vrijdag 12 maart 2010

'Vrienden vertrouw ik, de bank niet'

Seksuele voorlichting krijgen jongeren voldoende, maar financieel onderricht niet, vindt SNS Reaal. Tijd om jongeren beter voor te lichten over geld.

Zeist
Op initiatief van bank-verzekeraar SNS Reaal is met het Nibud, pensioenbeheerder PGGM en Microsoft de Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) in het leven geroepen. De stichting wil in eerste instantie het gesprek met jongeren aangaan, zegt Thea Hazel-Stals, directeur van de nieuwe stichting. 'We willen eerst van ze weten hoe ze met geld omgaan en waar ze behoefte aan hebben.'

Jongeren zijn via het populaire chatprogramma msn benaderd om een enquête over geld in te vullen. Zo'n 11.000 jongeren reageerden op vragen als 'wat betekent geld voor jou' en 'koop je wel eens iets wat je niet nodig hebt'. De stichting wil blijvend van dit soort onderzoeken doen om de bevindingen vervolgens te kunnen omzetten in concrete plannen.

Daarnaast kunnen de jongeren - de stichting richt zich op de groep 12 tot en met 25 jaar - met voorstellen komen waarvan zij denken dat ze nuttig zijn. 'Ik kan me voorstellen dat er behoefte is aan een weekendschool voor jonge ondernemers', aldus Hazel-Stals. De stichting komt met een website waar zij over geldzaken kunnen lezen, met elkaar over geld kunnen praten en ideeën over geld kunnen uitwisselen.

De stichting werkt daarnaast aan een focusgroep van 150 jongeren door het hele land. Het is de bedoeling dat zij als een soort denktank gaan fungeren en ook oplossingen aandragen. Zo spraken medewerkers van de stichting vorige week met leerlingen van het Dominicus College in Nijmegen. De jongeren van deze school spraken donderdagmiddag via de webcam een halfuur met de initiatiefnemers van de stichting. 'Ik heb zeker behoefte aan informatie over geld, maar het moet wel een beetje cool zijn', zegt een leerling als hij wordt gevraagd of de stichting nut heeft. Via een tijdschrift hoeft hij niet te worden benaderd: 'Die lees ik niet, via hyves, msn en mijn mobiel ben ik bijna altijd bereikbaar.'

Een andere leerling geeft aan dat hij de stichting een goed plan vindt, maar alleen 'als er ook echt naar ons wordt geluisterd'. 'Dit moet niet iets van bedrijven worden en dat jullie ons gaan vertellen: zo moet het.' Op de vraag of leerlingen wel een geld lenen is het antwoord bevestigend. 'Ik leen meestal geld van mijn vrienden. Waarom? Omdat ik mijn vrienden vertrouw en de bank niet.' Zijn antwoord leidt tot hilariteit in de zaal, maar geeft tegelijkertijd een beeld van de huidige tijdgeest.

Eerder deze week startte de jongerencampagne 'Zonder Cash ben je nergens'. Deze samenwerking tussen de financiële sector, overheid, consumentenorganisaties en wetenschap heeft tot doel om jongeren bewuster en minder risicovol met geld om te laten gaan.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 11 maart 2010

Beleggers ZOM voor het blok

Amsterdam
Nederlandse beleggers in vastgoedfonds ZOM Allen Parkway zijn mogelijk de helft van hun inleg van $ 12,5 mln kwijt, omdat ZOM de herfinanciering van een Amerikaans project niet rondkrijgt. Om zo veel mogelijk van de inleg te redden wil het fonds het vastgoedproject aan een derde partij verkopen. Beleggers moeten voor zaterdag bij het fonds aangeven of zij akkoord gaan met de verkoop van het vastgoed.

Dit blijkt uit een brief die is verstuurd aan de participanten van het fonds. Het betreft het vastgoedproject The Bel Air-Allen Parkway in de Amerikaanse stad Houston. Dit complex van 431 appartementen werd zo'n twee jaar geleden opgeleverd.

Het fonds kan het complex voor $ 68 mln verkopen aan een potentiële koper, zegt Rene Smeehuijzen, directielid van Stonebridge Investments, die de participaties destijds plaatste. Hij benadrukt dat Stonebridge formeel niet verantwoordelijk is voor de gang van zaken bij ZOM.

Als beleggers toestemming verlenen, krijgen zij 55% van het ingelegde geld terug, aldus de brief. Het zijn participaties met een inleg van $ 100.000 per stuk. Het voorstel van 55% geldt alleen voor de beleggers die in december 2008 $ 30.000 hebben bijgestort. Het deel van de participanten dat dit niet heeft gedaan, is achtergesteld. Het complex wordt verkocht als minimaal 60% van de participanten zijn goedkeuring geeft.

Het fonds waarschuwt dat als het complex niet wordt verkocht, de verliezen verder kunnen oplopen en dat er bij een herfinanciering er een gat blijft van $ 13 mln tot $ 17 mln.

Voor de bouw van het complex is ruim $ 70 mln geïnvesteerd. Van dat geld bestaat circa $ 10 mln uit eigen vermogen, de rest uit kredieten. ZOM is in de problemen gekomen doordat de afgesloten financiering met SNS Property Finance niet is verlengd. SNS verkocht de lening als onderdeel van een groter pakket door aan Deutsche Bank (DB). Het fonds zegt niet te weten wat de plannen van DB zijn en het is onduidelijk of de financiering, die 31 juli aanstaande afloopt, wordt verlengd.

ZOM Allen Parkway was een project van ZOM Holland. Dit fonds veranderde de naam in Stonebridge Investments en is een onderdeel van Bouwfonds REIM en Timeless Investments, het beleggingsvehikel van Hans van Veggel, bestuursvoorzitter van Multi.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 10 maart 2010

Bod op DIM blijft op flinke weerstand stuiten

Rotterdam
Een deel van de minderheidsaandeelhouders in DIM Vastgoed blijft zich verzetten tegen het bod van de Amerikaanse sectorgenoot Equity One. Aandeelhouders kregen van bestuur en raad van commissarissen het advies om in te gaan op het bod. 'U kunt beter uw knopen tellen', aldus DIM-directeur Tim Koster gisteren tijdens een bijzondere aandeelhoudersvergadering van DIM.

'Als u als belegger wilt profiteren van een herstel van de Amerikaanse vastgoedmarkt, kunt u beter de vrijgekomen middelen in een ander fonds steken', adviseerde ook Kees van Rees, voorzitter van de raad van commissarissen. Van Rees liet in een presentatie zien dat de situatie van het vastgoed van DIM, voornamelijk in het zuidoosten van de Verenigde Staten, zeer slecht is. 'Gezien de huidige economische situatie is dit een uitstekend bod.'

Equity One heeft al bijna 75% van de aandelen DIM in handen. Daardoor bepaalt het bedrijf volgens Van Rees al een groot deel van de strategie. Daarnaast kunnen aandeelhouders hun stukken beter aan Equity One verkopen omdat de liquiditeit bijzonder laag is.

Met het bod van $ 7,30 wil Equity One het overige deel van DIM in bezit krijgen. Equity One nam vorig jaar 24% van de aandelen DIM over door een aandelenruil met Homburg. Dit vastgoedbedrijf kreeg $ 11 per aandeel in aandelen Equity One. Extra pijnlijk voor de nog zittende aandeelhouders is dat het aandeel Equity One sinds die transactie op de beurs van New York is opgelopen van $ 9 naar $ 19, terwijl het aandeel DIM juist sterk is gedaald.

Door afwaarderingen en de aankondiging van een claimemissie in september vorig jaar zakte het aandeel naar bijna $ 4. Enkele weken na het bekendmaken van de claimemissie bracht Equity One een bod uit van $ 6,16. Dit bod werd in december verhoogd naar $ 7,30. Een deel van de minderheidsaandeelhouders voelt zich benadeeld en vindt de gang van zaken wel 'erg toevallig' verlopen. 'Er wordt hier de suggestie gewekt dat er sprake is van een complot. Dat is niet zo. We hebben op het scherp van de snede over het bod onderhandelt', aldus Van Rees tegenover de aandeelhouders.

Investeringsmaatschappij MultiQuest, dat circa 1% van DIM bezit, beraadt zich over mogelijke juridische stappen. De investeringsmaatschappij van Michael Wyler plaatst vraagtekens bij de waardering die Equity One aan DIM geeft.

MultiQuest, dat zich laat bijstaan door advocaat Pieter van der Korst van Houthoff Buruma, wees op openbare stukken van Equity One waaruit blijkt dat het een boekwinst van bijna $ 27 mln heeft gemaakt op de transactie met Homburg. Hij zegt het bod op DIM niet te kunnen rijmen met deze melding. Van Rees had hier echter geen kennis van genomen en zei zich niet bezig te willen houden met de boekhouding van een ander bedrijf.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

zaterdag 6 maart 2010

VastNed ziet veel pijn Nederlandse kantorenmarkt

Amsterdam
De Nederlandse kantorenmarkt staat er nog steeds slecht voor. 'Het zijn geen mooie tijden voor de sector. Bedrijven slinken en hebben minder ruimte nodig. De leegstand stijgt', aldus Reinier van Gerrevink, bestuursvoorzitter van vastgoedbelegger VastNed.

VastNed bestaat uit twee beursgenoteerde onderdelen: een fonds belegt in winkels, het andere in kantoren. VastNed rapporteerde vrijdag de cijfers over 2009.

De VastNed-topman verwacht niet dat de kantoorhuurprijzen dit jaar stabiliseren. VastNed zag de bezettingsgraad voor de gehele portefeuille dalen naar 84,3% tegen 91,2% in 2008. In Nederland bedroeg de bezettingsgraad 80,2%. In het laatste kwartaal viel geen verbetering te bespeuren: de bezettingsgraad daalde in de laatste maanden van 2009 naar 79%.

Van Gerrevink verwacht dat het lopende jaar 'uitdagend' wordt omdat in Nederland 16% en in België 20% van de lopende huurcontracten aflopen. De managers van VastNed hebben van de directie de opdracht gekregen om zich tijdens onderhandelingen flexibel op te stellen om leegstand zo veel mogelijk te voorkomen.

Volgens Jaap Kuin, analist van Royal bank of Scotland (RBS), is VastNed terecht voorzichtig. 'De huren komen dit jaar gelijk of lager uit dan in 2009. Er zijn weinig positieve punten aan te wijzen.' De analist zegt dat de lage bezettingsgraad voor de markt geen verrassing is. 'Het aandeel staat daarom al een tijd ruim onder de intrinsieke waarde.'

Mede door een 'cyclisch en structureel lagere vraag naar kantoorruimte' spreekt de bestuursvoorzitter van 'een vechtmarkt'. Van Gerrevink hoopt dat de huurprijzen van kantoren dit jaar uitbodemen, maar houdt daar geen rekening mee.

De VastNed-topman is bezorgd over de toestand van de Nederlandse kantorenmarkt. 'Sommige kantoren staan zo lang leeg dat het gras uit de ramen groeit.' Volgens Reinier van Gerrevink is van de 60 miljoen m2 kantoorruimte die Nederland rijk is, 3 tot 4 miljoen m2 in onbruik geraakt. De markt houdt momenteel rekening met 1 tot 2 miljoen m2 aan verouderde kantoren, mogelijk ook slooprijpe kantoren.

De retailportefeuille van VastNed kende een aanzienlijk hogere bezettingsgraad. Voor de gehele portefeuille kwam deze uit op 95,5%, tegen 97,9% in 2008. Met name in Nederland en België liggen de bezettingsgraden van de retailportefeuille op een volgens VastNed 'solide niveau' van respectievelijk 98,1% en 99,1%.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

donderdag 4 maart 2010

Wereldhave op jacht in VK

Vastgoedbelegger wil uitbreiden met winkelcentra en kijkt ook rond in Frankrijk

Amsterdam
Wereldhave is op zoek naar winkelcentra in het Verenigd Koninkrijk. De vastgoedbelegger ziet de Britse prijzen weer opkrabbelen en wil daarom snel toeslaan. Ook in Frankrijk kijkt Wereldhave rond voor uitbreiding van de portefeuille.

'De afgelopen tien jaar stegen de prijzen in het Verenigd Koninkrijk te snel. Nu liggen er kansen', aldus bestuursvoorzitter Hans Pars woensdag in een toelichting op de cijfers. 'We kijken actief naar winkelcentra in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.' De vastgoedprijzen zijn in het Verenigd Koninkrijk sinds de piek in 2007 met ruim 40% gedaald. Pars zegt ook in Spanje te willen uitbreiden, maar vindt de prijzen daar nog niet op het juiste niveau.

Wereldhave heeft, mede dankzij een vorig jaar uitgegeven converteerbare obligatie, zo'n euro 220 mln om dergelijke overnames te doen. De vorig jaar aangetreden directievoorzitter kondigde afgelopen oktober aan het accent in de portefeuille te willen verschuiven van kantoren en woningen naar winkelcentra, omdat die minder conjunctuurgevoelig zijn en stabielere inkomsten genereren.

De eerste stap in deze strategie werd vorige maand bekendgemaakt met de overname van vier Nederlandse winkelcentra van sectorgenoot Unibail-Rodamco. De aankoop van een vijfde winkelcentrum, Utrecht Overvecht, is afgeblazen. Wereldhave had met Unibail-Rodamco afgesproken van de koop af te zien als supermarktconcern Ahold het uitoefenrecht tot koop zou benutten. Ahold heeft dit gedaan.

Het aan de Amsterdamse beurs genoteerde Wereldhave heeft aan het eind van het jaar de afwaarderingen op vastgoed zien afnemen. Tot aan het derde kwartaal boekte Wereldhave euro 221,8 mln af. Over geheel 2009 kwamen de afschrijvingen uit op euro 247 mln. Pars: 'Het vierde kwartaal was duidelijk minder slecht. In landen als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben we zelfs weer opwaarderingen gezien.'

Pars verwacht 'gezien de kwaliteit van de portefeuille' geen verdere afschrijvingen op de portefeuille. Hij hield echter wel een slag om de arm: 'Het is een garantie tot aan de voordeur; de toestand van de economie is nog steeds fragiel.' Hij sluit niet uit dat de prijzen, met name in de kantorensector, verder onder druk komen te staan. 'Er zit nog veel pijn in de markt, zeker bij vastgoed van mindere kwaliteit.'

Ofschoon Wereldhave zelf geen afschrijvingen meer verwacht, rekent analist Harm Meijer van JPMorgan nog wel op wat afwaarderingen. Volgens Meijer, die de resultaten van Wereldhave solide noemt, is dat de belangrijkste reden waarom het aandeel ruim onder de intrinsieke waarde van euro 73,77 staat. Gisteren won het aandeel 1,9% op euro 68,23.

Wereldhave zegt flink te hebben geprofiteerd van de lagere rente. 'Die heeft ervoor gezorgd dat de kosten van leegstand ruimschoots zijn gecompenseerd', zegt Pars. De kredietfaciliteiten van Wereldhave zijn voor 40% variabel. Pars zegt hieraan vast te willen houden omdat hij verwacht dat de rente nog voor een langere tijd laag blijft.

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad

woensdag 3 maart 2010

AEX is dit jaar geen steek opgeschoten

Bedrijfsresultaten voldoen niet aan hoge analistenverwachtingen, waardoor beurzen in vacuüm zitten

Amsterdam
Bij de start van het nieuwe beursjaar was bijna iedereen optimistisch. Na het sterke koersherstel in 2009 rekende het overgrote deel van de analisten en beurskenners op verder stijgende aandelenkoersen. Als echter naar de harde cijfers wordt gekeken, valt op dat de Amsterdamse AEX-index dit jaar nog niets is opgeschoten. Sterker nog, de hoofdgraadmeter staat sinds de start van het nieuwe jaar op een verlies van ruim 2%.

Mede doordat macrocijfers in het derde en vierde kwartaal van het afgelopen jaar wezen op een herstel van de wereldwijde economie, kenden de aandelenbeurzen in december een eindejaarsrally. Analisten stelden de verwachtingen voor de bedrijfswinsten naar boven bij en beleggers durfden weer risico te nemen en in aandelen te stappen. Het optimisme uit 2009 werd meegenomen naar het nieuwe jaar, maar heeft de belegger nog niets opgeleverd.

Volgens Mark Pieter de Boer, hoofd aandelen Benelux bij Royal Bank Of Scotland (RBS), hebben beleggers door de gerapporteerde bedrijfsresultaten hun enthousiasme verloren. De bedrijfscijfers kwamen gemiddeld genomen overeen met de verwachtingen in de markt, maar omdat de verwachtingen 'te hoog waren ingezet', was er nauwelijks ruimte om ze te kunnen overtreffen.

Dit probleem zet de komende tijd door, denkt De Boer. 'Als straks de cijfers over het eerste en tweede kwartaal tegenvallen, moeten bedrijven in de tweede helft van het jaar zeer sterk presteren om aan de verwachtingen voor het gehele jaar te voldoen.' Hij stelt dat de beurs hierdoor in een vacuüm verkeert. 'Na de kredietcrisis in 2008 en het herstel in 2009 zie ik 2010 als een overgangsjaar. Dat betekent voor de beurs in de meeste gevallen eerder een min dan een plus.'

Koen Bender van Mercurius Vermogensbeheer kan zich ten dele vinden in deze stelling. 'De markten waren aan het einde van het jaar euforisch. Beleggers wilden de eerste twee maanden van het jaar bewijzen zien van dit herstel, maar die zijn niet goed genoeg.'

Bender stelt dat enkele bedrijven, zoals elektronicaconcern Philips en chipmachinemaker ASML, de hooggespannen verwachtingen wisten te overtreffen, maar dat een ander deel van de bedrijven daar niet aan kon voldoen. 'Kijk naar bedrijven als Air France-KLM, ArcelorMittal en AkzoNobel: de cijfers voldeden niet aan de verwachtingen en de aandelen werden dezelfde dag nog afgestraft. Dit ging zo twee weken lang door, dan is het voor beleggers meteen klaar.' Ook de vooruitzichten voor de rest van het jaar vielen tegen. 'Een belegger wil nu eenmaal niet horen dat 2010 toch weer een moeilijk jaar gaat worden.'

SNS Securities was een van de banken die rekenden op een positieve eerste jaarhelft voor de aandelenmarkten. Martijn den Drijver, hoofd onderzoek van de effectenbank, stelt dat er enkele 'obstakels' waren die de koersen de eerste twee maanden van het jaar onder druk hebben gezet. Zo wijzen macrocijfers vooralsnog niet op een aanhoudend krachtig herstel. Den Drijver: 'De economische cijfers geven toch een schokkerig beeld.' Zo vielen de tot nu toe gerapporteerde Amerikaanse werkloosheidscijfers tegen. Hetzelfde beeld geldt voor de laatste cijfers over de huizenmarkt in de VS.

Bender van Mercurius denkt dat het extreme winterweer van de afgelopen maanden deels de tegenvallende macrocijfers kan verklaren. 'De bouw lag grotendeels stil, een deel van het transport ook en consumenten reisden alleen als het noodzakelijk was. En met een pak sneeuw ga je ook geen nieuw huis kopen. Dit zal zeker een negatief effect op de macrocijfers hebben gehad', denkt Bender.

'De grootste kink in de kabel voor de beurzen was toch het gedoe rond Griekenland', zegt Den drijver van SNS. 'Dat kwam er onverwacht doorheen fietsen.'

Ook Bender wijst op Griekenland als grote boosdoener voor de gedaalde koersen in Amsterdam. 'Het heeft ons duidelijk gemaakt dat we in de eurozone zwakke broeders in ons midden hebben en heeft gezorgd voor nervositeit en onzekerheid in de markt. Daar houden beleggers niet van.' Toch blijft Bender optimistisch over het verdere verloop van het beursjaar. 'Waar moet je anders met je geld naartoe? Een spaarrekening levert weinig op en bij bedrijfsobligaties is de rek er ook uit.'

SNS Securities verwacht juist dat de tweede helft van het jaar lastig gaat worden voor de aandelenmarkten. Den Drijver: 'Dat is de periode dat regeringen naar de budgetten van 2011 gaan kijken. De bezuinigingen die moeten worden doorgevoerd zullen een weerslag hebben op diverse segmenten van de economie.'

Arnold Tankuş
© 2010 Het Financieele Dagblad