Januari is voor kleinere fondsen de beste beursmaand van het jaar. Op een enkele uitzondering na is het effect al twee decennia meetbaar en met terugwerkende kracht bleek het ook in andere decennia meetbaar. Sterker nog, het zogeheten januari-effect is een van de duidelijkste en best aantoonbare patronen in de aandelenhandel.
Het effect is redelijk simpel te verklaren, aldus een onderzoek van Lucy Ackert en George Athanassakos van de Federal Reserve Bank van Atlanta. Portefeuillebeheerders worden aan het eind van het jaar afgerekend op hun resultaten: heeft de manager de benchmark verslagen of niet? Is het antwoord ja, dan kan hij rekenen op een leuke eindejaarsbonus. Is dat niet het geval, dan krijgt hij geen bonus, en in sommige gevallen staat bij een slecht resultaat mogelijk zijn baan op de tocht.
De benchmark waar het overgrote deel van de beheerders zich op laat afrekenen, is de breed samengestelde Amerikaanse S&P 500-index.
We nemen twee beheerders als voorbeeld. Stel dat beheerder A in oktober of november al ziet dat zijn portefeuille beter presteert dan de S&P 500. Om deze voorsprong te behouden, zal de manager steeds meer zijn risicovollere kleinere fondsen verkopen en vervangen door de grotere aandelen in de S&P. Zo weet hij zeker dat hij zijn voorsprong op de index behoudt en aan het eind van het jaar zijn bonus kan incasseren.
Beheerder B loopt licht achter op het rendement van de S&P. Maar ook hij blijkt steeds meer in de richting van de S&P op te schuiven. De angst dat het verschil met de S&P aan het eind van het jaar verder oploopt en de rendementen op kleinere fondsen verkeerd uitpakken, wint het van de bereidheid risico te nemen. Ook deze beheerder koopt grote fondsen in de S&P 500 in plaats van kleinere aandelen waarmee hij hoopte de index te verslaan.
De portefeuilles van beide beheerders lijken aan het eind van het jaar steeds meer op de samenstelling van de S&P.
Aan het begin van het jaar is het patroon omgekeerd en nemen beheerders juist meer risico: nieuwe ronde, nieuwe kansen. De wil om risico te nemen is op dat moment van het jaar groter dan in alle andere maanden. Beheerders zijn bereid kleinere aandelen te prefereren boven de 'large caps'. Hoe vreemd het ook klinkt, dezelfde beheerders die in november en december de grote fondsen kochten, doen deze in januari weer van de hand.
Nu we zijn aanbeland in 2009 is iedereen op zoek naar kwaliteit; 'risico' is een vies woord geworden. Vandaag komt de teller voor portefeuillebeheerders weer op nul te staan. Toch zal het rampjaar 2008 ook bij veel beheerders nog vers in het geheugen liggen. De kans op een januari-effect lijkt dit jaar door risicoaversie dan ook vrij klein.
Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad
Posts
Geen opmerkingen:
Een reactie posten