donderdag 6 september 2007

Aantal afgeblazen fusies stijgt snel

Door crisis op kredietmarkt is dit jaar één op de vijf aangekondigde fusies teruggetrokken

Amsterdam
Een op de vijf aangekondigde fusies is dit jaar afgeblazen. Zorgwekkend, want dit aantal komt dicht in de buurt van de 21% aan terugtrekkingen die werden gemeld in 2001, het jaar dat de internetzeepbel uiteenspatte. Sinds 2000 bedraagt het gemiddelde afgeblazen fusies 16%.

Het aantal fusies is dit jaar, ondanks het aantal terugtrekkingen, opgelopen naar een nieuw record. Tot nu toe werd er dit jaar wereldwijd voor $ 3700 mrd gefuseerd. Dat is 51% meer dan in recordjaren 2000 en 2006, blijk uit cijfers van Banc of America Securities.

Augustus was echter een onrustige fusiemaand. In de VS werden vorige maand voor $ 206 mrd aan fusies afgerond. Een daling van maar liefst 64% ten opzichte van juli en een daling van 25% als wordt gekeken naar augustus 2006.

Portfoliomanager Duco Slob van Theodoor Gilissen bevestigt dat de problemen op de kredietmarkt de fusieactiviteiten raken. De reeds aangekondigde deals zullen grotendeels doorgang vinden, verwacht Slob: 'Het is toch gezichtsverlies om een overname die met grote trom is aangekondigd af te blazen.' Het is goed dat de fusieactiviteiten afkoelen, zegt Slob. 'Het begon dit jaar de vormen aan te nemen van de jaren 2000 en 2001, toen ook niet werd gekeken naar wat bedrijven doen maar enkel nog naar rendement. Het is tijd dat de markt uitziekt.' Volgens de portfoliomanager van Gilissen worden bedrijven aangezet hierdoor weer weloverwogen keuzes te maken.

De Nederlandse Bank (DNB) onderschrijft de stelling van Slob en schreef gisteren in haar halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit (OFS) dat de correctie als gevolg van de kredietcrisis een positief effect heeft op de financiële stabiliteit. Bestaande onevenwichtigheden nemen af en het risicobewustzijn bij marktpartijen wordt bevorderd, aldus DNB.

De Duitse bank Dresdner Kleinwort verwacht dat september een gevaarlijke maand wordt: ieder herstel op de kredietmarkt wordt de kop ingedrukt doordat banken te veel krediet op hun boek hebben, stelt de bank. 'Er zit bij de banken deze maand voor $ 300 mrd tot $ 500 mrd ter financiering van overnames in de pijplijn en daar moet wat mee gebeuren', zegt Slob. 'In een normale markt zou dit zo worden opgenomen. Nu zal dit voor een aantal banken pijnlijk worden.'

Dat het risico op bedrijfsobligaties nog altijd groot is, bleek gisteren uit de Itraxx Europe Crossover- index, die de zogeheten verzekeringspremie op een mandje van vijftig risicovolle Europese bedrijfsobligaties meet. Deze index steeg met twee basispunten naar 330. Begin juni bedroeg de premie voor deze verzekering, in jargon 'credit default swap', nog ongeveer 200. Een oplopende credit default swap duidt op het afnemen van de kwaliteit van de bedrijfsobligaties.In aanloop naar de rentebeslissing van de Europese Centrale Bank (ECB), die vanmiddag door voorzitter Jean-Claude Trichet wereldkundig wordt gemaakt, steeg gisteren de vraag naar veiligere staatsleningen. Economen rekenen op een handhaving van de huidige stand van 4%. Het rendement op de tienjarige Duitse staatslening, dat omgekeerd beweegt aan de koers van de obligatie, daalde met 7 basispunten naar 4,20%. Het tienjarig Nederlands schatpapier leverde ook 7 basispunten in tot een rendement van 4,26%.

De rente die banken elkaar onderling rekenen, de zogeheten 'libor', steeg gisteren naar het hoogste punt in zes jaar. De ECB liet daarop weten dat de volatiliteit op de Europese geldmarkt is toegenomen. De bank gaf aan de situatie 'scherp in de gaten' te houden en dat zij klaarstaat om in te grijpen met een geldinjectie als de volatiliteit vandaag aanhoudt.

Op de valutamarkt daalde het Britse pond tegenover de Amerikaanse dollar en de euro. De munt daalde voor de tweede dag op rij op zorgen dat de problemen op de kredietmarkt ook de Britse consument gaan raken. De euro trok aan na tegenvallende macrocijfers vanuit de VS en noteerde aan het eind van de middag $1,3668.

De Europese beurzen daalden voor het eerst in zes handelsdagen. Een tegenvallend macrocijfer over de werkgelegenheid in de VS en een somber rapport over de huizenmarkt zorgden voor een verkoopgolf. Hierdoor dook Wall Street bij de opening in de min.

Vooral banken waren uit de gratie. Lehman Brothers verlaagde het advies voor een aantal financieel dienstverleners zoals Société Générale (-2,9%), Deutsche Bank (-2,4%) en het Britse Northern Rock (-3,7%). Volgens de Lehman-analist gaan Europese banken flink afschrijven op belangen in de subprime-markt.

'Het aantal fusies begon dit jaar de vormen aan te nemen van de jaren 2000 en 2001. Toen werd ook niet gekeken naar wat bedrijven doen, maar enkel nog naar rendement. Het is tijd dat de markt uitziekt'

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

woensdag 5 september 2007

ICTroom schrapt beursgang

Bouwer datacenters ziet geen overnamemogelijkheden en gaat voor autonome groei

Amsterdam
Technologiebedrijf ICTroom ziet af van een beursgang aan Beursplein 5. In november van het vorige jaar ontvouwde het bedrijf uit Hillegom plannen voor een notering aan Alternext die in de tweede helft van dit jaar moest plaatsvinden. 'De urgentie om naar de beurs gegaan is verdwenen', zegt Honoré du Puy. Hij is samen met Sander Nieuwmeijer oprichter en directeur van ICTroom.

ICTroom ontwerpt, bouwt en professionaliseert nieuwe en bestaande energiezuinige serverruimtes en datacenters. Het bedrijf wilde een notering aan de beurs en met de opbrengst wilde het sectorgenoten overnemen. Hoewel het bedrijf met verschillende bedrijven heeft gesproken, weet het geen passende overnamepartij te vinden. 'Om naar de beurs te gaan en vervolgens niks met het kapitaal te doen is not done', aldus Du Puy.

Bovendien zegt het bedrijf voor de huidige ontwikkeling van het bedrijf het geld niet nodig te hebben, want ICTroom kan doorgroeien met eigen middelen: Du Puy: 'Een beursgang om de beursgang is de meest verkeerde reden.'

De huidige wereldwijde kredietcrisis heeft bij het afblazen van de beursnotering geen enkele rol gespeeld, zegt Du Puy. De twee founding partners van het technologiebedrijf sluiten niet uit dat op een ander moment alsnog de weg naar de beurs wordt gezocht. 'Als je naar de beurs gaat, is timing belangrijk, maar in ons geval speelde de huidige onrust niet mee in onze beslissing.'ICTroom startte op het moment dat de internetbubbel in 2001 uiteenspatte. De nu 43-jarige Nieuwmeijer en de 39-jarige De Puy begonnen in een container een onderneming die in korte tijd een gat in de markt vond. Nieuwmeijer heeft een verleden in het leveren van componenten aan datacenters, terwijl Du Puy datacenters exploiteerde. 'Ik ben een typische manager die voor zichzelf wilde beginnen en Sander is altijd al een ondernemer geweest', zegt Du Puy. De combinatie van de twee personen en hun achtergrond bleek een gouden greep. 'We hebben onze formule vanaf het begin uitgetest en het is ons altijd gelukt om autonoom te groeien.

'Na de snelle groei van het bedrijf in de eerste vier jaar, besloten Nieuwmeijer en Du Puy om van 2006 een consolidatiejaar te maken waarin de organisatie werd doorgelicht door externe adviseurs om het bedrijf operationeel voor te bereiden op verdere groei én een beursgang. 'We wilden het bedrijf niet stuk laten groeien', aldus Du Puy.

ICTroom heeft onder meer de diverse overheden als klant en bouwde een groot datacentrum voor vermogensbeheerder Robeco. Voor Euromax Rotterdam werkte ICTroom mee aan de automatisering van een moderne overslagterminal. Onlangs bouwde ICTroom voor Sara Reken- en Netwerkdiensten een ultramodern koelsysteem voor de nieuwe nationale supercomputer Huygens. 'Daar zijn we erg trots op, vooral omdat we flink wat nieuwe technische snufjes moesten toepassen.'

Naast de bouw en inrichting van datacenters wil ICTroom zich richten op het managen van data- en serverruimtes. Het gaat hier om langdurige contracten die een constante omzet garanderen. 'We nemen niets in beheer dat niet door ons zelf is gebouwd, tenzij wij het zelf geüpgraded hebben.' Volgens Nieuwmeijer zijn de eerste contracten in aantocht: 'We zitten nu in het handtekeningencircuit.'

Oprichters en directeuren Du Puy en Nieuwmeijer geven aan dat de orderportefeuille van voor dit jaar, maar ook voor 2008 goed is gevuld. De omzetgrens van euro 10 mln wordt dit jaar ruimschoots doorbroken.

ICTroom
Opgericht in 2001
- Sander Nieuwmeijer
1990 Directeur & eigenaar data file/allround systemen
1997 Verkoopdirecteur Wright Line Europe
2001 Founding partner ICTroom
- Honoré du Puy
1990 Sales KPN, Colt
1998 Directeur InterXion
2001 Founding partner

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

dinsdag 4 september 2007

Willem Middelkoop ziet kredietsysteem ontploffen

Amsterdam
Willem Middelkoop is gefascineerd door geld. De journalist en economisch verslaggever presenteerde gisteren in de Westergasfabriek zijn eerste boek dat vanaf vandaag in de winkels ligt: Als de dollar valt. Wat bankiers en politici u niet vertellen over geld en de kredietcrisis.

Middelkoop, bij kijkers van RTLZ een bekend gezicht als beurscommentator, gaat aan de hand van honderd vragen in op het financiële systeem dat op schulden is gebaseerd, de schuldenberg, de groeiende geldhoeveelheid en de angst van bankiers voor een val van de Amerikaanse dollar.

V: Een boek over de dollar en de kredietcrisis. Lekkere timing.
'Ik moet toegeven dat ik waarschijnlijk een van de weinigen ben die blij is met de huidige kredietcrisis. De timing kan inderdaad niet beter, want voor je het weet word je ingehaald door de realiteit. Drie dagen voordat het boek naar de drukker ging, hebben we de ondertitel aangepast door er "en de kredietcrisis" aan toe te voegen. Gezien de recente ontwikkelingen, was dat logisch.'

V: Waarom dit boek?
'Ik wil al jaren alles geld weten. Waar komt het vandaan, hoe werkt het en wat zijn de geheimen? Geld is macht en de macht verdedigt zijn eigen belangen. Ik vind het vooral zorgelijk dat ons financiële systeem onder grote druk staat. Dat zou eigenlijk niet moeten.'

V: Wat is de conclusie na deze zoektocht?
'Dat we in een illusie leven. Geld wordt uit het niets gemaakt. Onze welvaart is geleend en niet verdiend. Het zijn vooral de woorden van een bestuurder van de Nederlandsche Bank die zijn blijven hangen. Hij zei ooit tegen mij: "Willem, ooit ploft dit systeem." Niemand weet wanneer, maar dit kredietsysteem is eindig. Maar geen paniek, want iedere generatie heeft zijn crisis. In het verleden zijn er wel vaker geldsystemen ontploft. Neem Argentinië of Rusland.'

V: Noem de naam Middelkoop en het antwoord is vaak: hij is een enorme doemdenker.
'Heel vreemd, want ik ben ziekelijk optimistisch. Ook als ik beleg, speculeer ik altijd op stijging. Ik zie mezelf wel als een realist. Daarnaast zie ik mezelf als boodschapper en veel mensen verwarren die met de boodschap. Een groot deel van de mensen wil ook niet gewaarschuwd worden.'

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

Kantoorellende

Beleggers in Samas hebben dit jaar weinig plezier beleefd aan het aandeel. De kantoorinrichter behoort dit jaar tot de brekebeentjes van het Damrak. Begin dit jaar noteerde het aandeel nog euro 8,38. Gisteren sloot Samas 36% lager dan de koers die begin dit jaar op de borden stond. In diezelfde periode won de AScX-index voor kleinere fondsen in Amsterdam 13%.

De benoeming van een nieuwe bestuursvoorzitter, Coen van der Bijl, was gisteren voor een klein groepje beleggers reden om in te stappen, maar veel zoden zette het niet aan de dijk. Samas won 1,1% tot euro 5,32. Daarmee staat de koers van Samas op het niveau van begin 2005.

Met uitzondering van 2005 heeft Samas sinds 2002 geen winst weten te boeken. Het afgelopen boekjaar, dat bij Samas loopt tot en met maart, bleek een rampjaar met een nettoverlies van euro 31,1 mln. Het bedrijf maakte bekend voor euro35 mln aandelen uit te gaan geven en sloot daarnaast een nieuwe kredietfaciliteit af. Dit gebeurde om schulden af te lossen, onder meer wegens problemen bij IT-systeem Harmony.

Hans van der Ven, die anderhalve week geleden opstapte als bestuursvoorzitter van het concern, kwam in maart 2002 aan het roer. Zijn voornaamste doelstelling was het integreren van ongeveer dertien overgenomen buitenlandse kantoorinrichters. Dit moest gebeuren met Harmony, een computersysteem van SAP. Alle onderdelen moesten via Harmony over op één uniform Europees facturerings- en uitleversysteem.

De integratie van dit IT-platform leverde veel problemen op. In Zwitserland en Duitsland verliep alles nog naar behoren, maar in Nederland ging er van alles mis. De problemen waren zo groot, dat sommige klanten geen leveringen ontvingen en zelfs wegliepen. Hierdoor zakten de verkoopcijfers van Samas in. In Frankrijk besloot de kantoorinrichter om de automatisering niet eens meer te verbeteren.

Met de benoeming van een nieuwe bestuursvoorzitter staan er bij Samas geen daadwerkelijk veranderingen op stapel. Van der Bijl treedt aan voor een periode van maximaal twee jaar. De ex-directeur van bouwbedrijf Pontmeyer en bestuurder van uitzendconcern Vedior moet het al ingezette beleid versneld gaan invoeren, luidde de boodschap van Samas. Opmerkelijk, aangezien voorganger Hans ven der Ven opstapte 'wegens een verschil van inzicht over de uitvoering van het beleid'.

Doordat de 59-jarige Van der Bijl wordt benoemd voor een periode van twee jaar, lijkt de benoeming op het aanwijzen van een tussenpaus. Daarnaast heeft Van der Ven altijd aangegeven met Samas zelfstandig verder te willen. Het is daarom niet vreemd om te veronderstellen dat Van der Bijl met een ander doel is aangesteld. Namelijk Samas in rap tempo klaarstomen voor een verkoop.

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

zondag 2 september 2007

Chinese Stuipen

Roep dezer dagen het woord 'krediet' en de paniek slaat toe. In de gehele wereld dalen de beurzen op negatieve berichten van de Amerikaanse hypotheekmarkt en leningen die niet aan de man kunnen worden gebracht.

De aandelenbeurs van China, de Shanghai Composite Index, trekt zich weinig tot niets aan van de paniek die de wereldwijde aandelenmarkten in zijn greep heeft. Maandag noteerde de index, alsof er niets aan de hand was, voor de zoveelste keer dit jaar een record.

Gisteren moest de Chinese beurs dan toch een stap terug doen en leverde zij 3,8% in. Volgens sommige analisten een rechtstreeks gevolg van de kredietcrisis die in New York oplaaide. Sjanghai volgde de markt in Hongkong, de Hang Seng, die dezelfde handelsdag een flinke veer moest laten.

Andere analisten vragen zich hardop af of de daling van gisternacht daadwerkelijk toe te schrijven is aan de problemen op de Amerikaanse hypotheek- en kredietmarkt. China heeft problemen van een geheel andere orde, namelijk oververhitting van de economie en de aandelenbeurs. Het gaat in China erg hard, veel te hard.

Vorige maand werd bekend dat de Chinese economie in het tweede kwartaal met 11,9% is gegroeid. Het was de sterkste groei in twaalf jaar. Economische grootheden zoals Japan en Groot-Brittannië zijn al ingehaald. China is inmiddels de op drie na grootste economie ter wereld, en heeft de huidige nummer drie, Duitsland, in het vizier.

De regering in Peking doet er alles aan om de economie af te remmen. Maandag heeft de centrale bank van China de banken voor de zoveelste keer dit jaar de opdracht gegeven meer reserves aan te houden. De rente is dit jaar al drie keer verhoogd om de investeringen af te remmen en vanwege een oplopende inflatie - in juni 4,4%. De belastingen op spaargeld zijn verlaagd om sparen aantrekkelijker te maken, terwijl de beursbelasting scherp is verhoogd. Allemaal maatregelen om de beleggingsdrempel voor de Chinezen te verhogen. Het helpt allemaal niets. De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs verwacht voor dit jaar een economische groei van maar liefst 12,3%.

De daling van gisteren kan het best worden omschreven als een correctie. Beleggers in de Shanghai Composite Index hebben weinig te klagen. Sinds begin dit jaar, inclusief de daling van gisteren, staat de index circa 60% hoger. Wordt de stand vergeleken met die van een jaar terug, dan staat er een rendement van bijna 170% op de borden.

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad

zaterdag 1 september 2007

Markt kredietderivaten zit op slot

De prijs van kredietderivaten is de laatste weken sterk opgelopen. Toch is er nauwelijks handel. 'Banken willen op dit moment geen posities innemen', zegt Han Rijken, hoofd kredietbeleggingen van ING Investment Management.

Amsterdam
De markt voor kredietderivaten heeft een liquiditeitsprobleem. Deze markt kende de laatste jaren een onstuimige groei, maar is nu stilgevallen door het tumult op de financiële markten.

Kredietderivaten beschermen de obligatiehouder tegen wanbetaling. Wanneer een bedrijf omvalt, krijgt de koper van het derivaat de hoofdsom van de uitstaande obligatie terug van de verkoper. In ruil daarvoor moet hij de beschermde obligatie leveren.

Daarnaast worden kredietderivaten steeds vaker gebruikt om risico's op te zoeken. De koersbewegingen van de zogeheten 'credit default swaps' bewegen in lijn met de koersbewegingen van de onderliggende obligaties. Maar omdat de hoofdsom niet hoeft te worden betaald, is het veel goedkoper om met derivaten een obligatieportefeuille na te bootsen. De markt voor kredietderivaten heeft voor een groot deel de handel in bedrijfsobligaties vervangen.

Door het speculatieve karakter van veel beleggers heeft de markt voor kredietderivaten een eigen dynamiek gekregen. Zo laten de default swaps zich goed gebruiken om hele obligatieportefeuilles na te bootsen.

De markt voor kredietderivaten is de laatste jaren onstuimig gegroeid en bedroeg eind vorig jaar $ 34.500 mrd. Daarmee is de omvang van deze markt inmiddels groter dan de onderliggende obligatiemarkt en een populair alternatief voor bedrijfsobligaties geworden.

Niet iedere belegger kan toetreden tot deze markt waar miljarden in omgaan. Het zijn vooral de grote zakenbanken zoals JPMorgan, Deutsche Bank en Morgan Stanley die handel domineren. Zij zijn de grote verkopers van kredietrisico en kredietverzekering.

De iTraxx Crossover Index, die de verzekeringspremie op een mandje van risicovolle Europese bedrijfsobligaties meet, sloot gisteren op een premie van rond de euro 340.000. Ter vergelijking: eind juni noteerde de verzekering nog euro 220.000. Op het hoogtepunt van de subprime-crisis eind juli noteerde de index een hoogste stand van euro 507.000.

Sinds de subprime-crisis ook andere delen van de kredietmarkt heeft geraakt, is de handel de laatste anderhalve maand een stuk minder liquide geworden.

Ruben van Leeuwen, econoom bij ABN Amro, signaleert 'weinig beweging en vertrouwen' in de markt voor kredietverzekeringen. 'Deze markt wordt eigenlijk nu pas voor het eerst getest. De handel in kredietverzekeringen kende tot nu toe alleen een positieve kredietomgeving', aldus de econoom.

Ook Han Rijken, hoofd kredietbeleggingen van ING Investment Management, signaleert een lastige markt. 'Het is absoluut minder geworden. Er zijn een hoop banken die op dit moment geen posities willen innemen. De liquiditeit is duidelijk afgenomen. Volgens Rijken is het overigens makkelijker om risico te nemen, in jargon 'selling protection', dan risico af te stoten - 'buying protection'.

Het gevolg van deze illiquide markt is dat partijen en fondsbeheerders nauwelijks kunnen schuiven met hun portefeuille. 'Het is zeer moeilijk om te bewegen. Je kunt nog wel handelen, maar dan moet een forse prijs worden betaald. Het is nu heel moeilijk om een portefeuille bij te sturen.'

Rijken denkt dat de markt de bedrijfsresultaten over het derde kwartaal - en dan met name die van banken en financiële instellingen - afwacht. 'De financiële wereld zal vooral kijken naar bijzondere posities en daarbij kunnen nog lijken uit de kast vallen.' Vervolgens kan de handel kan weer aantrekken als er meer duidelijkheid in de markt komt. 'Transparantie is nodig, men wil simpelweg weten waar de risico's liggen.'

Analist Chien Wang van Rabo Financial Markets bevestigt het gebrek aan transparantie in de kredietmarkt. 'De belangrijkste voorwaarde voor het stabiliseren de markt is volledige informatie over de grootte van de subprime-deelnemingen bij financiële instellingen en het risico die eindbeleggers lopen in hun huidige portefeuille.'

Wang noemt de huidige situatie in de markt een 'liquiditeitscrisis'. Mocht meer slecht nieuws naar buiten komen rond de subprime-crisis, dan zal de markt voor kredietderivaten hevige bewegingen laten zien. Voornamelijk vanwege het gebrek aan vertrouwen, aldus de Rabo-analist.

ABN Amro-econoom Van Leeuwen verwacht een eventuele negatieve nieuwsstroom vooral van hedgefondsen omdat deze minder transparant en liquide zijn. De Amerikaanse kredietbeoordelaar Moody's waarschuwde eerder deze week dat er nog hedgefondsen kunnen omvallen. Van Leeuwen: 'Dan kan de handel in kredietderivaten helemaal droogvallen.'

Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad