zaterdag 14 juni 2008

Markt in greep inflatie

De angst voor inflatie en renteverhogingen heeft de beurzen in hun greep.Een miljardenverlies van Lehman Brothers deed de stemming ook geen goed.

De handel op Beursplein 5 'werd gedomineerd door aanhoudende angst voor renteverhogingen en inflatie en er blijft onrust rond de financiële waarden', aldus vermogensbeheerder René Bastiaenen van Eureffect. Een week eerder waarschuwden centrale bankiers in Europa en de VS al voor een oplopende geldontwaarding. De uitlatingen misten hun uitwerking niet. De gehele week koersten aandelen lager.

De voorzitter de Federal Reserve, Ben Bernanke, liet zich begin deze week hier voor de derde keer binnen korte tijd over uit. 'De laatste ronde van opgelopen energieprijzen heeft de risico's vergroot. De Fed zal zich sterk verzetten tegen een uitholling van de inflatieverwachtingen op lange termijn', aldus Bernanke op een bijeenkomst in Massachusetts. De Fed verlaagde sinds vorig jaar september de rente van 5,25% naar 2%. Met deze uitspraken lijkt er een eind te komen aan een periode waarin de basisrente is verlaagd.

ECB: één renteverhoging
De Europese Centrale Bank (ECB) temperde begin deze week de verwachtingen met meerdere rentestappen. ECB-president Jean-Claude Trichet zei vorige week bij het rentebesluit dat de centrale bank de rente in juli mogelijk met een kwart procentpunt verhoogt tot 4,25% om de inflatie te bestrijden. Bij die ene stap zal het blijven, zei de Duitse ECB-beleidsbepaler Jürgen Stark: 'De markten hebben het signaal goed begrepen. Maar wij spreken niet over een serie van renteverhogingen.' Door sterk gestegen voedsel- en brandstofprijzen steeg de geldontwaarding in de eurozone in mei met 3,6%.

De cijfers die vrijdag naar buiten kwamen bevestigden de zorgen van beleggers. In de eurozone stegen de lonen in het eerste kwartaal met 3,7%, de sterkste stijging in zes jaar.

De scherpe bewoordingen van de ECB hebben ertoe geleid dat de markt op meer dan één rentestap rekent. Op de termijnmarkt voor daggeld in de eurozone wordt al een tweede verhoging ingeprijsd voor het eind van dit jaar. De opmerkingen van Stark leidden woensdag tot een waardestijging van de euro en een dalende rente op de obligatiemarkten. Overigens was er sprake van een licht herstel op de obligatiemarkten, want sinds Trichet hintte op een renteverhoging steeg het rendement op tweejarige Duitse obligaties - het meest gevoelig voor renteverwachtingen - met 26 basispunten naar 4,60%.

Miljardenverlies Lehman
De week begon in mineur door een onverwacht groot verlies van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers nadat aan het eind van de voorgaande handelsweek de koersen hard onderuit waren gegaan op tegenvallende arbeidscijfers uit de VS. Lehman Brothers rapporteerde een verlies van $2,8 mrd, waar analisten vooraf rekenden op een verlies van ongeveer $ 300 mln. Daarmee werd het grootste kwartaalverlies genoteerd sinds de beursgang van de bank in 1994. Daarnaast zei de bank op zoek te gaan naar $ 6 mrd aan kapitaal door de uitgifte van nieuwe aandelen. 'Door het nieuws van Lehman heeft het vertrouwen van beleggers in banken weer een deuk opgelopen', aldus analist Paul Beijsens van Theodoor Gilissen. Lehman was niet de enige met slecht nieuws. Bij de Britse bank HBOS staat de claimemissie onder druk. Sectorgenoot Barclays zou op zoek zijn naar nieuw kapitaal en de Zwitserse krant Sonntag meldde dat UBS over het tweede kwartaal een verlies zal voorleggen van ZFr 2 mrd tot ZFr 4 mrd (euro 1,2 mrd tot euro 2,5 mrd). Royal Bank of Scotland, de op een na grootste bank van Groot-Brittannië, heeft een emissie van £ 12 mrd (ruim euro 15 mrd) met succes afgerond.

In Nederland was bank-verzekeraar Fortis de sterkste daler van de week. Volgens een rapport van de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch zou Fortis in een extreme situatie tot euro 6,2 mrd aan nieuw kapitaal moeten ophalen, waarvan de helft via een emissie. Het rapport kwam hard aan bij beleggers en in een week daalde het aandeel bij hoge volumes 8,1% naar euro 13,80. 'Het aandeel is afgeslacht', aldus een handelaar in Amsterdam. Branchegenoten Aegon (+1,2%) en ING (-0,8%) bleven de koersen stabiel.

Nieuwe bodem dichtbij
Door de opeenstapeling van slecht nieuws heeft de Amsterdamse AEX-index in twee weken circa 20 punten verloren. Dit komt neer op een daling van meer dan 4%. Technisch analist Roelof-Jan van den Akker van ING Wholesale Banking denkt echter dat een einde aan de daling dichtbij is en de AEX rond de 448 punten een bodem zal neerzetten. Vrijdag kwam de 448 in zicht en zette de index een dieptepunt van 452 op de borden. Door een hogere opening van Wall Street klom de index in een snel tempo richting de 460 punten. 'Ik verwacht een rally richting de oude top van 496. Al ben ik benieuwd of dit wordt gehaald en de stijging niet resulteert in een lagere top.' Een lagere top is volgens technisch analisten een bevestiging van een neerwaartse trend. Volgens Van den Akker is de bodem van 448 'cruciaal' want daaronder komt de index 'in zware problemen'.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad

vrijdag 13 juni 2008

Op de pedalen

Nu de olieprijs record na record op de borden zet, is de wereld naarstig op zoek naar alternatieven. Fietsen is er zo een: goed voor zowel mens als milieu en goedkoop.

Het Taiwanese Giant, de grootste fietsenmaker ter wereld, ziet de vraag naar fietsen scherp toenemen. De verkopen van Giant-fietsen verdubbelden in april naar een omzet van omgerekend euro 23,3 mln. Daarmee groeide de omzet van de fietsenfabrikant in de eerste vier maanden met 47%. Over geheel 2007 zag Giant de omzet met 23% stijgen.

Lily Huang van National Investment Trust uit Taiwan stelt dat er een directe relatie is tussen de olieprijs en het koersverloop van Giant. Woensdag bereikte het aandeel op de beurs van Taipei een slotstand van T$ 89,2 (euro 1,89 ), het hoogste slot sinds de beursgang in 1994.

Het aandeel Giant is dit jaar met ruim 17% gestegen. Wie twaalf maanden geleden was ingestapt, zag de waarde met bijna 70% toenemen. In dezelfde periode verdubbelde de prijs van olie.

De afgelopen jaren waardeerden beleggers het aandeel Giant rond tien tot elf keer de winst, aldus analist Elizabeth Lin van Deutsche Bank, die de aandelen Giant op 'kopen' heeft staan. Alhoewel er volgens Lin te weinig beursgenoteerde sectorgenoten zijn om een goede vergelijking te maken, is dit gebruikelijk voor de sector. Analist Lin meent dat een hogere koers-winstverhouding mogelijk is omdat de wereldwijde vraag naar fietsen sterk stijgt.

Een van die sectorgenoten is het Nederlandse Accell, bekend van de merken Batavus en Sparta. Het aandeel sloot gisteren op euro 24,60. Sinds het begin van dit jaar staat het aandeel 4,5% lager. De belegger die een jaar geleden was ingestapt kijkt tegen een verlies aan van bijna 22%. Bij de huidige koers wordt Accell gewaardeerd op elf keer de winst en dat komt overeen met de waardering van Giant, maar een correlatie tussen de olieprijs en fietsenmakers gaat niet op in het geval van Accell.

Een woordvoerder van Giant in Nederland ziet geen overeenkomst met de oplopende olieprijs en de stijgende vraag naar fietsen. 'Op de Nederlandse markt gaat deze vergelijking niet op, want de markt is hier al jaren stabiel. We zien wel een stijgende vraag, maar dat gaat ten koste van de concurrentie.'

Bij Accell zijn ze er wel van overtuigd dat de hoge olieprijs de fietsverkopen een duwtje in de rug geeft. 'Het is niet zo dat mensen direct de auto verkopen, maar door de hoge benzineprijs stappen ze wel vaker op de fiets. Vroeg of laat is die fiets op en kopen ze een nieuwe', aldus een woordvoerder van Accell.

Het Friese bedrijf wil geen cijfers geven, maar verwacht van deze trend te profiteren. Niet dat iedere consument nu harder op de pedalen staat, want, zo zegt Accell: 'Vooral de vraag naar elektrische fietsen is hoog.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 12 juni 2008

Oogappel

De nieuwe iPhone komt eraan. Afgelopen maandag kondigde Steve Jobs, de topman van het Amerikaanse Apple, de langverwachte introductie van de nieuwe iPhone 3G aan. Vorig jaar werd het gadget door Time Magazine uitgeroepen tot de uitvinding van het jaar. Maar de mobiele telefoon van Apple was slechts in enkele landen verkrijgbaar. Daar gaat nu verandering in komen, want 11 juli wordt de nieuwste iPhone gelanceerd in 22 landen, waaronder Nederland.
Sinds de lancering in juni 2007 zijn 6 miljoen iPhones verkocht. Apple denkt dit jaar de eigen doelstelling van 10 miljoen te halen. Tot 11 juli zal Apple echter niet één iPhone verkopen, want de voorraad iPhones is op.

Volgens Jobs heeft de nieuwe iPhone alles wat op de eerste versie werd gemist. Sneller internet, software van derden en applicaties die draadloos kunnen worden gedownload.

De belangrijkste zet is echter de forse prijsverlaging die Apple heeft doorgevoerd. Een nieuwe iPhone met een geheugen van 8 GB is in prijs verlaagd van $ 399 naar $ 199; de versie van 16 GB kost $ 299; dit was $ 499.

Na de presentatie van Jobs was de conclusie van menig analist op Wall Street: de iPhone wordt een massaproduct. 'Apple gaat voor volume', aldus Needham & Co. 'De boodschap van Apple is: de iPhone wordt betaalbaar. Van een nicheproduct wordt het een doorsnee consumentenproduct', stelt Piper Jaffray. 'Apple gaat met deze prijsverlaging voor een revolutie', meent Oppenheimer.

Citigroup verhoogde het koersdoel van Apple van $ 248 naar $ 287 vanwege het loslaten van het model waarin Apple meedeelde in de omzet van de aanbieders van mobiele telefonie. 'Deze zet zien wij als positief voor beleggers, want het vergroot de totale markt voor het product.'
Sommige analisten denken dat een breder publiek voor de iPhone de omzet van Apple's computer, de Mac, zal stimuleren. Apple zag dit ook gebeuren bij de digitale muziekspeler iPod. Menig gebruiker ging na aanschaf van de iPod over tot de het kopen van een Mac. Over het tweede fiscale kwartaal zag Apple de verkopen van de Mac met 51% stijgen. De helft van die kopers waren nieuwe Mac-gebruikers.

De prijsverlaging van de iPhone kan een negatief effect hebben op de verkoop van de iPod. Want waarom een iPod kopen als het afspelen van muziek ook op de iPhone kan? Door de prijs van de iPhone met de helft te verlagen is een iPod al bijna duurder dan de nieuwe iPhone. De keus voor een iPhone ten koste van de iPod wordt dan wel heel erg makkelijk.

Jobs hoopt op een consumentenrevolutie zoals de iPod die teweeg heeft gebracht. Het moet raar lopen wil de consument de oogappel van Jobs niet net zo omarmen als de analisten op Wall Street.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

Verdere daling obligaties verwacht

Staatspapieren veren op na uitspraak ECB-lid, maar beleggers richten blik op oplopende inflatie

Amsterdam
De koersen van Europese obligaties veerden gisteren op. Beleggers rekenen echter op een verdere daling van de koersen op schatkistpapier en hogere rendementen de rest van het jaar.

Directe aanleiding voor het herstel gisteren waren uitlatingen van Jürgen Stark, bestuurder van de Europese Centrale Bank (ECB). 'De markten hebben het signaal van de ECB begrepen', aldus Stark, 'maar we hebben het niet over een serie van renteverhogingen.' Daarmee werd de angst voor meer dan één renteverhoging in de eurozone in de kiem gesmoord. ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet zei vorige week dat centrale bank van de vijftien landen in de eurozone de rente in juli mogelijk met 25 basispunten verhoogt naar 4,25%.

De ECB ziet zich genoodzaakt de rente te verhogen wegens een oplopende inflatie door stijgende energie-, grondstof- en voedselprijzen. In mei bedroeg de inflatie 3,6%, de snelste stijging van geldontwaarding in zestien jaar. Dit inflatiecijfer is ruim boven het maximum van 2% die de ECB zich ten doel heeft gesteld.

De oplopende inflatie en mogelijke renteverhogingen hebben een directe weerslag op de obligatiemarkt. Sinds de opmerkingen van Trichet steeg het rendement op tweejarige Duitse obligaties met 26 basispunten naar 4,60%.

De centrale bank van Duitsland wist bij een veiling van tweejarige obligaties slechts 60% van het aanbod te verkopen. De bank hoopte euro 8 mrd uit de markt te halen, maar bleef met euro 3,24 mrd zitten. Het was het slechtste veilingresultaat in elf jaar. De tweejarige staatspapieren werden verkocht tegen een rendement van gemiddeld 4,48%.

Gisteren sloot het rendement op de tweejarige Duitse Bund, dat omgekeerd beweegt aan de koers van de obligatie, 5 basispunten lager, op 4,51%. De tienjarige Bund noteerde aan het eind van de handelsdag op 4,54%.

'De woorden van Stark hebben de Europese obligaties geholpen', aldus obligatiestrateeg David Keeble van Calyon, de beleggingstak van het Franse Crédit Agricole. 'Hij zegt met duidelijke taal dat de ECB maar één keer de rente zal verhogen.' Voorzitter Trichet heeft zich in 2005 - toen de basisrente voor het eerst in jaren met 25 basispunten werd verhoogd van 2% naar 2,25% - in gelijksoortige woorden uitgelaten. Hij zei destijds dat de bank niet de intentie had om een serie renteverhogingen door te voeren. Achteraf bleek het de eerste rentestap in een serie van acht te zijn waarin de rente telkens met 25 basispunten werd verhoogd naar de huidige stand van 4%.

Ook Amerikaanse 'treasuries' kenden een herstel. De tweejarige staatsobligatie - het gevoeligst voor renteverwachtingen - daalde met 12 basispunten naar 2,79%. Dinsdag steeg het rendement met 33 basispunten, terwijl afgelopen vrijdag het rendement met 36 basispunten opliep door tegenvallende arbeidscijfers in de VS. Sinds 6 juni is het rendement op de tweejarige treasuries met 51 basispunten gestegen. Volgens persbureau Bloomberg is een dergelijke stijging in enkele dagen tijd niet eerder voorgekomen.

Ondanks de lichte stijging van obligaties gisteren, verwachten beleggers dat de koersen in de VS, Europa en Azië de komende zes maanden zullen dalen onder invloed van een wereldwijd aantrekkende inflatie, aldus Bloomberg, dat de mening van ruim 4500 beleggers in obligaties peilde. Obligatiebeleggers in Groot-Brittannië, Brazilië, Spanje en Italië die vorige maand nog rekenden op hogere koersen en lagere rendementen, rekenen nu juist op het tegenovergestelde.
Beleggers lijken zich op dit moment meer zorgen te maken over inflatie dan over de kredietcrisis. De kredietcrisis zorgde juist voor een vlucht naar veilige staatsobligaties eerder dit jaar. Het gemiddelde rendement op buitenlands schuldpapier staat nu op 3,67% tegen 2,77%, aldus gegevens van zakenbank Merrill Lynch.

Staatsobligaties, die het best presteren bij een vertragende economie en een lage inflatie, daalden in de eerste handelsdagen van juni met 0,49%, na een gemiddelde daling van 1,1% in mei en 1,14% in april. Het zijn de twee slechtste maanden voor staatsobligaties sinds de Global Sovereign Broad Markets Plus Index in 1997 door Merrill Lynch werd opgericht.

'De denkrichting van de markt verschuift van een vlucht naar kwaliteit naar inflatie en een oplopende rente', stelt Andrew Harding, obligatiespecialist van Allegiant Asset Management en deelnemer aan het onderzoek van Bloomberg. 'De rendementen in het eerste kwartaal waren gebaseerd op angst. We zien nu een verandering in het denken. Door de hoge energie- en grondstofprijzen richt de markt zich nu volledig op inflatie.'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 10 juni 2008

Lehman zet banksector onder druk

Beleggers verkopen bankaandelen na miljardenverlies Amerikaanse zakenbank en geruchten over UBS

Amsterdam
De Europese beurzen zijn maandag in mineur aan de nieuwe handelsweek begonnen. Speculaties rond grote verliezen van banken gecombineerd met een recordprijs voor olie zorgden voor overwegend lagere koersen.

De bankensector stond de gehele handelsdag onder druk door berichten over de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers. The Wall Street Journal schreef maandag op basis van een bron dat het verlies over het tweede kwartaal $ 2 mrd zou bedragen. In de middag werd bekend dat Lehman verwacht dat verlies over het tweede kwartaal nog groter zal zijn: $ 2,8 mrd. Hiermee wordt het grootste verlies genoteerd sinds 1994 en het eerste kwartaalverlies van de bank sinds de beursgang. Analisten rekenden op een verlies van circa $ 300 mln. Lehman Brothers maakte daarnaast bekend op zoek te gaan naar $ 6 mrd aan kapitaal door de uitgifte van nieuwe aandelen.

Het aandeel Lehman heeft dit jaar een forse koersdaling achter de rug. In februari noteerde het aandeel nog circa $ 66, vrijdag sloot het aandeel op $ 32,29. Gisteren daalde het aandeel bij opening nog eens circa 9%.

'Door het nieuws van Lehman heeft het vertrouwen van beleggers in banken weer een deuk opgelopen', zegt analist Paul Beijsens van Theodoor Gilissen. Hij voegt eraan toe dat vooral de banken die vorig jaar zware klappen kregen, nu weer worden geraakt. 'Ik verwacht dat de problemen bij dezelfde groep banken blijven.'

Beijsens noemt het verlies van Lehman groot, maar denkt dat een scenario als bij Bear Stearns is voorkomen omdat Lehman direct op zoek is gegaan naar kapitaal. Bear Stearns viel in maart van dit jaar om doordat de bank in liquiditeitsproblemen kwam. Doordat beleggers geld terugtrokken van de bank, daalde in enkele dagen de kaspositie met $ 18,3 mrd naar $ 6 mrd. Beijsens ziet dit bij Lehman niet gebeuren. 'Ik maak me geen zorgen over de lange termijn. Met $ 6 mrd hebben ze genoeg om het te overleven.'

Een andere bank die vorig jaar hard werd geraakt door de kredietcrisis is het Zwitserse UBS. De bank schreef al ruim euro 23,5 mrd af op Amerikaanse hypotheekobligaties. De Zwitserse krant Sonntag meldde afgelopen weekend op basis van bronnen dat de bank over het tweede kwartaal een verlies zal voorleggen van ZFr 2 tot 4 mrd (euro 1,2 tot 2,5 mrd). Een woordvoerder van de bank weigerde commentaar te geven op de berichten en wilde niet meer kwijt dan dat de bank in augustus de kwartaalcijfers rapporteert. Eind vorige maand liet de bank nog weten dat het rekening houdt met extra verliezen door posities op de Amerikaanse en wereldwijde hypotheekmarkten. UBS werkt aan een emissie van Zfr 16 mrd.

'We zijn nog steeds op onze hoede voor de financials', aldus Peter Jarvis van F&C Asset Management tegenover persbureau Bloomberg. 'Het is nog steeds niet een sector waar wij nu in willen stappen.'

Volgens analist Beijsens van Gilissen zijn er echter voldoende banken die op dit niveau weer koopwaardig zijn. 'Het meeste slechte nieuws is inmiddels in de koersen verwerkt. Met banken die veel slechte papieren op de balans hebben staan, zou ik nog voorzichtig zijn, maar een bank als ING vind ik koopwaardig.' Beijsens denkt dat de grootste afschrijvingen nu hebben plaatsgevonden en dat de banken nu tijd nodig hebben om de balans weer op orde te brengen. 'Je kunt het vergelijken met iemand die een te grote maaltijd heeft genuttigd: de meeste banken hadden te veel gegeten en moeten eerst de boel goed verteren.' Volgens Beijsens kan dit proces 'enkele maanden tot een jaar' in beslag nemen.

Ook de Britse bank Barclays (-5,5%) zou op zoek zijn naar nieuw kapitaal. Volgens de krant de Sunday Telegraph zou de bank hebben aangeklopt bij buitenlandse staatsfondsen voor extra financiële middelen. Royal Bank of Scotland (RBS), de op een na grootste bank van Groot-Brittannië, liet weten de emissie van £ 12 mrd (ruim euro 15 mrd) met succes te hebben afgerond. De al bestaande aandeelhouders tekenden voor 95,1% in op de nieuwe aandelen. De overige 300 miljoen aandelen met een waarde van circa £ 600 mln worden gekocht door de banken UBS, Goldman Sachs en Merrill Lynch. Met de emissie wil RBS het kernvermogen versterken. Dit was fors gedaald door de kredietcrisis en de overname van ABN Amro.
Andere banken sloten eveneens lager. In Londen daalde HBOS, de grootste hypotheekverstrekker van Groot Brittanië, met 6,8%. RBS verloor 4,3%. In België daalde Dexia (-2,5%) naar het laagste niveau sinds augustus 2004. Fortis was met een verlies van 4,4% de grootste verliezer in Amsterdam.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

maandag 2 juni 2008

'Steeds dezelfde valkuilen'

Coach Annegien Blokpoel helpt kleine ondernemers bij de groei van hun bedrijf

Amsterdam
Van de 750.000 Nederlandse mkb-ondernemers heeft 80% geen idee wat de waarde is van het met eigen handen opgebouwde bedrijf. Volgens de Amsterdamse bedrijfseconoom en financieringsexpert Annegien Blokpoel tijd voor een boek om ondernemers uit te leggen hoe ze dit eigenhandig kunnen berekenen. In Maak je bedrijf meer waard in zes eenvoudige stappen vertelt ze hoe een ondernemer in verschillende fases van het bedrijf moet reageren.

Een boek om ondernemers uit te leggen hoe een bedrijf meer waard moet worden. Is dat nodig?

'Als vier op de vijf mkb'ers niet weten wat de waarde van het eigen bedrijf is én driekwart van de bedrijven tot tien man personeel wordt opgedoekt, denk ik dat dit een nuttig boek kan zijn. Anderhalf jaar geleden kwam ik met verschillende mkb-klanten in contact die voor strategische keuzes stonden. Een aantal wilde een bedrijf overnemen, een fusie aangaan of hun bedrijf verkopen. Toen kwam ik erachter dat veel mkb'ers niet weten hoe "corporate finance" werkt, terwijl dit vakgebied de basis is voor de koop en verkoop van bedrijven.

Ik dacht eerst dat het lag aan de Engelse termen, maar ook woorden als "koers-winstverhouding" of jezelf vergelijken met sectorgenoten bleken voor velen onbekend terrein. En voor de ondernemer die wel wil weten wat zijn bedrijf waard is of meer waard kan worden, heb ik dit boek geschreven.'

Hebben eigenaren van kleine bedrijven iets aan het boek?

'Mijn grootste motivatie voor dit boek is het feit dat een groot deel van de ondernemers het niet redt om door te groeien naar een volgende fase. Dat punt ligt rond de tien man personeel. Het overgrote deel van de ondernemers komt hier niet doorheen, terwijl er zo veel kansen liggen. Het bedrijf staken in plaats van verkopen is een verspilling van geïnvesteerde tijd, energie en potentieel pensioen.'

Wat gebeurt er rond het kantelpunt?

'In het begin is het simpel: meer omzet is over het algemeen meer winst en ook een hogere bedrijfswaarde. Maar als bedrijven gaan investeren, dan gaat deze simpele logica niet meer op, dan wordt het ook belangrijk om te gaan denken in cashflow en een goede financieringsstructuur. Zodra een bedrijf groter wordt dan tien man, komen er andere zaken bij kijken. Ik noem dat de schijf van vijf, het DNA van iedere onderneming: communicatie, marketing, strategie, financiering en organisatie. De meeste ondernemers hebben niet altijd verstand van al die zaken. Ze zijn ondernemer en geen bedrijfseconoom.'

De ondernemer is dus te veel aan het ondernemen?

'Laat ik vooropstellen dat ondernemer zijn niet meevalt. Heel vaak ben je bezig met het blussen van brandjes, zoals het tevreden houden van personeel, klanten en het oplossen van administratieve rompslomp. Daardoor is het moeilijk om je te concentreren op de zaken die financiële waardering opleveren. Er wordt energie gestopt in de verkeerde facetten van het ondernemen. Op die manier kan een bedrijf tot stilstand komen. En in een dynamische economie is stilstand achteruitgang.'

In uw boek schrijft u dat ondernemers steevast in dezelfde valkuilen trappen, welke zijn dat?

'Ik noem het pwv's: persoonlijke waardevernietigende valkuilen, en dat er zijn er nogal wat. Ondernemers willen vaak alles zelf doen, of denken het zelf beter te kunnen. Vaak vermengen ondernemers privé met zakelijk of zitten ze met verschillende petten in een bedrijf: als directeur, aandeelhouder, medewerker en als financier.

Een andere valkuil is dat er fiscaal wordt gedacht. Men denkt eerder aan wat allemaal aftrekbaar is van de belasting in plaats van in cashflow, waardecreatie en financiële marketing. Een andere valkuil zijn de hobbyprojecten van de ondernemer. Vaak wel leuk, maar niet altijd even waardevermeerderend voor het bedrijf.'

U geeft workshops aan mkb-ondernemers. Wat geeft u ze mee?

'Ik probeer hun richting te geven door uit te leggen hoe waardering werkt en wat de knoppen zijn waaraan een ondernemer kan draaien. Ik geef kennis en technieken, maar de ondernemer moet het zelf doen. Dat is een proces waar kleinere ondernemers hulp bij kunnen gebruiken, mensen vervallen snel weer in oude patronen. Ik ben dan een soort vriendelijke stok achter de deur. En een vangnet.'

Bedrijf met waarde

Hoe creëert u dat?

* Doe niet alles zelf (marketing, financiering, toezicht)

* Richt u op zaken die financiële waarde toevoegen aan uw bedrijf, niet op bijzaken

* Houd privéleven en uw eigen zaak gescheiden


Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad