dinsdag 11 augustus 2009

Meevallende cijfers stuwen lange rente

Obligatiemarkt prijst herstel van economie in, al is dit volgens sommige kenners nog veel te vroeg

Amsterdam

Meevallende macrocijfers zorgen voor een oplopende lange rente. De rentevergoeding op de tienjarige Amerikaanse staatsleningen is sinds het begin van de maand flink gestegen. Eind juli stond de rente nog op 3,5%, gisteren aan het eind van de Europese handel bedroeg de vergoeding 3,8%.

De beter dan verwachte werkgelegenheidscijfers leidden vrijdagmiddag tot een rappe koersdaling van treasuries, zoals Amerikaanse staatsleningen worden genoemd. Voor de publicatie van de arbeidscijfers stond de rente, die omgekeerd beweegt aan de koers van een obligatie, op 3,74%. Na de bekendmaking van het cijfer maakte de rente een sprong van 12 basispunten naar 3,84%.

Vrijdag werd bekend dat het aantal banen in de VS vorige maand met 247.000 was gedaald. Het was het kleinste aantal nieuwe werklozen sinds augustus vorig jaar en minder dan waarop economen hadden gerekend.

'De belangrijkste reden waarom de lange rente oploopt, zijn macrocijfers die in de meeste gevallen zijn meegevallen', zegt econoom Martin van Vliet van ING Wholesale Banking. Bij een aantrekkende economie loopt de inflatie op. Obligatiebeleggers willen dit vergoed zien en eisen dus meer rente.

Van Vliet voorziet een langzaam opgaande trend voor de renteontwikkeling. Toch denkt de econoom dat de grens van 4% pas in de loop van volgend jaar wordt geslecht. Want een stijging van de lange rente in dit tempo, daar zit niemand op te wachten: 'Centrale bankiers zien het liefst een economisch herstel bij een langzaam oplopende rente. Een te snelle stijging kan het economische herstel temperen en dat wil niemand.'

Om het economische herstel van een impuls te voorzien heeft de Amerikaanse overheid veel geld geleend. De schuld van de VS is daardoor opgelopen naar het duizelingwekkende bedrag van $ 6450 mrd. Het begrotingstekort voor het boekjaar dat eindigt op 30 september loopt dit jaar op naar $ 1850 mrd.

De Amerikaanse veilingagenda zit daarom overvol. Waar normaal ieder kwartaal driejarige staatsleningen worden geveild, staan er nu iedere maand veilingen op het programma. Deze week wordt er voor $ 75 mrd aan staatsleningen in de markt gezet. Vandaag verkoopt de VS voor $ 37 mrd aan driejarig schatkistpapier, gevolgd door een veiling van $ 23 mrd aan staatsleningen met een looptijd van tien jaar later deze week. Daarnaast is er ook een veiling van dertigjarige treasuries waarmee $ 15 mrd moet worden opgehaald.

Tijdens de hoogtijdagen van de kredietcrisis - van september vorig jaar tot maart dit jaar - werden staatsleningen gezien als een veilige haven en stegen deze in waarde. Door meevallende bedrijfs- en macrocijfers is de risicoaversie afgenomen en vloeit geld weer naar de aandelenmarkten.

Marc van Heel, directeur Nederland van de Amerikaanse obligatiebelegger Pimco, verwacht dat die stortvloed aan obligaties gaat aanhouden. 'Je ziet dat de Amerikaanse overheid nog steeds financieringsbehoefte heeft. Zo kreeg Fannie Mae vorige week wederom staatssteun.' De Amerikaanse hypotheekbank Fannie Mae wil nog eens $ 10,7 mrd van de overheid om te overleven. Het bedrijf rapporteerde voor het achtste kwartaal op rij verlies. Daarmee is het verlies over de afgelopen twee jaar opgelopen tot ruim euro 100 mrd.

Van Heel stelt dat de markten een te optimistisch scenario hebben ingeprijsd. 'De huidige rally op de aandelenmarkten is te snel. Op de langere termijn zijn de indicatoren nog niet positief genoeg. De huidige opleving is te danken aan het aanvullen van de voorraden, die bijna op nul stonden. Het is logisch dat je dan een opleving ziet. Dit is geen voorbode van een duurzaam herstel.'

Pimco, de grootste obligatiebelegger van de wereld, verwacht dat de Federal Reserve de officiële rente lang laag zal houden: 'Wij gaan ervan uit dat de Fed voor 2011 de rente niet zal verhogen.' Woensdag komt het rentebeslissende orgaan van de Fed, het Federal Open Market Committee, bij elkaar. Economen verwachten dat de rente ongewijzigd blijft op het huidige niveau van 0 tot 0,25%.

Een dag later worden de cijfers over de consumentenprijzen gerapporteerd. Economen rekenen op een vlak cijfer, na een stijging van 0,7% in juni. Desondanks loopt de inflatie in de obligatieprijzen. Het verschil tussen de renteopslag van de tienjarige treasury en de Treasury Inflation Protected Securities - een indexobligatie die een aparte vergoeding geeft voor inflatie - stond maandag op 2,01%, tegen bijna nul in december. Dit geeft aan dat de verwachtingen voor de inflatie oplopen en dat de prijsstijging zich kan versnellen.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 8 augustus 2009

Kaskoning KPN

De beurzen hebben de weg omhoog weer gevonden. Dit geldt echter niet voor KPN. Het aandeel komt nagenoeg niet van zijn plek nu beleggers weer risico durven te nemen. Het telecomconcern valt sinds enkele jaren onder de categorie 'defensief' en deze aandelen zijn in de huidige rally niet in trek.

Het defensieve karakter heeft ook zijn voordelen. KPN-beleggers kregen tijdens het rumoerige beursjaar 2008 ook een tik, maar het koersverlies verbleekte bij dat van bijvoorbeeld banken en verzekeraars. KPN begon 2008 op een koers van circa euro 12 en sloot het jaar af op euro 10, terwijl de AEX in 2008 met meer dan de helft daalde.

Sinds de publicatie van de kwartaalcijfers stijgt het aandeel weer. KPN kondigde rigoureuze kostenbeheersingen aan om de winstdoelen voor 2010 overeind te houden. Daarnaast wist het ondanks een omzetdaling toch winstgroei te boeken. Dit kwam mede door het snijden in extern personeel en een reorganisatie bij Getronics.

Hierdoor is het aandeel gisteren naar euro 10,52 geklommen. Daarmee staat KPN weer rond het niveau van begin dit jaar.

Ondanks het defensieve karakter menen de analisten van ING Wholesale Banking dat er koerswinst in het verschiet ligt. Zij geven een koopadvies en een koersdoel van euro 14. KPN kan dus nog ruim 30% stijgen, denkt ING.

De bank is vooral te spreken over de enorme hoeveelheid cash die het bedrijf genereert. Dit is gunstig voor de belegger, zegt ING, want het overgrote deel gaat terug naar de aandeelhouder. ING verwacht dat dit jaar 10,5% en volgend jaar 11,6% van de huidige marktwaarde wordt uitgekeerd in de vorm van dividend of door de inkoop van eigen aandelen. Bij Europese sectorgenoten ligt dit percentage gemiddeld tussen de 6 en 8%, terwijl KPN op dezelfde wijze - circa 5,3 keer het bedrijfsresultaat over 2010 - wordt gewaardeerd als zijn branchegenoten.

ING stelt dat KPN daarnaast het enige bedrijf is dat de zogeheten multibrand-strategie goed uitvoert. Daarbij zet een bedrijf meerdere merken voor verschillende doelgroepen in de markt.

Het bestuur krijgt een pluim voor een solide reputatie bij de strategie, het voldoen aan eerder afgegeven doelstellingen, de integratie van overgenomen bedrijven en het snijden in de kosten.

Is er dan helemaal niets mis met KPN? Toch wel, want sinds het opstappen van Marcel Smits is de baan van financieel topman nog steeds vacant, terwijl topman Ad Scheepbouwer een contract heeft van nog maar twee jaar. De opvolging is een van de zaken die de koers van KPN onder druk kunnen zetten. Want het zijn juist Smits en Scheepbouwer die de afgelopen vijf jaar van KPN de kaskoning hebben gemaakt die het nu is.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 6 augustus 2009

Verstandshuwelijk

De zoveelste aanval op zoekgigant Google is ingezet. Concurrenten Yahoo en Microsoft maakten dinsdagavond laat de details bekend van een overeenkomst, die vorige week werd aangekondigd.

De bedrijven willen een einde maken aan het enorme marktaandeel van Google's online advertentie-omzet, dat in de VS 65% bedraagt. Yahoo en Microsoft komen gezamenlijk niet op de helft met een marktaandeel van respectievelijk 20% en 8%.

Beleggers lijken weinig heil te zien in de deal. Sinds de aankondiging is het aandeel Yahoo met 15% gedaald. En dat terwijl Yahoo-beleggers het toch al zwaar voor de kiezen hebben gehad de afgelopen jaren. Het aandeel kwam door tegenvallende resultaten nauwelijks van zijn plek totdat Microsoft vorig jaar $ 33 per aandeel, of bijna $ 50 mrd, voor de gehele onderneming bood. Het bestuur weigerde echter genoegen te nemen met minder dan $37 per aandeel. Dit tot grote ontsteltenis van beleggers, die na het afketsen van de overname het aandeel als een baksteen lieten vallen. Yahoo zakte in december naar een dieptepunt van $ 8,94. Sindsdien is het aandeel weer langzaam uit het dal gekropen. Dinsdag sloot Yahoo op $ 14,51.

De ontevredenheid over de alliantie betreft het ontbreken van een substantieel bedrag voor Yahoo's zoekmachine. Analisten becijferden dat de softwaregigant hiervoor $ 1 mrd tot $ 2 mrd zou betalen. Zover gaat Microsoft bij lange na niet.

In feite komt het erop neer dat Microsoft de zoekactiviteiten van Yahoo overneemt, waardoor Yahoo honderden miljoenen kan besparen. Yahoo krijgt 88% van de advertentie-inkomsten gedurende de eerste vijf jaar van het tienjarige contract. Na vijf jaar ontvangt Yahoo een percentage van 83 tot 93%, afhankelijk van omzetontwikkeling. Daarnaast krijgt Yahoo eenmalig $150 mln voor 'onvoorziene transitiekosten' en euro50 mln per jaar gedurende de eerste drie jaar. Microsoft neemt verder minimaal 400 medewerkers over die aan zoektechnologie werken.

Uit een PowerPoint-presentatie die per ongeluk door Microsoft online is gezet, blijkt dat de partijen 7 dollarcent per zoekopdracht willen gaan verdienen. Dit is precies wat Google per advertentie ontvangt, tegen 4,3 cent voor Yahoo en 3,9 voor Microsoft. Om de doelstelling van 7 cent te halen moet het marktaandeel dus flink stijgen.

Of de alliantie gaat werken, is zeer de vraag. Mede door de overnamesoap van vorig jaar is Google's positie er alleen maar sterker op geworden. Bovendien is de samenwerking een defensieve en ontstaan door de Google's kracht. De samenwerking is daarom een verstandshuwelijk en zeker geen liefde op het eerste gezicht. De praktijk leert dat zulke huwelijken zelden een vruchtbaar resultaat opleveren.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 1 augustus 2009

Oliemarkt wacht op duidelijk herstel

Voor het eerst sinds januari daalt de olieprijs door oplopende voorraad en inzakkende vraag

Amsterdam
Voor het eerst sinds januari is de olieprijs in juli op maandbasis gedaald. Ondanks signalen van economisch herstel, zet dit beeld zich vooralsnog niet door in de olieconsumptie. Vrijdag noteerde een vat ruwe olie van 159 liter aan het eind van de Europese handel $ 67,35. Eind juni kostte een vat olie circa $ 70. In een maand daalde de olieprijs met ruim 3%.

De daling is opvallend, omdat de aandelenmarkten al enkele weken bezig zijn aan een rally dankzij meevallende kwartaalcijfers en macro-economische data die erop wijzen dat het diepste punt van de recessie mogelijk achter ons ligt. De aandelenmarkten staan hierdoor rond de hoogste standen van het jaar. De oliemarkt wil echter sterkere aanwijzingen zien voor het economische herstel. Cijfers geven echter aan dat de olieconsumptie nog altijd dalende is.

Dit jaar steeg de olieprijs met zo'n 50%, maar vergeleken met een jaar eerder staat de prijs nog altijd circa 55% lager.

De olieprijs stond deze week onder druk door een verrassend sterke stijging van de Amerikaanse olievoorraad. Deze nam in de week die eindigde op 24 juli met 5,15 miljoen vaten toe naar een totale voorraad van 347,8 miljoen vaten, aldus het Amerikaanse ministerie van energie. Daarmee is de voorraad 18% hoger dan twaalf maanden geleden.

De voorraad gedistilleerde producten, waaronder diesel, steeg in de VS met 2,1 miljoen vaten tot 162,2 miljoen. Dit is de hoogste gedistilleerde olievoorraad sinds januari 1985. De raffinagecapaciteit daalde naar 84,6%. Dat is 2,6 procentpunt lager dan in juli 2008, de maand dat de olieprijs een record bereikte: 11 juli 2008 noteerde een vat olie een piek van $ 147, 27.

Vrijdag drukten de Amerikaanse consumentenuitgaven de prijs. De persoonlijke consumptieve uitgaven in de VS zijn in het tweede kwartaal met 1,2% gedaald, terwijl de consumentenuitgaven in het eerste kwartaal nog een stijging van 0,6% lieten zien. De consumentenuitgaven zijn goed voor circa 70% van de economie in de VS.

Daarnaast werd bekend dat de economie in de Verenigde Staten in het tweede kwartaal minder sterk is gekrompen dan werd gevreesd. Het bruto binnenlands product (bbp) daalde met 1% op basis van een eerste raming, terwijl economen uitgingen uit van een krimp van 1,5%. 'Het cijfer mag dan beter zijn dan verwacht, maar het is wel het vierde opeenvolgende kwartaal van economische krimp', zei John Kilduff van MF Global in een reactie. 'De markt is duidelijk op zichzelf vooruit gelopen.'

Cijfers eerder op de dag uit Japan waren ook geen steun voor de olieprijs. Japan, na de VS en China de grootste olieverbruiker van de wereld, zag de olie-import in juni voor de negende maand op rij dalen. De import van het zwarte goud zakte met 8,3% naar 96,9 miljoen vaten, meldde het ministerie van economie, handel en industrie. In Japan daalde de raffinagecapaciteit met 5,8 in juni nog harder dan in de VS.

'Vooralsnog lijkt $ 70 de bovengrens voor een vat olie', aldus Christopher Bellow van Bache Commodities tegenover persbureau Bloomberg. 'Er zijn sterkere signalen van economisch herstel nodig om deze barrière te breken.'

Sommige handelaren zijn nog negatiever en gaan een stap verder. 'Ik zie niet in waarom je nu aan de koopkant zou moeten zitten', zegt Tim Evans van Citi Futures Perspective in New York. 'Dit is niet eens een markt met overaanbod, maar een markt die kampt met oververzadiging.'

Voor volgende week wordt gerekend op wederom een stijging van de Amerikaanse olievoorraad. Analisten rekenen daarom op een verdere daling van de olieprijs. Bijna 70% van de gepolste analisten rekent op een olieprijs die lagere regionen gaat opzoeken. Het is de meest negatieve marktverwachting sinds maart vorig jaar. Afgelopen week rekenden 46% van de analisten op een daling.

Technisch analisten van Standard Chartered zien het minder somber in en rekenen juist op een stijging van het zwarte goud. Daarvoor moet de olieprijs echter wel weer boven de $ 70 sluiten om te kunnen klimmen naar de hoogste niveaus van dit jaar. Eind juni bereikte de future met een levering voor september een hoogste stand van $ 74,25. De prijs van deze future zal eerst door het 250-daags gemiddelde moeten breken, die ligt rond de $ 69. 'De olieprijs bevind zich momenteel in niemandsland: het heeft een duidelijke bodem rond de $ 60 en de grens van $ 70 is er een van psychologisch belang', stelt David Barclay van Standard Chartered in Londen. Eind april, toen de olieprijs nog rond de $50 schommelde, voorspelde Standard Chartered een verdere stijging richting de $ 62.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 18 juli 2009

Hoopvolle signalen zetten beurzen op winst

Het was een ijzersterke week voor de Amsterdamse AEX. Meevallende bedrijfsresultaten en signalen van economisch herstel zorgden voor een duidelijke winst.

De aandelenmarkten begonnen maandagochtend nog aarzelend aan de nieuwe handelsweek door verliezen in Azië. Maar nadat Meredith Whitney zich positief uit had gelaten over de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs, draaide overal het sentiment. Whitney is een prominente analist, die gezag verwierf met een zeer pessimistisch maar accuraat rapport over Citigroup. Ze waarschuwde voor miljardenafschrijvingen op hypotheekobligaties. Vooral de bankensector wist zich op te trekken aan haar uitspraken.

Philips verrast

Op het Damrak was Philips maandag de grote blikvanger. Het elektronicaconcern was over het tweede kwartaal winstgevend, terwijl analisten gemiddeld rekening hielden met verlies. Ofschoon ook het afgelopen kwartaal weer fors minder televisies, medische scanners en verlichting werden verkocht, waren beleggers tevreden met de rigoureuze kostenbesparingen, die er sneller dan verwacht voor hebben gezorgd dat Philips uit de rode cijfers is geraakt. Het aandeel ging maandag met 7,3% omhoog. Op weekbasis wonnen de 'flippen' 12%.

Cijfers geven richting

Aandelenstrateeg Michel van der Stee van Van Lanschot Bankiers was aan het begin van de week nog voorzichtig over de behaalde koerswinsten van die dag en was bovendien in afwachting van meer kwartaalcijfers. Hij wees op het patroon dat daaruit naar voren komt. 'Zijn de cijfers overwegend beter dan verwacht? Duiden ze op een stabilisatie? Dat kan richting geven aan de beurs. Als we een week verder zijn, dan kunnen we wellicht een trend ontdekken.'

De cijfers van Goldman Sachs die dinsdag werden gerapporteerd, boden meer duidelijkheid. De Amerikaanse bank boekte over het tweede kwartaal een nettowinst van $ 3,44 mrd. Dit was beter dan de verwachting van analisten. Door de scherpe koersstijgingen van maandag werd het nieuws echter voor kennisgeving aangenomen en bleef de winst van de AEX beperkt tot 0,85%.

In Amsterdam wisten bankaandelen zich op te trekken aan nieuws van Goldman Sachs. Op weekbasis behoorden bank aandelen tot de best presterende sector. In een week won bank-verzekeraar ING 22,3%, verzekeraar Aegon sloot 19,6% hoger en SNS Reaal steeg met 13,5%.

Ook tegenvallers

Ofschoon de cijfers van Goldman beter waren dan verwacht, waren er toch enkele tegenvallers te melden. Zo waren de Amerikaanse detailhandelscijfers beneden verwachting, terwijl de producentenprijzen in de VS in juni met 1,8% harder waren gestegen dan verwacht. Dit is een aanwijzing dat de inflatie weer kan oplopen.

In Duitsland waren financieel analisten in juli juist weer minder optimistisch geworden over de vooruitzichten voor de economie. De zogeheten ZEW-index daalde van 44,8 in juni naar 39,5 in juli, terwijl rekening werd gehouden met een stijging. Vrijdag werd bekend dat de industriële productie in de eurozone in mei met 2% is gedaald ten opzichte van de voorgaande maand. In april liet het productiecijfer nog een lichte stijging zien.

Tech trekt de kar

De chipsector stond woensdag in de schijnwerpers. Intel, de grootste chipmaker ter wereld, veroorzaakte woensdag een rally onder technologieaandelen. Het concern kwam dinsdag na het sluiten van de beurzen op Wall Street met een beter dan verwachte omzetprognose voor het tweede kwartaal en voedde daarmee de hoop op economisch herstel. Het bedrijf ziet met name de vraag van Aziatische consumenten naar computers aantrekken en gokt op een omzet van $8,1 tot 8,9 mrd. Analisten waren uitgegaan van $7,8 mrd.

Volgens vice president Gordon Graylish van Intel Europe is er sprake van structureel herstel op de chipmarkt, en herwinnen consumenten langzaamaan vertrouwen. 'We hadden te maken met een abnormale situatie, waarin ze hun geld niet uit durfden te geven. Daar komt nu einde aan', aldus Graylish. Zijn bedrijf geldt onder beleggers als een belangrijke indicator voor de gezondheid van de technologie-industrie.

Maar niet iedereen was even enthousiast over de cijfers van Intel. Zo schreven analisten van zakenbank JPMorgan in een rapport dat ze 'geen bewijs van toenemende vraag naar pc's hebben gezien'. Volgens de bank is de opleving te danken aan klanten die hun voorraden moesten aanvullen.

In dezelfde sector kwam het Nederlandse ASML woensdag met een kleiner verlies dan waar de markt op had gerekend. De fabrikant van chipmachines boekte een verlies van euro 104 mln en verwacht dit jaar quitte te kunnen spelen. 'De resultaten van ASML zijn beter dan analisten hadden ingeschat', reageerde een Amsterdamse handelaar. Het aandeel won die dag 4,7%.

Grondstoffen hoger

Niet alleen de techsector was in trek, ook aandelen in de grondstoffensector sloten hoger dankzij oplopende grondstofprijzen. Beleggers stapten in grondstoffen door het snelle herstel van de Chinese economie.

Deze week werd bekend dat de economie van het Aziatische land in het tweede kwartaal met 7,9% is gegroeid. China is en een grootverbruiker van bijvoorbeeld ijzererts. In de AEX profiteerde zwaargewicht ArcelorMittal met een winst van 6,5%. Vroegcyclische waarden profiteren volgens analisten in de huidige markt. De staalsector maakt een comeback na de afgelopen maanden zwaar onder druk te hebben gestaan door de recessie.

Ook de oliegerelateerde waarden profiteerden van de gestegen grondstoffenprijzen. Oliegigant Shell steeg deze week met 6,2%. Toeleveranciers van de olieindustrie zoals Fugro (+7,6%) en SBM Offshore (+8,8%) liftten mee eveneens op de hogere olieprijs.

Mede dankzij de cijfers van Intel, ASML, en winsten van de bank - en grondstofaandelen kende de Amsterdamse hoofdgraadmeter een topdag. De AEX sloot donderdag 3,5% hoger.

Alle dagen winst

De AEX eindigde de week in stijl. Vrijdag sloot de beurs, net als de voorgaande vier handelsdagen, wederom met winst. In een week won de graadmeter 9,5%.

De markt keek vrijdag uit naar de cijfers van Bank of America en Citigroup. Bank of America boekte in het tweede kwartaal minder winst dan een jaar eerder, maar dit was wederom hoger dan verwacht. Citi rapporteerde onverwacht een nettowinst dankzij een eenmalige bate van $6,7 miljard uit de overeenkomst met Morgan Stanley met betrekking tot Smith Barney. Het nieuws dat de woningbouw in de VS in juni onverwacht was gestegen, droeg ook bij aan het positieve sentiment.

Op de laatste handelsdag van de week viel logistiek concern TNT op met een winst van 4,3%. Het aandeel profiteerde van een positief rapport van JPMorgan.

Tankopslagbedrijf Vopak blonk uit in de Midkap-index van middelgrote fondsen. Het bedrijf rekent over het eerste halfjaar op een bedrijfsresultaat van euro 185 mln, 18% meer dan een jaar eerder. Beleggers beloonden de mededeling met een koerswinst van 8,5%.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 17 juli 2009

Spam irritant, maar we kijken toch

Ongewenste reclame per e-mail, ofwel spam, is de grootste ergernis van de computergebruiker. Toch reageert bijna één op de drie consumenten op de mails.

Amsterdam
Iedereen die dagelijks mailt, kent het fenomeen: aanbiedingen voor Viagra, advertenties voor dubieuze producten of berichten als 'word snel rijk'. Spam is er in alle soorten en maten, en vooral veel. Wereldwijd werden in 2008 maar liefst 62.000 miljard spamberichten verstuurd, aldus ICF International.

Ofschoon iedereen spam als hoogst irritant beschouwt, reageert zo'n 30% . Dit blijkt uit nieuw onderzoek van de Messaging Anti-Abuse Working Group (MAAWG), een Amerikaanse denktank die spam bestrijdt en wordt gesponsord door grote concerns als Yahoo, AT&T en Verizon.

'De reden dat spam bestaat is dat mensen erop klikken, dus ik ben niet verbaasd over deze uitslag', zegt Jan van der Meer, eigenaar van Maq2, een Rotterdams bedrijf dat de mails filtert voor ongeveer 400 Nederlandse bedrijven. Volgens Van der Meer zijn er een aantal redenen om te reageren. 'Wij klikken beroepsmatig op de mails en dat geldt vaak ook voor mensen die in de marketing werken.' De gewone gebruiker kijkt vaak uit nieuwsgierigheid. 'Herhaling werkt, ook bij spam. Niet iedereen is geïnteresseerd in Viagra, maar het is wel een onderwerp dat vaak wordt besproken. Mensen willen dan toch even weten wat het kost.'

Maar reageren op spam is niet verstandig. 'Door een reactie te geven weet de spammer dat er een echt persoon achter het mailadres zit. Ook kan je op een site terechtkomen waarmee je computer wordt geïnfecteerd', legt Van der Meer uit. Dit is voor velen bekende informatie, maar de computergebruiker lijkt naïef: 80% denkt dat zijn of haar computer niet wordt geïnfecteerd met een virus, blijkt uit de cijfers van MAAWG.

Op grond van de Telecommunicatiewet is het versturen van ongevraagde spam aan consumenten in Nederland al enkele jaren verboden, tenzij de ontvanger daar toestemming voor heeft gegeven. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken is in Nederland hierdoor spam met zo'n 70% tot 80% gedaald.

Vanaf 1 oktober mogen ook bedrijven niet langer worden bestookt met ongewenste reclame. Van der Meer van Maq2 ziet dat spammers daar nu op inspelen door extra veel mails de deur uit te doen. Daarnaast zijn er veel nieuwsbrieven die de komende tijd om toestemming zullen vragen om te mogen blijven mailen.

Telecomwaakhond Opta houdt toezicht op deze wet en kan boetes uitdelen die kunnen oplopen tot euro 450.000. De verantwoordelijkheid ligt voor een deel ook bij de consument, zegt een woordvoerder van de Opta. 'Als niemand meer klikt, houdt het vanzelf op.'

Spam

De grote ergernis

  • Spam wordt ook 'unsolicited bulk e-mail' (UBE) genoemd
  • Per dag worden naar schatting 120 miljard spams verstuurd
  • In 2008 waren er wereldwijd 62.000 miljard spams
  • Spam komt ook voor in de vorm van 'phishing', onechte e-mails van bedrijven die consumenten willen oplichten
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad