Bedrijven gaan voor financiering blijvend naar obligatiemarkt omdat banken geen geld uitlenen
Amsterdam
Doordat banken nauwelijks geld uitlenen, zoeken bedrijven steeds vaker de obligatiemarkt op. Deze trend, die dit jaar door de kredietcrisis is ingezet, is structureel. Dat stelt Roman Gaiser, portefeuillebeheerder van het European High Yield Bonds Fund van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle. Hij heeft euro 2 mrd onder zijn hoede. Heel Threadneedle had eind september een beheerd vermogen van euro 64,1 mrd. 'Banken gaan niet ineens weer risicovolle leningen op de balans nemen', zegt Gaiser. 'De verschuiving van een kredietlijn bij de bank naar een gang naar obligaties is blijvend.'
Het verkrijgen van krediet bij banken is voor bedrijven lastig geworden, benadrukt Gaiser. 'Alle cijfers wijzen erop dat banken minder geld uitlenen ondanks dat ze op veel goedkoop geld zitten. De banken moeten hogere reserves aanhouden en het risico verlagen. Het gevolg is dat bedrijven op zoek moeten naar een alternatief.'
In de meeste gevallen is dat alternatief de obligatiemarkt, zegt Gaiser. Volgens hem zijn de banken in de VS bezig met het versterken van de kapitaalbalansen, terwijl in Europa de banken nog in een proces zitten waarin de schuldenportefeuilles worden verkleind: deleverage.
Door deze ontwikkeling zijn veel bedrijven - al dan niet gedwongen door de omstandigheden - de obligatiemarkt opgegaan voor (her)financiering. Citigroup voorspelt dat er dit jaar voor euro 300 mrd aan obligaties zal worden uitgegeven door Europese bedrijven. Het grootste deel hiervan is al geplaatst. Gaiser wijst erop dat er in de anderhalf jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis nauwelijks aanbod was.
Gaiser vindt de verschuiving van bank naar obligatiemarkt een goede ontwikkeling. 'Het is eigenlijk heel logisch. Het risico verschuift van de bank naar de obligatiemarkt. De risico's zijn bovendien transparanter omdat die daar beter zijn ingeprijsd.'
Het zijn niet de minste namen die nu met grote obligatieleningen geld uit de markt halen. Automakers als BMW en Fiat zetten dit jaar obligatieleningen van enkele miljarden in de markt. In september haalde telecomconcern KPN met een twintigjarige obligatielening £ 850 mln op. Met een euro-obligatie werd in dezelfde maand nog eens euro 700 mln opgehaald bij institutionele partijen in Europa. Deze obligatie heeft een looptijd van vijftien jaar en een coupon van 5,625%.
Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties, staan beleggers in de rij voor de obligaties. Ondanks het ruime aanbod, is het grootste deel van de obligaties met gemak geplaatst.
Bedrijfsobligaties behoren dit jaar tot een van de beleggingen die het zeer goed hebben gedaan. Highyieldbonds noteren momenteel hoger dan voor de val van Lehman Brothers, toen de kredietmarkten tot stilstand kwam. 'Bedrijfsobligaties hebben een ijzersterk jaar achter de rug. De koersen staan bijna 60% hoger dan aan de start van dit jaar. Ik moet erbij zeggen dat ze vorig jaar met ruim een derde gedaald zijn', aldus Gaiser.
De fondsbeheerder verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan bijvoorbeeld aandelen. Bonds doen het namelijk ook goed als de situatie stabiel blijft. 'Om aandelenkoersen te laten stijgen moet een bedrijf een verbetering van zijn bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.'
Threadneedle rekent juist op een stabiele economische situatie. De vermogensbeheerder verwacht voor westerse economieën de komende jaren een zeer gematigde economische groei van 1 tot 2% per jaar. Als voorbeeld van een bedrijf waarvan hij de bonds in portefeuille heeft, wijst hij op het Duitse Heidelberg Cement. De volumes die het Duitse cementbedrijf exporteert zijn wel een stuk lager dan de afgelopen jaren, maar de inkomsten zijn stabiel en de marges naar behoren. Goed genoeg voor een belegger in bedrijfsobligaties.
Een ander positief punt voor bedrijfsobligaties is dat het aantal wanbetalingen, de zogeheten 'default rate', in 2010 verder afneemt. De default rate voor speculatieve bedrijfsobligaties stond in september op 8,8%, maar steeg in oktober weer door het bankroet van kredietverstrekker CIT Group.
Toch zijn er ook genoeg zaken waar de belegger rekening mee moet houden. 'De trek naar risicovollere beleggingen kan zomaar weer afnemen. Daarvoor hoeft er maar een grote naam om te vallen. Ook een oplopende rente kan negatief uitpakken.' Daarnaast speelt het grote aanbod een rol. 'Die vraag hangt zeker boven de markt: blijft de vraag op het huidige niveau?'
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
