Obligatiemarkt prijst herstel van economie in, al is dit volgens sommige kenners nog veel te vroeg
Amsterdam
Meevallende macrocijfers zorgen voor een oplopende lange rente. De rentevergoeding op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen is sinds het begin van de maand flink gestegen. Eind juli stond de rente nog op 3,5%, gisteren aan het eind van de Europese handel bedroeg de vergoeding 3,8%.
De beter dan verwachte werkgelegenheidscijfers leidden vrijdagmiddag tot een rappe koersdaling van treasuries, zoals Amerikaanse staatsleningen worden genoemd. Voor de publicatie van de arbeidscijfers stond de rente, die omgekeerd beweegt aan de koers van een obligatie, op 3,74%. Na de bekendmaking van het cijfer maakte de rente een sprong van 12 basispunten naar 3,84%.
Vrijdag werd bekend dat het aantal banen in de VS vorige maand met 247.000 was gedaald. Het was het kleinste aantal nieuwe werklozen sinds augustus vorig jaar en minder dan waarop economen hadden gerekend.
'De belangrijkste reden waarom de lange rente oploopt, zijn macrocijfers die in de meeste gevallen zijn meegevallen', zegt econoom Martin van Vliet van ING Wholesale Banking. Bij een aantrekkende economie loopt de inflatie op. Obligatiebeleggers willen dit vergoed zien en eisen dus meer rente.
Van Vliet voorziet een langzaam opgaande trend voor de renteontwikkeling. Toch denkt de econoom dat de grens van 4% pas in de loop van volgend jaar wordt geslecht. Want een stijging van de lange rente in dit tempo, daar zit niemand op te wachten: 'Centrale bankiers zien het liefst een economisch herstel bij een langzaam oplopende rente. Een te snelle stijging kan het economische herstel temperen en dat wil niemand.'
Om het economische herstel van een impuls te voorzien heeft de Amerikaanse overheid veel geld geleend. De schuld van de VS is daardoor opgelopen naar het duizelingwekkende bedrag van $ 6450 mrd. Het begrotingstekort voor het boekjaar dat eindigt op 30 september loopt dit jaar op naar $ 1850 mrd.
De Amerikaanse veilingagenda zit daarom overvol. Waar normaal ieder kwartaal driejarige staatsleningen worden geveild, staan er nu iedere maand veilingen op het programma. Deze week wordt er voor $ 75 mrd aan staatsleningen in de markt gezet. Vandaag verkoopt de VS voor $ 37 mrd aan driejarig schatkistpapier, gevolgd door een veiling van $ 23 mrd aan staatsleningen met een looptijd van tien jaar later deze week. Daarnaast is er ook een veiling van dertigjarige treasuries waarmee $ 15 mrd moet worden opgehaald.
Tijdens de hoogtijdagen van de kredietcrisis - van september vorig jaar tot maart dit jaar - werden staatsleningen gezien als een veilige haven en stegen deze in waarde. Door meevallende bedrijfs- en macrocijfers is de risicoaversie afgenomen en vloeit geld weer naar de aandelenmarkten.
Marc van Heel, directeur Nederland van de Amerikaanse obligatiebelegger Pimco, verwacht dat die stortvloed aan obligaties gaat aanhouden. 'Je ziet dat de Amerikaanse overheid nog steeds financieringsbehoefte heeft. Zo kreeg Fannie Mae vorige week wederom staatssteun.' De Amerikaanse hypotheekbank Fannie Mae wil nog eens $ 10,7 mrd van de overheid om te overleven. Het bedrijf rapporteerde voor het achtste kwartaal op rij verlies. Daarmee is het verlies over de afgelopen twee jaar opgelopen tot ruim euro 100 mrd.
Van Heel stelt dat de markten een te optimistisch scenario hebben ingeprijsd. 'De huidige rally op de aandelenmarkten is te snel. Op de langere termijn zijn de indicatoren nog niet positief genoeg. De huidige opleving is te danken aan het aanvullen van de voorraden, die bijna op nul stonden. Het is logisch dat je dan een opleving ziet. Dit is geen voorbode van een duurzaam herstel.'
Pimco, de grootste obligatiebelegger van de wereld, verwacht dat de Federal Reserve de officiële rente lang laag zal houden: 'Wij gaan ervan uit dat de Fed voor 2011 de rente niet zal verhogen.' Woensdag komt het rentebeslissende orgaan van de Fed, het Federal Open Market Committee, bij elkaar. Economen verwachten dat de rente ongewijzigd blijft op het huidige niveau van 0 tot 0,25%.
Een dag later worden de cijfers over de consumentenprijzen gerapporteerd. Economen rekenen op een vlak cijfer, na een stijging van 0,7% in juni. Desondanks loopt de inflatie in de obligatieprijzen. Het verschil tussen de renteopslag van de tienjarige treasury en de Treasury Inflation Protected Securities - een indexobligatie die een aparte vergoeding geeft voor inflatie - stond maandag op 2,01%, tegen bijna nul in december. Dit geeft aan dat de verwachtingen voor de inflatie oplopen en dat de prijsstijging zich kan versnellen.
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
