Analisten rekenen op sprong olieprijs

Door kredietcrisis zijn investeringen in oliesector dusdanig verlaagd dat prijsstijging niet kan uitblijven

Amsterdam
Maandag moest de olieprijs een stapje terug doen na de scherpe stijging vorige week. Toen steeg het zwarte goud nog meer dan 3% in waarde. De lagere olieprijs was voornamelijk toe te schrijven aan een sterkere Amerikaanse dollar.

Gisteren zakte de olieprijs naar circa $ 68. Afgelopen vrijdag bereikte een vat ruwe olie voor het eerst in maanden nog de $ 70 om uiteindelijk lager te sluiten. De olieprijs bereikte in december een dieptepunt van $ 32. Alleen al in de maand mei steeg de prijs met 30%, de sterkste stijging sinds 1974.

Beleggers proberen zich de laatste maanden met grondstoffen in te dekken tegen een oplopende inflatie doordat de dollar in waarde zakt. De Amerikaanse munt werd enkele maanden geleden nog gezien als een veilige haven, maar met het terugkeren van de rust op de financiële markten is de munt scherp in waarde gedaald ten opzichte van de euro.

Daarnaast heeft de organisatie van olieproducerende landen, de Opec, de productie van olie in een recordtempo verlaagd om een einde te maken aan de scherpe prijsdaling.

Deskundigen zitten grotendeels op een lijn als het gaat over het verdere verloop van de olieprijs. Die gaat omhoog, stellen zij. Zo verhoogde analist Arjun Murti van Goldman Sachs, die al eerder waarschuwde voor hoge olieprijzen, vorige week zijn verwachting voor de gemiddelde olieprijs dit jaar van $ 60 naar $ 70. Michael Spencer, chef-econoom van Deutsche Bank, gaat voor het lopende jaar uit van een olieprijs van gemiddeld $ 50, maar denkt aan $ 65 aan het einde van 2010.

Lawrence Eagles, analist van de Amerikaanse bank JPMorgan Chase, rekent dit jaar op een gemiddelde olieprijs van $ 65 per vat van 159 liter. Hij baseert zich op consumptiepatronen over de afgelopen 15 jaar. Volgens Eagles kan de olieconsumptie in het best mogelijke scenario tot december met 3 miljoen vaten per dag toenemen. 'De zwakste vraag is normaal gesproken in mei. Voor de rest van het jaar verwacht ik dat de olievraag zal aantrekken, zelfs als de economische groei vlak blijft.'

Toch kan de olieprijs op korte termijn eerst een daling inzetten. Dat komt omdat de Amerikaanse voorraden van gedistilleerde producten, zoals diesel en stookolie, op het hoogste niveau staan sinds september 2006.

Door de inzakkende vraag naar deze gedistilleerde producten zijn een aantal bedrijven begonnen met de grootschalige opslag ervan. Zo heeft JPMorgan een nieuwgebouwde supertanker ingehuurd die voor de kust van Malta ligt om stookolie op te slaan. In Europa stoken huishoudens voornamelijk op gas, in de VS is dat stookolie.

'Met de huidige hoeveelheid gedistilleerde producten die we op het water hebben liggen, zullen de raffinagebedrijven de productie gaan verlagen', zegt Eagles. Hierdoor komt vraag en aanbod enigszins in evenwicht. 'Maar mocht de economie geen herstel vertonen, dan zal de Opec zich zorgen maken om de voorraden.' Eagles zei dit tijdens de Aziatische olie- en gasconferentie in Kuala Lumpur.

Ook de topman van Shell, Jeroen van der Veer, liet zich in Kuala Lumpur uit over de ontwikkeling van de olieprijs. Volgens Van der Veer is een scherpe prijsstijging - een 'spike' - in de maak door een gebrek aan investeringen in de sector. 'De economie zal weer draaien, de vraag keert terug en de huidige overcapaciteit verdwijnt', aldus de Shell-topman. Van der Veer denkt dat olie en gas niet voldoende zullen zijn om aan de vraag tegemoet te komen. Hij denkt dat duurzame energie circa 30% van de vraag moet opvangen. Van der Veer stelt dat de energie-industrie voor 'grote uitdagingen' staat om aan de oplopende energievraag te voldoen.

Deze mening wordt onderstreept door het Internationale Energie Agentschap (IEA). De denktank verwacht dat tot 2030 olie goed is voor 67% van de wereldwijde energievoorziening. 'Het is van groot belang om een energiecrisis in de komende twee decennia te vermijden en het grootste probleem zijn de investeringen', zei IEA-bestuurder Nobuo Tanaka vorige week . Hij kondigde aan binnenkort met twee nieuwe scenario's te komen over de ontwikkeling van de olievraag.

Cijfers van Mirae Assets Securities, een energie-onderzoeksbureau in Hongkong, ondersteunen de aanname dat er minder wordt geïnvesteerd in olieboringen. Analist Gordon Kwan schreef gisteren in een e-mail dat deze investeringen in mei voor de achtste maand op rij zijn gedaald. 'De dalende booractiviteiten kunnen leiden tot een lagere olieproductie in de toekomst. Dit is een steun voor de olieprijs als de vraag stijgt door een economisch herstel.'

Arnold Tankuş
© 2009 Het Financieele Dagblad