zaterdag 8 maart 2008

Faillissement Carlyle lijkt onafwendbaar

'Moederbedrijf kan fonds redden'

Amsterdam
Het omvallen van Carlyle Capital Corporation (CCC) lijkt nabij. Het aan de Amsterdamse beurs genoteerde speculatieve beleggingsfonds waarschuwde vrijdag dat de liquiditeiten snel uitgeput raken en het kapitaal verzwakt.

Het fonds zelf zegt alle opties open te houden, maar marktkenners verwachten een snel einde. 'De mogelijkheden voor Carlyle Capital zijn miniem', zegt Jeroen van den Broek, rentestrateeg van ING Wholesale Banking. Volgens hem kan alleen de Amerikaanse moeder, investeringsmaatschappij Carlyle Group, CCC redden door bij te springen. 'Zelfs als Carlyle bijspringt is het de vraag of dit voldoende is. De markt beweegt voor CCC in de verkeerde richting. De kans is zeer groot dat binnen enkele uren tot dagen de banken opnieuw bijstortingen vragen. Het is eigenlijk niet meer bij te houden', zegt Van den Broek.

De Autoriteit Financiële Markten legde gisteren de handel in het aandeel CCC de hele dag stil. Donderdag sloot het aandeel na het nieuws 60% lager op euro 5.

Carlyle Capital belegt met veel geleend geld in Amerikaanse hypotheekleningen van Freddie Mac en Fannie Mae. Het gaat om een portfolio van $ 21,7 mrd. Het eigen vermogen bedraagt niet meer dan $ 770 mln. De beleggingen, zogeheten mortgage-backed securities, zijn de afgelopen dagen volgens CCC 'snel en hard' in waarde gedaald. Het fonds dacht vorige week nog over voldoende middelen te beschikken. Deze week kreeg CCC echter van zeven van de dertien banken te horen dat er geld moet worden bijgestort. Aan die eis kan CCC niet voldoen.
ING is een van de dertien huisbanken die samen $ 21 mrd aan CCC hebben geleend. Een woordvoerder wilde vrijdag niet zeggen hoe groot het deel van ING is. ABN Amro geeft aan niet in CCC te hebben belegd. De andere grootbanken waren niet bereikbaar voor commentaar.

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) zegt niet verrast te zijn door de ontwikkelingen bij CCC. 'Dit is typisch een fonds dat in de hoek zit waar de klappen vallen', aldus VEB-voorzitter Jan-Maarten Slagter. Volgens Slagter heeft het moederbedrijf Carlyle de 'morele verantwoordelijkheid' om CCC overeind te houden. 'Dat het moederbedrijf geen geld meer wil lenen zegt veel over het vertrouwen', aldus Slagter.

*Video over 'kredietmores'

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

Duurzaamheid De hype Voorbij

Het scala aan duurzame beleggingsfondsen groeit en de vraag naar dit soort producten trekt ieder jaar aan. Niet alleen de particuliere belegger wil steeds meer duurzaam, ook voor de institutionele belegger is het niet meer weg te denken.

Als ik duurzaam beleg, red ik dan de wereld? Het is een vraag die Jaap van den Ende, manager duurzaam beleggen van ING Bank Nederland, regelmatig van zijn klanten krijgt. 'Mijn antwoord is dan: nee, maar wel voor een deel. Klanten kunnen nu eenmaal niet in één nacht groen worden. Dat gaat in kleine stapjes. Dat is ook wat ik klanten probeer voor te houden.'

Op de vraag of ING niet meelift op de hype van duurzaamheid, wrijft Van den Ende zich in zijn handen, want die misvatting wil hij maar wat graag uit de wereld helpen. 'Wij bieden al sinds 1999 het ING Duurzaam Rendement Fonds aan en jaarlijks lichten wij meer dan 2000 bedrijven door op duurzaamheid. Bovendien passen wij die criteria niet alleen toe op de bedrijven die in aanmerking komen voor onze beleggingsportefeuilles, wij gebruiken deze informatie ook in ons eigen bedrijf.'

Voor het doorlichten van bedrijven heeft ING Bank twaalf hoofdthema's opgesteld. 'Wij hebben daarin de grootste gemene deler van de wens van de klant ondergebracht. We merken dat de aandacht voor thema's verschuift. Het begon met de normen en waarden van bedrijven, maar de laatste jaren heeft de consument meer oog voor het milieu en ontbossing gekregen. Na de film van Al Gore met het beeld van Amersfoort aan zee, is deze focus duidelijk toegenomen', aldus Van den Ende. Hij doelt op de Amerikaanse documentairefilm An Inconvenient Truth van voormalig vicepresident Al Gore over de opwarming van de aarde. De film - bewierookt en bekritiseerd - heeft bij veel mensen bijgedragen aan het klimaatbewustzijn in de wereld.

Duurzaam is meer dan klimaat
'Eigenlijk is duurzaamheid een containerbegrip', zegt Jeroen Jansen, directeur van ASN Bank. 'Natuurlijk zijn wij blij met de aandacht die Al Gore met zijn film heeft veroorzaakt. Aan de andere kant wordt duurzaamheid daardoor de laatste tijd vrij eenzijdig belicht. Hoe relevant het milieu ook is.' Jansen benadrukt dat bij ASN Bank de mensenrechten een zeer belangrijke rol spelen in beleggingsbeslissingen. 'Je moet dan bijvoorbeeld denken aan arbeidsomstandigheden, het recht op vergaderen, het recht op een vakbond. Eigenlijk alle rechten die zijn vastgelegd in de universele verklaring van de rechten van de mens.' Daarnaast eisen klanten dat er niet wordt belegd in de wapenindustrie. 'Daar is geen discussie over. Wij maken geen onderscheid tussen conventionele wapens of clusterbommen. Wapens komen er gewoon niet niet in.' Dit verschilt met de aanpak van ING Bank. Controversiële wapens zijn altijd uitgesloten, maar als het om andere wapens gaat hanteert ING Bank een grens van 5%. Komen de activiteiten van een bedrijf in de wapenindustrie boven de 5% uit, dan komt een bedrijf niet door de 'screening'.

ING Bank benadrukt eveneens dat duurzaam beleggen meer is dan klimaatverandering. 'Arbeidsomstandigheden en kinderarbeid zijn belangrijke thema's', zegt Van den Ende. 'We kijken dus heel goed of bedrijven oog hebben voor maatschappelijke zaken en sociale kwesties en hoe ze dat geregeld hebben.' Op verzoek licht de bank portefeuilles van particuliere klanten, verenigingen en stichtingen door. 'Het is een extra filter naast het standaard beleggingsproces.' De wens van de klant blijft centraal staan en dus is duurzaamheid ook een kwestie van maatwerk, zegt Van den Ende: 'Sommige klanten willen op ethische gronden geen bedrijf dat alcohol of sigaretten produceert, terwijl wij bijvoorbeeld Heineken vanwege hun vooruitstrevende aanpak van aids in Afrika en de manier waarop ze omgaan met grondstoffen een duurzaam bedrijf vinden. Het is dan aan de klant om die keus te maken.'

Spectaculaire groei
Van den Ende ziet een sterk toenemende vraag naar duurzame beleggingsproducten. Hij spreekt van een groei op jaarbasis van 15% tot 20%. Ook Jansen van ASN zegt een 'spectaculaire groei' te zien van het aantal consumenten dat duurzaam wil beleggen of sparen. 'We krijgen er jaarlijks zo'n 40.000 tot 60.000 klanten bij.' Bovendien gaat het volgens Jansen om zeer betrokken klanten. 'Op onze aandeelhoudersvergaderingen zitten vaak duizend mensen of meer. Ze willen voornamelijk weten welke stappen er zijn gezet en hoe je tot een bepaald besluit bent gekomen. Het benoemen waar je staat is belangrijk. Er is een groeiende behoefte aan duidelijkheid.'
Niet alleen de particuliere belegger belegt steeds vaker duurzaam. Ook institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars gaan over tot een duurzame beleggingsportefeuille. 'Duurzaamheid is de hype allang voorbij', aldus Erik Breen, hoofd Corporate Governance en Sustainability bij vermogensbeheerder Robeco. 'Dat komt omdat de onderliggende trends blijvend zijn. Het is nu eenmaal een feit dat ons water steeds schaarser wordt.' Bij het Zwitserse Sustainable Asset Management (SAM), de duurzame beleggingstak waar Robeco eind 2006 een meerderheidsbelang in kocht, is de groei van duurzame beleggingsproducten vorig jaar met maar liefst 125% toegenomen. De instroom van geld voor de diverse duurzame beleggingen steeg bij SAM van ZFr 4,3 mrd in 2006 naar ZFr 8,3 mrd (euro 5,3 mrd) in 2007. In 2006 bedroeg de groei nog 62%.

De institutionele belegger kan niet achterblijven, want de consument vraagt erom, aldus Breen. 'Er is een sterkere roep om meer verantwoording. De consument heeft steeds meer informatie tot zijn beschikking, is steeds mondiger en ook kritischer geworden.' Alhoewel institutionele beleggers met een 'zakelijke bril' naar duurzaamheid kijken, wordt de vraag naar meer verantwoording herkend, stelt Breen.

Nederland loopt voorop
Ofschoon alle partijen vinden dat er op het gebied van duurzaamheid nog een wereld valt te winnen - geen enkel bedrijf is 100% duurzaam - doen Nederlandse bedrijven het lang niet slecht. Van den Ende, Jansen en Breen noemen alle drie chemieconcern DSM als een goed voorbeeld van een duurzaam bedrijf. 'Dat is toch een bedrijf met een hoge milieudruk. Desondanks pakt DSM de zaken beleidsmatig buitengewoon goed aan. Binnen en buiten het concern wordt daar ook goed over gecommuniceerd', aldus Jansen van ASN. Breen wijst met een voorbeeld daarnaast op Akzo: 'Dat bedrijf heeft een verf voor schepen ontwikkeld waardoor de groei van algen vermindert. Ook zorgt de verf voor minder wrijving waardoor een schip 6% minder energie verbruikt.' ING-manager Van den Ende is zeer gecharmeerd van de duurzame instelling van elektronicaconcern Philips. 'Een zeer vooruitstrevend bedrijf als het gaat om groen beleid ook ten aanzien van het personeel. Ook op het gebied van arbeidsomstandigheden loopt het bedrijf voorop.'


Duurzame fondsen
ING Duurzaam Rendement Fonds
Naast het in 1999 geïntroduceerde ING Duurzaam Rendement Fonds, biedt ING sinds eind januari de ING Liric Duurzaam Top 50 aan. De Liric is een garantieproduct waarbij de belegger na acht jaar kan rekenen op een 100% uitkering van zijn inleg en profiteert van eventuele koersstijgingen. De ING Liric duurzaam Top 50 richt zich op vijftig ondernemingen wereldwijd die duurzaam opereren en volgens ING de beste rendementkansen bieden.
ASN Aandelenfonds
De ASN Bank heeft sinds 1993 het ASN Aandelenfonds en dat is naar eigen zeggen het grootste 'duurzame' aandelenfonds in Nederland. Het fonds belegt wereldwijd in aandelen van beursgenoteerde bedrijven die voldoen aan sociale, maatschappelijke en milieucriteria. ASN heeft met het fonds twee doelen: het bevorderen van duurzaamheid van de samenleving en vooruitzicht op hoog rendement.
SAM Sustainable Water Fund
Het SAM Sustainable Water Fund dat wordt aangeboden door Robeco belegt wereldwijd in technologieën, producten en diensten zoals waterdistributie, waterbeheer, waterzuivering, wateranalyse en irrigatie. Volgens Robeco is het fonds bedoeld voor de belegger die overtuigd is van de potentie van de watermarkt op de lange termijn.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

donderdag 6 maart 2008

Belgen stappen in gasbeurs

Gasnetbeheerder Fluxys neemt belang in Nederlandse energie- en gasbeurs APX

Amsterdam
De Belgische gasnetbeheerder Fluxys heeft een belang genomen in de Brits-Nederlandse gas- en energiebeurs APX. Daarmee wordt Fluxys - vergelijkbaar met de Nederlandse Gasunie - de eerste buitenlandse aandeelhouder van APX. Door het belang van Fluxys heeft APX nu een tweede infrastructuurspeler op de gasmarkt als aandeelhouder, naast de Gasunie .

Ofschoon Fluxys een bescheiden belang van 2,68% overneemt, is dit volgens bestuursvoorzitter Bert den Ouden van APX slechts het begin en vooral een symbolisch gebaar. 'Het is voor het eerst dat we met Fluxys een buitenlandse aandeelhouder krijgen. Er gaan er meer volgen. Met deze stap van Fluxys willen we onze internationale profiel en ambities onderstrepen.' Het is de verwachting dat de Belgen het belang in de loop van de tijd verder zullen uitbreiden. Daar staat voorlopig nog geen bestuursfunctie voor Fluxys tegenover. 'Zij worden net als de andere aandeelhouders geïnformeerd.'

Plannen om APX naar de aandelenbeurs te brengen zijn er vooralsnog niet, zegt Den Ouden. 'Wij willen partneraandeelhouders voor de lange termijn die onze strategie ondersteunen en de markt verbeteren. Dat wil zeggen dat ze moeten geloven in een liquide en transparante Europese energie- en gasmarkt.'

Hoewel op de lange termijn een beursgang niet wordt uitgesloten, is dat volgens Den Ouden nog een paar stappen te ver: 'In die fase zitten we nog niet. Eerst moet de Europese gasmarkt doorzichtig worden.' APX ziet het bevorderen van een efficiënte, transparante en liquide energiemarkt in Noordwest-Europa als kerntaak.

Het Belgische Fluxys neemt de aandelen over van Tennet, de Nederlandse beheerder van het hoogspanningsnet. Tennet houdt na de verkoop een belang van 71,82% in APX. Dit belang zal steeds verder worden afgebouwd, zegt directeur Mel Kroon van Tennet. 'Het is niet ondenkbaar dat we het belang op termijn terugbrengen naar het niveau van de Gasunie.' De Nederlandse Gasunie nam begin 2006 een belang van 25,5% in APX. Tennet is volledig eigendom van de Nederlandse Staat.

Fluxys was via dochterbedrijf Huberator aandeelhouder van de joint venture APX Gas Zeebrugge. Deze in 2005 opgerichte gasbeurs was voor 42% in handen van Fluxys. Dit belang is nu overgenomen door APX, dat nu de volledige eigenaar is van Gas Zeebrugge.

De bedrijven maken niet bekend welk bedrag met de transactie is gemoeid. Volgens APX staan de twee transacties los van elkaar, al kunnen de bedragen wel tegen elkaar worden weggestreept.

Belgen doen mee
Belangen in APX

  • Tennet Holding
    Houdt belang van 71,82%
  • Gasunie
    Kocht in 2005 belang van 25,5%
  • Fluxys
    Neemt een belang van 2,68%

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

woensdag 5 maart 2008

Bikinibonus

De bikini moet van Hennes & Mauritz (H&M) weer de in omzet grootste kledingretailer van Europa maken. De Zweedse kledinggigant verloor deze koppositie in 2006 aan het Spaanse Inditex. Die keten breidde in een snel tempo de Zara-, Berksha- en Massimo Dutti-winkels uit.

Maar de Spanjaarden hebben last van tegenwind. Over het vierde kwartaal rapporteerde Inditex de kleinste winststijging in jaren. De Spaanse consument hield de hand op de knip nadat vorig jaar een eind kwam aan de vastgoedhausse die een decennium lang aanhield. Inditex haalt 40% van zijn omzet uit Spanje. Het aandeel Inditex noteerde in september een hoogste stand van euro 54, maar is sindsdien in een dalende trend terechtgekomen. Gisteren sloot Inditex op euro 32,85. In ruim zes maanden is de koers met circa 40% gedaald.

Het aandeel H&M kent een gelijksoortig koersverloop, alleen is het verlies minder groot. Noteerde H&M in september nog op ZKr 420, gisteren werd een slotkoers van ZKr 333 genoteerd. Daarmee bedraagt het koersverlies over de afgelopen zes maanden ongeveer 20%.

Diverse analisten stellen dat H&M de koppositie op Inditex kan heroveren door meer kleding online te gaan verkopen. De Zweedse keten begon vorig jaar met webwinkels in Duitsland en Oostenrijk. En met succes. Met name tienermeisjes en jonge vrouwen blijken gretige onlineshoppers. Daarbij is vooral de collectie bikini's van euro 10 per stuk een succesnummer. 'H&M begint in te lopen op Inditex en de groeiende webverkoop is een van de redenen', aldus analist Anne Critchlow van Société Générale. Zij noemt H&M een typisch voorzichtig Scandinavisch bedrijf: 'Het stimuleerde de onlineverkopen en het toetreden tot opkomende markten nauwelijks, maar dat is aan het veranderen.'

Momenteel zijn de onlineverkopen van H&M goed voor 1,5% van de totale omzet. Dat percentage zal volgens een schatting van Dresdner Kleinwort over vier jaar 5% zijn en uitkomen op circa ZKr 7 mrd (euro 724 mln). 'H&M weet grote stijliconen aan zich te binden en dit op een goede manier te vertalen naar onlineverkopen', aldus een analist van Kaupthing. Zo werd de speciaal voor H&M ontworpen collectie van de bekende modeontwerper Roberto Cavalli voor 80% via internet verkocht.

Een stijgend aantal internetverkopen moet niet alleen H&M weer een Europese koppositie bezorgen. De analisten stellen dat ook het aandeel omhoog kan. Volgens cijfers van Bloomberg hanteren analisten gemiddeld een koersdoel van ZKr 381,5. Dat zou betekenen dat een koerswinst in het verschiet ligt van circa 15%.

Nu de eerste zonnestralen langzaam de winter verdrijven, zullen de bikiniverkopen zeker aantrekken. Mogelijk geldt dat ook voor de koers van H&M.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

dinsdag 4 maart 2008

Markt rekent op forse rentestap Fed

Door reeks negatieve macrocijfers uit VS wordt nieuwe renteverlaging van 75 basispunten verwacht

Amsterdam
De markt schat de kans op een nieuwe renteverlaging in de VS groot in. De Fed fund-futures, een indicator die aangeeft hoe groot de markt de kans op een renteverhoging of -verlaging inschat, wijzen momenteel op een kans van 72% dat de Federal Reserve bij de volgende rentebijeenkomst de basisrente met 75 basispunten gaat verlagen naar 2,25%. Een week geleden was de schatting nog slechts 2%. Sinds september vorig jaar heeft het Amerikaanse stelsel van centrale banken de rente al met 225 basispunten verlaagd van 5,25% naar 3% nu.

Vorige week zeiden bestuurders van de Federal Reserve, waaronder voorzitter Ben Bernanke, klaar te staan om in te grijpen als het dat nodig acht. Daarbij gaven zij aan dat de groei van de economie belangrijker wordt gevonden dan de oplopende inflatie. Met renteverlagingen wil de Fed de Amerikaanse economie er weer bovenop helpen.

Vrijdag werd al een reeks aan negatieve macrocijfers uit de VS gerapporteerd. Gisteren kwam daar nog meer slecht nieuws overheen. De inkoopmanagersindex voor de Amerikaanse verwerkende industrie, de ISM-index, is in februari gedaald nar 48,3 punten tegen 50,7 in januari. Alhoewel het cijfer licht boven de verwachting van economen was - zij gingen uit van een daling tot 48 punten - wijst een stand onder de vijftig punten op een krimp van de sector. Pas als het cijfer in de buurt komt van de 41 duidt dat op een recessie, aldus economen.

Daarnaast werden maandag de bouwuitgaven over de eerste maand van het jaar bekendgemaakt. Deze daalden in januari met 1,7%, terwijl economen rekenden op een minder harde daling van 0,7%. Bovendien werd het cijfer over december bijgesteld. Over die maand werd eerder een daling van 1,1% gerapporteerd, maar de uitgaven blijken met 1,3% nog iets scherper te zijn afgenomen.

De vrees voor een mogelijke recessie in de VS - sommige economen menen dat de Amerikaanse economie reeds in een recessie zit - gecombineerd met mogelijke nieuwe renteverlagingen, blijft de Amerikaanse dollar onder druk zetten. Tegenover een mandje van zes belangrijke valuta zette de Amerikaanse munt maandag een nieuw dieptepunt neer. Het gewogen gemiddelde van de zes belangrijke munteenheden wordt gemeten in de zogeheten US Dollar Index. Deze graadmeter daalde gisteren naar 73,44, de laagste stand sinds de index in 1973 van start ging. 'De dollar zit in een vrije val tegenover iedere grote valuta en die van de opkomende markten', stelt Jan Loeys van zakenbank JPMorgan in een rapport aan zijn klanten. 'De rente in de VS blijft de achilleshiel van de Amerikaanse munt.'

Volgens een rapport van een technisch analist van sectorgenoot Goldman Sachs kan de dollar tegenover de euro dalen tot een niveau van $ 1,57. Vorige week brak de koers door de weerstand van $ 1,4955 en daardoor kan de munt verder dalen, aldus de analist. Een weerstand is een niveau waarop verkoopdruk ontstaat. 'Nu de psychologische grens van $ 1,50 is doorbroken is het volgende doel de $ 1,5620', aldus het rapport van de Amerikaanse zakenbank.

Door een dalende dollar en een aantrekkende inflatie vluchten steeds meer beleggers in edelmetalen zoals goud. Dat de goudprijs door de psychologische barrière van $ 1000 stijgt, lijkt slechts een kwestie van tijd, stellen diverse marktpartijen. 'De dollar is zwak en er zijn zorgen om de Amerikaanse economie en de kredietcrisis. Tegelijkertijd blijven de prijzen van grondstoffen de pan uit rijzen', aldus grondstoffenhandelaar Ron Schouten van de Hollandsche Bank-Unie tegen persbureau Bloomberg. 'Sommige beleggers hebben het vertrouwen in het financiële systeem verloren. Goud wordt gezien als een veilige haven in onzekere tijden.' De grens van $ 1000 komt steeds dichterbij. Maandag liep de goudprijs op naar een record van $ 992 per ounce. Ook de zilverprijs ging omhoog en brak voor het eerst sinds 1980 door de grens van $ 20. De olieprijs zette eveneens een nieuwe 'all-time high' op de borden: de aprilfuture voor een vat lichte Texaanse olie steeg naar $ 103,75.

In Azië begonnen de beurzen de week lager op zorgen dat de economische problemen in de VS de export zal raken. In Japan werd dit effect versterkt doordat de Japanse yen tegenover de Amerikaanse dollar op het hoogste punt in drie jaar noteerde. Door een oplopende yen wordt de Japanse export geraakt. De Nikkei-index verloor in Tokio 4,5%. Ook andere Aziatische beurzen daalden. Zo verloor in Zuid Korea de Kospi-index 2,3% en in Hongkong leverde de Hang Seng-index 3,1% in.

Arnold Tankuş
© 2008 Het Financieele Dagblad

zaterdag 1 maart 2008

Tumult rond de dollar

Een nieuw dieptepunt voor de dollar en stijgende grondstofprijzen kleurden de week. Macrocijfers wijzen op een oplopende inflatie en bedrijven zijn voorzichtig over de toekomst.

Was de pijngrens volgens economen op $ 1,45 per euro al bereikt, deze week zakte de dollar door de psychologische grens van $ 1,50 om in de loop van de week de $ 1,52 per euro aan te tikken. Directe aanleiding waren uitlatingen van bestuurders van de Federal Reserve. Vicevoorzitter Donald Kohn van het Amerikaanse stelsel van centrale banken liet dinsdag weten dat een vertragende economische groei een grotere bedreiging vormt dan inflatie, en zijn baas Ben Bernanke zei een dag later hetzelfde.

De Fed staat klaar om in te grijpen en dat betekent dat de rente waarschijnlijk verder wordt verlaagd, hoewel de inflatie blijft oplopen. De term stagflatie lijkt daarmee terug te keren op de economische agenda, iets wat sinds de jaren zeventig niet meer is waargenomen. Stagflatie is een combinatie van een oplopende inflatie bij een slecht draaiende economie. 'Een eng woord', zegt handelaar Rik Zwaneveld van AFS Brokers. 'De woorden van Bernanke bevestigden de fragiele toestand van de Amerikaanse economie.' Ook de Europese inflatiecijfers baren zorgen. Aan het eind van de week werd bekend dat de geldontwaarding in de eurozone op jaarbasis is opgelopen naar 3,2%, 1,2 procentpunt boven de doelstelling van de Europese Centrale Bank.

Een direct gevolg van de dalende dollar waren stijgende prijzen voor grond- en voedingsstoffen. De olieprijs zette deze week een record van $ 103 op de borden. Ook de goudprijs bereikte de hoogste stand ooit. Bij andere metalen werden niveaus bereikt die in jaren niet meer zijn gezien. Voedingsmiddelen zoals tarwe, suiker, maïs, sojabonen, cacao, koffie en palmolie noteren eveneens op recordhoogten.

Afschrijvingen kredietcrisis
Ondanks een daling van de markten aan het einde van de week zegt handelaar Zwaneveld dat de markten er goed bij bleven liggen. 'De cijfers die zijn gerapporteerd vielen door de bank genomen mee, maar de macrocijfers die deze week verschenen, geven weinig reden om enthousiast op de beurs te worden. Ik verwacht een verdere daling, want ook de effecten van de kredietcrisis zijn nog lang niet voorbij.'

De cijfers van ABN Amro waren daarvan een goed voorbeeld. De kredietcrisis kostte de opgekochte bank $ 1,56 mrd. Vrijdag werd bekend dat 's werelds grootste verzekeraar American International Group (AIG) door de crisis het grootste kwartaalverlies in zijn 89-jarige geschiedenis heeft geleden. AIG heeft meer dan $11 mrd afgeschreven op kredietderivaten, producten waarmee obligatiehouders zichzelf kunnen indekken tegen verliezen.
Banken en verzekeraars daalden op het nieuws met meerdere procenten. Aan het begin van de handelsweek waren het juist deze aandelen die de beurzen hoger zetten. Beleggers waren opgelucht dat kredietbeoordelaar Standard & Poor's de allerhoogste kredietstatus, de zogeheten triple A-status, voor obligatieverzekeraars MBIA en Ambac intact liet. Ondanks de opluchting vragen veel marktpartijen zich af hoe het mogelijk is dat de triple A-status is behouden. Tenslotte is de waarde van de obligatieportefeuilles van deze verzekeraars fors gedaald. Handelaar Zwaneveld heeft ook twijfels en grijpt ter vergelijking terug naar een nummer van de Nederlandse band Het Goede Doel en noemt de kredietstatus van de obligatieverzekeraars 'een pakketje schroot met een dun laagje chroom'.

Cijferregen
Te midden van het tumult rond de dollar, grondstofprijzen en macrocijfers kwam een flink aantal bedrijven met de jaarresultaten. Bedrijven die zich voorzichtig uitlieten over het lopende jaar werden daarbij afgestraft. 'Dat mag toch geen verrassing zijn?', aldus Zwaneveld. 'Ik zou mijn wenkbrauwen fronsen als ze wel optimistisch waren.' Uitgeversconcern Wolters Kluwer kwam met tegenvallende vooruitzichten en behoorde met een verlies van 10% tot de sterkste dalers van de week. Daarentegen werd in de Midkap voedingsmiddelenbedrijf CSM beloond met een koerssprong van ruim 10%, na gunstige jaarcijfers. Automatiseerder Logica - de toevoeging CMG werd deze week geschrapt - verwacht dat de omzetgroei over dit jaar op hetzelfde niveau uit zal komen als afgelopen jaar. Het aandeel daalde 8,8% en kost inmiddels euro 1,23. Voormalig beurslieveling en industrieel concern Aalberts daalde ook na de cijfers. Op weekbasis noteerde het aandeel echter onveranderd.

Opvallend fenomeen volgens Zwaneveld is het oplopen van de koersen in aanloop naar de publicatie van de cijfers. 'Die bewegingen worden steeds heftiger. Vroeger werd er gehandeld op de feiten, nu wordt er gespeculeerd.'

De meest raadselachtige beweging komt deze week op naam van automaker Spyker. Het aandeel maakte een koerssprong van circa 50% zonder dat enig nieuws viel te bespeuren. 'Wat de oorzaak van de stijging is, is totaal in nevelen gehuld', aldus een verbaasde Zwaneveld.

Arnold Tankuş is redacteur van Het Financieele Dagblad. E-mail: tankus@fd.nl
© 2008 Het Financieele Dagblad