woensdag 15 oktober 2008

'Opleving euro is van tijdelijke aard'

Valutastrategen rekenen op verdere daling van munt door vertraging economie en lagere rente eurozone


Amsterdam
De euro is dankzij het gemeenschappelijke Europese reddingsplan voor de financiële sector in twee dagen flink opgelopen. Valutastrategen verwachten dat het slechts een tijdelijke opleving van de Europese eenheidsmunt is. Ondanks de scherpe daling van $ 1,60 in juli naar $ 1,36 nu, kan de euro verder onder druk komen te staan.

'De verrassende gemeenschappelijke aanpak van de Europese leiders zal waarschijnlijk tijdelijk van enige steun zijn voor de euro', aldus Sebastien Galy, hoofd valutastrategie van BNP Paribas maandag in een rapport aan cliënten. 'Desondanks verwachten we dat op langere termijn de dollar in waarde zal aantrekken.' Galy is niet de enige valutastrateeg die deze mening is toegedaan.

Stephen Jen, hoofd onderzoek valuta's van Morgan Stanley in Londen, voorspelde vlak voor de daling in juli dat de euro een flinke duikeling zou maken. De munt staat inmiddels circa 15% lager dan het hoogtepunt van $ 1,60 dat in juli van dit jaar werd bereikt. 'De euro is te lang overschat en overgewaardeerd', aldus Jen over zijn voorspelling van enkele maanden terug. 'De visie was dat bij een wereldwijde recessie de munt zou worden verkocht.'

In april van dit jaar voorspelden de economen van het National Bureau of Economic Research van Cambridge nog dat de Europese munt binnen zeven jaar de rol van wereldreservemunt zou overnemen van de Amerikaanse dollar. Voor een deel klopt dit beeld, want wereldwijd houden centrale banken steeds meer euro's aan. Het aandeel in euroreserves bedroeg eind maart 27%, tegen 17% in 2000. In dezelfde periode daalde het percentage aangehouden dollars van 72,1% naar 62,5%. Dit blijkt uit cijfers van het Internationale Monetaire Fonds (IMF).

Het IMF voorspelde vorige week een terugval van de wereldwijde economie naar 3% groei in 2009, tegen 3,9% dit jaar. In 2007 groeide de wereldeconomie nog met 5%.

'In een wereldwijde recessie zal de dollar het goed doen', zegt ook Momtchil Pojarliev, hoofd valutastrategie van Hermes Pension Management. 'De dollar blijft vooralsnog de wereldreservemunt.' Hij verwacht dat de euro eind volgend jaar rond de $ 1,20 noteert. Ook tegenover een mandje van andere valuta, zoals het Britse pond, de Zwitserse franc en de Zweedse kroon, rekent Pojarliev op een daling van de euro.

Volgens valutatstrateeg Jeremy Stretch van de Rabobank heeft de grootste correctie van de euro al plaatsgevonden. 'De overwaardering van de euro is in de afgelopen maanden voor een groot deel rechtgetrokken', zegt Stretch. Toch denkt hij dat de munt het komende jaar verder kan dalen naar een niveau van circa $ 1,24 voor één euro. 'Ofschoon de VS last heeft van serieuze economische tegenwind, zal de economie in de VS in 2009 sterker groeien dan die van de eurozone. Daarbovenop gaan we nog een aantal renteverlagingen zien die de munt zullen drukken.' De economische groei in de eurozone komt volgens een gemiddelde verwachting van 32 economen uit op 1,35% dit jaar en op 1% voor volgend jaar. Vooral de verwachting voor volgend jaar wordt door menig econoom in rap tempo bijgesteld. Voor de VS rekenen economen op een groei van 1,6% in het lopende jaar, voor 2009 rekenen 75 door Bloomberg gepolste economen op een toename van de economie met 1,2%.

Stretch van de Rabobank rekent op een economische groei voor de eurozone van 0 tot 0,5% voor 2009 met 'risico's voor een neerwaartse bijstelling'. Hij verwacht dat de Europese Centrale Bank (ECB) de rente in de loop van het volgende jaar zal verlagen van de huidige 3,75% naar 3%, maar 'mochten de tekenen van een recessie groter zijn, dan hoeft die 3% geen bodem te zijn'.

Pojarliev wijst eveneens op het rentebeleid: 'De ECB zal de rente nog verder verlagen, terwijl de Fed bijna klaar is. Dit zal in het voordeel zijn van de dollar.' De Federal Reserve heeft nog maar weinig ruimte voor verdere renteverlagingen, aangezien de renteteller daar nu al op 1,5% staat. De verwachtingen voor de euro zijn de laatste maanden scherp bijgesteld. De gemiddelde verwachting van 38 valutastrategen ligt nu op een stand van $ 1,36 voor midden 2009. In augustus bedroeg de verwachting nog $ 1,45.

In de VS komen de verhalen over de politiek achter de euro weer naar boven nu de dollar weer in waarde aantrekt. Ondanks de gecoördineerde actie van afgelopen weekend is er te weinig eenheid in de financiële besluitvorming in de eurozone, stellen zij. Of zoals Tom Fitzpatrick van Citigroup het vorige week verwoordde: 'De euro is als een keizer zonder kleren. Het is een munt zonder de steun van een gecoördineerd systeem.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 14 oktober 2008

Analisten worstelen met kredietcrisis

Ondanks verslechterende vooruitzichten, zien analisten officieel nog 28%-winststijging voor S&P500

Amsterdam
De aandelenmarkten kenden gisteren een sterk herstel. Na de koersdreunen die vorige week werden uitgedeeld stelden analisten dat aandelen zeer goedkoop zijn geworden, althans op basis van de verwachte winstontwikkeling.

Nog altijd verwachten analisten dat bedrijven in de Amerikaanse S&P 500 in het vierde kwartaal voor een recordbedrag aan bedrijfswinsten zullen rapporteren. Berekeningen van persbureau Bloomberg laten zien dat de operationele winsten in het afgelopen kwartaal in de S&P 500 met gemiddeld 7,5% zijn gedaald. Toch verwachten analisten voor het vierde kwartaal een winststijging van 28% tot een recordbedrag van circa $ 241 mrd.

Hiermee zou het oude record uit het tweede kwartaal van vorig jaar van $ 222 mrd worden verbroken. De gemiddelde verwachting op Wall Street is dat zes van de tien bedrijven in de S&P een recordwinst zullen rapporteren. Analisten baseren zich bij hun taxaties deels op de verwachtingen die zijn afgegeven door het bedrijf zelf, en winstwaarschuwingen zijn schaars.

'Belachelijk', aldus Nick Sargen van Fort Washington Investment Advisors. 'Analisten lopen achter de feiten aan. Het is glashelder dat er de komende kwartalen sprake zal zijn van een zwakkere economie. Daar kun je nu eenmaal niet omheen', zegt Sargen.

'De moeilijkheidsgraad is het juist inschatten van de kredietcrisis', zegt Frank van Wijk, co-hoofd research van SNS Securities. 'Ieder bedrijf zal worden geraakt, maar de vraag is hoe hard? Maar het zal duidelijk zijn dat een flink aantal taxaties neerwaarts zullen worden herzien, maar een analist kan niet van de een op de andere dag de taxaties bijstellen. Een analist heeft vaak ook meer dan één fonds onder zijn hoede.'

Volgens Van Wijk zullen veel analisten de derdekwartaalcijfers afwachten omdat die een beter beeld zullen verschaffen. 'De eerste tekenen lijken er al op te wijzen dat het slechter is geworden.' Van Wijk noemt als voorbeeld het Britse wervings- en selectiebedrijf Michael Page. Dit bedrijf liet vorige week weten te kampen met een scherp teruglopende groei.

Van Wijk wijst erop dat veel managers van bedrijven de rapporten van analisten begin dit jaar nog 'te negatief' vonden. 'Niet vreemd, want veel bedrijven hadden nog steeds een volle orderportefeuille.'

'De huidige gemiddelde analistenverwachting zal significant omlaag moeten', zegt aandelenstrateeg John Praveen van Prudential International Investments. 'De verwachtingen zijn nu veel te hoog', stelt hij.

'Nu er geen krediet beschikbaar is, wat gaat een bedrijf dan doen? Een bedrijf zal gaan beknibbelen op zijn uitgaven en zal gaan nadenken over het ontslaan van personeel', zegt Sargen van Fort Washington. 'Dat zal een recessie nog eens verergeren.'

Voorbeelden dat analisten er nu al naast zitten bewijzen de cijfers van aluminiumproducent Alcoa en Bank of America. De analistenverwachting over het derde kwartaal werd bij deze bedrijven met respectievelijk 28% en 69% gemist. Vorige week maakte Alcoa bekend dat de nettowinst over het derde kwartaal met 52% was gedaald, veel meer dan waarop het bedrijf had gerekend. Het aandeel daalde in de twee daaropvolgende handelsdagen met 12% en 15%.

Bank of America legde een winstdaling voor van 68% tot $ 1,18 mrd ofwel 15 dollarcent per aandeel. De daling was twee keer zo groot als waar analisten rekening mee hielden en het aandeel duikelde na de cijfers met 26%.

Keith Horowitz, die voor Citigroup het aandeel Bank of America volgt, rekende op een winst per aandeel van 61 dollarcent. Hij zei na de bekendmaking van de cijfers dat zijn voorspelling te hoog was omdat hij niet had geanticipeerd op de snelheid en de ontaarding van de kredietcrisis. Ondanks de huidige crisis verwachten analisten dat de winst van Bank of America in het komend kwartaal bijna zal verzevenvoudigen. Horowitz van Citigroup rekent zelfs op een vertienvoudiging van de winst in het vierde kwartaal voor de bank.

De kans dat een flink aantal bedrijven nog met tegenvallers zal komen, is volgens Phil Orlando, aandelenstrateeg van Federated Investors uit New York, zeer groot. 'We zullen steeds meer bedrijven zien die hun verwachtingen naar beneden bij zullen stellen. Daarnaast zullen we nog steeds afschrijvingen zien bij bedrijven in de financiële sector.'

Beleggers die rekenen op een aanhoudend sterk herstel, kunnen van een koude kermis thuiskomen als blijkt dat de winstcijfers niet aan de verwachtingen voldoen. De bedrijven die dit jaar het hardste daalden, zijn juist de bedrijven in de S&P 500 die cijfers rapporteerden die niet aan de analistenverwachting voldeden.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 11 oktober 2008

Complete uitverkoop

Zelden kregen beleggers hardere klappen dan de afgelopen week. Paniek en capitulatie zorgden voor een crash van de markten. De AEX verloor in één week een kwart van zijn waarde.

'Dramatisch en historisch.' Zo vat vermogensbeheerder Raymond Lesparre, vermogensbeheerder van International Assets in Baarn, de rampweek samen. Vorige week vrijdag sloot de Amsterdamse hoofdgraadmeter op 341 punten, vijf handelsdagen later noteerde de index op 258,05 punten, een stand die in ruim vijf jaar niet meer is gezien. Naast de als een veenbrand voortrazende kredietcrisis, vrezen beleggers dat de crisis de wereld in een recessie zal storten, met alle gevolgen van dien voor de bedrijfswinsten.

De MSCI World-index kende deze week de hardste daling in één week sinds 1970. 'Ik ben sinds dat jaar werkzaam in de financiële wereld en heb zoiets als dit nog nooit meegemaakt', zegt Lesparre. 'We gaan in een rechte lijn naar beneden. De snelheid waarmee deze daling gaat, is uitzonderlijk. Als we in dit tempo doordalen, staat de AEX binnen twee weken op nul.'

Met de slotstand van vrijdag is de AEX beland op het niveau van september 1996, toen de Amsterdamse hoofdgraadmeter voor het eerst in de geschiedenis boven het niveau van, omgerekend in euro's, 258 punten wist te sluiten.

Tweede Zwarte Maandag op rij
Het herstel dat aan het einde van vorige week werd ingezet, bleek van korte duur. Op maandag gingen de beurzen opnieuw hard onderuit. Ingrepen van diverse overheden in het weekend om banken overeind te houden konden beleggers niet gerust stellen. De AEX-index verloor maandag 9,14%, het was de grootste daling van de index in één handelssessie sinds oktober 1987.

De daling van de graadmeter had nog groter moeten uitvallen omdat de handel in Fortis, na de ontmanteling van de bank-verzekeraar door de Belgische en Nederlandse autoriteiten in het weekend, niet werd hervat. De Belgische toezichthouder CFBA gaf aan dat de handel weer kon plaatsvinden als 'alle elementen duidelijk zijn'. In eerste instantie zei de CFBA dat de handel dinsdag zou worden hervat, weer een dag later rekende de CFBA op donderdag, maar uiteindelijk lag de handel de gehele week stil. 'En wij maar lachen om landen als Rusland en Indonesië waar ze de beurzen hebben dichtgegooid', reageerde handelaar Cees Smit van Today's Beheer cynisch.

Wat de koers bij heropening van de handel zal zijn is voor velen een vraagteken, al rekenen handelaren op een verlies van 40 tot 50%. Vorige week vrijdag sloot het aandeel op euro 5,42. De futures op de AEX, die wel rekening houden met een afstraffing van het aandeel Fortis, wijzen op een slotstand, die nog eens zes punten lager ligt dan het officiële slot dat vrijdag op de borden stond.

Door het putje
Ook op dinsdag lieten de markten geen herstel zien. Even veerden de beurzen op wegens de hoop op een gecoördineerde renteverlaging van verschillende centrale banken, maar de zorgen over de kredietcrisis voerden al snel weer de boventoon en de AEX sloot net boven de grens van 300 punten. Door technisch analisten gezien als een technisch steunniveau. Het doorbreken van ronde getallen heeft op beleggers ook een belangrijk psychologisch effect. Dit was vooral te merken in de Verenigde Staten waar de Dow-Jonesindex voor het eerst in vier jaar onder de 10.000 punten dook. Alsof het niets was, werd nog geen twee handelsdagen later ook de 9000-puntengrens geslecht. Dit was voor het eerst in vijf jaar. De breder samengestelde S&P 500 zakte door de grens van 1000 punten. Vorig jaar bereikte de S&P nog het recordniveau van 1565,15 punten.

Rente omlaag
De gecoördineerde renteverlaging waar de markten op hoopten, werd woensdagmiddag wereldkundig gemaakt. Zes centrale banken - die van de VS, Canada, de eurozone, Groot-Brittannië, Zweden en China - verlaagden de rente. Een dag eerder waren de centrale banken van Australië en Hongkong al overgegaan tot een verlaging van de basisrente. De maatregel, door velen gezien als een uniek moment in de wereldgeschiedenis, stuwde de beurzen in razendsnel tempo omhoog. Maar de euforie duurde slechts één uur, waarna de koersen wederom wegzakten. Op donderdag dachten beleggers eindelijk weer een dag in de plus af te sluiten, maar Wall Street werkte niet mee. Een winst van 2% werd in het laatste uur van de handel omgezet in een verlies van 2%. 'Ik weet eigenlijk niet wat ik hier nog doe', verzuchtte handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers. 'Ik durf bijna niet meer te vertellen dat ik in de financiële wereld werk.'

De week werd vrijdag geheel in stijl afgesloten: aandelen gingen in de uitverkoop. 'Koersen zijn aangekomen op faillissementsniveaus', aldus handelaar Zwaneveld. 'Vroeg of laat moet er een herstel volgen', zegt Lesparre. 'Maar dat hangt af van wat er dit weekend weer staat te gebeuren.'

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl

Black October

Toeval of niet. De grootste beurscrashes uit de wereldgeschiedenis vonden plaats in oktober. De beroemdste crash is nog altijd die van oktober 1929. Na een vijfjarige bullmarkt was de Dow-Jonesindex in waarde vervijfvoudigd om op 3 september 1929 een hoogtepunt van 381,17 punten te bereiken. Dezelfde maand verloor de graadmeter 17%. In de eerste week van oktober maakte de Dow de helft van de verliezen goed om vervolgens weer in de min te duiken.

De koersdalingen accelereerden op 'Black Thursday' 24 oktober. Nadat de pers in het weekend uitgebreid verslag deed van de beursmalaise, stapten maandag ook de particuliere beleggers uit waarop de Dow met 13% daalde. De eerste 'Black Monday' was geboren.

Een dag later ging er nog eens 12% af. Er verdampte die dag $14 mrd aan beurswaarde. Daarmee kwam het verlies in een week uit op $ 30 mrd. Met de $ 6200 mrd die deze week verdampte, lijkt dit een klein bedrag. Maar toen was dit tien keer het jaarlijkse overheidsbudget van de Verenigde Staten.

De koersdalingen bleven aanhouden tot 13 november. Die dag werd voor het eerst een tussentijdse bodem van 198,6 bereikt. Vanaf dat punt herstelde de Dow naar een nieuwe piek van 294 punten in april 1930, een rally die de boeken in ging als de 'dead cat bounce'. Maar toen ging het weer bergafwaarts en sloot de Dow ruim twee jaar later op het laagste punt van 41,22.

Sinds de piek was de graadmeter met een duizelingwekkende 89% gedaald. Het duurde tot 1954 voordat de Dow weer het hoogtepunt van 1929 bereikte.

De andere beroemde oktobercrash is de 'Black Monday' van 19 oktober 1987. Die dag boekte de Dow in één handelsdag de grootste procentuele daling uit de historie. De index daalde met 508 punten, ofwel 22,6%.

Opvallend genoeg eindigde de Dow voor het gehele jaar toch op een plus. Op 2 januari opende de Dow-Jonesindex op 1897 punten en op 31 december werd een slot genoteerd van 1939. Het duurde bijna twee jaar voordat de Dow het hoogtepunt van dat jaar van 2722 weer bereikte. Precies één jaar na de crash stond de Dow 22,9% hoger.

De kredietcrisis en de crash die beleggers nu voor hun kiezen krijgen, zullen eveneens de boeken ingaan als historisch. De Dow stond begin deze week nog boven de 10.000 punten, vijf handelssessies later staat een stand van bijna 8000 op de borden, een daling van circa 20% in een week. Sinds vorig jaar oktober is het verlies al 40%.

De geschiedenis leert dat de aandelenbeurzen zich weten te herstellen van enorme klappen. Na oktober 1929 duurde het echter 25 jaar, na de crash van 1987 duurde het slechts twee jaar. Als nu weer maar twee jaar nodig is om te herstellen van de huidige dreun, zou dat zo slecht nog niet zijn.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 9 oktober 2008

Renteactie biedt beurzen geen soelaas

Angst voor recessie bij beleggers groter dan opluchting over gecoördineerde actie van centrale banken

Amsterdam
De gecoördineerde renteverlaging van zes centrale banken zorgde gistermiddag slechts voor een zeer kortstondige opluchting op de aandelenmarkten. De zorgen om een diepe recessie door de gevolgen van de kredietcrisis telde voor de markt zwaarder. Opnieuw zakten wereldwijd de graadmeters hard weg.

Aan het einde van de handelsdag stonden de Europese indices wederom diep in het rood. In Frankfurt daalde de DAX 5,9%, in Parijs verloor de CAC 6,3% en in Londen zakte de FTSE met 5,2%. In België verloor de Bel 20 7,4%. De Europese Dow Jones Stoxx 600 staat inmiddels 35% lager dan aan de start van dit jaar.

De beurzen in Azië kenden woensdagnacht al een dramatische sessie. De Nikkei in Japan leverde bijna 10% in, het zwaarste verlies sinds oktober 1987. De beurzen in Seoul, Hongkong en Australië noteerden allemaal verliezen van meer dan 5%. In Rusland en Indonesië werden de beurzen na forse koersdalingen gesloten.

Wall Street opende woensdag voor de zesde handelssessie op rij lager. Voor de S&P 500 is het sinds 2002 niet meer voorgekomen dat zes handelsdagen achtereen verliezen werden geboekt. 'De realiteit is dat deze enorme puinhoop meer tijd gaat kosten dan iedereen wil', aldus fondsbeheerder Matthew Kaufler van Clover Capital Management in New York. 'Voor het eerst in meerdere decennia staat een consumentenrecessie voor de deur', stelt Kaufler tegenover persbureau Bloomberg.

Volgens Jeffrey de Graaf van ISI Group, in de VS gezien als een van de topanalisten in de markt, is de huidige daling op de aandelenmarkten pas halverwege. 'De grote zorg is dat we afstevenen op een recessie', aldus De Graaf. 'Het eerste wat we nu zien, is het ontmantelen van de bubbel, dan volgt als tweede stap een recessie.' Ofschoon De Graaf geen bodem wil noemen, geeft hij aan dat in een klassieke bearmarkt de aandelenmarkten vanaf de top met 40 tot 50% kunnen dalen.

Gisteren liep in de Verenigde Staten het verbod op het shorten - het verkopen van aandelen die niet in bezit zijn - van 980 financiële beursfondsen af. De maatregel, die op 18 september werd ingevoerd, zette geen zoden aan de dijk, want de aandelen zijn in deze periode 16% gedaald.

De handelsdag begon in Europa met dieprode uitslagen met dalingen variërend van 8% tot 10%. De AEX-index stond in de ochtend op een dieptepunt van 280 punten. De gecoördineerde renteverlaging stuurde de beurzen in een rap tempo omhoog, waardoor de verliezen grotendeels werden weggewerkt. Het duurde slechts één uur, daarna begonnen de koersen weer weg te glijden om uiteindelijk op de laagste niveaus van de dag te sluiten.

'Er was zeker in de ochtend sprake van een paniek die ik in vijftien jaar niet meer heb gezien. Even was er het gevoel om de schermen maar op zwart te zetten', reageerde optiehandelaar Marcel Hendriks. Hij denkt dat de renteverlaging van de centrale banken de markten zou moeten helpen, al zegt Hendriks op dit moment nergens meer zeker van te zijn: 'Een paar dagen van stabiele of licht stijgende koersen zou al heel prettig zijn, want de markt blijft uitermate nerveus'.

De Federal Reserve verlaagde gisteren de rente met 50 basispunten naar 1,5%. In Canada bedraagt deze nu 2,5%. De Europese Centrale Bank (ECB) zette het belangrijkste rentetarief op 3,75%, de Bank of England verlaagde de basisrente naar 4,5% en in Zweden bedraagt de rente nu 4,25%. De Bank of China verlaagde de rente voor de tweede keer in drie weken naar een niveau van 6,93%. Een dag eerder verlaagde de centrale bank van Australië de basisrente met 100 basispunten van naar 6%.

'Je ziet wel vaker dat een ingreep als deze in eerste instantie een averechtseffect heeft. Vandaag verzandde de stap van de centrale banken in schoonheid', zegt handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers. Voor beleggers is het volgens de handelaar 'een overlevingstocht geworden waarbij het onmogelijk is geworden om ongeschonden uit de strijd te komen'.

De rentevergoedingen op staatsobligaties daalden na het besluit van de centrale banken om in een gezamenlijke stap de rente te verlagen. Het rendement op een tweejarige Duitse staatsobligatie, dat omgekeerd beweegt aan de koers van de obligatie, daalde voor het eerst sinds maart van dit jaar naar een renteopslag van 3,05%. Het verschil tussen het tweejarig en het tienjarig Duitse schatkistpapier - de spread - liep gisteren op naar 77 basispunten. Een dergelijke spread is sinds de introductie van de euro in 1999 niet meer gezien.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

woensdag 8 oktober 2008

Acht redenen van Dr. Ed om optimistisch te zijn

De pessimisten zijn momenteel in de meerderheid. Econoom Ed Yardeni, voormalig hoofdeconoom van Deutsche Bank ziet het nog wel zitten.

Amsterdam
1 De financiële systemen in zowel de Verenigde Staten als Europa worden zeer snel geherstructureerd. De zwakken worden of overgenomen door de sterken of zijn genationaliseerd. Anders worden ze, expliciet of impliciet, gesteund door de overheid.

2 Ondanks de volgens Yardeni vele nadelen van het reddingsplan van de Amerikaanse overheid van $700 mrd om slechte leningen op te kopen van banken, zou het toch kunnen werken, denkt hij. De staat heeft nu toegang tot een grote som geld dat kan worden gebruikt om weer een prijs te maken in markten waar de handel compleet is opgedroogd. Dit zou voor een herstel van de handel kunnen zorgen.

3 Dat de centrale banken wereldwijd extra geld in de markt pompen om zo de liquiditeit te bevorderen moet volgens de kleurrijke Yardeni zijn vruchten gaan afwerpen. Dr. Ed is ook voorstander van een gecoördineerde renteverlaging om de markten tot rust te kunnen brengen.

4 Overheden die garant staan voor spaargelden en kredieten kunnen het vertrouwen in het banksysteem herstellen. De Ieren en Grieken gingen vorige week al over tot deze maatregel. Duitsland deed dit afgelopen weekend. Andere landen verhogen de spaargarantie.

5 De Amerikaanse beursautoriteit, de SEC, zou de zogeheten 'market to market accounting' moeten opschorten totdat de kredietcrisis voorbij is. Dit wil zeggen dat de marktwaarde van bezittingen niet langer moet worden vastgesteld op één peildatum. Hierdoor hoeft er niet dagelijks te worden afgeschreven, waardoor de neerwaartse spiraal niet langer wordt versterkt.

6 Er is nog altijd een enorme hoeveelheid aan goed verhandelbare effecten tegen een rente van bijna 0%. Aandelen zijn volgens Yardeni nu supergoedkoop als je er als belegger van uitgaat dat de wereld gewoon zal blijven draaien. Als beleggers tot deze conclusie komen, en de vraag is wanneer dan, kan er een enorme opluchtingsrally komen, verwacht de econoom.

7 Veel opkomende markten hebben de afgelopen jaren grote hoeveelheden reserves opgebouwd. Yardeni verwacht dat zij dit geld in de economie zullen pompen om sociale en politieke onrust te voorkomen. Dit geldt met name voor China.

8 De prijs van olie zou rond de huidige, relatief lage niveaus moeten stabiliseren, als de wereld niet in een grote recessie belandt. Deze prijs is nog altijd voldoende voor enorme omzetten voor de olie-industrie. Maar de benzineprijs voor Amerikanen gaat dan weer richting de $ 3 per gallon, waardoor de inflatie zal dalen.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad