De angst voor inflatie en renteverhogingen heeft de beurzen in hun greep.Een miljardenverlies van Lehman Brothers deed de stemming ook geen goed.
De handel op Beursplein 5 'werd gedomineerd door aanhoudende angst voor renteverhogingen en inflatie en er blijft onrust rond de financiële waarden', aldus vermogensbeheerder René Bastiaenen van Eureffect. Een week eerder waarschuwden centrale bankiers in Europa en de VS al voor een oplopende geldontwaarding. De uitlatingen misten hun uitwerking niet. De gehele week koersten aandelen lager.
De voorzitter de Federal Reserve, Ben Bernanke, liet zich begin deze week hier voor de derde keer binnen korte tijd over uit. 'De laatste ronde van opgelopen energieprijzen heeft de risico's vergroot. De Fed zal zich sterk verzetten tegen een uitholling van de inflatieverwachtingen op lange termijn', aldus Bernanke op een bijeenkomst in Massachusetts. De Fed verlaagde sinds vorig jaar september de rente van 5,25% naar 2%. Met deze uitspraken lijkt er een eind te komen aan een periode waarin de basisrente is verlaagd.
ECB: één renteverhoging
De Europese Centrale Bank (ECB) temperde begin deze week de verwachtingen met meerdere rentestappen. ECB-president Jean-Claude Trichet zei vorige week bij het rentebesluit dat de centrale bank de rente in juli mogelijk met een kwart procentpunt verhoogt tot 4,25% om de inflatie te bestrijden. Bij die ene stap zal het blijven, zei de Duitse ECB-beleidsbepaler Jürgen Stark: 'De markten hebben het signaal goed begrepen. Maar wij spreken niet over een serie van renteverhogingen.' Door sterk gestegen voedsel- en brandstofprijzen steeg de geldontwaarding in de eurozone in mei met 3,6%.
De cijfers die vrijdag naar buiten kwamen bevestigden de zorgen van beleggers. In de eurozone stegen de lonen in het eerste kwartaal met 3,7%, de sterkste stijging in zes jaar.
De scherpe bewoordingen van de ECB hebben ertoe geleid dat de markt op meer dan één rentestap rekent. Op de termijnmarkt voor daggeld in de eurozone wordt al een tweede verhoging ingeprijsd voor het eind van dit jaar. De opmerkingen van Stark leidden woensdag tot een waardestijging van de euro en een dalende rente op de obligatiemarkten. Overigens was er sprake van een licht herstel op de obligatiemarkten, want sinds Trichet hintte op een renteverhoging steeg het rendement op tweejarige Duitse obligaties - het meest gevoelig voor renteverwachtingen - met 26 basispunten naar 4,60%.
Miljardenverlies Lehman
De week begon in mineur door een onverwacht groot verlies van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers nadat aan het eind van de voorgaande handelsweek de koersen hard onderuit waren gegaan op tegenvallende arbeidscijfers uit de VS. Lehman Brothers rapporteerde een verlies van $2,8 mrd, waar analisten vooraf rekenden op een verlies van ongeveer $ 300 mln. Daarmee werd het grootste kwartaalverlies genoteerd sinds de beursgang van de bank in 1994. Daarnaast zei de bank op zoek te gaan naar $ 6 mrd aan kapitaal door de uitgifte van nieuwe aandelen. 'Door het nieuws van Lehman heeft het vertrouwen van beleggers in banken weer een deuk opgelopen', aldus analist Paul Beijsens van Theodoor Gilissen. Lehman was niet de enige met slecht nieuws. Bij de Britse bank HBOS staat de claimemissie onder druk. Sectorgenoot Barclays zou op zoek zijn naar nieuw kapitaal en de Zwitserse krant Sonntag meldde dat UBS over het tweede kwartaal een verlies zal voorleggen van ZFr 2 mrd tot ZFr 4 mrd (euro 1,2 mrd tot euro 2,5 mrd). Royal Bank of Scotland, de op een na grootste bank van Groot-Brittannië, heeft een emissie van £ 12 mrd (ruim euro 15 mrd) met succes afgerond.
In Nederland was bank-verzekeraar Fortis de sterkste daler van de week. Volgens een rapport van de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch zou Fortis in een extreme situatie tot euro 6,2 mrd aan nieuw kapitaal moeten ophalen, waarvan de helft via een emissie. Het rapport kwam hard aan bij beleggers en in een week daalde het aandeel bij hoge volumes 8,1% naar euro 13,80. 'Het aandeel is afgeslacht', aldus een handelaar in Amsterdam. Branchegenoten Aegon (+1,2%) en ING (-0,8%) bleven de koersen stabiel.
Nieuwe bodem dichtbij
Door de opeenstapeling van slecht nieuws heeft de Amsterdamse AEX-index in twee weken circa 20 punten verloren. Dit komt neer op een daling van meer dan 4%. Technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING Wholesale Banking denkt echter dat een einde aan de daling dichtbij is en de AEX rond de 448 punten een bodem zal neerzetten. Vrijdag kwam de 448 in zicht en zette de index een dieptepunt van 452 op de borden. Door een hogere opening van Wall Street klom de index in een snel tempo richting de 460 punten. 'Ik verwacht een rally richting de oude top van 496. Al ben ik benieuwd of dit wordt gehaald en de stijging niet resulteert in een lagere top.' Een lagere top is volgens technisch analisten een bevestiging van een neerwaartse trend. Volgens Van den Akker is de bodem van 448 'cruciaal' want daaronder komt de index 'in zware problemen'.
Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad
