vrijdag 7 mei 2010

Instapmoment is nog niet in zicht

Marktpartijen overwegend negatief over mogelijk koersherstel na forse dalingen afgelopen dagen

Amsterdam
Door de onrust op de financiële markten is de Amsterdamse AEX terug bij af. De hoofdgraadmeter verspeelde in enkele handelsdagen de winst die tot nu toe dit jaar was opgebouwd. De vraag is of de scherpe koersdalingen aanleiding zijn om nu in aandelen te stappen. Of kan de Griekse schuldencrisis een verdere daling van de aandelenbeurzen veroorzaken?

Donderdag leken de aandelenmarkten in eerste instantie enigszins bij te komen, maar zakten aan het einde van de dag toch weer hard weg. De AEX-index leverde 1,39% in tot een slot van 326,19. Ook andere Europese graadmeters daalden flink.

Koen Bender van Mercurius Vermogensbeheer denkt dat de dalingen van de afgelopen weken voor een instapmoment hebben gezorgd. 'De kwartaalcijfers en ook de vooruitzichten van bedrijven zijn goed of beter dan verwacht. Ook macrocijfers wijzen op een herstel van de economie.'

Bender stelt dat de Griekse crisis negatieve gevolgen kan hebben voor banken, maar andere sectoren zullen minder last hebben van de schuldenproblemen van Griekenland. 'Neem een bouwbedrijf als Heijmans, dat is helemaal niet blootgesteld aan Griekenland. En TNT heeft meer last van de IJslandse aswolk dan van de Griekse problemen.' Toch ziet de vermogensbeheerder wel degelijk risico's. 'De kans bestaat dat een crisis zoals deze het prille economische herstel de kop indrukt.'

Handelaar Geoffrey Leloux van Keijser Capital heeft meer twijfels. 'In principe lijkt het een goed instapmoment met bedrijvencijfers die in orde zijn, maar de soevereine staatsschuld heeft in de markt een grote urgentie gekregen. Dat de beurzen de afgelopen dagen met gemiddeld 8% zijn gedaald heeft natuurlijk wel een reden.'

Volgens Leloux hebben de beurzen vanaf maart vorig jaar geanticipeerd op een herstel van de bedrijfswinsten en economie, en hebben daarom al een forse rally achter de rug. In maart vorig jaar bereikte de AEX een dieptepunt van 200 punten, waarna een herstel werd ingezet dat leidde tot een hoogste stand van 358,23, die ruim twee weken geleden - 26 april - op de borden werd gezet.

'Voor ons komt deze daling niet als een verrassing. Wij gingen ervan uit dat deze imposante rally van de AEX zou stokken tussen de 350 en 370 punten', zegt Gert-Jan Geels, handelaar bij Eureffect. Hij wijst erop dat de rally die maart vorig jaar werd ingezet gepaard ging met relatief lage volumes. 'Ik heb niet het idee dat veel particuliere beleggers van deze koersstijging hebben geprofiteerd. Het was geen breed gedragen herstel. Met name de partijen die op een of andere manier bij de beurzen betrokken zijn, zijn blijven handelen.' Bovendien zijn dit vaak ook de partijen die sneller een knoop doorhakken om in of uit aandelen te stappen, zegt Geels.

Daarnaast zijn beleggers de koersverliezen tijdens de kredietcrisis nog niet vergeten. 'Veel mensen zijn toen te lang blijven zitten en dachten dat er wel weer een correctie zou komen. Het motto is nu: "better safe than sorry".'

Geels verwacht niet dat het einde van de koersdalingen in zicht is. 'Ik denk niet dat dit het helemaal was en verwacht nog een tweede dip', zegt de handelaar. 'Het macro-economisch herstel is goed waarneembaar, al zit er een kunstmatige factor in omdat dit deels door overheden is verzorgd.' Net als zijn collega Leloux is Geels van mening dat dit herstel al door de markten was verwerkt.

'Door de problemen rond Griekenland staan de markten weer met beide benen op de grond', aldus Leloux. De handelaar denkt dat Griekenland het 'topje van de ijsberg' is. 'We zijn nu gefocust op Griekenland. In Spanje en Portugal, maar ook in landen als het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, hebben de overheden substantiële tekorten.'

Technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING stelt dat door de koersdalingen van de afgelopen dagen het technische beeld voor de korte termijn 'aanzienlijk is verzwakt'. Volgens de analist is er sprake van een trendbreuk: de stijgende trend is verlaten. 'Ik denk dat we de bodem nog niet hebben gezien. Vermoedelijk veren we ergens in de komende dagen op om vervolgens weer weg te zakken.' Van den Akker denkt dat de AEX de komende tijd kan dalen naar 314, het laagste punt van het jaar, dat in februari werd bereikt.

De technisch analist kijkt ook naar andere indicatoren om het verloop van de beurzen te voorspellen. Zo wijst hij op de VIX-index, een indicator die de beweeglijkheid van de beurs aangeeft. De VIX is de afgelopen dagen juist opgelopen. 'De ervaring leert dat meer en grotere bewegingen op de aandelenmarkten wijzen op een verdere daling van de koersen.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 22 april 2010

Cor van Zadelhoff leegt op luide toon zijn agenda

'Ik houd het nog heel lang vol in de vastgoedsector, maar dan alleen als ik zelf mijn tempo kan gaan bepalen'

Amsterdam
Aan het begin van het gesprek rinkelt de telefoon. 'Goedemorgen Mark', buldert Cor van Zadelhoff in de hoorn. 'Ja, het was een geslaagde bijeenkomst. Maar ik heb nu even geen tijd, ik zit midden in een interview.' 'Dat was Mark Rutte', zegt de vastgoedondernemer als hij heeft opgehangen. 'We hadden gisteren bij mij een succesvolle bijeenkomst om centjes op te halen voor de verkiezingscampagne van de VVD.'

Van Zadelhoff is kamervullend. Met zijn bijna twee meter lange gestalte en zijn luide manier van spreken heeft hij een natuurlijk overwicht op zijn omgeving. Hij is gewend zelf de regie in handen te hebben. Natuurlijk mag hij gebeld worden, maar alleen als hem dat uitkomt. En vragen over de vastgoedfraude gebruikt hij vooral om het blazoen van de sector op te poetsen. 'Onlangs vergeleek een jezuïet de sector met de katholieke kerk. Als een paar geestelijken misstappen maken, betekent dat niet dat de hele kerk er pedofiele praktijken op nahoudt.'

Van Zadelhoff ziet zichzelf als iemand van de langdurige en persoonlijke relaties. 'Het gaat niet om het snelle gewin. Als mensen je vertrouwen, komen ze terug met een nieuwe opdracht. Je moet negatief kunnen adviseren over een transactie, ook als er dan niets wordt verdiend.' Hij benadrukt keer op keer het belang van transparantie. Aantijgingen van begin dit jaar in de Volkskrant waarin zijn naam in verband wordt gebracht met verdachte transacties in Amsterdam, noemt hij 'stemmingmakerij'. 'Mijn naam werd misbruikt en de kop van het artikel dekte de lading niet.'

Vandaag wordt Van Zadelhoff 72 jaar en is het moment gekomen om langzaam afstand te nemen. Over een jaar vertrekt hij met zijn zeilschip, een lemsteraak, voor een lange reis door Oost-Europa, een regio waarmee hij een haat-liefdeverhouding heeft. Zo hekelt hij de corruptie. 'Als buitenstaander word je daar vaak niet rechtstreeks mee geconfronteerd, maar ik heb altijd wel het bange vermoeden gehad dat de aannemers die wij inschakelden, ruimte in hun budget inbouwden. Toch ben ik blij dat ik met deze lokale partijen al die prachtige gebouwen heb kunnen restaureren.'

Van Zadelhoff profileert zich tot ongenoegen van een deel van de sector als het geweten van het vastgoed. 'Natuurlijk heb ik vijanden, maar meestal wordt er positief op mij gereageerd. Zo zat ik onlangs naast Ewald Kist, de voormalige bestuursvoorzitter van ING. Hij zei blij te zijn dat hij mij ondanks de vastgoedfraude zonder terughoudendheid gewoon een hand kon blijven geven.'

Van Zadelhoff stopt binnenkort met de meeste van zijn adviseurschappen en commissariaten bij onder meer Damen Shipyards en de Rabo Vastgoedgroep. 'Ik wil meer controle over mijn agenda, dan kan ik het nog heel lang volhouden.'

Toen hij 25 jaar geleden afscheid nam als bestuurder van DTZ en 75% van zijn aandelen verkocht, vertrok Van Zadelhoff 'om afstand te nemen' naar Londen. Daar ging hij zich bezighouden met vastgoedbeleggingen, eerst in de VS en Groot-Brittannië, later ook in Rusland en Oekraïne. 'In Nederland ben ik een belegger voor de lange termijn en heb ik op verzoek ook veel partnerships, zoals met de Maarsen Groep, Vopak en GAK Onroerend Goed. Bij die samenwerkingsverbanden is transparantie een voorwaarde, de betrokkenen mogen geen geheimen hebben voor elkaar.'

Van Zadelhoff spreekt van onthechting, niet van een afscheid. Hij blijft betrokken bij DTZ Zadelhoff dat hij 42 jaar geleden heeft opgericht. 'Ik vind het leuk als ambassadeur een nuttige rol te blijven spelen. Ze kunnen tot mijn dood een beroep op mij doen.' Probleemanalyse en het verzinnen van oplossingen benoemt hij als zijn sterke eigenschappen. 'Als er sprake is van een conflict, is het soms verstandig de strijdende partijen even uit elkaar te halen en vooral de zaak te ontjuridiseren.'

Boerenzoon Van Zadelhoff geeft een voorbeeld uit het dierenrijk. 'Op mijn land hebben we twee rammen. Elke ochtend hetzelfde ritueel, een aanloopje en dan hard met de koppen tegen elkaar. Toen werden ze opgesloten in een hok dat net te klein was om te vechten. Op die manier raakten ze aan elkaar gewend.' Na een tevreden trek aan zijn ochtendsigaar voegt hij met een gulle lach toe : 'Inmiddels zijn het goede vriendjes.'

Van Zadelhoff benadrukt dat hij niet is opgegroeid met een 'silver spoon' in zijn mond. 'Het was geen bittere armoede, maar in ons gezin met acht kinderen moest elke stuiver worden omgedraaid. Daardoor heb ik goed met geld leren omgaan. Nu vind ik het heerlijk dat ik niet meer hoef op te letten bij mijn dagelijkse uitgaven. Geld is niet zo belangrijk, de vrijheid die dat geeft, is dat wel.'

Zijn studie economie aan de Vrije Universiteit kon alleen met een bijbaantje als reisleider. 'Ik heb Amerikanen begeleid bij hun reis door Europa. Het was de kunst ze naar winkels te loodsen waar wij een percentage van de omzet kregen. Deze strategie leverde een mooi bedrag op, op de universiteit was ik de enige die met een auto naar college kwam. Maar mijn klanten deed ik niets tekort, zij bleven de gewone prijs betalen.'

Na een stage bij een veearts - een logische stap gezien zijn achtergrond - en een korte loopbaan bij een veevoederfabriek, vond Van Zadelhoff zijn roeping. 'Toen ik 25 jaar was, ontmoette ik een makelaar die van de gemeente Amsterdam de opdracht had de gronden in de Bijlmermeer te verwerven. Ik zei hem dat hij mij in dienst moest nemen: ik kende alle boeren in die regio omdat ik ze veevoer had verkocht en wist dus wie geld had en wie niet. De volgende dag ben ik naar een drukkerij gegaan en heb ik kaartjes laten maken met daarop de drie rode kruisjes van de gemeente Amsterdam.'

Het valt niet mee om Van Zadelhoff over zijn kinderloze bestaan aan het woord te krijgen. 'De leegte is opgevuld door mijn familie.' Hij wijst naar een foto met 53 van zijn familieleden die is genomen tijdens een vakantie enkele weken terug. Meer wil hij over dit onderwerp niet kwijt. Toch weet iedereen in de sector dat het gebrek aan nageslacht zijn zwakke plek is.

Over de dood zegt Van Zadelhoff nooit na te denken. 'Dood is dood', zegt hij stoïcijns. Voorlopig is er ook geen reden om er over na te denken: 'Mijn overgrootvader werd 74, mijn opa 84 en mijn vader 94. Dus als je die reeks doortrekt zou ik 104 moeten worden.'

Frits Conijn en Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Schade luchtvaartsector blijft beperkt

Analisten zien ondanks forse omzetschade van aswolk gezonde fundamenten voor de lange termijn

Amsterdam
In de periode dat de Europese vliegvelden gesloten waren wegens de IJslandse vulkaanaswolk, hebben 's werelds dertien grootse luchtvaartconcerns zo'n euro 2,2 mrd aan beurswaarde verloren. Toch is de schade voor beleggers in de luchtvaartsector beperkt gebleven, vinden analisten.

Aandelen van concerns als Air France-KLM, Lufthansa, Cathay Pacific, Delta Airlines en Qantas daalden van vorige week woensdag tot en met dinsdag gemiddeld met ruim 3%. Vooral vorige week vrijdag en afgelopen maandag, toen het luchtruim het hele weekend gesloten bleef, kregen de aandelen een flinke tik.

Woensdag zetten luchtvaartaandelen weer een herstel in. Zo won in Amsterdam Air France-KLM gisteren 1%. De Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij maakte gisteren bekend al haar internationale vluchten vanaf Schiphol weer te hervatten. Daarmee is een einde gekomen aan het sluiten van een groot deel van het Europese luchtruim.

Volgens de brancheorganisatie van de internationale luchtvaart, de Iata, is de schade door de aswolk 'rampzalig'. De organisatie becijferde dat het vliegverbod de sector euro 1,3 mrd heeft gekost. 'Bedenk wel dat zo'n brancheorganisatie er belang bij heeft om een zo groot mogelijk schadepost te noemen. Die zetten meteen hoog in om overheden te overtuigen', aldus Peter Heijen, aandelenanalist bij Theodoor Gilissen.

De Iata zegt dat de sector de grootste klap heeft gekregen sinds de aanslagen van 11 september in 2001. Een onterechte vergelijking, vindt Heijen. 'Ik snap dat ze het ergens mee willen vergelijken, maar de toestand toen was geheel anders. Na de aanslagen durfde de consument maanden niet meer te vliegen. De aanslagen hadden daardoor heel lang een na-ijleffect. Daar is nu geen sprake van: de komende tijd zullen de vliegtuigen juist overvol zitten.'

De analist vindt dat de aandelen in de luchtvaartsector zich 'redelijk staande hebben gehouden'. Volgens Heijen komt dit doordat door de IJslandse aswolk vooral de omzet fors is geraakt, maar de winst veel minder. 'De kosten voor de luchtvaartsector bestaan voor een groot deel uit de landingskosten, kerosine en catering. Dit zijn zaken waarvoor nu niet is betaald. Alleen de personeelskosten liepen door.' Heijen stelt dat het vijf dagen sluiten van het Europese luchtruim daarom een beperkt effect heeft op de winst. 'Neem Air France-KLM. Die hebben een jaaromzet van euro 25 mrd. Op omzetniveau is dat dramatisch, maar op de winst heeft dat veel minder effect.' Air France-KLM spreekt van een dagelijks omzetverlies van circa euro 150 mln voor de Europese sector. Air France-KLM neemt een kwart voor zijn rekening, zo'n euro 35 mln. British Airways schat de schade op een omzetverlies van euro 17 mln tot euro 26 mln per dag dat het luchtruim gesloten bleef.

Heijen stelt dat beleggers vooral naar de trend voor de lange termijn kijken en die ziet er een stuk florissanter uit dan een jaar geleden. 'De trend laat een herstel van de tarieven en het vervoer zien en daar richten beleggers zich op.'

Ook Nick Kirrage, portefeuillebeheerder bij Schröders in Londen en gespecialiseerd in de luchtvaartsector, wijst erop dat de aandelen in de luchtvaartbranche slechts beperkt zijn gedaald. 'De aandelen zijn wel wat gezakt, maar van een echte "sell-off" was geen sprake. Dit komt voornamelijk doordat de fundamenten voor de lange termijn overeind blijven.'

Wel kan volgens Kirrage de luchtvaart op de korte termijn te maken krijgen met schadeclaims. Ondanks dat in Nederland demissionair minister Jan Kees de Jager van Financiën liet weten dat luchtvaarders niet hoeven te rekenen op financiële steun, ziet Kirrage 'positieve signalen dat overheden de sector op dezelfde wijze zullen steunen als na de aanslagen van 11 september 2001.'

Volgens Kirrage zijn er geen redenen om bezorgd te zijn om bepaalde luchtvaartconcerns omdat de situatie voor de meeste luchtvaarders vergelijkbaar is. Brancheorganisatie Iata zegt echter dat er circa vijf luchtvaartmaatschappijen door de aswolk op de rand van een faillissement verkeren. Daarover zijn echter nog geen concrete berichten naar buiten gekomen.

Ook voor de economie van de landen die te maken hadden met sluiting van het luchtruim acht Kirrage de effecten klein. Hij neemt Groot-Brittannië als voorbeeld. In dit land draagt de luchtvaartsector voor 0,53% bij aan de economie. 'De branche zou tien tot zestien dagen inactief moeten zijn om de economie met 0,1% te doen krimpen.' Omdat het grootste deel van de luchtvaart weer op gang is gekomen, denkt Kirrage dat de effecten van de aswolk voor de Europese economie 'uiterst minimaal' zijn.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 17 april 2010

Vastgoedsector voor ingreep renteaftrek

Een prominent deel van de Nederlandse vastgoedsector vindt dat het CDA en de VVD de 'koppen in het zand steken' door niets aan de hypotheekrenteaftrek te willen doen. Het geluid is afkomstig van de Stichting Vastgoed Overleg, een nieuw platform waarin onder meer bouwer Ballast Nedam, woningbelegger Vesteda en Schiphol Area Development Company zich hebben verenigd.

Normaal gesproken staat de branche bekend als zeer behoudend tegenover een beperking van de hypotheekrenteaftrek. 'Het is buitengewoon teleurstellend dat deze partijen aan de huidige regeling vast willen houden. Zowel in goede als slechte tijden gebeurt er niets, dat is geen besturen', zegt Huub Smeets van Vesteda.

De stichting pleit voor een brede hervorming van de woningmarkt. De hypotheekrenteaftrek zou per 2014 gefaseerd in dertig jaar moeten worden afgebouwd en voor huurders in de sociale sector moet er om de vijf jaar een inkomenstoets komen die het scheefwonen moet tegengaan. Ook moet de overdrachtsbelasting worden afgeschaft. De stichting wil na haar eerste bijeenkomst, volgende maand in Maastricht, met een manifest komen met adviezen voor een volgend kabinet.

De vastgoedstichting merkt dat alle politieke en media-aandacht rond de hypotheekrenteaftrek tot onrust bij de consument leidt. 'De woningmarkt was bezig aan een langzaam herstel, maar de laatste weken zien we weer een stagnatie in de huizenmarkt. De onduidelijkheid over de hypotheekrenteaftrek heeft acuut effect op het vertrouwen van de woonconsument', zegt Smeets. Desondanks laat hij zich niet op andere gedachten brengen.

'Een buitengewoon merkwaardige stelling. Deze mannen praten de sector zo in de put', zegt VVD-Kamerlid Frans Weekers. 'We hebben een economische crisis en dan kunnen we er niet nog een crisis in de woningmarkt bij hebben.'

Gisteren kwam ook een commissie van de Sociaal-Economische Raad met een advies naar buiten over de woningmarkt. Deze commissie adviseert onder andere om de woning fiscaal onder te brengen in box 3 en de overdrachtsbelasting af te schaffen. Verder wil de commissie scheefwonen op de huurmarkt tegengaan.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

Top Nederlandse vastgoedsector pleit voor radicale hervorming woningmarkt

Maastricht
De overheid moet de komende kabinetsperiode inzetten op een brede hervorming van de Nederlandse grond-, bouw- en woningmarkt om de vastgoedsector er weer bovenop te helpen. Dat stelt de Stichting Vastgoed Overleg, een nieuw platform waarin een dwarsdoorsnede van de Nederlandse vastgoedsector zich heeft verenigd.

Zoals het er nu naar uitziet zal de sector niet eerder dan 2014 terugkeren op het niveau van voor de crisis, stelt Ruud Jacobs, bestuurslid van bouwbedrijf Ballast Nedam en voorzitter van de vorig jaar opgerichte stichting. Daarom moet de overheid juist in deze tijden van bezuinigingen er voor zorgen dat de sector weer gezond wordt.

De stichting pleit onder meer voor een hervorming van de woningmarkt. De huidige onzekerheid over de hypotheekrenteaftrek werkt verlammend en zou per 2014 gefaseerd in 30 jaar moeten worden afgebouwd. Voor huurders in de sociale sector moet er om de vijf jaar een inkomenstoets komen die het scheefwonen moet tegengaan.

De nieuwbakken stichting, waarin naast Ballast Nedam en woningbelegger Vesteda ook partijen als Synthus Achmea Vastgoed, ontwikkelaar Schiphol Area Development Company, Ymere en Ontwikkelings Bedrijf Rotterdam elkaar hebben gevonden, wil dat de top van de Nederlandse vastgoedsector zich voortaan met een mond uitspreekt richting kabinet.

Tot nu toe zijn de geluiden vanuit de sector 'te versplinterd'. 'Ontwikkelaars, vastgoedbeleggers, bouwers en corporaties hebben allemaal een eigen club. Juist in lastige tijden zoals nu, moeten we vanuit alle segmenten integraler gaan denken', zegt Huub Smeets, Vesteda-topman en een van de initiatiefnemers van de stichting.

Belangrijke Nederlandse vastgoedpartijen besloten vorig jaar zomer 'de koppen bij elkaar te steken' toen de crisis in de Nederlandse vastgoedsector zich op een hoogtepunt bevond. 'Vanaf het vierde kwartaal van 2008 is deze vrij hard en plotseling aangekomen. Bovendien in een hevigheid die we niet eerder hebben meegemaakt', aldus Smeets.

Stichtingsleden zullen volgende maand in Maastricht voor het eerst bij elkaar komen om een manifest met adviezen voor een volgend kabinet op te stellen. Vervolgens wil de stichting minimaal een keer per jaar de gehele Nederlandse vastgoedtop bijeen brengen om actuele vraagstukken aan te pakken en te agenderen. Jacobs: 'Een eenduidig geluid van de totale sector, daar staan we voor.'

Volgens Smeets maakt de sector zich op dit moment vooral zorgen over de op hande zijnde bezuinigingen. 'Die zullen ertoe leiden dat er op termijn de investeringen in de sector fors terug zullen lopen.' De stichting wil dat de overheid met een consistent plan voor de lange termijn komt. Want de vastgoedmarkt mag dan een licht herstel hebben ingezet, de sector staat er nog steeds niet goed voor.

Volgens Smeets is de vastgoedbranche vooral gebaat bij consistent beleid. En daar schort het momenteel aan. 'In sommige delen van het land krimpt de bevolking en daar moet dus gericht worden gesloopt, terwijl in steden als Amsterdam de vraagdruk groot is. Het is duidelijk dat er meer gebouwd moet worden, toegespitst op wat de consument wil.'

Ondanks de sterke woonvraag in de Randstad is het toch moeilijk om tot productie te komen. Niet alleen de landelijke, maar ook gemeentelijk politiek is daar debet aan. Smeets: 'Beslissingen worden uitgesteld, of de stekker wordt uit een project getrokken omdat een wethouder is vervangen. Door het duale stelsel maakt de politiek zichzelf onzeker. Je moet vaak opnieuw uitzoeken met wie je nu weer zaken moet doen.'

Smeets noemt als voorbeeld het oude ABN Amro-kantoor aan de Vijzelstraat in Amsterdam dat door Vesteda en corporatie Stadgenoot is gekocht. 'Dat willen wij ombouwen naar woningen. Maar het was zo ontzettend moeizaam om met de gemeente tot een bouwvergunning te komen.'

Ook de sector zelf moet consistent zijn. 'Dan kun je een vertrouwensrelatie opbouwen en dat is belangrijk. We mogen nu wel in tijden van bezuinigingen terecht komen, maar uiteindelijk moet er weer geïnvesteerd worden.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

vrijdag 9 april 2010

Markt is pessimistisch over koers euro

Door Griekse problemen en zwakke economie kan euro 'binnen afzienbare tijd' onder de $ 1,30 zakken

Amsterdam
Valutastrategen zijn somber over het koersverloop van de euro. Doordat een echte oplossing voor de Grieken uitblijft, blijft de druk op de Europese eenheidsmunt aanhouden.

'De euro kan maar één kant op, en dat is naar beneden', aldus een valutahandelaar in Amsterdam. Hij houdt er rekening mee dat de munt 'binnen afzienbare tijd' door de $ 1,30 zakt. 'De markt is momenteel duidelijk de eurozone aan het testen.'

Donderdag daalde de euro voor de vijfde dag op rij tegenover de Amerikaanse dollar. De munt werd aan het eind van de middag verhandeld op $ 1,3346.

'De financiële markten laten zien geen vertrouwen te hebben in de huidige plannen om Griekenland te redden', zegt valutastrateeg Nick Kounis van Fortis Bank Nederland. 'Zonder hulp zal Griekenland de schuldverplichtingen niet na kunnen komen.'

Volgens Kounis is het Duitse plan om de Grieken te helpen met leningen tegen de huidige marktrente onrealistisch. 'De markten zeggen eigenlijk: Duitsland, jullie laten de Grieken stikken, hier kom je niet mee weg.'

'Dat Duitsland de Grieken tegen een marktconforme prijs geld wil lenen, is natuurlijk geen hulp', vindt ook de valutahandelaar, die niet met zijn naam in de krant wil. 'Het is nu afwachten waar het pijnpunt voor de eurozone ligt. Dat testen de markten nu.'

Kounis stelt dat Europa met het Duitse plan hoopte de rente op de Griekse staatsobligaties te kunnen drukken. Door een aantal tegenvallende veilingen van Griekse staatsobligaties vorige week is de rente de afgelopen dagen juist fors opgelopen. 'Europa heeft gegokt en verloren', aldus Kounis.

De sterke stijging van de rente op Griekse staatsobligaties van de afgelopen dagen heeft het nog moeilijker gemaakt om de fiscale problemen aan te kunnen pakken. Kounis: 'Zonder echte hulp komen de Grieken niet uit de problemen. Europa moet opnieuw naar de tekentafel.' De valutastrateeg verwacht dat Europa niet zal toestaan dat Griekenland de EMU verder bedreigt en dat er daarom snel een ander plan op tafel zal komen. 'Dan kunnen we een opluchtingsrally zien waarbij de euro tot 5 cent kan stijgen.'

Kounis benadrukt dat niet alleen Griekenland een factor is die de euro drukt. Zo groeit de economie van de eurozone niet tot nauwelijks. Woensdag werd bekend dat de economie in het vierde kwartaal tot stilstand is gekomen ten opzichte van het derde kwartaal, toen nog een groei van 0,4% werd gerealiseerd. Donderdag kwamen cijfers naar buiten waaruit blijkt dat de Europese detailhandelsverkopen in februari op maandbasis met 0,6% zijn gedaald. Het was de sterkste daling sinds mei vorig jaar.

De eurozone zal het door de zwakke binnenlandse markt moeten hebben van de export. In dat licht bezien is een zwakkere euro zo slecht nog niet. Bij een dalende munt worden Europese producten voor andere landen goedkoper. 'Iedere hulp om de export te stimuleren is van harte welkom, maar als de euro daalt door problemen zoals die van Griekenland, heeft het weinig zin. De risicopremies op andere beleggingen lopen op en dat is weer negatief voor de economie', zegt Kounis.

Stuart Frost, valutastrateeg van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle, vindt alle ophef rond de euro en Griekenland overdreven. 'Historisch gezien is een koers van $ 1,30 helemaal geen ramp voor de euro. Sommigen zijn blijkbaar vergeten dat de munt ook op $ 0,90 heeft gestaan.' Bovendien, zegt Frost, vond de grootste daling van de euro eind 2009 plaats en toen speelde het Griekse probleem nog helemaal niet.

Daarnaast gaat de daling van de munt in kleine stappen. 'Het is niet zo dat beleggers massaal uit de euro vluchten. Het nieuws rond Griekenland is bekend en breed uitgemeten. Al het negatieve is allang in de koers van de munt verwerkt.' Frost geeft toe dat het Griekse probleem zeer belangrijk is, maar hij gaat ervan uit dat Griekenland uiteindelijk wordt gered.

Volgens Frost regeert op de markt de waan van de dag. 'Vorig jaar hoorden we allemaal verhalen over centrale banken die de portefeuille aan het diversificeren waren en euro's kochten. Daar hoor je nu helemaal niets meer over, terwijl dat beleid echt niet ineens is veranderd.'

Frost verwacht dat de euro tot maximaal $ 1,27 zakt en dan weer een herstel zal inzetten. Hij rekent eind dit jaar op een verhouding van $ 1,35 voor een euro. 'Vorig jaar lag de gemiddelde consensus voor de euro nog op $ 1,60. Er is niets zo veranderlijk als de consensus. Daarbij mag je niet vergeten dat de dollar en het pond hun eigen problemen hebben.'



Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad