zaterdag 14 november 2009

'Stap naar obligaties is structureel'

Bedrijven gaan voor financiering blijvend naar obligatiemarkt omdat banken geen geld uitlenen

Amsterdam
Doordat banken nauwelijks geld uitlenen, zoeken bedrijven steeds vaker de obligatiemarkt op. Deze trend, die dit jaar door de kredietcrisis is ingezet, is structureel. Dat stelt Roman Gaiser, portefeuillebeheerder van het European High Yield Bonds Fund van de Britse vermogensbeheerder Threadneedle. Hij heeft euro 2 mrd onder zijn hoede. Heel Threadneedle had eind september een beheerd vermogen van euro 64,1 mrd. 'Banken gaan niet ineens weer risicovolle leningen op de balans nemen', zegt Gaiser. 'De verschuiving van een kredietlijn bij de bank naar een gang naar obligaties is blijvend.'

Het verkrijgen van krediet bij banken is voor bedrijven lastig geworden, benadrukt Gaiser. 'Alle cijfers wijzen erop dat banken minder geld uitlenen ondanks dat ze op veel goedkoop geld zitten. De banken moeten hogere reserves aanhouden en het risico verlagen. Het gevolg is dat bedrijven op zoek moeten naar een alternatief.'

In de meeste gevallen is dat alternatief de obligatiemarkt, zegt Gaiser. Volgens hem zijn de banken in de VS bezig met het versterken van de kapitaalbalansen, terwijl in Europa de banken nog in een proces zitten waarin de schuldenportefeuilles worden verkleind: deleverage.

Door deze ontwikkeling zijn veel bedrijven - al dan niet gedwongen door de omstandigheden - de obligatiemarkt opgegaan voor (her)financiering. Citigroup voorspelt dat er dit jaar voor euro 300 mrd aan obligaties zal worden uitgegeven door Europese bedrijven. Het grootste deel hiervan is al geplaatst. Gaiser wijst erop dat er in de anderhalf jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis nauwelijks aanbod was.

Gaiser vindt de verschuiving van bank naar obligatiemarkt een goede ontwikkeling. 'Het is eigenlijk heel logisch. Het risico verschuift van de bank naar de obligatiemarkt. De risico's zijn bovendien transparanter omdat die daar beter zijn ingeprijsd.'

Het zijn niet de minste namen die nu met grote obligatieleningen geld uit de markt halen. Automakers als BMW en Fiat zetten dit jaar obligatieleningen van enkele miljarden in de markt. In september haalde telecomconcern KPN met een twintigjarige obligatielening £ 850 mln op. Met een euro-obligatie werd in dezelfde maand nog eens euro 700 mln opgehaald bij institutionele partijen in Europa. Deze obligatie heeft een looptijd van vijftien jaar en een coupon van 5,625%.

Mede onder invloed van de lage rente op spaarrekeningen en op staatsobligaties, staan beleggers in de rij voor de obligaties. Ondanks het ruime aanbod, is het grootste deel van de obligaties met gemak geplaatst.

Bedrijfsobligaties behoren dit jaar tot een van de beleggingen die het zeer goed hebben gedaan. Highyieldbonds noteren momenteel hoger dan voor de val van Lehman Brothers, toen de kredietmarkten tot stilstand kwam. 'Bedrijfsobligaties hebben een ijzersterk jaar achter de rug. De koersen staan bijna 60% hoger dan aan de start van dit jaar. Ik moet erbij zeggen dat ze vorig jaar met ruim een derde gedaald zijn', aldus Gaiser.

De fondsbeheerder verwacht dat bedrijfsobligaties de komende tijd een betere belegging zijn dan bijvoorbeeld aandelen. Bonds doen het namelijk ook goed als de situatie stabiel blijft. 'Om aandelenkoersen te laten stijgen moet een bedrijf een verbetering van zijn bedrijfsresultaat, omzet of marges laten zien.'

Threadneedle rekent juist op een stabiele economische situatie. De vermogensbeheerder verwacht voor westerse economieën de komende jaren een zeer gematigde economische groei van 1 tot 2% per jaar. Als voorbeeld van een bedrijf waarvan hij de bonds in portefeuille heeft, wijst hij op het Duitse Heidelberg Cement. De volumes die het Duitse cementbedrijf exporteert zijn wel een stuk lager dan de afgelopen jaren, maar de inkomsten zijn stabiel en de marges naar behoren. Goed genoeg voor een belegger in bedrijfsobligaties.

Een ander positief punt voor bedrijfsobligaties is dat het aantal wanbetalingen, de zogeheten 'default rate', in 2010 verder afneemt. De default rate voor speculatieve bedrijfsobligaties stond in september op 8,8%, maar steeg in oktober weer door het bankroet van kredietverstrekker CIT Group.

Toch zijn er ook genoeg zaken waar de belegger rekening mee moet houden. 'De trek naar risicovollere beleggingen kan zomaar weer afnemen. Daarvoor hoeft er maar een grote naam om te vallen. Ook een oplopende rente kan negatief uitpakken.' Daarnaast speelt het grote aanbod een rol. 'Die vraag hangt zeker boven de markt: blijft de vraag op het huidige niveau?'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 12 november 2009

Recordveiling treasury's valt goed

Beleggers blijven Amerikaanse staatsleningen kopen ondanks groot aanbod op de markt

Amsterdam
Ondanks de enorme toevloed blijven Amerikaanse staatsobligaties gewild. Twee grote veilingen zijn deze week met gemak in de markt gezet.

De rendementen op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen stegen na de veiling licht. Voor de veiling bedroeg de rente op de tienjarige 3,46%, na de veiling liep dit licht op naar 3,49%. De rente beweegt omgekeerd aan de koers van een obligatie. Als het rendement oploopt, daalt dus de koers van de obligatie.

Een veiling van $ 25 mrd aan tienjarige treasury's is dinsdag goed ontvangen. De Amerikaanse overheid heeft het aantal veilingen dit jaar fors verhoogd om op die manier het immense begrotingstekort van het land te financieren.

De zogeheten bid-to-cover-ratio - de verhouding tussen de vraag en de uiteindelijk toegewezen hoeveelheid leningen, die een indicatie is voor de vraag - bedroeg 2,81. De afgelopen vier veilingen kwam deze ratio gemiddeld uit op 2,34. Volgens Amced Younis, obligatiestrateeg van Fortis Bank Nederland, blijft de aanhoudende lage Amerikaanse rente kopers trekken. 'Een hoge liquiditeit en lage rente zorgt voor een trek naar staatsobligaties', zegt Younis. Volgens de strateeg zijn de afgelopen maanden vooral commerciële banken kopers van treasury's. Banken moeten meer kapitaal aanhouden en gebruiken daarvoor ook staatsobligaties. Younis geeft aan dat alleen al in de maanden juni tot en met augustus commerciële banken voor $ 200 mrd aan treasury's hebben gekocht.

HSBC, een van de zogeheten primary dealers, ziet eveneens dit beeld. Een primary dealer is een bank of effectenhuis dat rechtstreeks met de Federal Reserve handelt. Volgens HSBC zitten banken nu op veel goedkoop geld en zijn zij alleen bereid dit geld uit te lenen aan uiterst zekere bedrijven of consumenten. De banken kopen nu treasury's en verdienen geld met het verschil tussen de basisrente, bijna 0%, en de rendementen op staatsleningen. Dit verschil, de spread, is voor veel beleggers veel te laag, maar banken nemen daar nu genoegen mee.

De vraag van de commerciële banken naar treasury's helpt om het aanbod te absorberen, aldus HSBC in een rapport. Bovendien helpt deze vraag de Fed omdat deze dan minder staatsobligaties hoeft op te kopen. De Fed is na de kredietcrisis overgegaan tot het opkopen van staatsobligaties. De Fed nam vorig jaar onconventionele maatregelen zoals kwantitatieve verruiming en liquiditeitsoperaties om de marktrentes te drukken en het economisch herstel te stimuleren. De Fed kocht dit belastingjaar, dat loopt tot eind september, voor $ 300 mrd aan staatsobligaties. Dat is ongeveer 16% van alle obligaties die zijn uitgegeven.

Naast commerciële banken zijn er de gebruikelijke kopers, zoals buitenlandse centrale banken. Zij kochten in totaal 47,3% van de tienjarige leningen. Dit was iets meer dan bij de laatste veiling van tienjarige treasury's in augustus, toen het percentage op 45,7% lag. Het percentage directe bieders - dit zijn beleggers die voor eigen rekening handelen - kwam uit op 4,5%. Dit is het hoogste niveau in meer dan een jaar. Een hoger percentage directe bieders is gunstig voor de ontwikkeling van de obligatiekoers. De primary dealers doen de stukken na de veiling vaak direct weer van de hand, waardoor de koers onder druk komt te staan.

Dit beeld was dinsdag na de veiling ook terug te zien. De veiling kende weliswaar een solide interesse van beleggers, maar het grootste deel van de staatsleningen ging naar handelaren die de leningen meteen weer in de markt plaatsten. Marktvorsers zijn te spreken over het verloop van de veilingen. 'We hebben het al eerder gezegd en we willen niet klinken als een plaat die overslaat, maar iedere keer weer blijken de zorgen over inflatie, de toevloed aan obligaties, het begrotingstekort en allerlei andere zaken onterecht', aldus chef-econoom Dan Greenhouse van Miller Tabak gisteren in een e-mail. 'Dit gaat veranderen in 2010, maar momenteel houd de Fed de rente dusdanig laag dat dit iedere keer weer een steun is voor treasury's.'

Afgelopen maandag was een veiling van driejarige treasury's voor een bedrag van $ 40 mrd eveneens succesvol. Deze veiling brak een record, want de vraag buiten de primary dealers om was zo groot, in totaal $ 47,1 mrd, dat het gehele bedrag aan deze handelaren kon worden geleverd.

De succesvolle veiling van de tienjarige leningen is een goede opmaat naar de volgende veiling van dertigjarige obligaties, die vandaag plaatsvindt. Over het algemeen zijn deze langlopende leningen lastiger te plaatsen dan tienjarige.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 11 november 2009

'Goudprijs is toe aan een correctie'

Credit Suisse verwacht lagere prijs omdat dollar gaat aantrekken door eerste signalen renteverhoging

Amsterdam
Goud staat momenteel volop in de schijnwerpers. Ofschoon een groot deel van de markt rekent op een verdere stijging en records van het populaire edelmetaal, verwacht analist Tobias Merath, hoofd onderzoek van Credit Suisse juist een correctie.

De Zwitserse zakenbank verwacht dat de goudprijs terugzakt naar een prijs van $ 900 tot $ 1000 per troy ounce, ofwel 31,1035 gram. Dinsdag zette de goudprijs met levering voor november door de handelsdag heen wederom een record van $ 1111,20 op de borden.

'Wij denken dat de Amerikaanse dollar wat kan aantrekken en dat is slecht voor de goudprijs', aldus Merath in een rapport. Merath verwacht dat de dollar in de loop van 2010 in waarde zal stijgen omdat de Amerikaanse Federal Reserve mogelijk de eerste signalen van een renteverhoging zal afgeven.

Credit Suisse is daarmee een van de weinige partijen die tegen de algemene markttrend ingaan. Overigens denkt Merath aan een tijdelijke correctie, want hij verwacht dat de goudprijs in 2011 weer gaat oplopen wegens 'aanhoudende dollarzwakte en stijgende prijzen van andere grondstoffen waardoor de opgaande trend voor de lange termijn blijft gehandhaafd'.

Een overgroot deel van de marktvorsers rekent er echter op dat de goudprijs, die dit jaar al met een kwart is opgelopen, verder zal stijgen. 'Goud is niet veranderd, maar de kopers zijn veranderd', aldus Suki Coop. Hij is analist kostbare metalen bij Barclays. 'Wij zien een structurele verschuiving. Niet alleen van beleggers, maar ook van centrale banken en de individuele consument', aldus Coop tegenover de New York Times. Hij rekent op een prijs van gemiddeld $ 1140 in het vierde kwartaal.

Ook zijn er analisten die menen dat de goudprijs in korte tijd te hard is opgelopen, met andere woorden: goud is 'overbought' en toe aan een correctie. Zo'n daling kan door nieuwe kopers worden aangegrepen om alsnog in goud te stappen. Op die manier blijft de opwaartse trend voor de lange termijn in stand.

'Goud is duidelijk te hard gestegen. Momenteel is er een overparticipatie van het beleggende en speculerende publiek', aldus de Amerikaanse econoom Dennis Gartman dinsdag in zijn nieuwsbrief Gartman Letter.

Goud staat sinds de aankoop van 220 ton goud door de centrale bank van India vorige week van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) volop in de schijnwerpers. De aankoop was zelfs voor de meest fanatieke goudvolgers een verrassing. India betaalde $ 1045 per troy ounce, in totaal $ 6,7 mrd.

Beleggers rekenden erop dat China een deel van zijn buitenlandse reserves zou inzetten om goud aan te kopen omdat het land de behoefte heeft om de portefeuille te diversifiëren.

De aankoop van India van 220 ton valt namelijk in het niets als wordt gekeken naar de buitenlandse reserves van China, die momenteel $ 2270 mrd bedragen. In april van dit jaar liet de Chinese overheid weten dat zij een goudreserve heeft van 1054 ton. Dit is een stijging van 76% vergeleken met de laatste melding, die overigens dateert van zes jaar terug.

Ondanks de verwachtingen in de markt liet een vertegenwoordiger van de Chinese centrale bank deze week tegenover persbureau Bloomberg weten dat het land helemaal geen haast heeft met het aankopen van goud. 'China is de grootste goudproducent van de wereld, dus wij hebben niet dezelfde urgentie als bijvoorbeeld India om grote volumes aan te kopen zodra die beschikbaar zijn op de wereldmarkt. Het is voor ons goedkoper om goud op de eigen markt in te kopen. Maar dat helpt niet om onze enorme valutareserve te diversifiëren.'

Volgens de vertegenwoordiger is het voor China ook weinig zinvol om goud op de internationale markt te kopen, want zelfs als het land de helft van het jaarlijkse goudaanbod opkoopt, zou de valutareserve 'slechts' met enkele miljarden dollars dalen. 'Mocht China wel IMF-goud kopen, dan is dat eerder een symbolische aankoop.'

Xia Bin, hoofd onderzoek en ontwikkeling, een belangrijke denktank van de Chinese regering, gaf deze week aan dat China juist wel IMF-goud moet kopen. 'Waarom niet? Zelfs als het voor de huidige marktprijs wordt aangeboden, moeten we het kopen.' Bin benadrukte op persoonlijke titel te spreken. 'Wat is het nut van het aankopen van dollars waarvan de waarde toch al daalt. Met zoveel valutareserves vind ik dat China goud moet kopen, zonder twijfel.'

Dit zou een slechte ontwikkeling zijn voor de dollar. Door die op grote schaal in te ruilen voor goud, komen er flinke hoeveelheden dollars op de markt, waardoor de waarde van de munt daalt.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

9 november 2009 was ik te gast bij Bureau Buitenland van de VPRO op radio1 om over de goudprijs te praten. Op de site is het fragment te beluisteren.

* Site Bureau Buitenland


dinsdag 10 november 2009

Tegendraads

Het was maandag een mooie dag voor de verzekeringssector. Het Duitse Allianz liet weten weer zwarte cijfers te schrijven. Daarnaast verwierp het Aziatische onderdeel van de Franse verzekeraar Axa gisteren een overnamebod van ruim $ 10 mrd van het moederconcern en de Australische vermogensbeheerder AMP.

Het gevolg was dat verzekeraars gisteren tot de beste presterende sectoren behoorde. Allianz sloot in Frankfurt 4,3% hoger, terwijl Axa in Parijs 0,4% won. In Amsterdam sloot Aegon - dat donderdag de cijfers rapporteert - met een winst van 6%. Opvallend genoeg wist Delta Lloyd zich niet op te trekken aan het sterke sentiment in de sector. Tegen de markttrend in noteerde Delta Lloyd de gehele dag lager om onveranderd op euro 16,10 te sluiten.

Om het koersverloop van Delta Lloyd zo kort na de emissie af te zetten tegen die van andere verzekeraars, is echter niet terecht. Er spelen kort na een beursgang andere zaken mee die van invloed zijn, zegt een bankier die beursgangen begeleidt.

De syndicaatbanken die het aandeel naar de beurs brachten, Goldman Sachs en Morgan Stanley, hebben een periode na de beursgang een soort zorgplicht. Meestal is dit een periode van dertig dagen. Banken mogen de koers van het aandeel 'stabiel' houden. Omdat de scheidslijn tussen een aandeel stabiel houden en koersmanipulatie nauw luistert, heeft toezichthouder Autoriteit Financiële Markten daar speciale regels voor opgesteld.

Ofschoon steunaankopen zijn toegestaan, mag het aandeel niet kunstmatig worden gestuwd. Er mogen alleen steunaankopen worden gedaan in een zogeheten downtick, een neerwaartse beweging in de prijsopgave.

Op een gegeven moment moeten die banken weer van deze stukken af. Het is dus goed mogelijk dat we daar gisteren een eerste begin van hebben gezien. Het is niet ondenkbaar dat de banken op de eerste handelsdag steunaankopen hebben gedaan omdat de koers direct na verhandeling wegzakte. Gisteren was een goede dag om die stukken weer te verkopen.

Volgens de bankier die emissies begeleidt, kan het door die stabilisatieperiode van een maand voorkomen dat een aandeel een hele andere beweging laat zien dan de rest van de markt. Maar, zegt de bankier, de macht van de banken is ook hier beperkt. Soms kan een koers zo'n gigantische beweging maken, dat er zelfs voor de begeleidende banken geen houden meer aan is.

Het is dus goed mogelijk dat de koers van Delta Lloyd de komende weken tegen de markt in blijft bewegen. Na dertig dagen zal de koers een stuk beter met de realiteit, of waan van de dag, overeen komen.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 7 november 2009

Cirkelen rond de 300

De AEX dreigde deze week door de psychologische grens van 300 punten te zakken, maar hield het hoofd uiteindelijk fier boven water.

Sinds de Amsterdamse hoofdgraadmeter op 19 oktober een hoogste stand van het jaar van 327,03 punten op de borden zette, zit de klad erin. Een overgroot deel van de marktvorsers rekende enkele weken terug nog op verder oplopende koersen, maar het tegenovergestelde blijkt het geval. De bedrijfsresultaten over het derde kwartaal vallen gemiddeld genomen mee, maar worden nauwelijks met koerswinst beloond. 'De cijfers waren dan wel beter dan verwacht, maar dit komt vooral doordat de bedrijven op de kostenontwikkeling hebben gelet. Ze zien nog geen duurzaam herstel', zegt Geoffrey Leloux, handelaar bij Keijser Capital. Hij ziet dan ook geen 'triggers' voor hogere koersen, tenzij macrocijfers enorm meevallen.

Volgens Leloux is de twijfel over de kracht van het herstel ook bij beleggers terug te zien. 'Ze vragen zich af of het wel terecht is dat we zo hoog staan. Daarnaast zijn er technisch analisten die zeggen dat we tegen weerstanden aanzitten. Het speelt allemaal een rol. De beurzen bevinden zich in een surplace.' Ook buitenlandse beleggers vertonen terughoudendheid, aldus Leloux.

CIT Group

De AEX leek al op de eerste handelsdag van de week door de grens van 300 punten te zakken. De aandelenbeurzen reageerden wereldwijd negatief op het faillissement van de Amerikaanse kredietverstrekker CIT Group. Het faillissement behoort samen Enron, Lehman Brothers, Washington Mutual, WorldCom en General Motors tot de grootste faillissementen in de Amerikaanse geschiedenis .

Net op het moment dat de graadmeter in de middag de 300-puntengrens leek te breken - heel even stond de AEX op 299,99 punten - werd de markt gered door meevallende Amerikaanse huizencijfers waardoor de AEX de dag met afsloot met een bescheiden winst van 0,15% op 302,82 punten.

Post- en logistiek concern TNT rapporteerde maandag de resultaten over het derde kwartaal. De winst ging voor de vijfde achtereenvolgende periode omlaag, maar de cijfers waren wel boven de verwachting van analisten. Maar doordat bestuursvoorzitter Peter Bakker zich slechts voorzichtig positief uitliet over de toekomst, werd het aandeel niet voor de meevallende winst beloond. Volgens Bakker is in het derde kwartaal het handelsklimaat gestabiliseerd 'met enkele eerste tekenen van positieve onderliggende ontwikkelingen'. Het aandeel TNT sloot het aandeel maandag 0,1% hoger.

Dinsdag stond Amsterdam geheel in het teken van de beursgang van verzekeraar Delta Lloyd. Het evenement werd door de gehele financiële wereld met grote belangstelling gevolgd. Delta Lloyd is de eerste grote financiële partij die het na de crisis heeft aangedurfd om de gang naar de aandelenmarkt te maken. Met de opbrengst van meer dan euro 1 mrd was het de grootste Europese beursgang van dit jaar. 'Het is jammer dat de introductie samen viel met een dalende beurs', zegt Keijser-handelaar Leloux. Hij wijst erop dat de koers in de loop van de week weer naar de emissieprijs van euro 16 kroop en er vrijdag zelfs boven sloot: euro 16,10. 'Delta Lloyd is relatief gezien een kleine speler, maar deze emissie was heel goed om het sentiment te testen. Ik vind dat het goed is gegaan en vind het aandeel ook interessant gezien de waardering en het feit dat ze dividend gaan uitkeren.'

Speculeren met Ahold

Analisten van ING bliezen deze week weer leven in overnamegeruchten rond supermarktconcern Ahold. Het bedrijf zou wel eens een interessante prooi voor het Britse Tesco kunnen zijn. Mochten de Britten dit ING-advies opvolgen, rekent de bank op een overnameprijs van euro 12,80 per Ahold-aandeel. Beleggers namen het advies serieus en zetten het aandeel deze week hoger. 'Een overname van Ahold door het Belgische Dellhaize is ook zo'n verhaal dat al jaren lang de ronde doet', aldus Leloux. Hij noemt de koersbeweging van Ahold van afgelopen week 'opvallend'. Het aandeel donderdag 4,5% nadat Ahold een reorganisatie aankondigde, die goed werd ontvangen. Gisteren maakte het bedrijf in deze krant bekend met zijn succesformule Albert Heijn naar het buitenland te willen. Duitsland en België komen daarvoor in eerste instantie in aanmerking. Dat kan eventueel gepaard gaan met een overname in een van die landen, aldus Ahold.

Op donderdag dook de AEX weer kortstondig onder de 300 punten. Dit keer stond de index even op 299,63. Wederom waren het Amerikaanse macrocijfers die de AEX aan winst hielp. De gedaalde loonkosten in de VS zorgden ervoor dat de angst voor inflatie afnam.

De week werd met verlies afgesloten na de publicatie van het Amerikaanse werkloosheidscijfer. De werkloosheid liep in oktober op naar 10,2% van de beroepsbevolking, het hoogste niveau sinds 1983. Beleggers schrokken in eerste instantie van de cijfers en de AEX zakte in rap tempo in de min, herstelde weer en ging uiteindelijk met een min van 0,22% op een stand van 307,14 de week uit.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 5 november 2009

Zorgen om bubbel in markt nemen toe

IMF en Wereldbank zien toenemende risico's van luchtbel in Aziatische aandelen- en vastgoedprijzen

Amsterdam
Door de lage rente en de enorme toevloed aan liquiditeit, dreigt een nieuwe bubbel in de Aziatische vastgoed-, aandelen- en geldmarkten te ontstaan. Hiervoor waarschuwen deze week zowel de Wereldbank als het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Aandelen- en grondstoffenprijzen stegen gisteren, terwijl de dollar en yen daalden op de verwachting dat de Amerikaanse rente gelijk blijft op het huidige niveau van 0 tot 0,25% en de Federal Reserve de uitspraak 'voor een langere periode' handhaaft in een toelichting op het rentebesluit. De Fed kwam gisterenavond met dat rentebesluit. De Europese en Britse centrale bank volgen vandaag.

De Wereldbank maakt zich in 'toenemende mate zorgen' over het feit dat de miljarden dollars die het afgelopen jaar in de markt zijn gepompt, zorgen voor bubbels in de prijzen van aandelen in Azië en van vastgoed in landen als China, Hongkong, Singapore en Vietnam.

Het IMF ziet 'risico's dat de vastgoedprijzen in Hongkong momenteel niet worden gedreven door de 'natuurlijke werking van vraag en aanbod', maar door de enorme toestroom aan kapitaal. 'We staan aan het begin van een nieuwe en buitensporige stijging van aandelen-, grondstof- en vastgoedprijzen', aldus Simon Johnson, voormalig chef-econoom van het IMF tegenover de Wall Street Journal.

Diverse grondstoffenprijzen zijn dit jaar al fors opgelopen. Zo kost een vat ruwe olie circa 80% meer dan begin dit jaar. De goudprijs is met bijna 45% gestegen en bereikte deze week een recordstand. De prijs van koper is dit jaar met de helft gestegen.

De resultaten van de lage rentestand zijn het duidelijkst zichtbaar in Azië omdat de economieën daar het snelst herstellen. In Hongkong lopen de prijzen van vastgoed in het hoogste segment momenteel hard op. Voor een luxe-appartement wordt voor een gemiddelde vierkante meter al vlug $ 9000 betaald. In Singapore zijn de huizen in het derde kwartaal 15,8% duurder geworden, de sterkste stijging in 28 jaar.

Wat daarnaast meespeelt zijn zogeheten 'carry trades' in de Amerikaanse dollars. Een carry trade houdt in dat dollars worden geleend en vervolgens worden omgewisseld in buitenlandse valuta's met een hogere rentevergoeding, zoals de Australische dollar. De Australische munt is dit jaar met 35% opgelopen tegenover de Amerikaanse.

Valutahandelaren speculeren erop dat de Australische centrale bank het monetaire beleid verder zal verkrappen. Afgelopen dinsdag verhoogde de bank de basisrente met 0,25%. Het was de tweede renteverhoging in twee maanden tijd. De centrale banken van Zuid-Korea en India hebben signalen afgegeven waaruit opgemaakt kan worden dat ook daar de rente binnen enkele maanden wordt verhoogd.

Deze week voorspelde een Australische onderzoeksbureau dat de huizen binnen twaalf jaar in prijs gaan verdubbelen. 'Deze wonderbaarlijke voorspelling wijst erop dat je een huis moet kopen zodra je het kunt betalen. Want met lang wachten kan je droom wel eens onbereikbaar worden', schreef de Australische krant de Herald Sun in een reactie.

Aziatische aandelen schieten eveneens omhoog door carry trades. Beleggers lenen dollars en zetten dit weg op de Aziatische markten in de hoop op een beter rendement. Die hoop is vooralsnog terecht, want de Chinese beurs staat ruim 70% hoger dan aan het begin van het jaar. De Braziliaanse Bovespa is 100% gestegen en de aandelenmarkt van Indonesië met bijna 103%. Ter vergelijking: de Amerikaanse Dow Jones-index staat sinds de start van het jaar 11% hoger. Tot nu toe stroomde er dit jaar $ 53 mrd in fondsen die beleggen in opkomende markten, aldus cijfers van EPFR Global. Wereldwijd is de waarde van de gezamenlijke aandelenmarkten sinds het dieptepunt op 9 maart met $ 17.000 mrd opgelopen.

De ervaring leert echter dat buitenlandse beleggers ook in rap tempo het geld weghalen, als er iets misgaat. Recente voorbeelden hiervan zijn de Azië-crisis in 1997 en de kredietcrisis vorig jaar.

De Wereldbank kwam gisteren met een rapport waarin het de verwachting voor de Oost-Aziatische economie heeft verhoogd. De bank gezeteld in Washington, rekent op- een groei van 6,7%, tegen een verwachting van 5,3% in april. De groei kan accelereren naar mogelijk 7,8% in 2010.

De Wereldbank denkt dat de opkomende markten deze groei kunnen vasthouden als men zich minder richt op export en blijft vasthouden aan het stimuleren van de binnenlandse markt zoals het afgelopen jaar is gebeurd.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad