Maastricht
De overheid moet de komende kabinetsperiode inzetten op een brede hervorming van de Nederlandse grond-, bouw- en woningmarkt om de vastgoedsector er weer bovenop te helpen. Dat stelt de Stichting Vastgoed Overleg, een nieuw platform waarin een dwarsdoorsnede van de Nederlandse vastgoedsector zich heeft verenigd.
Zoals het er nu naar uitziet zal de sector niet eerder dan 2014 terugkeren op het niveau van voor de crisis, stelt Ruud Jacobs, bestuurslid van bouwbedrijf Ballast Nedam en voorzitter van de vorig jaar opgerichte stichting. Daarom moet de overheid juist in deze tijden van bezuinigingen er voor zorgen dat de sector weer gezond wordt.
De stichting pleit onder meer voor een hervorming van de woningmarkt. De huidige onzekerheid over de hypotheekrenteaftrek werkt verlammend en zou per 2014 gefaseerd in 30 jaar moeten worden afgebouwd. Voor huurders in de sociale sector moet er om de vijf jaar een inkomenstoets komen die het scheefwonen moet tegengaan.
De nieuwbakken stichting, waarin naast Ballast Nedam en woningbelegger Vesteda ook partijen als Synthus Achmea Vastgoed, ontwikkelaar Schiphol Area Development Company, Ymere en Ontwikkelings Bedrijf Rotterdam elkaar hebben gevonden, wil dat de top van de Nederlandse vastgoedsector zich voortaan met een mond uitspreekt richting kabinet.
Tot nu toe zijn de geluiden vanuit de sector 'te versplinterd'. 'Ontwikkelaars, vastgoedbeleggers, bouwers en corporaties hebben allemaal een eigen club. Juist in lastige tijden zoals nu, moeten we vanuit alle segmenten integraler gaan denken', zegt Huub Smeets, Vesteda-topman en een van de initiatiefnemers van de stichting.
Belangrijke Nederlandse vastgoedpartijen besloten vorig jaar zomer 'de koppen bij elkaar te steken' toen de crisis in de Nederlandse vastgoedsector zich op een hoogtepunt bevond. 'Vanaf het vierde kwartaal van 2008 is deze vrij hard en plotseling aangekomen. Bovendien in een hevigheid die we niet eerder hebben meegemaakt', aldus Smeets.
Stichtingsleden zullen volgende maand in Maastricht voor het eerst bij elkaar komen om een manifest met adviezen voor een volgend kabinet op te stellen. Vervolgens wil de stichting minimaal een keer per jaar de gehele Nederlandse vastgoedtop bijeen brengen om actuele vraagstukken aan te pakken en te agenderen. Jacobs: 'Een eenduidig geluid van de totale sector, daar staan we voor.'
Volgens Smeets maakt de sector zich op dit moment vooral zorgen over de op hande zijnde bezuinigingen. 'Die zullen ertoe leiden dat er op termijn de investeringen in de sector fors terug zullen lopen.' De stichting wil dat de overheid met een consistent plan voor de lange termijn komt. Want de vastgoedmarkt mag dan een licht herstel hebben ingezet, de sector staat er nog steeds niet goed voor.
Volgens Smeets is de vastgoedbranche vooral gebaat bij consistent beleid. En daar schort het momenteel aan. 'In sommige delen van het land krimpt de bevolking en daar moet dus gericht worden gesloopt, terwijl in steden als Amsterdam de vraagdruk groot is. Het is duidelijk dat er meer gebouwd moet worden, toegespitst op wat de consument wil.'
Ondanks de sterke woonvraag in de Randstad is het toch moeilijk om tot productie te komen. Niet alleen de landelijke, maar ook gemeentelijk politiek is daar debet aan. Smeets: 'Beslissingen worden uitgesteld, of de stekker wordt uit een project getrokken omdat een wethouder is vervangen. Door het duale stelsel maakt de politiek zichzelf onzeker. Je moet vaak opnieuw uitzoeken met wie je nu weer zaken moet doen.'
Smeets noemt als voorbeeld het oude ABN Amro-kantoor aan de Vijzelstraat in Amsterdam dat door Vesteda en corporatie Stadgenoot is gekocht. 'Dat willen wij ombouwen naar woningen. Maar het was zo ontzettend moeizaam om met de gemeente tot een bouwvergunning te komen.'
Ook de sector zelf moet consistent zijn. 'Dan kun je een vertrouwensrelatie opbouwen en dat is belangrijk. We mogen nu wel in tijden van bezuinigingen terecht komen, maar uiteindelijk moet er weer geïnvesteerd worden.'
Arnold Tankuş© 2010 Het Financieele Dagblad
