Amsterdam
In de financiële markten worden ze liefkozend 'Fannie en Freddie' genoemd: Fannie Mae en Freddie Mac. De bedrijven zijn de grootste opkopers van hypotheken in de VS. Beide beursgenoteerde bedrijven bundelen hypotheken en verkopen ze vervolgens weer door als zogeheten 'mortgage backed securities'. Deze pakketten worden doorverkocht aan institutionele beleggers, zoals in Nederland het ABP.
Fannie Mae, een afkorting van Federal National Mortgage Association, werd in 1938 opgericht door president Franklin Roosevelt als onderdeel van zijn New Deal-plan om de economie in de VS erbovenop te krijgen ten tijde van de grote depressie in de jaren dertig. Fannie Mae moest ervoor zorgen dat zo veel mogelijk Amerikanen een eigen huis zouden bezitten. In 1968 werd het bedrijf geprivatiseerd en in 1970 ging het bedrijf naar de beurs. In hetzelfde jaar werd Freddie Mac opgericht om de monopoliepositie van Fannie Mae tegen te gaan.
De concerns profiteren van gunstige financieringsmogelijkheden, doordat ze de status van 'government sponsored enterprises' hebben. Fannie en Freddie konden hierdoor geldleningen goedkoop maken, omdat de bedrijven voorrechten hebben op het gebied van belasting- en kapitaalseisen. De status geeft de bedrijven ook het recht om een veel lager eigen vermogen te hebben. Voor Fannie Mae bedroeg het eigen vermogen in 2005 4,2%. In de jaren ervoor was dit nog lager: 3,5% in 2004 en 3,3% in 2003.
Fannie en Freddie kwamen in 2003 in de problemen door grootschalige boekhoudfraude. Freddie Mac moest de winst met $ 5 mrd bijstellen wegens een verkeerde waardering van derivaten. Bij Fannie Mae zou de directie de resultaten hebben aangepast om zo hogere bonussen binnen te halen.
De twee door de overheid opgezette bedrijven worden door de financiële markten min of meer gezien als staatsondernemingen en om die reden wordt vaak gedacht dat ze staatsgarantie genieten. In 2004 liet toenmalig minister van financiën John Snow weten dat hier geen sprake van is: 'Wij verzetten ons sterk tegen de gedachte dat de overheid deze twee grote bedrijven nooit failliet zal laten gaan.' Toch overheerst het idee dat de Amerikaanse overheid de twee bedrijven nooit zal laten omvallen, wegens de enorme impact die dat zou hebben op de Amerikaanse economie.
Voormalig Fed-voorzitter Alan Greenspan zei in 2005 tegen het Congres dat verdere groei van de beide bedrijven een risico zou vormen voor de stabiliteit van de Amerikaanse economie. Hij vreesde dat ze door hun omvang te machtig zouden worden.
Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad
woensdag 8 augustus 2007
Machtige Fannie en Freddie
Gepost door Arnold Tankuş op woensdag, augustus 08, 2007 0 reacties
Labels: kredietmarkt, VS
Lucht op hypotheekmarkt in VS klaart op
Grote hypotheekopkopers Fannie Mae en Freddie Mac vragen om versoepeling regels
Amsterdam
De lucht op de hypotheekmarkt in de Verenigde Staten klaart op. De grote hypotheekopkopers Fannie Mae en Freddie Mac hebben toestemming gevraagd meer leningen te mogen opnemen. Dit zou tot doorstroom kunnen leiden op de nu verstopte kredietmarkt.
Andere hypotheekverstrekkers hopen dat de toezichthouders het verzoek inwilligen. Zij denken dat op die manier de crisis op de Amerikaanse hypotheekmarkt kan worden beteugeld.
Fanny Mae en Freddie Mac richten zich op kredietwaardige huizenbezitters. Het gaat dus nadrukkelijk niet om het overnemen van leningen in de zogeheten 'subprime'-markt, aldus Richard Syron, bestuursvoorzitter van Freddie Mac. Dit werd afgelopen zaterdag gesuggereerd in The New York Times. Subprime-leningen worden verstrekt aan de armere Amerikaan. Syron: 'Er zijn leningen verstrekt die nooit verstrekt hadden mogen worden. Als deze markt van meer liquiditeit wordt voorzien, kan de situatie op de lange termijn alleen maar verergeren.'
De crisis op de Amerikaanse hypotheekmarkt wordt veroorzaakt door een stijging van de rente en een daling van de huizenprijzen. Een deel van huizenbezitters kan niet meer aan de betalingsverplichtingen voldoen. Dit leidt tot een crisis in de subprime-markt. Veel financiële instellingen hebben wegens de problemen afschrijvingen gedaan op deze waardepapieren. Dat heeft al geleid tot het faillissement of een aanvraag van surséance van betaling van banken zoals American Home Mortgage Investment, New Century Financial en Alliance Bancorp.
Dat Fannie Mae en Freddie Mac meer schulden op zich nemen, wordt gezien als een positief signaal voor de kredietmarkten. De aandelen van Fannie Mae en Freddie Mac schoten maandag met 10% en 7,7% omhoog.'Door als grote koper op de markt te opereren wordt de angel uit een markt gehaald die op slot zit', zegt David van de Zande van Theodoor Gilissen. Volgens hem wordt zo een mogelijke 'credit crunch' voorkomen. Dit is het afknijpen van de kredieten waardoor de economie gaat haperen. Van de Zande: 'Daarnaast kunnen beide bedrijven wellicht een beter rendement behalen, doordat ze op een moment in de markt komen waarop eigenlijk niemand meer wil kopen. Op die manier treden ze op als liquiditeitsverschaffer en dat heeft geluid tot opluchting.'
Ook in Europa is inmiddels enige opluchting te bespeuren na de klap van vorige week. Toen bleek de Duitse Bank IKB euro 17,5 mrd te hebben geïnvesteerd in schuldpapier dat waarin onderliggende dubieuze Amerikaanse hypotheken zijn gebundeld.
Bij een van de grootste banken in Europa, Deutsche Bank, die veel in internationale transacties meedoet, bleek dit juist mee te vallen. De financiële topman van het Duitse bankbedrijf, Anthony Di Iorio, meldde vorige week dat de risico's van de bank in Amerikaanse hypotheekproducten tamelijk beperkt zijn. Zijn bank blijkt alleen te handelen in hypotheekpapier en het niet aan te houden als belegging.
Di Iorio: 'Wij zijn een handelaar in het papier en geen eindbelegger.' Hij kon voor Deutsche Bank een 31% hogere kwartaalwinst rapporteren. De bank zegt kieskeurig te zijn met de kwaliteit van de debiteuren. 'Wij voelen ons comfortabel met de kwaliteit van de namen, waarmee we zaken doen', aldus Di Iorio.
Een ander testcase in Europa was de herverzekeraar Swiss Reinsurance. De grootste herverzekeraar ter wereld blijkt bijna geen last te hebben van de problemen op de Amerikaanse hypotheekmarkt. De winst was hoger door het uitblijven van natuurrampen, zoals orkanen in de VS die de resultaten soms afromen. Tegen toekomstige tegenvallers met de probleemhypotheken zegt de verzekeraar zich deels te hebben afgedekt.
Ook de grootste verzekeraar van Europa Allianz liet vorige week geruststellende woorden over de Amerikaanse huizenmarkt horen. Vooralsnog geen olievlekwerking naar de Duitsers. Slechts 0,16% van alle bezittingen van de verzekeraar heeft indirect betrekking op die risicohypotheken. Dit komt overeen mer een bedrag van euro 1,7 mrd, nog altijd imposant.
Ook het Frans-Belgische Dexia, in Nederland bekend van zijn Legiolease-activiteiten, heeft bekend gemaakt dat de huizencrisis in de VS een gering effect op de bank heeft. Dexia, dat een Amerikaans dochterbedrijf heeft, is 'heel goed gedekt. Er zal geen verlies uit voorkomen, zelfs niet in geval van een verdere toename van de wanbetalingen van de schuldenaar', aldus Claude Piret, bij Dexia verantwoordelijk voor risicomanagement.
In Japan kreeg de koers van de Shinsei Bank dinsdag een impuls toen het verlies op subprime beperkt bleef tot $ 30 mln. Beleggers hadden erger verwacht. Er schuilt nog wel een addertje onder het gras, want het totale subprime-risico beloopt $ 200 mln. 'Armageddon-verhalen zijn echter overdreven', zegt analist David Threadgold in Tokio.
Gert van der Have en Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op woensdag, augustus 08, 2007 0 reacties
Labels: kredietmarkt, VS
Subprime jaagt de markt in de gordijnen
'Subprime' is een schrikwoord geworden voor financiële markten. Het doelt op hypotheken voor huizenkopers die daar volgens de standaardvoorwaarden niet voor in aanmerking komen.
De kiem ontstond in 2003 en 2004 door de extreem lage rente van 1% die de Amerikaanse centrale bank, Fed, hanteerde. Hierdoor ontstond een markt voor hypotheken aan weinig draagkrachtigen.
Hoewel in de jaren daarna de rente steeg, gingen de hypotheekverstrekkers gewoon door om huizen te financieren van weinig draagkrachtigen. Zij werden steeds agressiever door de grote onderlinge concurrentie en deinsden er niet voor terug om hypotheken te geven aan schuldenaars die geen loonstrookje konden overleggen. De kandidaat-huizenbezitters kregen lokkertjes in de vorm van een lage instaprente die na twee of drie jaar werd aangepast. Door de stijging van de huizenprijs konden kredietnemers ook gemakkelijk aanvullende hypotheken krijgen op basis van verwachte verdere stijgingen.
De hypotheekverstrekkers verkochten hele portefeuilles door, vaak in een mix van debiteuren met een verschillende kredietwaardigheid. Hiermee maakten zij hun balans schoon om opnieuw hypotheken te kunnen verstrekken. Vooral zakenbanken op Wall Street kopen deze portefeuilles, verpakken ze en plaatsen ze door bij andere financiële partijen als pensioenfondsen, verzekeraars en collega-banken.
De subprime-hypotheekleners vormen echter nog steeds de basis voor deze gestapelde stukken, al dekken veel kopers het risico weer af met een garantie-instrument. Volgens obligatiebelegger Pimco, beslaan de subprime-hypotheken 10% tot 15% van de Amerikaanse hypotheekmarkt.
Gert van der Have en Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op woensdag, augustus 08, 2007 0 reacties
Labels: kredietmarkt, VS
dinsdag 7 augustus 2007
Risicomanagement terug op agenda
Laat het woord 'subprime' vallen en de schrik slaat beleggers om het hart. Toch is het goed dat de problemen van de Amerikaanse hypotheekmarkt naar boven komen. 'Beleggers moeten weer terug naar de basis', zegt Marc van Heel van Pimco.
Amsterdam
Een jaar geleden kende bijna niemand de term 'subprime', de markt voor risicovolle Amerikaanse hypotheken. De subprime-markt is de oorzaak van de huidige onrust op de aandelen- en kredietmarkten.
Marc van Heel is sinds zeven jaar de directeur van Pimco in de Benelux. De 43-jarige Van Heel houdt zich al sinds 1985 bezig met obligaties - 'veel spannender dan aandelen' - en was eerder in zijn loopbaan actief als hoofd vastrentende waarden bij Philips.
Vermogensbeheerder Pimco, sinds 2000 een zelfstandig opererende dochter van Allianz Global Investors, belegt sinds 1971 alleen in obligaties en heeft in totaal voor euro 520 mrd aan krediet in beheer.
V: Om met de deur in huis te vallen: de 'subprime' hypotheekmarkt, hoe zit het nu eigenlijk?
'De Amerikaanse hypotheekmarkt bestaat uit drie delen. Het grootste deel, zo'n 50%, bestaat uit gegarandeerde overheidsgecertificeerde "triple AAA"-leningen. Dat zijn ijzersterke hypotheekleningen. Bij dit type leningen is het aflossingsgedrag veel belangrijker en dit is goed in te schatten. Daaronder komen de zogeheten Alternatives, leningen van zeer gegoede debiteuren en goed voor 35% tot 40% van de markt. Als laatste komt de subprime-markt, dat zijn de meest risicovolle hypotheekleningen. Het gaat hier om een relatief klein deel van de hypotheekmarkt: circa 10% tot 12%.'
V: Dit is toch niet van vandaag op morgen misgegaan?
'Wij lichten eens in de twee jaar de Amerikaanse hypotheekmarkt in zijn geheel door en kwamen eind 2005 al tot de conclusie dat er fundamenteel iets mis was op de Amerikaanse hypotheekmarkt: het was gebaseerd op prijsstijging. Particulieren speelden zelf makelaar en kochten een tweede huis in de hoop deze met winst te kunnen doorverkopen. Nu de huizenprijzen in de VS flink dalen komt het probleem dat eerder werd gemaskeerd, aan de oppervlakte. De kredietwaardigheid van de consument speelt nu weer een rol en niet de onderliggende waarde van het huis, want dat daalt in prijs. Huizenbezitters kunnen niet meer aan de betalingsverplichting voldoen en zijn de klos. De huizen van deze consumenten komen in de verkoop en dat zorgt voor een extra druk op de huizenprijzen. Het is nu afwachten hoe ver die prijsdaling doorzet.'
V: Risicovolle klanten in de VS die een hypotheek willen, moeten toch ook aan bepaalde eisen voldoen?
'Dat viel in de praktijk nogal tegen. De voorwaarden voor dit soort leningen waren volledig irreëel. Een huizenkoper kon invullen dat hij een jaarsalaris had van $ 100.000, maar er was eigenlijk niemand die dat controleerde. Een voordeel van de huidige problemen is dat eisen weer scherper worden gesteld en dit soort zaken weer worden gecontroleerd.'
V: Hoe kan het dat dit niet eerder naar buiten is gekomen?
'Stelselmatig zijn er problemen onderschat. De eerste signalen kwamen in december en januari al naar buiten. Toen vielen al een twintigtal bedrijven om, maar die waren te klein om de krantenkoppen te halen. Maar dat was een eerste waarschuwing. Ik vind het echt schokkend om te horen dat bij Bear Stearns twee fondsen zijn omgevallen. Deze bank is een van de specialisten. Zij zouden juist als een van de eersten moeten weten wat er in de markt speelt. Een voordeel is dat door dit soort excessen risicomanagement weer op de agenda is komen te staan.'
V: De rest van de kredietmarkt lijdt nu ook onder deze problemen. Hoe kon het overslaan?
'Er is heel lang vertrouwd op liquiditeit in de markt voor deze hypotheekleningen. Veel banken zijn actief geweest in het verpakken en doorverkopen van risicovolle hypotheekleningen. Er was altijd een prijs te maken. Op het moment dat het slecht gaat, geeft niemand thuis en zijn deze hypotheekpakketten niet of nauwelijks meer te verkopen. Beleggers nemen dan winst op andere obligaties waar nog wel goed in te handelen is. Ze doen wat obligaties uit de opkomende markten van de hand of verkopen bedrijfsobligaties, terwijl voor dit soort obligaties er fundamenteel niets is veranderd. De wereldeconomie groeit nog steeds hard.'
V: En nu?
'We moeten weer terug naar de basis. Het onderscheidend vermogen moet weer terugkomen en je moet dus goed kijken welk risico je loopt. Kijk naar de verschillen per bedrijf. Niet iedere risicovolle bedrijfslening is nu ineens een slechte belegging geworden. Juist in dit soort tijden liggen er kansen voor beleggers.'
Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op dinsdag, augustus 07, 2007 0 reacties
Labels: Beleggen, kredietmarkt
zaterdag 4 augustus 2007
Optiehandel leeft op bij koersdaling
De beurscorrectie van de afgelopen weken zorgt voor topomzetten op de optiebeurzen. Particuliere beleggers zien de lagere koersen vooral als een koopmoment. Gevaarlijk, menen professionele handelaren.
Amsterdam
Kopen op dips. Zo handelen particuliere beleggers tijdens de correctie die de beurzen de afgelopen weken trof. Terwijl miljarden aan beurswaarde verdampt, bezorgt de correctie de optiebeurzen bovengemiddelde omzetten.
Nu de beurzen dalen, nemen de volumes op de optiebeurs snel toe. Op topdag 27 juli daalt de AEX-index richting de 526 punten en noteert de optiebeurs van NYSE-Euronext een van de drukste handelsdagen in de geschiedenis: in volumes is het de op een na drukste handelsdag aller tijden.
Tijdens de koerscorrectie laat de particuliere belegger zich niet onbetuigd, zegt Marcel Kalse van Alex. De internetbroker, met ruim honderdduizend klanten de grootste van Nederland, zag de volumes op opties de afgelopen weken met 30% tot 40% toenemen. 'De belegger is erg actief. Op sommige dagen lagen de volumes zelfs 50% hoger dan gemiddeld. In de hele maand juli waren de volumes bovengemiddeld', aldus Kalse.
Opvallend genoeg handelen beleggers tegen de markt in. Op dagen dat de index stijgt, kopen beleggers puts, waarmee ze op koersdaling speculeren. Bij scherpe dalingen worden juist calls gekocht, die meer waard worden bij een koersstijging. Toch waren veel beleggers echter te vroeg met het anticiperen op een herstel van de AEX-index. 'Een groot deel van onze klanten stapte rond de 540 punten al in de callopties', zegt Kalse.
Particuliere beleggers van Alex handelen vooral in opties op de Amsterdamse index. 'Daarna komt er een hele lange tijd helemaal niets.' De particuliere belegger heeft een flinke vinger in de pap gekregen, want de klanten van Alex zijn goed voor bijna een derde in de handel in AEX-opties.
Kalo Bagijn, bestuurder van concurrent Binck, met circa zeventigduizend klanten de nummer twee na Alex, neemt eveneens meer transacties waar. Hij durft dit niet in zijn geheel toe te schrijven aan de volatiele aandelenmarkten, wegens de aanwas van circa 1500 nieuwe klanten per maand. 'Het is een gebruikelijk beeld dat als de markt flink in beweging komt, actieve beleggers nog actiever worden. Bij meer beweging, liggen er ook meer kansen', zegt Bagijn.
Volgens optiehandelaar Govert Heijboer van Saen Opties uit Amsterdam reageert de optiebeurs precies zoals het hoort tijdens een flinke koerscorrectie. Door de enorme bewegingen van de afgelopen weken, waarin de AEX-index op sommige dagen met soms wel tien punten beweegt, is de factor beweeglijkheid (volatiliteit) hard opgelopen. Een hogere volatiliteit betekent een hogere optieprijs. Heijboer is het opgevallen dat die volatiliteit heel snel is toegenomen, sneller dan bij eerdere correcties dit jaar. 'Een teken dat de markt heel erg nerveus is', stelt de optiehandelaar.
De factor volatiliteit is vooral opgelopen bij kortlopende optieseries die hun expiratie, de afloopdatum van een optie, kennen op de derde vrijdag van augustus of september. Ook van opties die geen intrinsieke waarde hebben - in jargon 'out of the money-opties' geheten - is de prijs door de toegenomen beweeglijkheid snel opgelopen. Bij een beurs die binnen twee weken een beweging van bijna dertig punten maakt, kan een optie die nu geen waarde heeft, volgende week wel een intrinsieke waarde hebben en wordt dan 'in the money'.
Voor de particuliere belegger schuilt juist hier een groot risico, zegt Cees Smit, directeur van Today's Beheer. 'Natuurlijk kunnen de beurzen weer herstellen. Maar als dat niet in dezelfde snelheid gaat als de daling, dan kan de index wel stijgen, maar dit wil niet zeggen dat de optieprijs van een call in waarde toeneemt. De volatiliteit die heel snel in de koers is gelopen, loopt er dan ook net zo hard weer uit.'
Smit zegt dat zijn klanten rond de hoogste stand van de AEX-index, circa 560 punten, veel puts hebben gekocht. 'De volatiliteit was toen laag en de premie van een put ook. Ik heb mijn klanten de afgelopen week winst zien nemen op deze puts.'
'Zeer speculatief', vindt ook optiehandelaar Heijboer het kopen van callopties tijdens correcties. Zeker als het gaat om het kopen van kortlopende opties, 'maar als je het gelijk aan je zijde hebt, kan het natuurlijk prima werken.'
Als alternatief termijncontract voor de optie wijst Heijboer op de future. In de prijsontwikkeling van de future speelt de volatiliteit namelijk geen rol. Het schrijven of verkopen van een optie kan nu juist erg interessant zijn. Door de hoge volatiliteit is de optiepremie hoog. Toch maant de optiehandelaar tot voorzichtigheid: 'Met een beurs die zo hard heen en weer gaat, raad ik het niemand aan om een putje op de AEX-index te gaan schrijven.'
Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op zaterdag, augustus 04, 2007 0 reacties
Labels: Beleggen
donderdag 2 augustus 2007
Chinese stuipen
Roep dezer dagen het woord 'krediet' en de paniek slaat toe. In de gehele wereld dalen de beurzen op negatieve berichten van de Amerikaanse hypotheekmarkt en leningen die niet aan de man kunnen worden gebracht.
De aandelenbeurs van China, de Shanghai Composite Index, trekt zich weinig tot niets aan van de paniek die de wereldwijde aandelenmarkten in zijn greep heeft. Maandag noteerde de index, alsof er niets aan de hand was, voor de zoveelste keer dit jaar een record.
Gisteren moest de Chinese beurs dan toch een stap terug doen en leverde zij 3,8% in. Volgens sommige analisten een rechtstreeks gevolg van de kredietcrisis die in New York oplaaide. Sjanghai volgde de markt in Hongkong, de Hang Seng, die dezelfde handelsdag een flinke veer moest laten.
Andere analisten vragen zich hardop af of de daling van gisternacht daadwerkelijk toe te schrijven is aan de problemen op de Amerikaanse hypotheek- en kredietmarkt. China heeft problemen van een geheel andere orde, namelijk oververhitting van de economie en de aandelenbeurs. Het gaat in China erg hard, veel te hard.
Vorige maand werd bekend dat de Chinese economie in het tweede kwartaal met 11,9% is gegroeid. Het was de sterkste groei in twaalf jaar. Economische grootheden zoals Japan en Groot-Brittannië zijn al ingehaald. China is inmiddels de op drie na grootste economie ter wereld, en heeft de huidige nummer drie, Duitsland, in het vizier.
De regering in Peking doet er alles aan om de economie af te remmen. Maandag heeft de centrale bank van China de banken voor de zoveelste keer dit jaar de opdracht gegeven meer reserves aan te houden. De rente is dit jaar al drie keer verhoogd om de investeringen af te remmen en vanwege een oplopende inflatie - in juni 4,4%. De belastingen op spaargeld zijn verlaagd om sparen aantrekkelijker te maken, terwijl de beursbelasting scherp is verhoogd. Allemaal maatregelen om de beleggingsdrempel voor de Chinezen te verhogen. Het helpt allemaal niets. De Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs verwacht voor dit jaar een economische groei van maar liefst 12,3%.
De daling van gisteren kan het best worden omschreven als een correctie. Beleggers in de Shanghai Composite Index hebben weinig te klagen. Sinds begin dit jaar, inclusief de daling van gisteren, staat de index circa 60% hoger. Wordt de stand vergeleken met die van een jaar terug, dan staat er een rendement van bijna 170% op de borden.
Arnold Tankuş
Download PDF
Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad
Gepost door Arnold Tankuş op donderdag, augustus 02, 2007 0 reacties
Labels: Boven de Markt, China
