Amsterdam
De olieprijs noteerde gisteren wederom een record: $ 99,29. De grens van $ 100 kwam daarmee heel dichtbij. Het is een kwestie van dagen dat deze grens doorbroken zal worden. Inmiddels begint de hoge olieprijs zijn tol te eisen. Zo gaat een school in het Japanse Yokohama bezuinigen op de lunches voor schoolkinderen als gevolg van de hoge olieprijzen.
Nog aansprekender is het voorbeeld uit de VS, waar steeds meer consumenten overgaan op het stoken van hout. Hout is volgens milieuorganisaties 350 keer vervuilender dan het verbranden van huisbrandolie, maar economisch gezien aantrekkelijk: hout kost de helft minder dan huisbrandolie. 'Ik bespaar bijna $ 2500 per jaar met het stoken van hout', aldus boekhouder Wendy Wells uit New Hampshire tegenover persbureau Bloomberg.
De verkopers van kachels, boilers en ovens die hout stoken doen goede zaken. Mountain Firewood, eveneens afkomstig uit New Hampshire, zag de verkopen dit jaar verdrievoudigen. 'De run begon eind augustus, begin september. Nu de olieprijs de $ 100 nadert zijn de verkopen van houtkachels aanzienlijk gestegen', aldus eigenaar Josh Oldfield. 'Ik zie een duidelijk een correlatie.'
In Azië bereidt Zuid-Korea zich al voor op de winter. De grootste raffinaderij van het Aziatische land, SK Energy, gaat mogelijk de export van diesel met een kwart verlagen. SK gaat hiertoe over om in aanloop naar de winter de productie van kerosine, in Zuid-Korea ook gebruikt als huishoudbrandstof, op te schroeven. De export van diesel daalt in december naar 6,7 miljoen vaten, tegen 7,6 miljoen in november, verwacht SK Energy. Zuid- Korea is de grootste exporteur van diesel in Azië.
'Het zijn kleine voorbeelden, maar je ziet dat de pijngrens is bereikt', zegt beleggingsstrateeg Jeroen Blokland van Iris. 'Zeker omdat de stijging van de olieprijs nu heel snel gaat. Bij een geleidelijke stijging is de gewenning een stuk makkelijker.'
Voor consumenten in de VS is de dure olie het best voelbaar in de benzineprijs. 'Die is door de magische grens van $ 3 per gallon heen. De vraag is hoe dit het budget van de Amerikaanse consument gaat raken.' Voor de Nederlandse benzinegebruiker is $ 3 per gallon nog altijd een koopje, aangezien een Amerikaanse gallon overeenkomt met 3,785 liter. De Nederlandse consument betaalt aan de pomp nu circa euro 1,60 voor een liter.
De pijn voor de Europese en Nederlandse economie valt nog steeds mee, zegt macro-econoom Allard Bruinshoofd van de Rabobank. 'Nederland is voor de helft minder afhankelijk van olie dan in de jaren zeventig en tachtig. Bovendien is de dollar aanzienlijk gedaald waardoor de stijging in euro's meevalt.'
Toch zal ook de Nederlandse consument de pijn gaan voelen: 'In januari krijgen de Nederlandse huishoudens de gasrekening in de bus. Aangezien die gekoppeld is aan de huidige olieprijs, zal die een stuk hoger liggen dan vorig jaar.'
Ofschoon de hoge olieprijs ook Azië zal raken, is het juist deze zich sterk ontwikkelende regio die verantwoordelijk is voor de stijging van de olieprijs. 'De huidige olieprijs is een afspiegeling van de enorme dynamiek in deze regio', aldus Bruinshoofd.
Beleggingsstrateeg Blokland verwacht dat de olieprijs op een hoog niveau blijft, zelfs als de wereldeconomie wat inzakt. 'Mochten we een strenge winter krijgen op het noordelijk halfrond, waar de meeste olie wordt verbruikt, dan is een verdere sterke stijging van de olieprijs denkbaar.'
Ook Bruinshoofd rekent op een blijvend hoge olieprijs. 'Het is nu eenmaal een schaars goed. Hoe de prijs zich verder zal ontwikkelen blijft lastig te voorspellen. Er zit nu veel politiek in de oliewereld.'
De wereld hoeft niet te rekenen op een productieverhoging van de Opec, 'als de Opec al bij machte is om de productie te verhogen'. Het oliekartel geeft speculanten de schuld van de snel oplopende olieprijs, maar volgens Blokland is dit overdreven. 'Er zijn zeker partijen die posities innemen en daardoor de stijging versterken, maar de huidige stijging van de olieprijs is zeker niet alleen op het conto van speculanten te schuiven.'
Zowel Blokland als Bruinshoofd denkt dat de hoge olieprijs de zoektocht naar alternatieven zal versnellen. 'Ik verwacht dat de Amerikaanse regering het produceren van biobrandstoffen en ethanol verder zal stimuleren', aldus Blokland.
Bruinshoofd: 'Er liggen al een heleboel technologieën te wachten. Tot nu waren die te duur. Je ziet ook dat onrendabele olievelden op deze prijs nu weer interessant worden. Zo wordt er geboord in Siberië, dwars door ijslagen heen. Dit was eerst te duur.'
Arnold Tankuş
Download PDF
(c) 2007 Het Financieele Dagblad
