De sterkste dalers op donderdag, waren een dag later weer de best presterende aandelen. Terwijl de markten donderdag wereldwijd 3 tot 4% inleverde, opende de Dow Jones-Index met een verlies van iets meer dan 1% en sloot de AEX 0,9% hoger op 309,52 punten. Dubai lijkt alweer vergeten.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 27 november 2009

Zorgen om Chinese banken nemen toe

Door grote kredietvraag en verslechterde balansen vrezen beleggers grootschalige emissies bankensector

Amsterdam
De Chinese aandelenbeurs heeft gisteren een flinke tik gekregen. De belangrijkste graadmeters kenden de sterkste daling sinds eind augustus. Beleggers zijn bezorgd dat Chinese banken meer kapitaal uit de markt moeten halen door de groeiende vraag naar krediet.

Op maandag leverde de Chinese aandelenmarkten 3,5% in, waarna op dinsdag een herstel van 2,1% volgde, maar woensdagnacht zakte de belangrijkste Chinese graadmeter, de CSI 300, weer met 3,6% weg naar een stand van 3170,98 punten. Over de volle breedte gingen de aandelen omlaag, waarbij de bankensector de grootste verliezen kende.

De bankaandelen staan onder druk sinds de Chinese bankregulator, de Banking Regulatory Commission (CBRC) deze week zei maatregelen te nemen als banken zich niet beter beschermen tegen slechte leningen. De Chinese overheid probeert op die manier een rem te zetten op de onstuimige kredietgroei.

Bank of China , niet te verwarren met de Chinese centrale bank, gaf dinsdag aan 'verschillende opties' te bestuderen om geld op te halen. Daarnaast zouden de vijf grootste Chinese banken voorlopige plannen hebben ingeleverd bij de toezichthouder voor verbetering van de balansen, aldus persbureau Bloomberg.

Volgens twee verschillende rapporten van Citigroup en BNP Paribas moeten Chinese banken met een beursnotering mogelijk meer dan Rmb 300 mrd ($ 44 mrd) ophalen om de balansen te verbeteren.

'Of banken direct de markt op moeten om geld op te halen is nog de vraag, maar de balansen van de Chinese banken zijn sterk aan het verslechteren', zegt Jeroen van IJzerloo, senior econoom van het landenrisicoteam van Rabobank.

Van IJzerloo legt uit dat de sterke groei van het aantal kredieten de laatste maanden wat afneemt, maar dat de kredietgroei desondanks met een duizelingwekkende vaart is gegroeid. Tot nu toe dit jaar nam het krediet met $ 1300 mrd toe. 'De balans van Bank of China is dit jaar met 38% toegenomen. Dat is een beetje eng. In een dergelijk tempo is het bijna onmogelijk om de voorzieningen op orde te houden.'

De econoom wijst erop dat door de sterke groei van krediet ook het aantal wanbetalingen op leningen op de middellange termijn sterk gaat stijgen, waarmee de kredietkwaliteit verslechtert. Een Chinese bankencrisis acht Van IJzerloo niet onmogelijk, maar 'Chinezen zien zelf ook het gevaar van bubbels in de markt'.

Een groot deel van de verstrekte leningen zijn naar de vastgoed- en aandelenmarkten gevloeid. Het is echter onduidelijk welke maatregelen de Chinese overheid gaat nemen, zegt Van IJzerloo. 'Soms heeft de centrale overheid al plannen, maar weten we dat gewoon niet omdat het niet wordt gecommuniceerd.'

De econoom vindt de problemen met Chinese banken een vertrouwenskwestie. 'En we weten allemaal hoe belangrijk dat tegenwoordig is. China is op dit moment een lichtpunt in een zwarte wereld. Als dat licht wordt gedoofd kan het huidige enthousiasme over het economisch herstel juist weer een tik krijgen.'

De zorgen om de bankensector zetten ook een domper op de beursgang van kredietverlener China Minsheng Banking. Het concern kende woensdag zijn debuut op de beurs van Hongkong en verloor 1,2%. Het was voor het eerst in vier jaar tijd dat een Chinees aandeel op de eerste dag van notering geen koerswinst wist te boeken.

Op de beurs van Sjanghai is het aandeel het afgelopen jaar in waarde verdubbeld. Met de beursgang haalde China Minsheng Banking $ 3,9 mrd uit de markt. Beleggers vrezen dat de kredietverlener de eerste in een lange rij is die met een emissie komt.

Chinese aandelen kennen vaak een dubbele notering: een in China (A-Shares) en een in Hongkong (H-Shares). De A-shares zijn alleen te koop voor Chinese beleggers. Buitenlandse beleggers hebben wel toegang tot de markt van Hongkong. Chinese particuliere beleggers mogen op hun beurt weer niet in het buitenland beleggen.

'Versterking van de bankbalansen en de mogelijke emissies die hierdoor boven de markt hangen, hebben ervoor gezorgd dat het sentiment rond bankaandelen extreem zwak is', aldus Li Qing, analist bij CSC Securities in Hongkong tegenover Bloomberg. Hij wijst erop dat de emissie van Minsheng niet de laatste zal zijn. 'Als wordt gekeken naar het tempo waarmee Minsheng momenteel groeit, moet het bedrijf binnen twee jaar weer naar de beurs om aandelen te plaatsen.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 26 november 2009

Fed: lage rente voedt speculatie

Amsterdam
Het Amerikaanse stelsel van centrale banken, de Federal Reserve (Fed) , heeft voor het eerst gewezen op het mogelijke gevaar van speculatie door de lage rente die de Fed momenteel hanteert. Dit blijkt uit de notulen van het beleidsbepalend en besluitvormend orgaan van de Fed, de Federal Open Market Committee (FOMC) van 3 en 4 november.

De FOMC wijst erop dat door de lage rente beleggers mogelijk 'buitensporig risicogedrag' kunnen vertonen. Doordat het lenen van dollars zeer goedkoop is, gebruiken beleggers de munt om allerlei soorten beleggingen te kopen die beter renderen dan de dollar. Daarnaast zei het FOMC dat de inflatieverwachtingen kunnen veranderen door een verdere verzwakking van de dollar. De dollarzwakte zorgt voor 'een opwaartse inflatiedruk', aldus het FOMC. De Fed hanteert momenteel een basisrente van 0 tot 0,25%. Bij de laatste vergadering gaf de FOMC aan de rente nog voor een lange tijd laag te houden.

Vorige week gaven landen als Japan en China aan dat de dollarzwakte en lage rente door beleggers wordt gebruikt voor allerlei speculatieve doeleinden. Zo staat de goudprijs op een record en zijn de aandelenmarkten dit jaar aan een flink herstel bezig. De Amerikaanse graadmeter S&P is sinds de bodem van 9 maart met meer dan 60% gestegen. De MSCI World Index steeg over dezelfde periode met 72%.

Valentijn van Nieuwenhuijzen, macro-econoom van ING Investment Management, ziet de opmerkingen van de Fed niet als een opmaat naar een eerste renteverhoging. 'Wat ze eigenlijk zeggen, is dat ze geleerd hebben van het verleden en de rente niet nog eens jarenlang laag zullen houden en zo voor bubbels in de markt zorgen. Ik denk dat de uitlatingen vooral zijn bedoeld als een signaal naar de markt met de boodschap: de Fed is waakzaam.'

Volgens Van Nieuwenhuijzen zal de Fed eerst stappen zetten om een einde te maken aan kwantitatieve verruiming, zoals het opkopen van staatsobligaties. Doordat de Fed de treasuries opkoopt, houdt ze de rente kunstmatig laag. De macro-econoom verwacht dat de basisrente op zijn vroegst eind 2010 wordt verhoogd, 'maar het kan ook pas in 2011 zijn'.

De uitlatingen van de Fed kunnen ook een politieke lading hebben. De voorzitter van de Senate Banking Committee, democraat Christopher Todd, heeft de Fed onlangs verweten een gebrek aan supervisie te hebben. Todd vindt dat de Fed de huizenbubbel heeft gestimuleerd door de rente te lang te laag te houden. Het uiteenspatten van de huizenbubbel was een van de belangrijkste oorzaken van de kredietcrisis.

Ben Bernanke verschijnt op 3 december van dit jaar voor een hoorzitting van deze commissie omdat hij genomineerd is voor een tweede termijn als voorzitter van de Fed.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 21 november 2009

Dollar nu de munt voor 'carry trades'

Amsterdam
Jarenlang werden de Japanse yen en carrytrade in één adem genoemd. Maar sinds de Federal Reserve de rente heeft verlaagd naar 0 tot 0,25%, spelen geldhandelaren en hedgefondsen dit speculatieve spel nu in Amerikaanse dollars.

Het principe van een carrytrade is vrij eenvoudig. Beleggers lenen geld in een valuta van een land waar de rente laag is en zetten dit vervolgens uit in een land waar de rente hoger is.

Dat er geld verdiend kan worden met carrytrades is doorgedrongen tot het grote publiek. Zakenblad The Economist besteedde hier onlangs veel aandacht aan. Dat de carrytrade aantrekkingskracht heeft, blijkt ook uit gegevens van Google. In oktober van dit jaar werd gemiddeld vijf keer vaker dan gemiddeld gezocht naar de term 'carry trade'.

'Zolang de Fed aangeeft dat de rente voor langere tijd zeer laag blijft, blijft de dollar de belangrijkste munt voor het opzetten van carrytrades', aldus Chris Turner, hoofd valuta's van ING Wholesale Banking in Londen.

Vrijdag sterkte de dollar aan tegenover een mandje van de belangrijkste valuta's. Beleggers zijn bezorgd dat de rally op de aandelenbeurzen te ver is doorgeschoten en zochten hun heil in 'treasury's'.

De zorgen waren het beste terug te zien in Amerikaanse staatsleningen voor drie maanden, waarop de rente kortstondig negatief stond. Dit was voor het eerst sinds december vorig jaar, toen de kredietmarkt volledig tot stilstand kwam. Bij een stijgende dollar mijden beleggers risicovollere beleggingen zoals aandelen.

De afgelopen twintig jaar was de Japanse yen de belangrijkste munt voor carrytrades omdat de rente er al sinds de jaren negentig rond de 0% noteert. Gisteren maakte de Bank of Japan bekend dat de basisrente op 0,1% blijft staan.

De populariteit van de carrytrade nam de afgelopen jaren in Japan zo'n grote vlucht dat niet alleen traditionele spelers als hedgefondsen en geldhandelaren, maar zelfs Japanse huisvrouwen massaal in het buitenland gingen beleggen: yens werden geleend en uitgezet in Australië en Nieuw-Zeeland of er werden aandelen van gekocht in opkomende markten als India en China.

Deze trades werden vorig jaar na de val van Lehman in een razend tempo teruggedraaid. Hierdoor moesten geleende yens worden teruggekocht, waardoor de vraag naar yens steeg en de munt omhoog schoot. Omdat het terugdraaien van carrytrades een versterkend effect heeft, kende de yen daardoor een 'spike'.

Ofschoon er nog altijd carrytrades in yens worden opgezet, heeft de dollar deze rol nu deels overgenomen. Zo is een van de populairste transacties van het moment het verhandelen van de Amerikaanse dollar tegenover de Australische. Het verschil tussen de driemaandsrente op de Amerikaanse dollar en de Australische dollar is ongeveer 4%. Handelaren verkopen de driemaandsfuture op de Amerikaanse dollar en kopen vervolgens de driemaandsfuture op de Australische dollar. Verandert er niets aan de koers van beide valuta's, dan heeft de belegger op jaarbasis 4% verdiend.

De handelaar die aan het begin van het jaar zo'n transactie had opgezet, heeft een goed rendement behaald. Mede door een alsmaar verzwakkende Amerikaanse dollar heeft deze opzet sinds het begin van dit jaar een rendement opgeleverd van bijna 30%.

Volgens chef-econoom David Rosenberg van Gluskin Sheff wordt de Amerikaanse dollar momenteel gebruikt om allerlei risicovolle beleggingen te financieren. 'De dollar is één grote carrytrade geworden', zegt Rosenberg.

De econoom wijst erop dat er historisch gezien nooit enige correlatie is geweest tussen de S&P 500 en de DYX, de dollarindex. De afgelopen acht maanden is die opgelopen naar 90%.

Ook de VIX-index, een indicator die de beweeglijkheid op de markt meet, kwam historisch gezien nooit verder dan een correlatie van 20%. Nu is de samenhang tussen de VIX en de dollarindex 90%.

Tussen de prestatie van beurzen in opkomende markten en de dollar was er voor dit jaar een negatieve correlatie van 70%, maar ook die is gestegen naar 90%. Het verband tussen de dollar en grondstoffenprijzen was altijd al sterk, maar ook hier is de correlatie opgelopen naar meer dan 90%.

Hoofd valuta's Turner van ING, denkt dat de populariteit van de dollar voor carrytrades niet structureel is. 'Zodra de Fed hint op een renteverhoging verwacht ik dat ze worden teruggedraaid.' Beleggers zullen zich weer gaan richten op de yen omdat Turner denkt dat de rente in de Verenigde Staten eerder wordt verhoogd dan die in Japan.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 19 november 2009

Rustig Vaarwater

Als rond één fonds voldoende nieuws is om de koers in beweging te krijgen, dan is het wel Boskalis. De baggeraar deed vorige week een bod van euro 1,35 mrd op maritiem dienstverlener Smit. Deze week kwam het bedrijf met een tussentijds handelsbericht waarin het de winstverwachting voor het hele jaar verhoogde naar euro 215 mln.

Toch lijkt het aandeel niet van zijn plek te komen. Nadat de koers sinds juli met circa 80% is opgelopen van euro 15 tot een slot van euro 26,87 gisteren, lijkt het aandeel de afgelopen weken gevangen in een bandbreedte van euro 23,5o tot euro 27.

De terughoudende opstelling van beleggers kan worden toegeschreven aan een emissie van euro 200 mln voor de overname van Smit. Boskalis heeft een marktwaarde euro 2,4 mrd. Analisten vinden het logisch dat beleggers aan de zijlijn blijven: bij een emissie kunnen ze de stukken meestal met korting krijgen. 'Als ik belegger was, zou ik even wachten', zegt Edwin de Jong van SNS Securities.

Na de flinke stijging sinds juli ziet De Jong geen opwaarts potentieel meer voor het aandeel. SNS verwelkomt de overname van Smit vanwege de strategische voordelen die de deal met zich meebrengt. Toch is de meerwaarde die door de fusie wordt gecreëerd niet al te hoog. SNS schat deze op euro 0,50 per aandeel. Ook als de bank de cijfers van Smit meeneemt, komt er geen hoger koersdoel uit de koker, aldus De Jong.

Het advies van SNS wijkt nauwelijks af van het overgrote deel van de andere effectenhuizen, die gemiddeld een koersdoel hanteren dat varieert van euro 24 tot euro 27. Dit komt overeen met de bandbreedte waarin het aandeel momenteel wordt verhandeld. Dit komt niet vaak voor en daarmee lijken analisten op veilig te spelen.

Het rapport van Rabo Securities, toont een andere zienswijze. De bank handhaaft juist het koopadvies en zet het koersdoel op euro 32. De bank, die de cijfers van Smit pro forma meeneemt, komt tot dit doel door een koerswinstverhouding van 14 te hanteren.

Tussen de regels door geeft Rabo een hoger koersdoel af dan euro 32. Door de fusie zijn er voldoende argumenten voor een hogere koerswinstverhouding, denkt de bank. Het fusiebedrijf krijgt een bredere basis en een betere positionering. Met die hogere waardering wacht Rabo echter tot Smit echt is ingelijfd.

De enige kink in de kabel zou het afketsen van de overname van Smit zijn. Maar gezien het feit dat het aandeel Smit al sinds het bod op de biedingskoers van euro 60 per aandeel staat, is er niemand die daarop rekent.

Over de emissie komt pas de komende maanden meer duidelijkheid. Details daarover kan het aandeel weer uit het rustige vaarwater halen, waarin het zich momenteel bevindt.


Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

dinsdag 17 november 2009

'Curieuze' transactie in opties Océ

Amsterdam
Het bod op Océ is afgelopen zomer voorafgegaan door een opmerkelijke optietransactie. Volgens marktkenners kan er sprake zijn van voorkennis.

De transactie vond plaats in juli van dit jaar. Een onbekende koper kocht in de open markt 7500 callopties voor bijna euro 300.000 op het aandeel van de printer- en kopieerfabrikant. Het aandeel moest wel flink gaan stijgen, want op het moment van de aankoop stond Océ nog op euro 3,26. Dankzij het bod van Canon zijn de opties nu circa euro 2,2 mln waard.

Opvallend aan deze transactie is dat de opties een looptijd hebben tot december. Zonder het bod van Canon waren de opties de derde vrijdag van december vrijwel zeker waardeloos afgelopen.

Marktvorsers weten niet of het om voorkennis gaat, maar noemen het wel 'verdacht', 'opvallend' en 'curieus'.

'Slimme jongen', reageert een optiehandelaar. 'Het is lastig hard te maken, maar ik denk dat we met een insider te maken hebben.' Cees Smit, handelaar van Today's Beheer vindt 'verdacht' een groot woord, maar betwijfelt wel of het zomaar een toevalstreffer is. 'Het kan zo zijn dat hij op goed geluk een krant aan de muur heeft gehangen, een dartpijltje heeft gegooid en dat daar vervolgens Océ uitkwam. Maar die krant, inclusief het gaatje bij Océ, wil ik dan graag eens zien.'

'Als ik de AFM was, dan zou ik denken dat deze transactie wel een onderzoekje waard is', zegt een andere handelaar, die niet met zijn naam in de krant wil. Een analist van een Nederlandse grootbank die eveneens anoniem wenst te blijven, vindt het ook een onderzoek waard. 'Dat zal wel gebeuren, maar vervolgens hoor je er nooit meer iets van.'

Alle handelaren en optiekenners stellen dat 7500 verhandelde optiecontracten voor een fonds als Océ buitengewoon groot en opvallend is.

Het spreekt in het voordeel van de optiekoper dat de topman van Océ heeft gezegd open te staan voor een strategische samenwerking, fusie of overname. Dat de overname nu naar buiten komt, is dan ook geen grote verrassing. 'Het is uiteraard mogelijk dat iemand een gokje heeft gewaagd. Maar dan had je ook de aandelen kunnen kopen', zegt een Amsterdamse handelaar.

Volgens een woordvoerder van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de transactie 'te gedetailleerd' om er iets over te zeggen. De woordvoerder kan niet aangeven of er verdachte transacties in aandelen of opties Océ hebben plaatsgevonden. Zij geeft aan dat er bij overnames altijd wordt gekeken of er opvallende koersbewegingen en transacties waren in aanloop naar een overnamebod.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad