woensdag 28 januari 2009

Als een magneet

De adviesverlagingen vliegen de beleggers deze dagen om de oren. Opvallend was daarom de positieve noot van SNS Securities, dat gisteren met een ondubbelzinnig koopadvies kwam voor Kendrion. Mede dankzij de adviesverhoging won het aandeel gisteren 6% tot euro 8,45. Volgens analist Frank van Wijk ligt er nog meer herstel in het verschiet gezien het afgegeven koersdoel van euro 11.

Kendrion richt zich vanaf dit jaar nog maar op één activiteit: het produceren en assembleren van elektromagneten. Het Baarnse bedrijf besloot zich enkele jaren geleden te specialiseren op het meest winstgevende onderdeel: Electromagnetic.

In 2007 zette Kendrion een eerste stap door het slecht renderende Automotive Metals van de hand te doen. Vorig jaar werd besloten om ook de grootste divisie, Kendrion Distribution Services (KDS), af te stoten. Onderdeel Servico werd verkocht aan het Duitse Robert Bosch. Binnenkort komt het andere KDS-onderdeel, Vink Groep, in handen van het Britse Edmundson Distribution.

De ingeslagen richting komt nu niet zo goed uit, want Kendrion is nu voor 50% afhankelijk van de auto-industrie. Een sector waar juist nu harde klappen vallen. Dit bleek eind december, toen Kendrion met een winstwaarschuwing kwam, wegens een snel dalende omzet.

Het bedrijf nam direct maatregelen. Zo nam het afscheid van nagenoeg al het ingehuurde personeel. Bij de Duitse productiefaciliteiten is arbeidstijdverkorting doorgevoerd. Volgens Kendrion zijn deze ingrepen voldoende, gezien de omvang van de orderportefeuille.

Net als veel andere aandelen, kreeg ook Kendrion vorig jaar een forse tik. In mei stond het nog op een hoogste stand van euro 18,17. In november werd een dieptepunt bereikt van euro 5,20. Sindsdien is het aandeel licht hersteld.

SNS-analist Van Wijk prijst de nieuwe strategie van Kendrion. Hij verwacht dat die op de lange termijn zijn vruchten zal afwerpen. Een ander pluspunt is dat het bedrijf nagenoeg schuldenvrij is. Vorig jaar nog een vies woord, maar nu een zegen.

Kendrion wordt bij de huidige marktwaarde van euro 89 mln 10% lager gewaardeerd dan toen het bedrijf enkele jaren geleden aan de rand van de afgrond stond. Daarnaast is de kostenstructuur dusdanig flexibel dat Kendrion de marges voldoende kan beschermen.

Toch is er één risico. Kendrion hangt nog een boete van de Europese Commissie van euro 34 mln uit 2005 boven het hoofd. Kendrion kreeg de boete wegens deelname aan een prijskartel in de sector industriezakken van voormalig dochterbedrijf Fardem Packaging. Hierover wordt dit jaar een uitspraak verwacht. Zelfs als die boete hoog uitvalt, blijft het aandeel volgens Van Wijk aantrekkelijk. Mocht de boete echter veel lager uitvallen, dan kan dit als een magneet voor beleggers werken.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

zaterdag 24 januari 2009

Zwakkere munt is zo slecht nog niet

Forse daling van Britse pond en valuta's opkomende landen leidt niet tot ingrepen of interventies

Amsterdam
Door de verzwakkende economie zijn verschillende valuta's de laatste maanden fors gedaald. De centrale banken van de getroffen munteenheden kunnen echter weinig actie ondernemen om de waarde weer op te drijven. Mochten ze dat al willen. De meeste landen hopen met een goedkopere munt de concurrentiepositie bij de huidige economische tegenwind juist te verstevigen.

'Het laten devalueren van de eigen munt kwam tijdens de depressie in de jaren dertig veel voor. Maar het hielp nauwelijks, omdat de buurlanden dat ook deden', zegt Quentin Fitzsimmons, hoofdanalist van het Britse beleggingsfonds Threadneedle.

Fitzsimmons verwacht niet dat de Bank of England (BoE) zal ingrijpen om het pond op te trekken. 'Ook tijdens de recessie in de jaren tachtig greep de BoE niet in. De bank hoopt dat de economie dankzij de lage munt weer zal aantrekken.' Fitzsimmons denkt mede om die reden dat de Britten de komende jaren niet zullen toetreden tot de eurozone, ook al laaiden de speculaties hierover de jongste weken op.

Het Britse pond daalde gisteren naar het laagste niveau sinds 1985 tegenover de dollar. In een week verloor de munt ruim 8%. De munt stond vrijdag op $ 1,3619 voor één pond. Ten opzichte van de euro verloor het pond 5%. Directe oorzaak voor de daling van vrijdag was het nieuws dat de Britse economie in het vierde kwartaal met 1,5% is gekrompen. Analisten rekenden gemiddeld op een krimp van 1,2%.

Het was het slechtste kwartaal voor de economie van Groot-Brittannië sinds het tweede kwartaal van 1980, toen het land in een diepe recessie verkeerde. De Britse economie is nu twee kwartalen achtereen gekrompen, waarmee het land nu officieel in een recessie zit. De BoE verlaagde begin deze maand de rente naar 1,5%, waarmee het belangrijkste rentetarief op het laagste niveau is uitgekomen sinds de oprichting van de bank in 1694.

Niet alleen het pond, maar ook valuta van opkomende markten zoals Brazilië, Turkije, Zuid Korea en de Filippijnen, die de afgelopen jaren juist in trek waren, hebben het sinds het uitbreken van de kredietcrisis zwaar te verduren.

De dalingen zijn een gevolg van zakkende grondstoffenprijzen, afnemende export en een krimpende economie. Daarnaast hebben westerse investeerders geld uit opkomende markten gehaald en wisselen ze de lokale valuta's in voor Amerikaanse dollars. Dit jaar zullen westerse beleggers fors minder in deze opkomende landen beleggen, waardoor deze valuta onder druk blijven staan. De ICE dollarindex, die de beweging van de dollar tegenover een mandje valuta' s meet, is door deze ontwikkeling de afgelopen zes maanden met 18% gestegen.

Naast de dollar zijn ook de Japanse yen en de Zwitserse franc bij valutabeleggers in trek. De Zwitserse centrale bank liet deze week weten mogelijk te willen interveniëren, mocht de frank in dit tempo door blijven stijgen.

De Japanse yen steeg gisteren naar het hoogste punt in dertien jaar tegenover de dollar. Tegenover de euro steeg de munt naar het hoogste niveau in zeven jaar en ten opzichte van het pond bereikte de yen de hoogste stand ooit. 'Zo lang we geen bodem in de reële economie zien, zal het sentiment voor het pond slecht blijven', zegt Henrik Gullberg, valutastrateeg van Deutsche Bank. 'Dit sentiment kan de komende week aanhouden. Hierdoor zal de yen verder blijven oplopen', stelt Gullberg.

De Zuid-Koreaanse won was vorig jaar de slechts presterende munt in Azië. Het land is sterk afhankelijk van de export, die 40% van de Koreaanse economie behelst. De economie van het Aziatische land kende in het vierde kwartaal een krimp van 5,6%. Een daling die niet meer is gezien sinds de Azië-crisis in 1998.

Zakenbank Morgan Stanley adviseert om de Singapore dollar in te ruilen voor de won. De bank verwacht dat de won door een stimuleringspakket van de Koreaanse overheid van $ 102 mrd weer zal aantrekken. Bovendien is Singapore 'kwetsbaar' voor de wereldwijde teruggang van de economie. Het land is voor 70% afhankelijk van export. Deze week werd bekend dat de economie van Singapore in het vierde kwartaal met 16,9% is gekrompen, de grootste daling ooit gemeten.

Tot valuta-interventies door lokale centrale banken om de eigen munt aan te laten sterken zal het niet komen, zegt een valutahandelaar die niet bij naam genoemd wil worden. 'Ik kan me niet eens meer herinneren wanneer dat voor het laatst is gebeurd. Los daarvan zou het een zinloze actie zijn. Op dit moment is de kracht van de dollar te groot. Die munt is nu in trek, al is het de vraag voor hoe lang.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 23 januari 2009

'De belegger moet de komende maanden zeker nog door een berg slecht nieuws heen'

Aandelen lijken momenteel spotgoedkoop: de koers-winstverhoudingen staan op een laag niveau. Maar hoe betrouwbaar is deze indicator, met dalende bedrijfswinsten in het vooruitzicht?

Amsterdam
De lage koers-winstverhoudingen van beursfondsen, de koers van het aandeel gedeeld door de winst per aandeel, staan onder druk. Want dat de winsttaxaties van beursbedrijven naar beneden zullen worden bijgesteld, staat vast, zegt Jorik van den Bos, fondsbeheerder van het Orange Global High Dividend Fund bij Kempen Capital Management. De aandelenbeurzen zijn niet voor niets met de helft gedaald. 'De markt is hier al op vooruitgelopen. Analisten moeten de slag nog maken.'

De koers-winstverhouding (kw) geeft aan of een aandeel duur of goedkoop is. De indicator wordt berekend aan de hand van winsttaxaties - in afwachting van definitieve kwartaal- of jaarcijfers, is de winst per aandeel vastgesteld als een gemiddelde schatting van een aantal effectenhuizen.

Doordat de koersen als gevolg van de kredietcrisis flinke klappen hebben gekregen, zijn de kw's mee gedaald. De breed samengestelde Amerikaanse S&P 500 bijvoorbeeld, wordt gewaardeerd op een kw van 15,2. Daarmee noteert de index onder het langetermijngemiddelde van 16,3 uit de zogeheten Shiller-index.

Maar de kw's kunnen weer oplopen als bedrijven met winstcijfers komen die onder de gemiddelde verwachting van analisten blijken uit te komen. Analisten krijgen het extra lastig om de taxaties te berekenen omdat 'bedrijven nauwelijks uitspraken voor dit jaar durven te doen', aldus Van den Bos.

Analist Tom Muller van Theodoor Gilissen stelt dat aandelen nu goedkoop zijn, 'zeker als beleggers een termijn van minimaal vijf jaar aanhouden'. Volgens Muller gaat de markt nu uit van een gemiddelde winstdaling van rond de 30% ten opzichte van 2008.

Net als Van den Bos geeft Muller aan dat de markten die daling al hebben ingeprijsd. 'De belegger moet de komende maanden zeker nog door een berg slecht nieuws heen. De cijfers zullen ongetwijfeld dramatisch zijn. Maar ik verwacht dat de economie langzaam zal herstellen.' Muller ziet koopkansen, al adviseert hij niemand om vol in de aandelen te stappen. 'De koersen zijn gehalveerd, maar ik ga er niet van uit dat de winsten de komende vijf jaar op dat niveau blijven. Vroeg of laat volgt herstel.'

Van den Bos richt zich voor zijn beleggingskeuzes op dividendrendement. Hij verwacht dat er bedrijven zijn die dit jaar noodgedwongen in het dividend moeten snijden. 'Ook de verwachtingen voor dividenduitkeringen zijn in sommige gevallen te hoog', zegt Van den Bos. Hij gaat daarom voor aandelen waarvan het dividendrendement misschien wat lager, maar wel relatief 'veilig' is, zoals die van farmabedrijven.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

donderdag 22 januari 2009

'Olie trekt tweede jaarhelft weer aan'

Maquarie: door productieverlaging en snijden in nieuwe projecten daalt toevoer van zwarte goud snel

Amsterdam
De olieprijs gaat in de tweede helft van dit jaar stijgen. Dat verwacht de Australische zakenbank Maquarie Group. De bank rekent erop dat de gemiddelde prijs voor een vat West Texas Intermediate dit jaar uitkomt op $ 60.

De olieprijs bereikte 11 juli vorig jaar een recordniveau van $ 147,27 per vat. In de maanden erop daalde de prijs in een rap tempo, tot een dieptepunt van $ 32 in december. Gisteren werd een vat in New York verhandeld voor circa $ 41.

De olieprijs trok gisteren licht aan doordat de dollar terrein prijs gaf. Een zwakkere dollar zorgt voor hogere grondstofprijzen omdat olie voor niet-Amerikaanse partijen relatief goedkoper wordt. Andere partijen kopen grondstoffen om zich op die manier in te dekken tegen inflatie. De Amerikaanse munt bereikte dinsdag nog de hoogste wisselkoers in zes weken tijd tegenover de euro.

De Australische bank Maquarie geeft meer redenen dan alleen de dollar waarom het in de loop van dit jaar op een hogere olieprijs rekent. 'De vraag naar oliegerelateerde producten en energie in het algemeen is tegelijk met de economische teruggang gedaald', schrijven de analisten van Maquarie in een rapport. De forse daling heeft ertoe geleid dat de toevoer van olie snel begint te dalen. Olieconcerns zijn daarnaast begonnen met het snijden in de budgetten. Bovendien zullen de olieproducerende landen verenigd in de Organisatie van olie-exporterende landen (Opec) de toevoer verder terugschroeven, terwijl de toevoer vanuit niet-Opec-landen 'lastig' blijft, aldus de bank.

Opec-lid Venezuela is een voorbeeld van een land dat de productie snel heeft verlaagd. Dinsdag zei het land bereid te zijn om verder in de productie te snijden om zo de prijs op de wereldmarkt te stabiliseren. De olie- en energieminister van het Zuid-Amerikaanse land, Rafael Ramirez, zei voor de staatstelevisie dat een verlaging van de olieproductie van 9%, zoals vorige maand werd afgesproken binnen het oliekartel, al eind deze maand is bereikt.

De Opec verwacht dat door de maatregelen de prijsdaling een halt wordt toegeroepen. De Algerijnse olieminister Chakib Khelil zei gisteren tegenover verslaggevers dat de Opec niet eerder dan 15 maart weer bijeenkomt. Volgens de minister is een extra vergadering nu niet nodig. Khelil verwacht, net als Maquarie, dat de olieprijs zich in de loop van dit jaar stabiliseert, om in het derde kwartaal van dit jaar weer te stijgen.

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) liet vorige week weten dat de wereldwijde vraag naar het zwarte goud dit jaar voor het tweede opeenvolgende jaar zal dalen. Dat zou nog een verdere beperking van de productie kunnen opleveren.

Ondanks dat Maquarie vreest voor een terugval van de investeringen in de oliesector, met name door de westerse olieconcerns, zijn er enkele oliemaatschappijen die juist niet in de productie willen snijden. Zo zei de Chinese olieproducent Cnooc woensdag de productie dit jaar met 18% te willen opschroeven naar 231 miljoen vaten. 'Onze onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten zullen verder worden versterkt om zo onze ontwikkeling voor de toekomst veilig te stellen', aldus de topman van Cnooc, Fu Chenyu.

Het aandeel Cnooc daalde woensdag met 2,6% naar het laagste niveau in meer dan een maand. Vorig jaar verloor het aandeel 42% van zijn waarde, terwijl de Hang-Seng-index diezelfde periode 47% inleverde.

Cnooc wil samen met partners $ 29 mrd besteden aan het zoeken naar nieuwe olievelden en wil daarnaast tien nieuwe olieprojecten opzetten. Enkele analisten vinden deze strategie onverstandig, want mocht de olieprijs niet stijgen, dan zou het bedrijf zijn huidige groei niet vast kunnen houden. Net als zakenbank Maquarie, gaat Cnooc uit van een gemiddelde olieprijs van $ 60 dit jaar.

Het IEA verlaagde vorige week ook de ramingen voor het olieverbruik van China. Voor 2008 gaat het in Parijs gezetelde agentschap ervan uit dat het verbruik met 4,2% is gestegen naar 7,86 miljoen vaten per dag. Voor dit jaar rekent het agentschap op een zeer kleine stijging van 1,1% naar 7,95 miljoen.

Ook Kazachstan, de grootste olieproducent van Centraal-Azië, gaat de komende zes jaar $ 3,14 mrd investeren in de raffinagecapaciteit van het land. Volgens olieconcern BP bezit het land 3,2% van de wereldwijde oliereserves. De overheid wil de inflatie drukken door meer brandstof voor de binnenlandse markt te produceren zodat het land minder hoeft te importeren. Kazachstan is zwaar getroffen door de financiële crisis, na een bloeiperiode van tien jaar waarin de economie 10% per jaar groeide.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

woensdag 21 januari 2009

Blijvend of uitstel?

Goed nieuws uit Zwolle: Wavin heeft de schuldenlast weten te verlagen. De fabrikant van kunststofleidingen wist de schuldpositie terug te brengen van euro 542 mln eind 2007 naar circa euro 465 mln.

Beleggers reageerden enthousiast en beloonden het aandeel in een dalende markt met een winst van bijna 10% tot euro 2,26.

De koerswinst is verklaarbaar, want de hoge schuldpositie is het grootste risico van het bedrijf. In de markt overheerst de angst dat Wavin in aanvaring komt met de bank omdat het zogeheten convenant kan worden overscheden.

Door de verlaging van de schuld komt de hefboom - de nettoschuld in verhouding tot de kasstroom of ebitda - uit op 3,0. Boven een zogeheten leverage ratio van 3,5 komt het bankconvenant in gevaar.

Een deel van de daling van de schuld is toe te schrijven aan valutaschommelingen. Zo leverde de daling van het Britse pond en andere niet-eurovaluta's circa euro 20 mln op. Ook heeft het bedrijf met leveranciers onderhandeld over langere betalingstermijnen en is er een stringenter debiteurenbeleid gevoerd.

Wavins schuldenpositie is al sinds de beursgang van het fonds in oktober 2006 een heet hangijzer. Private equity-partijen CVC en Alpinvest overlaadden Wavin met schulden en brachten het vervolgens naar de beurs tegen euro 11 per aandeel. De resterende 45% ging in april 2007 voor euro 14,80 de markt op. In september van dat jaar bereikte het aandeel een hoogste koers van euro 18,62. Sindsdien is de koers afgegleden naar een dieptepunt van circa euro 2.

Ondanks dat analisten spreken van goed nieuws, moeten beleggers niet te vroeg juichen. Onderzoeksbureau Iris blijft rekening houden met een situatie waarin Wavin toch boven die hefboom van 3,5 uitkomt omdat de omstandigheden in de bouw nog altijd verslechteren.

'Wavin is heel goed bezig met het verlagen van de schuld, maar dat neemt de zorgen niet weg', zegt analist Edwin de Jong van SNS securities. Hij wijst erop dat Wavin met name in de eerste helft van het jaar veel produceert en daardoor behoefte heeft aan een behoorlijk werkkapitaal. Hierdoor zal Wavin bij de cijfers over de eerste helft van 2009 boven de hefboom van 3,5 uitkomen, verwacht De Jong.

Op zich is dat nog geen drama, want Wavin mag gedurende de looptijd van de lening twee keer tussen de 3,5 en 4 uitkomen. Maar volgens zakenbank Petercam is nog lang niet zeker dat Wavin onder de 4 blijft. Het bedrijf loopt dus het risico gedwongen te worden tot het uitgeven van aandelen, waarmee het aantal uitstaande aandelen zelfs zou kunnen verdubbelen, aldus Petercam.

De koerswinst van gisteren is niet meer dan een doekje voor het bloeden. Het wachten is op meer goed nieuws vanuit Zwolle. Gezien de huidige toestand van de markt waarin Wavin opereert, lijkt die kans gering.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad

vrijdag 2 januari 2009

Januari-effect

Januari is voor kleinere fondsen de beste beursmaand van het jaar. Op een enkele uitzondering na is het effect al twee decennia meetbaar en met terugwerkende kracht bleek het ook in andere decennia meetbaar. Sterker nog, het zogeheten januari-effect is een van de duidelijkste en best aantoonbare patronen in de aandelenhandel.

Het effect is redelijk simpel te verklaren, aldus een onderzoek van Lucy Ackert en George Athanassakos van de Federal Reserve Bank van Atlanta. Portefeuillebeheerders worden aan het eind van het jaar afgerekend op hun resultaten: heeft de manager de benchmark verslagen of niet? Is het antwoord ja, dan kan hij rekenen op een leuke eindejaarsbonus. Is dat niet het geval, dan krijgt hij geen bonus, en in sommige gevallen staat bij een slecht resultaat mogelijk zijn baan op de tocht.

De benchmark waar het overgrote deel van de beheerders zich op laat afrekenen, is de breed samengestelde Amerikaanse S&P 500-index.

We nemen twee beheerders als voorbeeld. Stel dat beheerder A in oktober of november al ziet dat zijn portefeuille beter presteert dan de S&P 500. Om deze voorsprong te behouden, zal de manager steeds meer zijn risicovollere kleinere fondsen verkopen en vervangen door de grotere aandelen in de S&P. Zo weet hij zeker dat hij zijn voorsprong op de index behoudt en aan het eind van het jaar zijn bonus kan incasseren.

Beheerder B loopt licht achter op het rendement van de S&P. Maar ook hij blijkt steeds meer in de richting van de S&P op te schuiven. De angst dat het verschil met de S&P aan het eind van het jaar verder oploopt en de rendementen op kleinere fondsen verkeerd uitpakken, wint het van de bereidheid risico te nemen. Ook deze beheerder koopt grote fondsen in de S&P 500 in plaats van kleinere aandelen waarmee hij hoopte de index te verslaan.

De portefeuilles van beide beheerders lijken aan het eind van het jaar steeds meer op de samenstelling van de S&P.

Aan het begin van het jaar is het patroon omgekeerd en nemen beheerders juist meer risico: nieuwe ronde, nieuwe kansen. De wil om risico te nemen is op dat moment van het jaar groter dan in alle andere maanden. Beheerders zijn bereid kleinere aandelen te prefereren boven de 'large caps'. Hoe vreemd het ook klinkt, dezelfde beheerders die in november en december de grote fondsen kochten, doen deze in januari weer van de hand.

Nu we zijn aanbeland in 2009 is iedereen op zoek naar kwaliteit; 'risico' is een vies woord geworden. Vandaag komt de teller voor portefeuillebeheerders weer op nul te staan. Toch zal het rampjaar 2008 ook bij veel beheerders nog vers in het geheugen liggen. De kans op een januari-effect lijkt dit jaar door risicoaversie dan ook vrij klein.

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad